ગુજરાતમાં નકલી અને ગેરકાયદે દવાઓના વેચાણ સામે ફૂડ એન્ડ ડ્રગ્સ કન્ટ્રોલ એડમિનિસ્ટ્રેશન (FDCA) દ્વારા ચલાવવામાં આવેલી સઘન કામગીરીની આરોગ્ય મંત્રી પ્રફુલ પાનશેરીયાની અધ્યક્ષતામાં સમીક્ષા કરવામાં આવી. નાગરિકોના આરોગ્ય સાથે ચેડાં કરનારાઓ સામે ‘ઝીરો ટોલરન્સ’ નીતિ અપનાવવા અને કડક કાયદેસર કાર્યવાહી કરવા સૂચના અપાઈ. આ દરમિયાન, 50 દવા પેઢીઓના વેચાણ પરવાના રદ, 2 ઉત્પાદક પેઢીઓને ક્લોઝર ઓર્ડર, અને 8ના પરવાના સ્થગિત કરાયા. નશાકારક અને બનાવટી દવાઓના નેટવર્ક સામે પણ કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવી.

એન્ટીબાયોટિક્સ દવાઓનો કોર્સ અધૂરો છોડવાની ટેવ દર્દીઓ માટે અત્યંત ઘાતક સાબિત થઈ શકે છે. આનાથી શરીરમાં રહેલા બેક્ટેરિયા દવા સામે પ્રતિકાર શક્તિ કેળવી લે છે, જેના કારણે ભવિષ્યમાં તે બેક્ટેરિયાને ખતમ કરવા ખૂબ મુશ્કેલ બની જાય છે. ગુજરાતમાં, ખાસ કરીને રાજકોટ અને સૌરાષ્ટ્રમાં, એન્ટિ માઇક્રોબિયલ રેજિસ્ટન્સ (AMR) ના કેસો ચિંતાજનક રીતે વધી રહ્યા છે. અનેક સામાન્ય રોગો પણ હવે સ્ટાન્ડર્ડ એન્ટિબાયોટિક્સ સામે પ્રતિરોધક બની ગયા છે.

ભારતીય રસોઈમાં સુગંધ અને સ્વાદ ઉમેરનાર મીઠા લીમડાના પાન ટૂંકા ગાળામાં જ ખરાબ થઈ જાય તેવી સમસ્યા સામાન્ય છે. તેનું મુખ્ય કારણ પાનમાં રહેલો ભેજ છે, જે પાનને નરમ પાડી બગાડી શકે છે. સ્ટોરેજ કરતા પહેલા પાનને સારી રીતે ધોઈને સંપૂર્ણપણે સૂકવવા અત્યંત જરૂરી છે. ખરાબ અથવા કાળા પડી ગયેલા પાનને અલગ કરવાથી તાજા પાન પણ બગડતા અટકી શકે છે. પેપર ટુવાલનો ઉપયોગ ભેજ શોષવા માટે કરી શકાય છે. લાંબા સમય સુધી ઉપયોગ માટે તેને સુકવી અથવા ફ્રીઝ કરી શકાય છે.

કિન્નર જન્મથી જ વ્યંઢળ નથી હોતા. તબીબી વિજ્ઞાન મુજબ, રંગસૂત્રોની ખામી કે ગર્ભાવસ્થામાં જનનાંગોના અયોગ્ય વિકાસના કારણે બાળક થર્ડ જેન્ડર તરીકે વિકાસ પામે છે. અમદાવાદમાં દર વર્ષે આશરે 20-22 બાળકો આ સ્થિતિ સાથે જન્મે છે. આવા બાળકોને પરિવાર, શિક્ષણ કે નોકરી મળતી નથી. ધાર્મિક માન્યતાઓ અને કાયદાકીય પ્રક્રિયાઓ બાદ જ તેમને કિન્નર તરીકે સ્વીકારવામાં આવે છે. આ બાળકોને સમાજમાં સન્માન સાથે જીવવા માટે યોગ્ય સહકાર અને સમજણની જરૂર છે.

