આજે ચૈત્ર નવરાત્રિનો અંતિમ દિવસ છે, માતા સિદ્ધિદાત્રીની પૂજાનું મહત્વ છે. આ દિવસે નવદુર્ગાઓમાં માતા સિદ્ધિદાત્રીનું પૂજન થાય છે, જે ભક્તોને પૂર્ણ ફળ આપે છે. શિવજીએ પણ તેમની તપસ્યાથી સિદ્ધિઓ પ્રાપ્ત કરી હતી. આ દિવસે 'નિર્વાણ ચક્ર' પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું અને તલનો ભોગ ધરાવવો લાભદાયક છે. જ્યોતિષાચાર્યના મતે, શુક્રવારે શુક્ર ગ્રહની પૂજા કરવાથી કુંડળીના દોષો દૂર થાય છે અને 'ॐ શુક્રાય નમઃ' મંત્રનો જાપ કરવો જોઈએ.

સવારથી જ મોટી સંખ્યામાં ભક્તો પ્રયાગરાજના પવિત્ર ઘાટે ઉમટી પડ્યા હતા. નવરાત્રિના શુભ અવસર પર, શ્રદ્ધાળુઓ ગંગા, યમુના અને સરસ્વતીના સંગમમાં સ્નાન કરીને ધન્યતા અનુભવી હતી. ભક્તોએ પૂજા અર્ચના અને પ્રાર્થના કરી માતા દુર્ગાના આશીર્વાદ મેળવ્યા હતા. સમગ્ર વિસ્તાર ભક્તિમય વાતાવરણથી ગુંજી ઉઠ્યો હતો.

જામનગરમાં રામનવમી નિમિત્તે 45મી રામ સવારી યોજાઈ. હિન્દુ ઉત્સવ સમિતિ દ્વારા આયોજિત આ ભવ્ય શોભાયાત્રામાં ઐતિહાસિક જનમેદની ઉમટી. આ રામ સવારી બાલા હનુમાનજીના મંદિરેથી શરૂ થઈને શહેરના મુખ્ય માર્ગો પરથી પસાર થઈ, જેમાં હજારો રામભક્તો જોડાયા. રામભક્તોએ અંગ કસરતના દાવ અને હેરતભર્યા પ્રયોગો રજૂ કર્યા, અને રામધૂનના નારા લગાવ્યા. અનેક મહાનુભાવોએ રામ સવારીનું પ્રસ્થાન કરાવ્યું હતું. જેમાં BJP, Congress ના કાર્યકર્તાઓ પણ જોડાયા હતા.

પાટડીના વર્ણીન્દ્રધામ ખાતે સ્વામિનારાયણ ભગવાનના 245માં પ્રાગટ્ય દિને 245 કિલો ચોકલેટનો અન્નકૂટ તૈયાર કરાયો. આ ચોકલેટ અન્નકૂટ બાળકોને પ્રસાદ રૂપે અપાય છે. આવતીકાલે 245 કિલો મીઠાઈ અને ફરસાણનો અન્નકૂટ યોજાશે. મંદિરમાં 108 ગૌમુખધારા સ્નાન, 75 લાખ લિટર પાણીનો પ્રવાહ અને નીલકંઠ સરોવરમાં નૌકાવિહાર જેવી સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ છે. Nilkanthdham ની જેમ 108 વાનગીઓનો થાળ ધરાવવામાં આવે છે.

તિથિ વધઘટના લીધે આજે પણ રામનવમી છે. અયોધ્યામાં બપોરે રામલલ્લાનો સૂર્ય તિલક થશે. ઘરમાં પૂજા માટે સવારે 11:15 થી બપોરે 1:35 સુધી શુભ મુહૂર્ત રહેશે. રામલલ્લાના પૂજારી પં. સંતોષ તિવારી પાસેથી ઘરમાં કરવામાં આવતી સરળ પૂજા વિધિ જાણો. જળ, પંચામૃત, ચંદન, રોલી, અક્ષત, ફૂલ, ધૂપ-દીપ જેવી વસ્તુઓ પૂજા માટે જરૂરી છે.

