વડોદરા તાલુકા ભારતીય કિસાન સંઘે બટાકાના ભાવ ઘટવા અને ખેડૂતોની આર્થિક મુશ્કેલીઓને લઈને મુખ્યમંત્રીને આવેદનપત્ર પાઠવ્યું છે. ચાલુ વર્ષે બટાકાનું મોટા પ્રમાણમાં ઉત્પાદન થતાં કોલ્ડ સ્ટોરેજ ભરાઈ ગયા છે અને બજારમાં પુરવઠો વધુ હોવાથી ભાવમાં મોટો ઘટાડો થયો છે. ખેડૂતોને ઉત્પાદન ખર્ચ જેટલો પણ ભાવ ન મળતાં નુકસાન થઈ રહ્યું છે. કિસાન સંઘે તાત્કાલિક રાહત પેકેજ, સહાયકારી ભાવ, કોલ્ડ સ્ટોરેજ ભાડામાં સબસિડી, અને સરકારી એજન્સીઓ મારફતે ખરીદીની માંગ કરી છે.

દેશના મુખ્ય બજારોમાં ડુંગળીના ભાવમાં અઠવાડિયામાં 25% નો વધારો થયો છે, જે સામાન્ય લોકો માટે ચિંતાનો વિષય બન્યો છે. મોડી વાવણી અને દક્ષિણ ભારતથી ખરીફ ડુંગળીના આગમનમાં વિલંબને કારણે વેપારીઓ ભાવમાં વધુ વધારાની અપેક્ષા રાખે છે. સરકાર ભાવ નિયંત્રણ માટે બફર સ્ટોકમાંથી ડુંગળી છોડવાની તૈયારીમાં છે, પરંતુ તેની ખરીદી પણ લક્ષ્યાંક કરતાં ઓછી રહી છે. સપ્ટેમ્બરમાં હવામાન ડુંગળીના ભાવ નક્કી કરવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવશે.

સાબરકાંઠા જિલ્લામાં રાસાયણિક ખાતર વિતરણમાં ગુજરાત કિસાન સભા દ્વારા ઉગ્ર વિરોધ કરાયો છે. ખેડૂતો પાસે એન્ડ્રોઇડ મોબાઈલ ન હોવા છતાં OTP સિસ્ટમથી ખાતર વિતરણ થતાં તેમને મુશ્કેલી પડે છે અને પૂરતું ખાતર મળતું નથી. ડીએપી અને યુરિયા સાથે રૂપિયા 600 અને 250ની પ્રવાહી બોટલો ફરજિયાત ખરીદાવવામાં આવે છે, જે ના પાડનારને ખાતર મળતું નથી. આ કારણે ખાતર મોંઘું પડે છે. કિસાન સભાએ કલેક્ટરને આવેદનપત્ર આપી OTP સિસ્ટમ બંધ કરવા અને પ્રવાહી બોટલનું જોડાણ દૂર કરવાની માંગ કરી છે.

પોરબંદરના બરડા પંથકના કોરીખડાથી કાલાવડ સુધીના ડબલ લેન હાઇવે માટે જમીન સંપાદન સામે 8 ગામના ખેડૂતોએ કલેક્ટરને રજૂઆત કરી છે. ખેડૂતોની માંગ છે કે બજાર કિંમતથી 4 ગણું વળતર આપવામાં આવે અને જમીનનો રી-સર્વે કરાય. જમીન સંપાદનથી ખેતી અશક્ય બની જતાં અને અવરજવરના રસ્તા બંધ થતાં રોજગારી છીનવાઈ જવાની ભીતિ છે. સરકારી વળતર ન મળવા છતાં બાંધકામ પર પ્રતિબંધ અને વાહનોના ધુમાડાથી ઉત્પાદનમાં ઘટાડો થતાં ખેડૂતો ભારે મુશ્કેલીમાં છે. જો માંગણીઓ સ્વીકારવામાં નહીં આવે તો આંદોલનની ચીમકી ઉચ્ચારવામાં આવી છે.