ઘણા બાળકો અચાનક ચૂપકીદીના કિલ્લામાં કેદ થઈ જાય છે. આના અનેક કારણો હોઈ શકે છે, જેમ કે શાળામાં હેરાનગતિ, શિક્ષકો દ્વારા અપમાન, સામાજિક દબાણ, અથવા માતા-પિતાની અવગણના. કેટલીકવાર, બાળક કોઈ અણછાજતા વર્તનનો ભોગ પણ બન્યું હોય. 'એલેક્સિથેમિયા' જેવી સ્થિતિ બાળપણના અનુભવો સાથે જોડાયેલી છે, જ્યાં લાગણીઓની અવગણના અથવા દુર્વ્યવહાર ભવિષ્યમાં ભાવનાત્મક અવરોધ તરફ દોરી શકે છે. આવા સંજોગોમાં, બાળકની લાગણીઓને સમજવી અને સ્વસ્થ સંવાદ સ્થાપિત કરવો અત્યંત જરૂરી છે.

સુરતમાં વરસાદી માહોલ બાદ મચ્છરજન્ય અને પાણીજન્ય રોગોનો ઉપદ્રવ વધ્યો છે. જુલાઈની સરખામણીમાં ઓગસ્ટ મહિનામાં ડેન્ગ્યૂના કેસમાં 551% અને મેલેરિયાના કેસમાં 126% નો ભારે વધારો નોંધાયો છે. સિવિલ હોસ્પિટલમાં માત્ર જુલાઈમાં ડેન્ગ્યૂના 43 કેસ સામે ઓગસ્ટમાં 280 કેસ નોંધાયા છે. મેલેરિયાના કેસ પણ જુલાઈના 267 થી વધીને ઓગસ્ટમાં 605 થયા છે. આ દર્શાવે છે કે રોગચાળો વકર્યો છે.

દર વર્ષે નેશનલ ડી વોર્મીંગ ડે નિમિત્તે 1 થી 19 વર્ષના બાળકોને કૃમિનાશક ગોળી આપવામાં આવે છે. આ વર્ષે ઓગસ્ટમાં રાષ્ટ્રીય કૃમિનાશક અભિયાન હેઠળ સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં કુલ 438,283 બાળકોને આરોગ્ય વિભાગ દ્વારા કૃમિ નિયંત્રણની ગોળી ખવડાવવામાં આવી. આંગણવાડી, શાળા અને કોલેજના નોંધાયેલા તેમજ ન નોંધાયેલા તમામ બાળકોને આશાબેન, આંગણવાડી ફિમેલ હેલ્થ વર્કર દ્વારા ઘરે-ઘરે જઈને ગોળી આપવામાં આવી. 700 કર્મીઓના સહયોગથી થયેલ આ કામગીરીથી બાળકોમાં આયર્નની ઉણપ અને પાંડુરોગનું પ્રમાણ ઘટાડી શકાય છે.

કૃષ્ણના જીવન અને ઉપદેશોને આધારે, આ લેખ દર્શાવે છે કે કેવી રીતે આધ્યાત્મિક દ્રષ્ટિકોણ જીવનની જટિલતાઓને સરળ બનાવી શકે છે. 'માખણ ચોરી'થી લઈને 'કાલિયા મર્દન' સુધી, દરેક ઘટનાનો ઊંડો અર્થ છે જે આધુનિક જીવનના તણાવ અને પડકારોને સમજવામાં મદદ કરે છે. કૃષ્ણના ઉપદેશો, જેમ કે 'કર્મને ફળની ચિંતા કર્યા વિના કરવું' અને 'લીલા' ભાવનાથી જીવન જીવવું, આપણને ભયમુક્ત અને આનંદમય જીવન જીવવાનો માર્ગ બતાવે છે.

લગ્નજીવનમાં પ્રેમ, વિશ્વાસ અને ખુશીઓ માટે હકારાત્મક, આશાવાદી અને પ્રેમસભર એટિટ્યૂડ હોવો ખૂબ જ જરૂરી છે. પતિ-પત્નીએ અનેક મોરચે સંવાદિતા જાળવવી પડે છે. સંબંધોમાં પરસ્પર સમજણ, સાથ અને સમાધાનનો ભાવ હોવો જોઈએ. એકબીજાની ખુશી માટે પોતાની પસંદ-નાપસંદને નેવે મૂકી, મુશ્કેલીઓમાં પણ સાથે રહેવાનો 'હમ સાથ સાથ હૈ' જેવો એટિટ્યૂડ સુખી લગ્નજીવનનો પાયો છે. માત્ર પ્રેમ નહીં, પરંતુ તેને વ્યક્ત કરતો એટિટ્યૂડ લગ્નને આનંદમય બનાવે છે.