સ્વામિનારાયણ મંદિર સંચાલિત સાળંગપુરધામમાં રામનવમી અને ઘનશ્યામ જન્મોત્સવની ઉજવણી થઈ. કષ્ટભંજનદેવ હનુમાનજી દાદાને હજારીગલના ફૂલોનો શણગાર કરાયો. કોઠારી વિવેકસાગરદાસજી સ્વામી દ્વારા શણગાર આરતી કરાઈ અને ડ્રાયફ્રૂટ્સનો અન્નકૂટ ધરાવાયો. મારુતિ યજ્ઞનું આયોજન થયું અને રામ જન્મોત્સવની ભવ્ય આરતી થઈ, જેમાં હજારો ભક્તો જોડાયા. રાત્રે ઘનશ્યામ જન્મોત્સવની આરતી થશે, અને ભક્તો રાસ-ગરબા કરશે.

ચૈત્રી નવરાત્રીમાં બહુચરાજી ખાતે આઠમના દિવસે માતાજીની શાહી સવારી નીકળી, જેમાં ભક્તોએ દર્શન કરી ધન્યતા અનુભવી. રાત્રે ગર્ભગૃહમાં નવખંડ પલ્લી ભરાઈ. પોલીસ જવાનોએ માતાજીને 'ગાર્ડ ઓફ ઓનર' આપ્યું. 'બોલ મારી બહુચર' ના નાદ સાથે માતાજી નગરચર્યાએ નીકળ્યા. ગાયકવાડી શાસનકાળથી ચાલી આવતી આ પરંપરા આજે પણ જીવંત છે. મધ્યરાત્રિએ ગર્ભગૃહમાં નવખંડ પલ્લીનો ભોગ ધરાવવામાં આવ્યો.

રાચ્છ અને ચોથાણી પરિવારના કુળદેવી મોમાઈ માતાજીના મઢ ખાતે ચૈત્ર તથા આસો નવરાત્રીની આઠમે હવનનું આયોજન થયું. પરિવારે માતાજીની સ્તુતિ, આરાધના કરી, ભક્તોએ આહુતિ આપી. દર વર્ષે માતાજીના હવનનું આયોજન થાય છે. Havan માં બેસવા માટે વિનોદભાઈ રાચ્છ (9723170844) અને હરિભાઈ સાધુ (9825016603) નો સંપર્ક કરવા જણાવાયું.

ગીર સોમનાથમાં અધિકારી પરેશભાઈ રવેસિયા અને પરિવારે ચૈત્ર માસમાં શ્રીરામચરિત માનસના સંગીતમય અખંડ પાઠનું આયોજન કર્યું. છેલ્લા બે વર્ષથી આ અનુષ્ઠાન કષ્ટભંજન હનુમાનજી મંદિરે યોજાય છે. આ બે દિવસીય પાઠમાં હવન, પૂજા, ફરાળ અને પ્રસાદીનું આયોજન કરવામાં આવે છે. કષ્ટભંજન હનુમાન મંદિરના પૂજારીએ જણાવ્યું કે ચૈત્ર માસમાં આ પાઠ કરવાથી જીવનના દરેક દુઃખ દૂર થાય છે અને સુખ-સમૃદ્ધિ પ્રાપ્ત થાય છે.

અયોધ્યામાં રામનવમી પર રામલલ્લાને બપોરે 12 વાગ્યે 4 મિનિટ માટે સૂર્ય તિલક થશે. 10 હજાર મંદિરોમાં રામનવમીની ઉજવણી અને 10 લાખ શ્રદ્ધાળુઓના દર્શનનો અંદાજ છે. રામનવમી પર ભક્તો 3 કલાક વધુ દર્શન કરી શકશે - સવારે 5 થી રાત્રે 11 વાગ્યા સુધી. રામલલ્લાને 56 પ્રકારના વ્યંજનનો ભોગ લાગશે અને VIP entry અડધો કલાક પહેલાં અને પછી બંધ રહેશે. 2024 માં પ્રથમવાર સૂર્યતિલક થયું હતું.

