પક્ષીઓની દ્રષ્ટિ માણસ કરતાં આઠ ગણી તેજ હોય છે અને તેઓ અલ્ટ્રાવાયોલેટ પ્રકાશ પણ જોઈ શકે છે, જે આપણને દેખાતો નથી. તેમની આંખો પોતાની રક્ષા, ખોરાક શોધ, અને દિશા જાળવવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. પક્ષીઓ ચાર રંગો જોઈ શકે છે, જેનાથી તેમને ફૂલો અને પાંખો વધુ રંગીન દેખાય છે. તેમની આંખોમાં રહેલું ખાસ ફિલ્ટર રંગોને વધુ સ્પષ્ટ બનાવે છે. ગરુડ બે કિલોમીટર દૂરથી શિકાર જોઈ શકે છે, જ્યારે ઘુવડ તેની ડોક 270 ડિગ્રી ફેરવે છે.

ગુજરાતમાં નકલી અને ગેરકાયદે દવાઓના વેચાણ સામે ફૂડ એન્ડ ડ્રગ્સ કન્ટ્રોલ એડમિનિસ્ટ્રેશન (FDCA) દ્વારા ચલાવવામાં આવેલી સઘન કામગીરીની આરોગ્ય મંત્રી પ્રફુલ પાનશેરીયાની અધ્યક્ષતામાં સમીક્ષા કરવામાં આવી. નાગરિકોના આરોગ્ય સાથે ચેડાં કરનારાઓ સામે ‘ઝીરો ટોલરન્સ’ નીતિ અપનાવવા અને કડક કાયદેસર કાર્યવાહી કરવા સૂચના અપાઈ. આ દરમિયાન, 50 દવા પેઢીઓના વેચાણ પરવાના રદ, 2 ઉત્પાદક પેઢીઓને ક્લોઝર ઓર્ડર, અને 8ના પરવાના સ્થગિત કરાયા. નશાકારક અને બનાવટી દવાઓના નેટવર્ક સામે પણ કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવી.

એન્ટીબાયોટિક્સ દવાઓનો કોર્સ અધૂરો છોડવાની ટેવ દર્દીઓ માટે અત્યંત ઘાતક સાબિત થઈ શકે છે. આનાથી શરીરમાં રહેલા બેક્ટેરિયા દવા સામે પ્રતિકાર શક્તિ કેળવી લે છે, જેના કારણે ભવિષ્યમાં તે બેક્ટેરિયાને ખતમ કરવા ખૂબ મુશ્કેલ બની જાય છે. ગુજરાતમાં, ખાસ કરીને રાજકોટ અને સૌરાષ્ટ્રમાં, એન્ટિ માઇક્રોબિયલ રેજિસ્ટન્સ (AMR) ના કેસો ચિંતાજનક રીતે વધી રહ્યા છે. અનેક સામાન્ય રોગો પણ હવે સ્ટાન્ડર્ડ એન્ટિબાયોટિક્સ સામે પ્રતિરોધક બની ગયા છે.

ભારતીય રસોઈમાં સુગંધ અને સ્વાદ ઉમેરનાર મીઠા લીમડાના પાન ટૂંકા ગાળામાં જ ખરાબ થઈ જાય તેવી સમસ્યા સામાન્ય છે. તેનું મુખ્ય કારણ પાનમાં રહેલો ભેજ છે, જે પાનને નરમ પાડી બગાડી શકે છે. સ્ટોરેજ કરતા પહેલા પાનને સારી રીતે ધોઈને સંપૂર્ણપણે સૂકવવા અત્યંત જરૂરી છે. ખરાબ અથવા કાળા પડી ગયેલા પાનને અલગ કરવાથી તાજા પાન પણ બગડતા અટકી શકે છે. પેપર ટુવાલનો ઉપયોગ ભેજ શોષવા માટે કરી શકાય છે. લાંબા સમય સુધી ઉપયોગ માટે તેને સુકવી અથવા ફ્રીઝ કરી શકાય છે.