બોટાદ જિલ્લા ખરીદ વેચાણ સંઘ અને જિલ્લા સહકારી સંઘના ચેરમેનની અઢી વર્ષની ટર્મ પૂર્ણ થતાં બોટાદ તાલુકા સેવા સદન ખાતે ચૂંટણી યોજાઈ. ભારતીય જનતા પાર્ટી દ્વારા સુરેશ ગોધાણીને બોટાદ જિલ્લા ખરીદ-વેચાણ સંઘના ચેરમેન તરીકે અને વનરાજસિંહ ડાભીને બોટાદ જિલ્લા સહકારી સંઘના ચેરમેન તરીકે ફરી બિનહરીફ જાહેર કરાયા. બંને ચેરમેનોની પુનઃ વરણી થતાં ભાજપના કાર્યકરોએ શુભેચ્છાઓ પાઠવી. ગોધાણીએ ખેડૂતોને સસ્તા ભાવે દવા, ખાતર અને ટેકાના ભાવે લાભ મળે તેવા પ્રયાસોની ખાતરી આપી.

ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં પશુપાલકો અને ખેડૂતો માટે ગાયના છાણમાંથી રોજિંદી કમાણી કરવાની ઉત્તમ તક ઉભી થઈ છે. વડોદરાની MS યુનિવર્સિટીના સંશોધકોએ એક એવું મશીન વિકસાવ્યું છે જે છાણમાંથી ઉપયોગી ફાઈબર અને લિક્વિડ ફર્ટિલાઈઝરનું ઉત્પાદન કરે છે. આ ટેકનોલોજી દ્વારા, ૧૦ કિલો છાણ અને ૧૦ લિટર પાણીમાંથી લગભગ સાત કિલો ફાઈબર મેળવી શકાય છે, જેનો ઉપયોગ અગરબત્તી, વર્મી કમ્પોસ્ટ ખોરાક, અને પૂઠા બનાવવા માટે થાય છે. બાકી રહેલું પાણી ઉત્તમ લિક્વિડ ફર્ટિલાઈઝર તરીકે નર્સરીઓમાં માંગ ધરાવે છે. આ મશીન ૦.૫ હોર્સ પાવરની મોટર પર ચાલે છે અને સોલર પેનલથી પણ સંચાલિત થઈ શકે છે.

હરિયાણાના અંબાલામાં શીખ-ખેડૂતો અને પોલીસ વચ્ચે ગંભીર અથડામણ થઈ, જેમાં અંબાલાના DSP વીરેન્દ્ર સિંહનો અંગૂઠો કપાઈ ગયો અને 6-7 પોલીસકર્મીઓને ગંભીર ઈજાઓ થઈ. આ અથડામણ 6 દિવસ પહેલા શીખ નેતા ગુરુસિમરન સિંહ મંડ પર થયેલા હુમલાના આરોપીઓની મુક્તિની માંગને લઈને થઈ હતી. પ્રદર્શનકારીઓએ દિલ્હી-ચંદીગઢ નેશનલ હાઈવે જામ કર્યો હતો, જેને ખોલવાના પોલીસના પ્રયાસ બાદ સ્થિતિ વણસી. પોલીસે લાઠીચાર્જ અને ટીયર ગેસનો ઉપયોગ કર્યો.

દેવભૂમિ દ્વારકાના સાંસદ પૂનમ માડમે GSPCL પ્રોજેક્ટ માટે જમીન સંપાદનમાં ખેડૂતોને યોગ્ય વળતર ન મળવાની ફરિયાદોને પગલે અધિકારીઓ સાથે બેઠક કરી. તેમણે વિકાસના નામે ખેડૂતોના આર્થિક હિતોનું બલિદાન ન આપવા ભારપૂર્વક જણાવ્યું. ખેડૂતોના હિતોના રક્ષણ માટે ખાસ કમિટી રચવાની પણ માંગ કરી. આ કાર્યવાહીથી ખેડૂતોમાં ન્યાય મળવાની આશા જાગી છે અને વહીવટી તંત્ર પણ પુનર્વિચારણા કરવા મજબૂર બન્યું છે.

સૌરાષ્ટ્ર, ખાસ કરીને પોરબંદર અને દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં વરસાદની અછતને કારણે ખેડૂતો ભારે ચિંતામાં છે. નહિવત વરસાદથી મગફળી જેવા પાક સુકાઈ રહ્યા છે. જમીનમાં પાણીના સ્તર નીચે ઉતરી જવાને કારણે સમસ્યા વધુ વકરી છે. આ પરિસ્થિતિમાં, જામ રાવલના ખેડૂતો પોતાના પાકને બચાવવા માટે ટ્રેક્ટરનો ઉપયોગ કરીને પિયત કરી રહ્યા છે. સૂર્યના આકરા તાપ વચ્ચે, તેઓ દિવસ-રાત મહેનત કરીને પાકને બચાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે, પરંતુ ભવિષ્ય અંગે અનિશ્ચિતતા છવાયેલી છે.