સુરેન્દ્રનગરમાં વિશ્વ હિન્દુ પરિષદ અને દેવ સેવા ટ્રસ્ટ-જોરાવનગર દ્વારા રામ જન્મોત્સવની ધામધૂમથી ઉજવણી કરવામાં આવી હતી. રામનવમી નિમિત્તે ભવ્ય શોભાયાત્રાનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું, જેમાં મોટી સંખ્યામાં લોકો જોડાયા હતા અને ભગવાન રામના જન્મની ખુશી મનાવી હતી. આ પ્રસંગે આખું શહેર રામમય બની ગયું હતું.

માધવપુર ઘેડનું ૧૩મી સદીનું આ પ્રાચીન વિષ્ણુ મંદિર સ્થાપત્યકલાનો અદભૂત નમૂનો છે, જ્યાં અગાઉ માધવરાયજી અને ત્રીકમરાયજી બિરાજમાન હતા. મૂળુ અને જોધા માણેકના સાહસો સાથે જોડાયેલા આ ઐતિહાસિક મંદિરની ભવ્ય ગૌરવગાથાને જીવંત રાખવા માટે હાલ રાજ્ય સરકાર દ્વારા તેના રિ-સ્ટોરેશન (પુનઃસ્થાપન) ની કામગીરી હાથ ધરવામાં આવી છે, જેથી આગામી પેઢી આ સાંસ્કૃતિક વારસાને સુરક્ષિત રીતે નિહાળી શકે.

માધાપરમાં માનસ મુકુરાષ્ટક રામકથામાં રામ જન્મોત્સવની ધામધૂમથી ઉજવણી થઈ. મોરારી બાપુએ ગુરુ મહિમા, સનાતન ધર્મ, ઉપકાર વિશે વાત કરી. રામ જન્મોત્સવમાં સાધુ સંતો અને રાજકીય આગેવાનો ઉપસ્થિત રહ્યા. હજારો લોકો માટે ભોજન સેવા ચાલી રહી છે, જેમાં માધાપરની બહેનો પણ સેવા આપી રહી છે, બાપુએ તેમની સેવાઓને બિરદાવી હતી.

પંચમહાલના શહેરા તાલુકાના મંદિરોમાં ચૈત્રી નવરાત્રિની આઠમે હવન અને ધાર્મિક કાર્યક્રમો યોજાયા. મરડેશ્વર મહાદેવ મંદિરના પરિસરમાં ભદ્રકાળી માતાજીના મંદિરે વિશેષ કાર્યક્રમો થયા. મહાલક્ષ્મી મંદિર સહિત અન્ય મંદિરોમાં શ્રદ્ધાળુઓએ આહુતિ આપી વિશ્વ કલ્યાણની પ્રાર્થના કરી. મંદિરો ફૂલોથી શણગારાયા અને ભક્તો દર્શને ઉમટ્યા. મહાઆરતી, પ્રસાદ, ગરબા અને ભજન-કિર્તનનું આયોજન થયું. માઈ ભક્તોએ પૂજા-અર્ચના કરી.

પ્રાંતિજમાં રામનવમીના અવસરે VHP દ્વારા ભવ્ય શોભાયાત્રાનું આયોજન થયું, જેમાં નગરજનો જોડાયા. શોભાયાત્રા પંખીધરથી શેઠ.પીએન્ડ આર હાઇસ્કૂલ સુધી ગઈ. ભજન મંડળો, યુવકો, બાળકો અને રામભક્તો ઉત્સાહથી જોડાયા. મુસ્લિમ આગેવાનોએ સ્વાગત કર્યું. ધારાસભ્ય ગજેન્દ્રસિંહ પરમાર સહિત અનેક આગેવાનો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. શેઠ.પીએન્ડ આર હાઇસ્કૂલ ખાતે સભા યોજાઈ.