કિન્નર જન્મથી જ વ્યંઢળ નથી હોતા. તબીબી વિજ્ઞાન મુજબ, રંગસૂત્રોની ખામી કે ગર્ભાવસ્થામાં જનનાંગોના અયોગ્ય વિકાસના કારણે બાળક થર્ડ જેન્ડર તરીકે વિકાસ પામે છે. અમદાવાદમાં દર વર્ષે આશરે 20-22 બાળકો આ સ્થિતિ સાથે જન્મે છે. આવા બાળકોને પરિવાર, શિક્ષણ કે નોકરી મળતી નથી. ધાર્મિક માન્યતાઓ અને કાયદાકીય પ્રક્રિયાઓ બાદ જ તેમને કિન્નર તરીકે સ્વીકારવામાં આવે છે. આ બાળકોને સમાજમાં સન્માન સાથે જીવવા માટે યોગ્ય સહકાર અને સમજણની જરૂર છે.

રાજકોટના આજી નદીના કાંઠે બિરાજમાન 'રામનાથ મહાદેવ' લાખો ભક્તોનું શ્રદ્ધાસ્થાન છે. લગભગ 550 વર્ષ પૂર્વે સ્વયંભૂ પ્રગટેલા આ શિવલિંગની પૂજા છેલ્લા 16 પેઢીથી એક જ પરિવાર દ્વારા કરવામાં આવે છે. આ મંદિર ક્યારેય બંધ રહેતું નથી અને ચોમાસામાં નદીના પાણીથી તેનું કુદરતી જળાભિષેક થાય છે. જૂના રાજકોટનું આ 'છોટેકાશી' તરીકે જાણીતું સ્થળ સાતમ-આઠમના મેળા માટે પણ પ્રખ્યાત છે. અહીંની પૌરાણિક છતાં આકર્ષક ડિઝાઇન સૌને મંત્રમુગ્ધ કરે છે.

ઇસરો ૪ સપ્ટેમ્બરના રોજ શ્રીહરિકોટાથી EOS-05 (GISAT-1A) લોન્ચ કરી રહ્યું છે. આ ઉપગ્રહ ભારતીય ઉપમહાદ્વીપ પર દિવસ-રાત સતત નજર રાખશે. તેની અત્યંત ઊંચાઈ પરથી ઝડપી તસવીરો લેવાની ક્ષમતા કુદરતી આપત્તિ વ્યવસ્થાપન, દેશની સુરક્ષા અને કૃષિ ક્ષેત્રે ક્રાંતિ લાવશે. તે સરહદી વિસ્તારો પર પણ બાજ નજર રાખી શકશે. ૨,૩૬૭ કિલોગ્રામ વજન ધરાવતા આ સેટેલાઇટમાં અત્યાધુનિક સેન્સર્સ છે, જે વાદળ રહિત વાતાવરણમાં સતત ડેટા મોકલશે.

યુનિફાઇડ પેમેન્ટ્સ ઇન્ટરફેસ (UPI) એ ઓગસ્ટ મહિનામાં ૨૪.૫૧ અબજ વ્યવહારો સાથે નવો રેકોર્ડ સર્જ્યો છે, જે અત્યાર સુધીનો સૌથી વધુ આંકડો છે. આ વ્યવહારોનું કુલ મૂલ્ય રૂ. ૨૯.૮૨ લાખ કરોડ નોંધાયું છે. ગયા વર્ષના ઓગસ્ટની સરખામણીમાં વ્યવહારોની સંખ્યામાં ૨૨% અને મૂલ્યમાં ૨૦% નો વધારો થયો છે. મંગળવારે નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા દ્વારા જાહેર કરાયેલા આ આંકડા દર્શાવે છે કે UPI ભારતમાં ડિજિટલ પેમેન્ટ્સ માટે મુખ્ય માધ્યમ બની રહ્યું છે.