ઉત્તર ગુજરાતના ૭ જિલ્લાઓમાં ખરીફ્ પાકોનું વાવેતર પૂરજોશમાં ચાલી રહ્યું છે, જે ૧૩૯૬૯૦૦ હેક્ટર સુધી પહોંચ્યું છે. ખેડૂતો પરંપરાગત ધાન્ય પાકો સાથે રોકડિયા પાકો જેવાં કે દિવેલા, કપાસ, બાજરી અને પશુઓ માટેના ઘાસચારા પર વધુ મદાર રાખી રહ્યા છે. બનાસકાંઠા અને વાવ-થરાદ વિસ્તારોમાં વિક્રમી વાવેતર નોંધાયું છે, જેમાં દિવેલા, બાજરી અને ઘાસચારાનું ઉત્પાદન મુખ્ય છે. પાટણ, મહેસાણા, સાબરકાંઠા અને અરવલ્લી જિલ્લાઓમાં પણ વિવિધ પાકોનું સારું વાવેતર થયું છે.

લોકસભામાં કેન્દ્રીય કૃષિ મંત્રીએ ફળ અને શાકભાજીમાં જંતુનાશકો અંગેના મહત્વપૂર્ણ આંકડા રજૂ કર્યા. છેલ્લા 3 વર્ષમાં કુલ 70,652 સેમ્પલ તપાસાયા, જેમાંથી માત્ર 3.1% માં જંતુનાશકો MRL (Maximum Residue Limit) થી વધુ મળ્યા. 96.9% સેમ્પલ સુરક્ષિત હતા. સરકાર MPRNL મોનિટરિંગ સિસ્ટમ અને GPS લોકેશન દ્વારા ખેતરોનું ટ્રેકિંગ કરી સુરક્ષિત ખેતીને પ્રોત્સાહન આપી રહી છે. ભારત ફળ-શાકભાજીનો શુદ્ધ નિકાસકાર બની રહ્યો છે, જ્યારે નિકાસ અને આયાત બંનેમાં વૃદ્ધિ જોવા મળી રહી છે. ડિજિટલ સર્વે, IPM (Integrated Pest Management) અને ઓઇલ પામ મિશન જેવા સુધારાઓ દ્વારા સરકાર સુરક્ષિત ઉત્પાદન અને આયાત પર નિર્ભરતા ઘટાડવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે.

સાગબારા તાલુકાના ખોપી, હલ, પાડી સહિત ૧૨ ગામના ખેડૂતો જંગલ જમીન હક્ક મુદ્દે સંઘર્ષ કરી રહ્યા છે. તેમના ધરણાં પ્રદર્શન ચોથા દિવસે પણ યથાવત્ છે. છેલ્લા એક માસથી આંદોલન ચાલી રહ્યું છે. ખેડૂતો જંગલ જમીન મુદ્દે છેવટ સુધી લડવા કટિબદ્ધ છે. તા.૧૧ના રોજ નાંદોદના ધારાસભ્ય ડો. દર્શનાબેન દેશમુખ ધરણામાં જોડાયા હતા અને સમર્થન આપ્યું હતું. સંસદસત્ર પૂર્ણ થયા બાદ સાંસદ મનસુખ વસાવા પણ જોડાશે.

પોરબંદર જિલ્લામાં 5 ઈંચથી ઓછો વરસાદ થતાં મગફળી સહિતના પાકો નિષ્ફળ જવાની ભીતિને પગલે ખેડૂતો અને પશુપાલકો આર્થિક સંકટમાં મુકાયા છે. ખેડૂતોએ કલેક્ટરને પોરબંદર જિલ્લાને દુષ્કાળગ્રસ્ત જાહેર કરવા, પાક ધિરાણ લોન માફ કરવા, આગામી વાવણી માટે બિયારણમાં સહાય આપવા અને પશુપાલકો માટે તાત્કાલિક ઘાસચારાની વ્યવસ્થા કરવા માંગ કરી છે. વીઘાદીઠ રૂ. 6,000 થી વધુનો ખર્ચ છતાં ઉત્પાદન મળવાની શક્યતા નહિવત છે, તેથી સરકારે તાત્કાલિક સર્વે કરાવી રાહત પેકેજ જાહેર કરવું જરૂરી છે.

છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં વરસાદના ત્રીજા રાઉન્ડની શાનદાર શરૂઆત થઈ છે, જેના પગલે ખેડૂતોમાં આનંદની લાગણી વ્યાપી છે. છેલ્લા ૨૪ કલાક દરમિયાન પાવીજેતપુર તાલુકામાં સૌથી વધુ ૪૫ મિ.મી. (પોણા બે ઇંચ) વરસાદ નોંધાયો છે. બોડેલી અને છોટાઉદેપુર તાલુકામાં પણ નોંધપાત્ર વરસાદ થયો છે. આ નવા વરસાદી રાઉન્ડથી ખેડૂતોને રાહત મળી છે, જેઓ અગાઉ વરસાદના અભાવે ચિંતિત હતા. આ વરસાદ ખેતી માટે આશાસ્પદ સાબિત થયો છે.

જંબુસરમાં યુરિયા ખાતર મેળવવા માટે ખેડૂતોને લાંબી કતારોમાં ઊભા રહેવાની ફરજ પડી રહી છે, જેના કારણે સરકારી દાવા પોકળ સાબિત થયા છે. ધારાસભ્ય ડી.કે. સ્વામી ઉદ્ઘાટનોમાં વ્યસ્ત હોવાથી ખેડૂતો રોષે ભરાયા છે. યુનિયન જિન ખાતે ૨,૦૦૦ ગુણ ખાતર સામે ૯૦૦ ખેડૂતો પહોંચ્યા હતા, અને જરૂરિયાત મુજબ ખાતર મળશે કે કેમ તેની ચિંતા છે. માજી ધારાસભ્ય કિરણ ભાઈ મકવાણાની આગેવાની હેઠળ ખેડૂતોએ પ્રાંત અધિકારીને આવેદનપત્ર આપ્યું. પોલીસ બંદોબસ્ત ગોઠવવામાં આવ્યો હતો.

રાધનપુર અને સાંતલપુર પંથકમાં અતિવૃષ્ટિને કારણે વાવેલા પાકને વ્યાપક નુકસાન થયું છે. ખેતીવાડી વિભાગના પ્રાથમિક સર્વે મુજબ, અનેક વિસ્તારોમાં પાક બગડતાં ખેડૂતોને ફરીથી 'રી-સોઇંગ' કરવાની ફરજ પડી છે. કુલ 42,737 હેક્ટર વિસ્તારમાં થયેલા વાવેતરમાં બાજરી, તુવેર, મગફળી, કપાસ, શાકભાજી સહિત અનેક પાકોનો સમાવેશ થાય છે. આ પ્રાથમિક સર્વેનો રિપોર્ટ સરકારને મોકલી દેવાયો છે, પરંતુ નુકસાનીના ચોક્કસ આંકડા હજુ જાહેર થયા નથી. ખેડૂતો પર બિયારણ અને વાવણીનો વધારાનો આર્થિક બોજ આવ્યો છે, અને તેઓ સરકારી સહાયની રાહ જોઈ રહ્યા છે.

ગુજરાતમાં ચાલુ ખરીફ સિઝન-2026 દરમિયાન વાવેતર 85% પૂર્ણ થયું છે, જેમાં 72.47 લાખ હેક્ટરમાં વાવણી થઈ છે. કૃષિ અર્થતંત્રમાં મહત્વના ગણાતા કપાસ અને મગફળીનું કુલ વાવેતરમાં 57% થી વધુ યોગદાન રહ્યું છે. કપાસનું 21.22 લાખ હેક્ટરમાં, જ્યારે મગફળીનું 20.41 લાખ હેક્ટરમાં વાવેતર થયું છે. સોયાબીન, મગફળી અને અડદનું વાવેતર સામાન્ય વિસ્તાર કરતાં વધુ થયું છે, જેમાં સોયાબીન 107% અને અડદ 103% નોંધાયા છે. ડાંગર, મકાઈ, તુવેર, બાજરી અને શાકભાજી જેવા પાકોમાં પણ નોંધપાત્ર વાવેતર થયું છે.