450 વર્ષ જૂનું રઘુનાથજી મંદિર હમીરસર તળાવના કાંઠે આવેલું છે. આ મંદિરની સ્થાપના 1548-49 દરમિયાન ભુજ શહેરની સ્થાપના સાથે થઈ હતી. આ મંદિર ભગવાન શ્રીરામને સમર્પિત છે. દાયકાઓથી વ્યાસ પરિવારની 12મી પેઢી સેવા બજાવી રહી છે. રામનવમીના દિવસે અહીં વિશેષ પૂજા-અર્ચના થાય છે. In 1952, LM Pomal એ ભગવાન શ્રીરામનો સુવર્ણ ફોટો બનાવ્યો હતો. રામાનંદ સ્વામી અને ઘનશ્યામ મહારાજ પણ અહીં રોકાયા હતા.

વિરમગામના કુંભારવાસ સ્થિત રામજી મંદિરેથી રામનવમીના પવિત્ર પર્વે ૧૧મી ભવ્ય શોભાયાત્રા નીકળી હતી. રામનવમી નિમિત્તે આ શોભાયાત્રાનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું, જેમાં મોટી સંખ્યામાં લોકો જોડાયા હતા. આ શોભાયાત્રા કુંભારવાસ સ્થિત રામજી મંદિરથી શરૂ થઈ હતી અને વિરમગામના વિવિધ વિસ્તારોમાં ફરી હતી.

નડિયાદના કેસરા બાલાજી મંદિરમાં રામનવમીથી હનુમાન જયંતિ સુધી 7 દિવસીય મહોત્સવ શરૂ થયો છે. જેમાં અયોધ્યાના રામ મંદિર સાથે 11 Hanuman મંદિરોની પ્રતિકૃતિઓ આકર્ષણનું કેન્દ્ર બની છે. Nadiad પૂર્વ અને પશ્ચિમ વિસ્તારમાં સાઈબાબા મંદિરથી ભવ્ય પાલખીયાત્રા યોજાઈ.

રાજસ્થાનમાં 131 ફૂટ ઊંચી હનુમાન પ્રતિમા 'શ્રી શ્રીજીના હનુમાનજી', વિશ્વાસ સ્વરૂપમની સામે ગિરિરાજ પર્વત પર બનાવાઈ છે. થાઈલેન્ડથી ખાસ ગોલ્ડ કલર મંગાવવામાં આવ્યો. પ્રતિમાના નિર્માણમાં 3 વર્ષ સુધી સુંદરકાંડ અને હનુમાન ચાલીસાનો પાઠ કરાયો. રામનવમી પર પ્રતિમાનો લોકાર્પણ સમારોહ છે. પ્રણામ મુદ્રામાં બજરંગબલી દક્ષિણમુખી પ્રતિમા શ્રીનાથજી અને શિવ પ્રતિમા તરફ છે. પ્રતિમા નિર્માણ શિલ્પકાર નરેશ કુમાવતે કર્યું છે.

સોમનાથ ટ્રસ્ટના શ્રી રામમંદિરમાં PM નરેન્દ્ર મોદીએ ભેટ આપેલી ગણેશજીની મૂર્તિઓ દર્શન માટે મુકાઈ છે. દેશ-વિદેશના યાત્રીઓ 'શ્રી ગણેશ રૂપદર્શન' હેઠળ આ મૂર્તિઓનાં દર્શન કરી શકશે. આ મૂર્તિઓ સોમનાથ ટ્રસ્ટના અધ્યક્ષ PM નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા શ્રી રામમંદિરને ભેટ સ્વરૂપે અપાઈ હતી, જે હવે દર્શનાર્થે છે.