ઉત્તરાખંડમાં ઓગસ્ટ મહિનામાં વરસાદ અને ભૂસ્ખલન છતાં ચારધામ યાત્રાએ નવો રેકોર્ડ બનાવ્યો છે. છેલ્લા ચાર વર્ષમાં આ પહેલીવાર છે જ્યારે ઓગસ્ટમાં ચારધામમાં સૌથી વધુ શ્રદ્ધાળુઓ પહોંચ્યા. આ વર્ષે બદ્રીનાથ, કેદારનાથ, ગંગોત્રી અને યમુનોત્રીમાં કુલ 2,31,518 શ્રદ્ધાળુઓએ દર્શન કર્યા. બદ્રીનાથ ધામમાં સૌથી વધુ 1.25 લાખથી વધુ શ્રદ્ધાળુઓએ દર્શન કર્યા. કોરોનાકાળ પછી ઓગસ્ટ 2022માં ચારધામમાં 2 લાખ 67 હજારથી વધુ શ્રદ્ધાળુઓ પહોંચ્યા હતા. આંકડા ગયા વર્ષ અને 2024ની સરખામણીમાં નોંધપાત્ર રીતે વધુ છે, જેમાં ઓગસ્ટ મહિનામાં અનુક્રમે 93,680 અને 1,18,502 યાત્રીઓનો વધારો થયો છે.

ઘણા બાળકો અચાનક ચૂપકીદીના કિલ્લામાં કેદ થઈ જાય છે. આના અનેક કારણો હોઈ શકે છે, જેમ કે શાળામાં હેરાનગતિ, શિક્ષકો દ્વારા અપમાન, સામાજિક દબાણ, અથવા માતા-પિતાની અવગણના. કેટલીકવાર, બાળક કોઈ અણછાજતા વર્તનનો ભોગ પણ બન્યું હોય. 'એલેક્સિથેમિયા' જેવી સ્થિતિ બાળપણના અનુભવો સાથે જોડાયેલી છે, જ્યાં લાગણીઓની અવગણના અથવા દુર્વ્યવહાર ભવિષ્યમાં ભાવનાત્મક અવરોધ તરફ દોરી શકે છે. આવા સંજોગોમાં, બાળકની લાગણીઓને સમજવી અને સ્વસ્થ સંવાદ સ્થાપિત કરવો અત્યંત જરૂરી છે.

રાજસ્થાનના થાર રણમાં સ્થિત બોહા ગામ નજીક 'બોહા જિયોગ્લિફ્સ' (Boha Geoglyphs) તરીકે ઓળખાતી વિશ્વની સૌથી મોટી માનવનિર્મિત આકૃતિઓ મળી આવી છે. આ વિશાળ ભૌમિતિક ડિઝાઈનો જમીન પરથી સામાન્ય રેખા જેવી લાગે છે, પરંતુ હજારો ફૂટની ઊંચાઈએથી જોતાં તે અદભૂત કલાકૃતિ સ્વરૂપે દેખાય છે. ૧૫૦ વર્ષ જૂની આ ડિઝાઈનો ૧૦ સે.મી. ઊંડી અને ૫૦ સે.મી. પહોળી છે. ૧૨ કિલોમીટર લાંબી Spiral અને ૧૧ કિલોમીટર લાંબી Serpentine ડિઝાઇન મુખ્ય છે. વૈજ્ઞાનિકો આ રહસ્યમય આકૃતિઓના નિર્માણ પાછળ આકાશી ઘટનાની સ્મૃતિ, ખગોળીય કેલેન્ડર, ધાર્મિક પ્રતીક અથવા પાણીની શોધ જેવી થિયરીઓ આપી રહ્યા છે.