ઓગસ્ટ મહિનો શાકભાજીની ખેતી માટે કમાણીની નવી તકો લાવે છે. મોનસૂનમાં ખેતી જોખમી નથી, પરંતુ યોગ્ય શાકભાજીની પસંદગીથી નવરાત્રિ, દશેરા અને દિવાળી જેવા તહેવારો દરમિયાન બજારમાં ભાવ વધે ત્યારે સારો નફો મેળવી શકાય છે. આ સિઝનમાં વહેલી શાકભાજીની માંગ વધુ અને પુરવઠો ઓછો હોય છે, તેથી ભાવમાં મોટો ઉછાળો આવે છે. યોગ્ય જાત, ઊંચી ક્યારીઓ અને પાણીના નિકાલનું ધ્યાન રાખવાથી ઓછા જમીન વિસ્તારમાં પણ બમ્પર નફો શક્ય છે.

રાજ્ય સરકાર અને રાજ્યપાલ દ્વારા પ્રાકૃતિક ખેતીને પ્રોત્સાહન અપાઈ રહ્યું છે ત્યારે ઉમરગામના ખેડૂત હસમુખ પટેલે ૮ વર્ષથી પ્રાકૃતિક ખેતી અપનાવી આવક વધારી છે. તેઓ પોતાના ખેતી વિષયક જ્ઞાન અન્ય ખેડૂતો સુધી પહોંચાડી રહ્યા છે. તેમના ખેતરમાં કેરી, ચીકુ, કેળા, ફણસ, આમળા, જાંબુ, હળદર, સૂરણ, કારેલા અને દૂધી જેવા વિવિધ પાકોનું જૈવિક પદ્ધતિથી ઉત્પાદન થાય છે. ૨૦૧૮થી પ્રાકૃતિક ખેતી અપનાવી, તેઓ જીવામૃત, ઘન જીવામૃત અને પંચામૃતનો ઉપયોગ કરે છે. આંબા નીચે હળદરનું વાવેતર કરીને મલ્ટી-ક્રોપિંગ પદ્ધતિથી જમીનનો અસરકારક ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. તેઓ હવે પ્રાકૃતિક ખેતીના માસ્ટર ટ્રેનર બની ખેડૂતોને તાલીમ આપે છે.

નર્મદા જિલ્લાના સાગબારા તાલુકામાં આદિવાસી વિસ્તારોમાં જંગલની જમીન ખેડવાના મુદ્દે ખેડૂતો દ્વારા ખોપી ગામે બળદો અને હળ સાથે ધરણાં પ્રદર્શન કરવામાં આવ્યું. સુરત જિલ્લાના ઉમરપાડાના વન વિભાગના કર્મચારીઓ દ્વારા આ જમીન ખેડવા દેવામાં ન આવતાં ખેડૂતોમાં ભારે રોષ જોવા મળ્યો. છેલ્લા એક માસથી આ મુદ્દે સંઘર્ષ કરી રહેલા લગભગ બાર ગામના આદિવાસી ખેડૂતો, જેઓ વર્ષોથી આ જમીન ખેડી રહ્યા છે, તેમને ન્યાયની માંગ કરી. વિશ્વ આદિવાસી દિને આ ધરણાં પ્રદર્શનને વેગ મળ્યો.

નર્મદા જિલ્લો, જે જંગલો અને ડુંગરોથી ઘેરાયેલો છે અને સિંચાઈની મર્યાદિત સુવિધાઓ ધરાવે છે, તે હવે PM-KUSUM યોજના હેઠળ ₹618.41 કરોડના ખર્ચે 14,989 ઓફ-ગ્રીડ સોલાર પંપની ફાળવણી સાથે આત્મનિર્ભર બની રહ્યો છે. આ પહેલથી ખેડૂતો માત્ર વરસાદ પર આધાર રાખવાને બદલે, સૂર્યપ્રકાશનો ઉપયોગ કરીને બારેમાસ ખેતી કરી શકશે, જેનાથી કૃષિ આવકમાં વધારો થશે અને રોજગારી માટે થતું સ્થળાંતર ઘટશે. આ યોજના ઇકો-સેન્સિટિવ વિસ્તારના નિયમોનું પાલન કરતી વખતે પર્યાવરણને નુકસાન પહોંચાડ્યા વિના ખેતીને પ્રોત્સાહન આપે છે.

દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લાના ઓખામંડળ અને કલ્યાણપુર તાલુકાના ખેડૂતો માટે સારા સમાચાર છે. વરસાદની અછતને કારણે ઊભી થયેલી સિંચાઈની જરૂરિયાતને પહોંચી વળવા માટે રાજ્ય સરકાર સમક્ષ કરાયેલી રજૂઆત સફળ રહી છે. સ્થાનિક સાંસદ અને ધારાસભ્યના પ્રયાસોથી, નર્મદા યોજનાનું પાણી બંને તાલુકાના ખેડૂતોને સિંચાઈ માટે ઉપલબ્ધ કરાવવાનો માર્ગ મોકળો થયો છે. સાની ડેમ મારફતે પાણી ખેડૂતો સુધી પહોંચાડવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરાઈ છે. આનાથી ખરીફ સિઝનના પાકને જરૂરી પિયત મળશે અને વરસાદના અભાવની અસર ઘટશે.

સરકાર ખાદ્યચીજોમાં મોંઘવારી નિયંત્રણ માટે પગલાં લઈ રહી છે. કઠોળ અને ખાંડની આયાત તથા બફર સ્ટોક પર ધ્યાન અપાઈ રહ્યું છે. ગુજરાતમાં GST વિવાદે ઇસબગુલના વેપારને અસર કરી છે, જે નિકાસને પણ પ્રભાવિત કરી શકે છે. બીજી તરફ, જીરાની નિકાસમાં ૨૦૨૬-૨૭ના પ્રથમ બે માસમાં ૨૧%નો ઘટાડો નોંધાયો છે. વૈશ્વિક સ્તરે માંગમાં ઘટાડો અને અન્ય દેશોમાં વધેલું વાવેતર મુખ્ય કારણો છે. જોકે, નિષ્ણાતો માને છે કે જીરા બજારમાં વધુ મંદીની સંભાવના ઓછી છે અને સપ્ટેમ્બર-ઓક્ટોબરમાં તેજી આવી શકે છે.

ગુજરાતમાં ચોમાસાની ઋતુમાં અત્યાર સુધીમાં સરેરાશ 70 ટકા વરસાદ નોંધાયો છે, પરંતુ વરસાદનું અસમાન વિતરણ ચિંતાનો વિષય બન્યું છે. રાજ્યના 14 જિલ્લાઓમાં વરસાદની ઘટ જોવા મળી રહી છે, જેમાંથી 9 જિલ્લાઓમાં 30 ટકાથી વધુ વરસાદી ઘટ નોંધાઈ છે. દેવભૂમિ દ્વારકામાં સૌથી વધુ 81% ઘટ છે, જ્યાં માત્ર 6.24% વરસાદ વરસ્યો છે. પોરબંદર, જામનગર, કચ્છ, અરવલ્લી, સાબરકાંઠા, દાહોદ અને ગીર સોમનાથ જેવા જિલ્લાઓમાં પણ વરસાદની તીવ્ર અછત વર્તાઈ રહી છે. દક્ષિણ ગુજરાતમાં 97% વરસાદ થયો છે, જ્યારે કચ્છ અને ઉત્તર ગુજરાતમાં ઓછા વરસાદને કારણે જળાશયો અને કૃષિ પાક પર અસર થવાની શક્યતા છે.

કચ્છમાં આયોજિત "ખેડૂત જાગૃતિ વર્કશોપ"માં, રાજ્યમંત્રી ત્રિકમભાઈ છાંગાએ પરંપરાગત ખેતીની સાથે એગ્રો ફોરેસ્ટ્રી યોજના અપનાવવા ખેડૂતોને પ્રોત્સાહન આપ્યું. આ કાર્યક્રમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ ગુજરાત સરકારની “Assistance to Farmers to Increase Green Cover and Income under Agroforestry” યોજના વિશે ખેડૂતોને માહિતગાર કરવાનો હતો. ખેતરોમાં વૃક્ષો વાવીને પર્યાવરણ જતન સાથે વધારાની આર્થિક ઉપાર્જન કઈ રીતે મેળવી શકાય તેની વિસ્તૃત જાણકારી અને માર્ગદર્શન પુરૂં પાડવામાં આવ્યું. સાગ, ચંદન, નીલગીરી જેવા વૃક્ષોની કચ્છમાં સીધી માંગ હોવાથી ખેડૂતોને વધુ લાભ મળશે.