કટિસ વર્ટિસિસ ગાયરાટા એક દુર્લભ ત્વચા રોગ છે જેમાં માથાની ચામડી જાડી થઈને કરચલીઓવાળી બની જાય છે, જે દૂરથી મગજ જેવી દેખાય છે. ચીનના 23 વર્ષીય ઝિયાઓ લીના કિસ્સામાં, આ સ્થિતિ તેના દેખાવ અને સામાજિક જીવનને અસર કરતી હતી. અનેક સારવારો છતાં સુધારો ન થતાં, વુહાનની ઝોંગનાન હોસ્પિટલના ડોકટરોએ ટિશ્યૂ એક્સપાન્શન જેવી પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરીને સફળતાપૂર્વક સર્જરી કરી, જેનાથી અસરગ્રસ્ત ચામડી દૂર કરી સ્વસ્થ ત્વચાથી માથાનું પુનઃનિર્માણ કરવામાં આવ્યું.

જેઠીમધ, તેના મધ જેવા સ્વાદ અને ઔષધીય ગુણધર્મો માટે જાણીતું છે, જેનો ઉપયોગ ચોકલેટ અને પાન જેવા ખાદ્ય પદાર્થોમાં થાય છે. તે ગળાના ઉપદ્રવો અને ઉધરસ માટે અસરકારક છે. આયુર્વેદ મુજબ, જેઠીમધ સ્વાદમાં મધુર અને કડવું, શીતલ, પચવામાં ભારે, બળવર્ધક, રસાયન અને સ્વરને સુધારનાર છે. તે વાયુ, પિત્ત દોષ, રક્તસ્રાવ, ચામડીના રોગો, સોજા, સૂકી ઉધરસ અને પ્રદર રોગમાં રાહત આપે છે. તેમાં એન્ટિ-બાયોટિક અને એન્ટિ-ઓક્સિડેટિવ ગુણધર્મો પણ છે.

ભાગદોડ ભરેલી જિંદગીમાં કબજિયાત એક સામાન્ય સમસ્યા બની ગઈ છે. લોકો અનેક ઉપાયો અપનાવે છે, પરંતુ આયુર્વેદિક ઉપચાર વધુ અસરકારક રહે છે. અહીં અમે સરસવના તેલમાં ડુંગળી અને લસણ પકવીને પગના તળિયે લગાવવાનો ઘરેલું ઉપાય જણાવી રહ્યા છીએ. આ પાદાભ્યંગ કરવાથી વાત દોષ શાંત થાય છે અને આંતરડાંની ગતિ સુધરે છે, જેનાથી સવારે પેટ સંપૂર્ણપણે સાફ થાય છે. આ તેલ અનિદ્રા, સાંધાના દુખાવા, બ્લડ સરક્યુલેશન અને ગેસ જેવી સમસ્યાઓમાં પણ રાહત આપે છે.

વૃદ્ધોમાં લાંબા સમય સુધી ભૂખ ન લાગવી કે ઓછું ખાવું એ કોઈ ગંભીર સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાનો સંકેત હોઈ શકે છે. વધતી ઉંમરે ઓછો ખોરાક લેવો શારીરિક અને માનસિક સ્વાસ્થ્ય માટે જોખમી છે. વૃદ્ધોને ઓછી કેલરીની જરૂરિયાત હોય છે કારણ કે તેમનો મેટાબોલિઝમ રેટ ધીમો પડી જાય છે અને શારીરિક પ્રવૃત્તિઓ ઘટે છે. પૂરતો ખોરાક ન લેવાથી પોષણની ખામી સર્જાઈ શકે છે. ભૂખ વધારવા માટે, ઓછું પણ વારંવાર ખાવું, એનર્જી-રિચ ફૂડ, પ્રવાહી સ્વરૂપે પોષણ, સકારાત્મક ભોજન માહોલ અને ડોક્ટરની સલાહ મુજબ સપ્લિમેન્ટ્સ લેવા જરૂરી છે.