નરસિંહ મહેતાની એક લોકપ્રિય રચના, 'કાન ચડ્યા કદંબની ડાળ, હેઠા ઉતરોને...', લોકગીતની જેમ જ ગવાય છે. આ રચનામાં માતા યશોદા પોતાના બાળ કૃષ્ણને કદંબના ઝાડ પરથી નીચે ઉતારવા મનાવે છે. કૃષ્ણને સ્નાન, ભોજન, મુખવાસ અને આરામ જેવી વસ્તુઓની લાલચ આપવામાં આવે છે. અંતે, 'અમને તેડી રમાડ્યા રાસ' એમ કહીને ગોપીઓ સાથે રાસ રમવા બોલાવવામાં આવે છે. આ પદમાં બાળ કૃષ્ણને મનાવવાની સુંદર રીત દર્શાવવામાં આવી છે.

ડૉ. સર્વપલ્લી રાધાકૃષ્ણન, જેમને સમાજના ઘડવૈયા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તેમના પ્રસંગો આજે પણ પ્રેરણા આપે છે. તેમણે શિક્ષકોને ઉપદેશ આપવાને બદલે પોતાના અનુભવો અને વિચારો દ્વારા માર્ગદર્શન આપ્યું. તેમણે જણાવ્યું કે વિજ્ઞાન બાહ્ય જીવન ઘડવામાં મદદ કરે છે, પરંતુ આત્માને શક્તિશાળી બનાવવા શિસ્ત, ધૈર્ય અને પુરુષાર્થ જરૂરી છે. તેઓ વિદ્યાર્થીઓમાં મૌલિક સર્જનને પ્રોત્સાહન આપવા પર ભાર મૂકતા હતા. રાષ્ટ્રપતિ પદે હોવા છતાં તેમનું જીવન સરળ હતું અને તેઓ ભારતીય પહેરવેશને મહત્ત્વ આપતા હતા.

કર્ણાટકના મંડ્યામાં ભીખ માંગીને ગુજરાન ચલાવતી 69 વર્ષીય મહિલાના મૃત્યુ બાદ તેના ઘરમાંથી આઠ લાખ, ચાળીસ હજાર રૂપિયા રોકડા મળી આવ્યા. મુંબઈના ભરત જૈન નામના ભિખારી પાસે 7.5 કરોડ રૂપિયાની સંપત્તિ છે. આ કિસ્સાઓ દર્શાવે છે કે પૈસા હોવા છતાં લોકો જીવનનો આનંદ માણી શકતા નથી. ઘણા શ્રીમંતોની માનસિકતા પણ દરિદ્ર હોય છે, જેમ કે હૈદરાબાદના નિઝામ. માણસની માનસિકતા તેના જીવન પર ઊંડી અસર કરે છે.

નાળિયેર, જે ફક્ત હોળીનું નહીં, પણ શુભ કાર્યો અને સમર્પણનું પ્રતીક છે. બહારથી કઠણ છતાં અંદરથી મીઠું અને ગુણકારી, તે માનવ સ્વભાવનું પ્રતિબિંબ પાડે છે. પારંપરિક રીતે, 'શ્રીફળ વધેરવું' કે 'હોમવું' એ મનોકામના પૂર્ણ કરવાનું સૂચવે છે. સાહિત્યમાં પણ શ્રીફળ જીવનના રહસ્યો અને કુદરતના અદ્ભુત સર્જનનું દર્શન કરાવે છે. તેની બહુવિધ ઉપયોગીતા, આર્થિક મહત્ત્વ અને આધ્યાત્મિક સંદેશ તેને 'કલ્પવૃક્ષ' સમાન બનાવે છે.