દેડિયાપાડા, ચિકદા, નેત્રંગ અને સુરતના ઉમરપાડા તાલુકા સહિતના ઉપરવાસમાં થયેલા ભારે વરસાદને કારણે દેડિયાપાડા તાલુકામાંથી વહેતી કરજણ નદી બે કાંઠે વહેતી થઈ છે. લાંબા સમય બાદ નદીમાં પાણીની સારી આવક થતાં ખેડૂતોમાં ખુશીની લાગણી છવાઈ ગઈ છે. જોકે, નદીમાં તેજ પ્રવાહ વચ્ચે જીવના જોખમે માછીમારી કરતા લોકોની સુરક્ષા અંગે પ્રશ્નો ઉઠી રહ્યા છે. આ પાણી કરજણ ડેમમાં પહોંચતા સિંચાઈ અને પીવાના પાણીની જરૂરિયાતો પૂરી થવાની આશા છે.

ચોમાસાની સ્થિતિ સરકારી નાણાકીય, વીજળી ઉત્પાદન અને માળખાકીય સુવિધાઓને સીધી અસર કરે છે. વરસાદ શેરબજાર, ખાસ કરીને FMCG, ઓટો અને કૃષિ સંબંધિત શેરો પર પણ અસર કરી શકે છે. જ્યારે ગ્રામીણ સમૃદ્ધિ સોનાની માંગને પ્રભાવિત કરી શકે છે, ત્યારે બેંકિંગ ક્ષેત્ર સારી લણણીને કારણે સુધારેલી ચુકવણી ક્ષમતા અને ઓછી લોન તણાવથી લાભ મેળવી શકે છે. ઓછો વરસાદ ભારતના ચાલુ ખાતાને પણ નકારાત્મક અસર કરી શકે છે.

રાજ્યમાં ચોમાસાની સિઝન જામતા જ ખેતી માટે ખાતરની તાતી જરૂરિયાત ઊભી થઈ છે, ત્યારે છોટા ઉદેપુર અને પંચમહાલ જિલ્લામાં ખેડૂતોને ખાતર મેળવવા માટે ભારે હાલાકીનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. વહેલી સવારથી કલાકો સુધી લાઈનમાં ઊભા રહ્યા બાદ પણ પૂરતો જથ્થો ન મળતા ખેડૂતોમાં તંત્ર સામે રોષ જોવા મળી રહ્યો છે. આધારકાર્ડ દીઠ માત્ર બે થેલી ખાતર મળતા ખેડૂતો નારાજ છે. ગોધરામાં સર્વર ડાઉન અને OTPની સમસ્યાને કારણે વિતરણ કામગીરી અટકી પડતા ખેડૂતોને વધુ મુશ્કેલી પડી રહી છે.

આધુનિક ટેક્નોલોજીના યુગમાં પણ છોટા ઉદેપુરના નસવાડી તાલુકાના ડુંગરાળ વિસ્તારના ખેડૂતો જૂની પરંપરા મુજબ માત્ર વરસાદના ભરોસે ખેતી કરવા મજબૂર છે. સરકારના અનેક દાવા છતાં, પાયાની જરૂરિયાત સિંચાઈ સુવિધાથી તેઓ વંચિત છે. અંદાજે ૧૨ હજાર હેક્ટર ખેતીની જમીન પિયત વિહોણી હોવાથી હજારો પરિવારો ચોમાસાના વરસાદ પર નિર્ભર છે. અનિયમિત વરસાદને કારણે પાક નિષ્ફળ જતાં ભારે આર્થિક નુકસાન થાય છે અને રોજગારીના અભાવે સૌરાષ્ટ્ર તરફ સ્થળાંતર કરવું પડે છે. નર્મદા નદી નજીક હોવા છતાં પાણી માટે વલખાં મારવા પડે છે. ખેડૂતો લિફ્ટ ઇરિગેશન યોજના દ્વારા સિંચાઈની માંગ કરી રહ્યા છે.

શહેરા તાલુકાના અણીયાદ ગામમાં ડેરીથી કોલેજ તરફ જતા રસ્તા પરના ખેતરમાં વીજ વાયરો જમીનથી ખૂબ નીચે લટકી રહ્યા છે. કેટલીક જગ્યાએ વીજ થાંભલા પણ નમી ગયેલા છે. ચોમાસામાં ખેતરોમાં પાણી અને ભેજને કારણે વીજ કરંટ લાગી જાનહાનિ થવાનો ભય રહે છે. આ ગંભીર પરિસ્થિતિ છતાં વીજ કચેરી દ્વારા કોઈ પગલાં ન લેવાતા લોકોમાં રોષ છે. વીજ કંપનીની પ્રી-મોન્સૂન મેઈન્ટેનન્સ કામગીરી પર પણ સવાલો ઊભા થયા છે.