ખેડા જિલ્લાના આંતરસુંબા ગામની આંગણવાડીમાં બાળકોને નાસ્તામાં અપાયેલા ઢોકળામાંથી ઈયળો નીકળતાં વાલીઓમાં ભારે રોષ ફેલાયો છે. બાળકોના સ્વાસ્થ્યની ગુણવત્તા અને સ્વચ્છતા સામે સવાલો ઉભા થયા છે. વાલીઓના જણાવ્યા મુજબ, મેનુમાં ન હોવા છતાં ઢોકળા આપવામાં આવ્યા હતા. આ ઘટનાથી બાળકોના સ્વાસ્થ્યને લઈને ચિંતા વ્યક્ત કરાઈ રહી છે. વાલીઓએ તાત્કાલિક તપાસ અને જવાબદારો સામે કડક કાર્યવાહી કરવાની માંગ કરી છે.

જે લોકો લાંબા સમયથી કસરતથી દૂર છે, તેમણે ધીમે ધીમે પોતાની ક્ષમતા મુજબ શરૂઆત કરવી જરૂરી છે. વધુ પડતી અને તીવ્ર કસરત હૃદય અને બ્લડ પ્રેશર પર અચાનક તણાવ લાવી શકે છે. કસરત પહેલાં વોર્મ-અપ ન કરવું, વ્યાયામ બાદ તરત બંધ કરવું, ભારે વજન ઉપાડતી વખતે શ્વાસ રોકવો, અને પૂર્વ-હૃદય રોગો ધરાવતા લોકો દ્વારા ડોક્ટરની સલાહ વિના તીવ્ર કસરત કરવી જોખમી છે. વયસ્ક અથવા નવા શરૂઆત કરનારાઓએ હળવી કસરતથી પ્રારંભ કરવો જોઈએ.

નેપાળ-ચીન સરહદ નજીક ગ્લેશિયર તૂટવાથી આવેલી કુદરતી હોનારતે નેપાળ અને તિબ્બતમાં ભારે તબાહી મચાવી છે. અચાનક આવેલા પૂરે અને ભેખડો ધસી પડવાને કારણે અનેક ગામડાઓ અને શહેરોમાં જાનમાલનું ભારે નુકસાન થયું છે. અત્યાર સુધીમાં 960થી વધુ લોકો મૃત્યુ પામ્યા છે, જ્યારે 4400થી વધુ લોકો ગુમ છે. સાત દિવસ બાદ હવે અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં મહામારી ફેલાવાનો મોટો ખતરો ઉભો થયો છે, કારણ કે કાટમાળ નીચે દબાયેલા મૃતદેહો સડવા લાગ્યા છે. બચાવકર્મીઓ રાહત અને સફાઈની બેવડી જવાબદારી નિભાવી રહ્યા છે.

નાગપાંચમના પવિત્ર દિવસે જાણો ગુજરાતમાં સર્પદંશ વિશેની હકીકત. રાજ્યમાં દર વર્ષે 10 થી 15 હજાર સર્પદંશના કેસ નોંધાય છે, જેમાં ફક્ત 4 પ્રકારના સાપ જીવલેણ હોય છે. આ ઝેરી સાપોના કારણે મૃત્યુદર માત્ર 1 થી 2 ટકા જેટલો નીચો રહે છે. મોટાભાગના કેસોમાં બિનઝેરી સાપ કરડે છે, પરંતુ સમયસર સારવાર ન મળવાને કારણે ગંભીર પરિણામો આવી શકે છે. એન્ટિવેનમ ઇન્જેક્શન એ સર્પદંશની એકમાત્ર વૈજ્ઞાનિક સારવાર છે.

જ્યારે તમારું બે-ત્રણ વર્ષનું બાળક દરેક વાતમાં ‘ના’ કહે, ત્યારે તેને જિદ્દી સમજવાને બદલે તેના સ્વતંત્ર અસ્તિત્વની શરૂઆત સમજો. આ ‘ના’ ખરેખર તો તેના મગજના એક્ઝિક્યુટિવ ફંકશન અને સ્વતંત્ર વ્યક્તિત્વના વિકાસનું પ્રથમ પગલું છે. હાર્વર્ડ અને ઓક્સફોર્ડ યુનિવર્સિટીના સંશોધનો દર્શાવે છે કે આ તબક્કે પોતાની પસંદગી વ્યક્ત કરતા બાળકોનો ભાવિ આત્મવિશ્વાસ ઉચ્ચ હોય છે. મા-બાપે શક્તિપ્રદર્શન ટાળી, પસંદગી આપીને બાળકને સમજવું જોઈએ. આત્મનિર્ભરતાના આ પ્રથમ અંકુરને ખિલવવા દો.