ભૂતકાળ અને પરંપરાને સમજ્યા વિના રાષ્ટ્રનો ઉદ્ધાર શક્ય નથી. આ વિચારને સાર્થક કરતું પુસ્તક ‘૧૮૫૭નો સ્વાતંત્ર્ય સમર’ છે, જેના લેખક વિનાયકરાવ દામોદર સાવરકર છે. બ્રિટિશ શાસનમાં લંડનના ‘ઇન્ડિયા હાઉસ’ ખાતે 1907માં 24 વર્ષની ઉંમરે સાવરકરે આ ગ્રંથ લખ્યો. બ્રિટિશ સરકારે તેના પર પ્રતિબંધ મૂકી દીધો હતો. અનેક મુશ્કેલીઓ બાદ હોલેન્ડમાં તેનું મુદ્રણ થયું. આ પુસ્તક ભારતીય સૈનિકો અને ક્રાંતિકારીઓમાં અત્યંત લોકપ્રિય બન્યું. સરદાર ભગતસિંહે પણ તેનું પુનઃ પ્રકાશન કર્યું. આ ગ્રંથ ૧૮૫૭ના સંગ્રામને સાચી રીતે રજૂ કરે છે.

સુરતમાં વરસાદી માહોલ બાદ મચ્છરજન્ય અને પાણીજન્ય રોગોનો ઉપદ્રવ વધ્યો છે. જુલાઈની સરખામણીમાં ઓગસ્ટ મહિનામાં ડેન્ગ્યૂના કેસમાં 551% અને મેલેરિયાના કેસમાં 126% નો ભારે વધારો નોંધાયો છે. સિવિલ હોસ્પિટલમાં માત્ર જુલાઈમાં ડેન્ગ્યૂના 43 કેસ સામે ઓગસ્ટમાં 280 કેસ નોંધાયા છે. મેલેરિયાના કેસ પણ જુલાઈના 267 થી વધીને ઓગસ્ટમાં 605 થયા છે. આ દર્શાવે છે કે રોગચાળો વકર્યો છે.

દર વર્ષે નેશનલ ડી વોર્મીંગ ડે નિમિત્તે 1 થી 19 વર્ષના બાળકોને કૃમિનાશક ગોળી આપવામાં આવે છે. આ વર્ષે ઓગસ્ટમાં રાષ્ટ્રીય કૃમિનાશક અભિયાન હેઠળ સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં કુલ 438,283 બાળકોને આરોગ્ય વિભાગ દ્વારા કૃમિ નિયંત્રણની ગોળી ખવડાવવામાં આવી. આંગણવાડી, શાળા અને કોલેજના નોંધાયેલા તેમજ ન નોંધાયેલા તમામ બાળકોને આશાબેન, આંગણવાડી ફિમેલ હેલ્થ વર્કર દ્વારા ઘરે-ઘરે જઈને ગોળી આપવામાં આવી. 700 કર્મીઓના સહયોગથી થયેલ આ કામગીરીથી બાળકોમાં આયર્નની ઉણપ અને પાંડુરોગનું પ્રમાણ ઘટાડી શકાય છે.

પાલનપુરના રાજગઢીમાં આવેલું પ્રાચીન નાગણેચી માતાનું મંદિર વર્ષમાં માત્ર નાગપંચમી અને નવરાત્રિની આઠમે જ ભક્તો માટે ખુલે છે. નાગપંચમી નિમિત્તે સવારે મંદિર ખુલતાં ઉત્તર ગુજરાતમાંથી મોટી સંખ્યામાં શ્રદ્ધાળુઓ ઉમટી પડ્યા હતા, જેના કારણે મેળા જેવો માહોલ સર્જાયો હતો. પૂજારીના જણાવ્યા મુજબ, આ મંદિરનો ઇતિહાસ ઈ.સ. 1628 થી જોડાયેલો છે, જ્યારે નાગણેચી માતાની પૂજા અહીં શરૂ થઈ હતી. ગર્ભગૃહમાં શિવલિંગ પરના સ્વસ્તિક, ચંદ્ર અને ક્રોસના ચિહ્નો સર્વધર્મ સમભાવ દર્શાવે છે. પરંપરાગત રીતે નાગપંચમીએ વૈદિક હવન પણ કરાય છે.