રામનવમીએ રાજકોટમાં રાધેશ્યામ ગૌશાળા અને VHP દ્વારા ભવ્ય રથયાત્રા યોજાઈ. સૌરાષ્ટ્રમાં દર મહિને 10 દીકરીઓ લવ જેહાદનો શિકાર બને છે, જેના માટે રાજકોટમાં હિન્દુ દીકરીઓ માટે હેલ્પલાઇન નંબર જાહેર કરાયો: 9099095525. રથયાત્રામાં રામ મંદિરની પ્રતિકૃતિ અને વિવિધ ફ્લોટ્સ હતા, જેમાં 2000 લોકો જોડાયા. હિન્દુ સમાજને એક થવા આહ્વાન કરાયું અને ગુજરાત સરકારના કાયદાઓને આવકારાયા.

કર્ણાવતી મહાનગરના નારણપુરામાં ચૈત્રી નવરાત્રી પાટોત્સવની ભવ્ય ઉજવણી થઈ. હર્ષાબેનના નિવાસસ્થાને સત્સંગ સંધ્યામાં માતૃશક્તિની બહેનોએ ગરબા ગાયા. હેતલબેન, જ્યોતિબેન સહિત વાડજ પ્રખંડના બહેનો અને મોટી સંખ્યામાં ભક્તો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. આ પાટોત્સવમાં ભક્તિમય વાતાવરણ સર્જાયું હતું, જ્યાં સૌએ સાથે મળીને માતાજીની આરાધના કરી હતી.

રાજકોટમાં રામ નવમીની ઉજવણી વચ્ચે VHP દ્વારા લવ જેહાદને રોકવા માટે હેલ્પલાઈન શરૂ કરાશે. VHP આગેવાન મંગેશ દેસાઈના જણાવ્યા અનુસાર, સૌરાષ્ટ્રમાં દર મહિને આઠથી દસ હિન્દુ યુવતીઓ લવ જેહાદનો ભોગ બને છે, જેના નિવારણ માટે VHP કાર્યરત રહેશે અને બજરંગ દળ દ્વારા મદદ પૂરી પડાશે.

ચૈત્રી નવરાત્રીની આઠમે અંબાજી શક્તિપીઠ ખાતે ભક્તો ઉમટ્યા. માતાજીના દર્શન અને મંગળા આરતી માટે વહેલી સવારથી જ શ્રદ્ધાળુઓની ભીડ જામી હતી. સવારે 6 કલાકે મંગળા આરતી થઈ, જેમાં ભક્તો જોડાયા. મંદિરને રંગબેરંગી ફૂલોથી શણગારાયું. હાલમાં અંબાજી મંદિરમાં ચૈત્રી નવરાત્રી ચાલી રહી છે. નવરાત્રીમાં બે મંગળા આરતી થાય છે. માતાના આશીર્વાદ માટે ભક્તો અંબાજીની મુલાકાત લઈ રહ્યા છે.

વિશ્વ હિન્દુ પરિષદ દ્વારા આયોજિત રામનવમીની શોભાયાત્રા હિંમતનગર, ઈડર, પ્રાંતિજ સહિતના સ્થળોએ યોજાશે, જેમાં 2200થી વધુ પોલીસ કર્મચારીઓ બંદોબસ્તમાં રહેશે. હિંમતનગરમાં શોભાયાત્રા છાપરીયા રામજી મંદિરથી મહેતાપુરા રામજી મંદિર સુધી જશે. VHP, બજરંગદળ સહિતના સંગઠનો દ્વારા આયોજન કરાયું છે, અને દરેક જગ્યાએ શોભાયાત્રાની તૈયારીઓ પૂર્ણ થઈ ગઈ છે.