બાળકના સ્વસ્થ વિકાસ માટે સંતુલિત આહાર અત્યંત જરૂરી છે, જે માત્ર શરીરને જ નહીં, પરંતુ દાંત, પેઢાં અને સુંદર સ્મિતને પણ પોષણ આપે છે. બાળપણમાં હાડકાં, જડબાં અને દાંતના વિકાસ માટે કેલ્શિયમ, પ્રોટીન, વિટામિન D જેવા પોષક તત્વોની પૂર્તિ થવી જોઈએ. ICMR અને NIN મુજબ, બાળકની પોષણ જરૂરિયાત તેની ઉંમર, લિંગ અને પ્રવૃત્તિ પર આધારિત છે. ખોરાકમાં અનાજ, દાળ, શાકભાજી, ફળો, દૂધ અને સૂકા મેવા જેવા વિવિધ ખાદ્ય જૂથોનો સમાવેશ કરવો જોઈએ. મીઠી વસ્તુઓનું સેવન ઓછું અને વારંવાર ન કરવું જોઈએ, કારણ કે તે દાંતના સડાનું મુખ્ય કારણ બની શકે છે.

શિક્ષક તરીકે સતત બોલવાથી અવાજ બેસી જવાની સમસ્યા સામાન્ય છે. આ સમસ્યાના નિવારણ માટે પૂરતું પાણી પીવું, ગરમ પાણીના કોગળા કરવા અને બોલ્યા બાદ અવાજને આરામ આપવો જરૂરી છે. ઠંડા પીણાં, આઇસક્રીમ અને વધુ પડતી ચા-કોફી ટાળવી હિતાવહ છે. આયુર્વેદ મુજબ, યષ્ટિમધુ, મધ, સૂંઠ અને પિપર જેવા દ્રવ્યો ગળા અને અવાજ માટે લાભદાયી છે. યષ્ટિમધુનું ચૂર્ણ અથવા સિતોપલાદિ ચૂર્ણ મધ સાથે લઈ શકાય. હળદર-મીઠાના કોગળા પણ અસરકારક છે. જો સમસ્યા યથાવત રહે, તો આયુર્વેદિક વૈદ્યની સલાહ લેવી શ્રેષ્ઠ રહેશે.

વલસાડના ધરમપુર સાપ ઉછેર કેન્દ્રમાં 471 અતિઝેરી સાપોમાંથી 68.57 ગ્રામ ઝેર કઢાયું છે. આ ઝેર તેલંગાણાની ફાર્માસ્યુટિકલ કંપનીને આપવામાં આવ્યું છે, જેનો ઉપયોગ ગુજરાતના સ્થાનિક ઝેરના આધારે વધુ અસરકારક એન્ટી-વેનમ વિકસાવવા માટે થશે. વલસાડ જિલ્લામાં 2.25 હેક્ટરમાં વિશાળ સંશોધન કેન્દ્ર બનશે, જેમાં આધુનિક લેબોરેટરી, સર્પગૃહ અને જાગૃતિ કેન્દ્ર હશે. આ પ્રોજેક્ટ સર્પદંશ, ઝેર સંશોધન અને સર્પ સંરક્ષણ માટે મહત્વપૂર્ણ બનશે.

છોટાઉદેપુર સિવિલ હોસ્પિટલમાં ડોક્ટરોની અનિયમિત હાજરીના કારણે દર્દીઓ, ખાસ કરીને દૂર-દૂરથી આવતા ગરીબ અને આદિવાસી દર્દીઓને કલાકો સુધી હાલાકી ભોગવવી પડે છે. નિયત સમયે ડોક્ટરો હાજર ન રહેતા સારવાર વિના જ પાછા ફરવાની સ્થિતિ સર્જાય છે. આરોગ્ય તંત્રની આ ઘોર બેદરકારી માટે કોણ જવાબદાર તે પ્રશ્ન પ્રજા દ્વારા ઉઠાવવામાં આવી રહ્યો છે. આ પરિસ્થિતિ ચિંતાજનક છે.