માંડલ તાલુકાના વરમોર ગામ નજીક ૭૦૦ વર્ષથી ઊંચી ટેકરી પર બિરાજમાન કોટેશ્વર દાદાનું અતિ પૌરાણિક મંદિર સૌરાષ્ટ્રના સોમનાથ જેટલું જ મહિમાવાન ગણાય છે. સ્થાનિક માન્યતા અનુસાર, ભગવાન ભોળાનાથ અહીં સાક્ષાત પ્રગટ થયા હતા. મંદિર પાસે આવેલો 'પખાણાંનો કુવો' દુષ્કાળમાં પણ આજુબાજુના દસ ગામોને મીઠું પાણી પૂરું પાડતો હતો. શ્રાવણ માસમાં અહીં ભવ્ય આરતી, સવાલક્ષ બિલીપત્ર અર્પણ અને લોકમેળો યોજાય છે, જ્યાં ભક્તોને સોમનાથ દર્શન જેવી અનુભૂતિ થાય છે.

બગોદરા ખાતે શિયાળ ગામના 700 વર્ષ જૂના સોમેશ્વર મહાદેવ મંદિરમાં નાગપંચમી નિમિત્તે ભવ્ય લોકમેળાનું આયોજન થયું. શ્રાવણ વદ પાંચમના પવિત્ર દિવસે આયોજિત આ મેળામાં આસપાસના 30થી વધુ ગામોના હજારો ભક્તો ઉમટી પડ્યા હતા. ગામલોકોએ પરંપરા મુજબ સફેદ ધજાઓ અર્પણ કરી, ધૂન ગાઈ અને મહિલાઓએ ગરબા રજૂ કર્યા. પઢાર સમાજના લોકો પરંપરાગત પહેરવેશમાં જોવા મળ્યા. ચકડોળ, જમ્પિંગ રાઈડ્સ, ખાણી-પીણીના સ્ટોલોએ મેળાની રોનક વધારી, જે ભક્તિ અને મનોરંજનનો અનોખો સંગમ બન્યો.

શ્રાવણ મહિનામાં આવતા તહેવારોની સાથે નાગપંચમી મહત્વ ધરાવે છે. આ દિવસે નાગદેવતાની પૂજા થાય છે, જે પ્રકૃતિ પ્રત્યે આદર દર્શાવે છે. ગુજરાતમાં નાગને પાક રક્ષક માનવામાં આવે છે. ભારતીય સંસ્કૃતિમાં સાપને દેવતા તરીકે પૂજવામાં આવે છે, જ્યારે વિશ્વની વિવિધ સંસ્કૃતિઓમાં તે શક્તિ, દુર્ભાગ્ય, ચિકિત્સા અને રહસ્યના પ્રતિક તરીકે ઓળખાય છે. ચીની રાશિચક્રમાં 'ઇયર ઓફ ધ સ્નેક' અને ઇજિપ્તમાં કોબરા શાહી શકિતનું પ્રતિક ગણાય છે. ગ્રીક પૌરાણિક કથાઓમાં તે ચિકિત્સા સાથે જોડાયેલ છે. આધુનિક સમયમાં, સાપ કરડવાના કેસોમાં ભારત અગ્રણી છે, જે જાહેર આરોગ્ય માટે ચિંતાનો વિષય છે.

ફેંગ શુઈમાં ગાયને અત્યંત મહત્વપૂર્ણ પ્રતીક માનવામાં આવે છે, જે કામધેનુ તરીકે ઈચ્છાઓ પૂર્ણ કરનાર અને માનસિક શાંતિ આપનાર છે. હિન્દુ ધર્મમાં ૩૩ કોટિ દેવી-દેવતાઓનો વાસ ગાયમાં માનવામાં આવે છે. વાછરડાને ધવડાવતી ગાયનું પ્રતીક સંતાન પ્રાપ્તિ, ધનની સમૃદ્ધિ અને વંધ્યત્વ જેવી સમસ્યાઓમાંથી મુક્તિ અપાવે છે. સિક્કાના ઢગલા પર બેઠેલી ગાયનું પ્રતીક ઘર અને ઓફિસમાં સૌભાગ્ય અને સમૃદ્ધિ લાવે છે. મહેનતનું યોગ્ય ફળ મેળવવા અને અશાંતિ દૂર કરવા માટે પણ ફેંગ શુઈ ગાય ખૂબ ઉપયોગી છે.