કચ્છના પ્રસિદ્ધ યાત્રાધામ માતાનામઢ અને ભુજ આશાપુરા મંદિરે ચૈત્રી નવરાત્રી પર્વ નિમિત્તે હવન યોજાયો, જેમાં રાજાબાવાના હસ્તે બીડું હોમવામાં આવ્યું. યજ્ઞના આચાર્ય દેવકૃષ્ણ મૂળશંકર વાસુ તેમજ ભૂદેવો દ્વારા શાસ્ત્રોકત મંત્રોચ્ચાર કરવામાં આવ્યો. જેમાં ટ્રસ્ટીઓ ખેંગારજી જાડેજા, વિનોદભાઈ સોલંકી તેમજ ઓધવરામ સેવા સમિતિના કનૈયાલાલ કટારીયા સહિત માઈ ભક્તો ઉપસ્થિત રહ્યા. પ્રીતિ દેવીએ કચ્છવાસીઓને શુભેચ્છા પાઠવી.

આ પર્વ સૂર્ય દેવની ઉપાસનાને સમર્પિત છે. વહેલી સવારે ભક્તો ગંગાના પવિત્ર જળમાં ઉભા રહી સૂર્યને અર્ઘ્ય અર્પણ કરે છે. સૂર્યના કિરણો ગંગાના પાણી પર પડતા ભક્તિ ગીતો અને મંત્રોચ્ચાર સાથે અદભૂત અને આધ્યાત્મિક દૃશ્ય સર્જાય છે. મહિલાઓ પરંપરાગત વેશભૂષામાં ઉપવાસ રાખીને પોતાના પરિવારની સુખ-સમૃદ્ધિ માટે પ્રાર્થના કરે છે. Chhath Puja અને પૂર્વ ભારતમાં વિશેષ મહત્વ છે. આ પર્વમાં કડક નિયમોનું પાલન કરવામાં આવે છે.

સાળંગપુર મંદિર પાછળ કષ્ટભંજન કિરાણા સ્ટોરથી દરબાર ગઢ તરફના રસ્તા અને સાળંગપુર ટી પોઈન્ટથી મંદિરના દરવાજા સુધી ફેરિયાઓ, લારી-ગલ્લા, રાઈડ્સ, ખાનપાનની લારીઓ અને દબાણકારોને કારણે યાત્રાળુઓને અવરોધ થતો હોવાથી, સલામતી અને કાયદો વ્યવસ્થા જાળવવા અધિક જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ દ્વારા આ પ્રતિબંધ મુકવામાં આવ્યો છે. આ જાહેરનામાનો ભંગ કરનાર ગુજરાત પોલીસ અધિનિયમ હેઠળ શિક્ષાને પાત્ર થશે.

આ વર્ષે 26-27 માર્ચે રામનવમી છે. રાજા દશરથના પુત્ર રામનો રાજ્યાભિષેક થવાનો હતો, પરંતુ કૈકેયીએ વરદાન માગતા રામને સીતા અને લક્ષ્મણ સાથે 14 વર્ષનો વનવાસ થયો. વનવાસના 12 વર્ષ તેમણે ચિત્રકૂટમાં વિતાવ્યા. ત્યારબાદ પંચવટીમાં સીતાનું હરણ થયું અને રાવણનો વધ થયો. ડો. રામગોપાલ સોનીના પુસ્તક 'રામ વન ગમન પથ' અનુસાર અયોધ્યાથી લંકા સુધીની યાત્રા વર્ણવવામાં આવી છે.

ચૈત્ર શુક્લ નવમીની તારીખને લઈને Panchang ભેદ છે, કેટલાક 26 તો કેટલાક 27 માર્ચે Ram Navami કહે છે. જ્યોતિષાચાર્યના મતે નવમી તિથિની શરૂઆત 26 માર્ચે સવારે 11:48 વાગ્યે થશે. 27 તારીખે પુનર્વસુ નક્ષત્ર હોવાથી રામનવમી ઉજવવી શ્રેષ્ઠ છે. કેટલાક વિદ્વાનોના મતે, 26 માર્ચની બપોરે નવમી તિથિ હોવાથી આ દિવસે રામ નવમી ઉજવવી જોઈએ.