ચોમાસાની ઋતુમાં મચ્છરજન્ય રોગો સામે પોરબંદરનું આરોગ્ય તંત્ર સતર્ક બન્યું છે. ઓગસ્ટમાં અત્યાર સુધી મેલેરિયાના 6 અને ડેન્ગ્યુના 3 કેસ નોંધાયા છે. છેલ્લા સપ્તાહે મેલેરિયાના 3 પોઝિટિવ કેસ મળતા આરોગ્ય વિભાગની ટીમો હરકતમાં આવી છે. અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં મચ્છરના પોરા શોધવા, તેનો નાશ કરવા અને તાવના દર્દીઓના ટેસ્ટિંગ માટે મેગા સર્વે હાથ ધરાયો છે. પાણીનો સંગ્રહ રોકવા, મચ્છરદાનીનો ઉપયોગ કરવા અને તાવના લક્ષણો દેખાય તો તાત્કાલિક ટેસ્ટ કરાવવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.

જામનગરની જી.જી. હોસ્પિટલમાં દર્દીઓને ઝડપી અને સુવિધાજનક સેવાઓ મળી રહે તે હેતુથી ઓર્થોપેડિક (હાડકાં) વિભાગની ઓ.પી.ડી.નું સ્થળાંતર જૂની કોલેજ બિલ્ડીંગના ગ્રાઉન્ડ ફ્લોર પર કરવામાં આવ્યું છે. આ નવી વ્યવસ્થા દર્દીઓની વધતી ભીડને નિયંત્રિત કરવા અને સેવાઓનું સુદ્રઢીકરણ કરવા માટે છે. દર્દીઓને લાંબી લાઈનોમાંથી મુક્તિ અપાવવા કેશબારી અને દવાબારીની સંખ્યામાં પણ વધારો કરાયો છે. ઓર્થોપેડિક ઓ.પી.ડી. સવારે 9 થી બપોરે 1 વાગ્યા સુધી કાર્યરત રહેશે. સ્કિન, માનસિક અને કેન્સર ઓ.પી.ડી.ની કેશબારી 700 પથારી બિલ્ડીંગમાં ખસેડાઈ છે. ઈ.એન.ટી. અને આંખ વિભાગની કેશબારી તથા દવાબારી જૂની ઓ.પી.ડી. બિલ્ડીંગના પહેલા માળે રહેશે.

કલ્યાણપુર સબ ડિસ્ટ્રિક્ટ હોસ્પિટલ ગ્રામ્ય વિસ્તારના લોકો માટે આરોગ્યસેવાનું મહત્વનું કેન્દ્ર બની છે. અહીં OPDમાં રોજ 200-250 દર્દીઓ આવે છે અને 20-25 દર્દીઓને દાખલ કરાય છે. ડાયાલિસિસ, પ્રસૂતિ અને ઈમરજન્સી જેવી સુવિધાઓ સ્થાનિક સ્તરે મળવાથી દર્દીઓને અન્ય શહેરોમાં જવાની રાહત મળી છે. દરરોજ 10-15 ડાયાલિસિસ, 1-2 પ્રસૂતિ અને 20-25 ઈમરજન્સી કેસમાં સારવાર આપવામાં આવે છે. આ સુવિધાઓ દર્દીઓ, ખાસ કરીને ગ્રામીણ વિસ્તારોના લોકોને સમય, મુસાફરી અને ખર્ચમાં રાહત આપે છે.

ઈડરના 9 વર્ષીય દિવ્યમને RBSK યોજના હેઠળ થયેલી આરોગ્ય તપાસમાં સોફ્ટ ટિશ્યુ સાર્કોમા કેન્સરનું નિદાન થયું હતું. આયુષ્માન ભારત યોજનાના સહયોગથી મુંબઈની ટાટા મેમોરિયલ હોસ્પિટલમાં સફળ સર્જરી અને અમદાવાદમાં કીમોથેરાપી કરાવી બાળક સંપૂર્ણપણે કેન્સર મુક્ત થયો છે. ડો. નિસર્ગ સુથાર અને ડો. કાજલ પટેલની ટીમે શરૂઆતથી અંત સુધી સહયોગ આપ્યો. આયુષ્માન કાર્ડ અંતર્ગત થયેલા ઓપરેશન અને ત્યારબાદની કીમોથેરાપી સારવાર સફળ રહી.

છોટાઉદેપુર જિલ્લાની સૌથી મોટી જનરલ સિવિલ હોસ્પિટલમાં ડોક્ટરો સમયસર હાજર ન રહેતા હોવાની ફરિયાદોને કારણે દર્દીઓમાં ભારે રોષ જોવા મળી રહ્યો છે. અંતરિયાળ અને આદિવાસી વિસ્તારોમાંથી આવતા દર્દીઓને કલાકો સુધી સારવાર માટે રાહ જોવી પડે છે. કેટલાક ડોક્ટરો નિયત સમયે કેબિનમાં હાજર ન હોવાને કારણે ગરીબ દર્દીઓને લાંબી લાઈનોમાં ઊભા રહેવું પડે છે. આરોગ્ય તંત્ર દ્વારા આ બાબતની યોગ્ય તપાસ કરી દર્દીઓને સમયસર અને સુલભ સારવાર મળે તેવી માંગ કરવામાં આવી છે.

ટ્રોમા બોન્ડિંગ એક એવી પરિસ્થિતિ છે જેમાં વ્યક્તિ સંબંધમાં સતત માનસિક તણાવ અને પીડા અનુભવે છે, પરંતુ તેમાંથી બહાર નીકળી શકતી નથી. સંબંધમાં દુ:ખ અને પ્રેમનું ચક્ર ચાલ્યા કરે છે, જ્યાં ખરાબ વર્તન પછી માફી, ભેટ-સોગાદો અને અતિશય પ્રેમ આપવામાં આવે છે. આ વિરોધાભાસી વર્તન વ્યક્તિના મગજને વ્યસનનો શિકાર બનાવે છે. કોટસોલ અને ડોપામાઇનના સતત 'સ્ટ્રેસ અને રિલીફ'ના ચક્રને કારણે પીડિત વ્યક્તિ દુ:ખ સહન કરવા તૈયાર થઈ જાય છે. આ ભાવનાત્મક જોડાણ વ્યક્તિના આત્મવિશ્વાસને તોડે છે અને પોતાની ઓળખ ગુમાવી દે છે.

ભારતીય સંસ્કૃતિમાં આહાર અને આરોગ્ય વચ્ચે સુમેળ હતો, જેથી રોજિંદા આહારમાંથી જ જરૂરી પોષક તત્વો મળી રહેતાં. આધુનિક જીવનશૈલી અને ખોરાકની ભેળસેળને કારણે આ સમતુલા ખોરવાઈ રહી છે. વૈશ્વિકરણના કારણે પરંપરાગત આહાર પ્રણાલી બદલાઈ છે, જેના પરિણામે પોષક તત્વોની ઊણપ સર્જાય છે. આ ઊણપને પહોંચી વળવા સપ્લીમેન્ટ્સનો સહારો લેવો પડે છે. ફાર્માસ્યૂટિકલ કંપનીઓ સપ્લીમેન્ટ્સના બજારને પ્રોત્સાહન આપી રહી છે. જ્યાં જરૂર હોય ત્યાં સપ્લીમેન્ટ્સ અનિવાર્ય છે, પરંતુ યોગ્ય માર્ગદર્શન વિના તે લેવા હિતાવહ નથી.

કોણી પર કાળાશ થવાના મુખ્ય કારણોમાં ઘર્ષણ, ત્વચાનું રૂક્ષ થવું, મૃત કોષોનો જમાવ, તડકાનો સંપર્ક, હોર્મોનલ ફેરફારો અને મેદસ્વીતાનો સમાવેશ થાય છે. આ કાળાશને દૂર કરવા માટે એલોવેરા, બટાટાનો રસ, ઓટમીલ સ્ક્રબ, દહીં અને મધનું મિશ્રણ, તથા નિયમિત કોપરેલ માલિશ જેવા ઘરેલું ઉપચારો ખૂબ અસરકારક છે. મૃત કોષોને દૂર કરવા અને ત્વચાને મોઇશ્ચરાઇઝ્ડ રાખવી પણ મહત્વપૂર્ણ છે.