તાજેતરમાં એક વાયરલ રીલ બાદ પ્લેનમાં ઘરેથી લાવેલું ખાવાનું ખાવા અંગે ચર્ચા ચાલી રહી છે. શું થેપલાં, ઢોકળાં જેવા પદાર્થો ફ્લાઇટમાં ખાઈ શકાય? આ મુદ્દે મુસાફરોમાં દ્વિધા છે. કેટલાક તેને અશિસ્ત ગણે છે, જ્યારે અન્ય લોકો નિયમોનું પાલન કરીને અને સહયાત્રીઓને અગવડ ન થાય તે રીતે ખાવામાં કોઈ વાંધો નથી માનતા. ઘરેથી લાવેલાં સૂકાં, રસા વગરનાં અને વ્યવસ્થિત પેક કરેલાં ખાદ્ય પદાર્થો કેબિન બેગેજમાં લઈ જવાની અને ખાવાની છૂટ છે, પરંતુ તીવ્ર ગંધવાળા કે પ્રવાહી પદાર્થો પર નિયંત્રણો હોઈ શકે છે.

પૈસા સાથે જોડાયેલી વ્યક્તિની લાગણીઓ, સ્વભાવ અને સંપત્તિ વચ્ચેનું સંતુલન સુખ-સગવડો વચ્ચે પણ અભાવ લાવી શકે છે. આ લેખ પૈસા કમાવવા, વાપરવા, માણવા અને આયોજન કરવા જેવી બાબતોમાં લાગણીઓના મહત્વ પર ભાર મૂકે છે. લાગણીઓની સ્વસ્થતા જ પૈસા સાથે તંદુરસ્ત સંબંધ સ્થાપિત કરી શકે છે, જેનાથી જીવનમાં સંતોષ અને સુખનો અનુભવ થાય છે. આંતરિક લાગણીઓ પર નિયંત્રણ રાખવું એ આર્થિક સુખાકારી માટે અત્યંત જરૂરી છે.

૧૮૭૧ના ક્રિમિનલ ટ્રાઈબ્સ એક્ટ હેઠળ ગુનેગાર ગણાવાયેલા વિચરતા સમુદાયોને ૧૯૫૨માં મુક્તિ મળી. ૩૧મી ઓગસ્ટે તેઓ "વિમુક્ત દિવસ" ઉજવે છે. અંગ્રેજોએ તેમના પર લાદેલું ગુનાખોરીનું કલંક, પોલીસ દેખરેખ, અને સ્વતંત્રતા પરના નિયંત્રણો અત્યંત ક્રૂર હતા. ભલે તેઓ ગુનેગાર ટ્રાઈબ્સમાંથી ડિનોટિફાઈડ થયા, પરંતુ સામાજિક પૂર્વગ્રહો અને આર્થિક સંઘર્ષો આજે પણ યથાવત છે. શિક્ષણ, આરોગ્ય, અને રોજગાર જેવી પાયાની સુવિધાઓનો અભાવ તેમને મુખ્યધારાથી દૂર રાખે છે. કાયમી વસવાટ, નવા કૌશલ્યો અને સમાન નાગરિક તરીકેના અધિકારોની તેમની લડત હજુ ચાલુ છે.

લગ્નજીવનમાં પ્રેમ, વિશ્વાસ અને ખુશીઓ માટે હકારાત્મક, આશાવાદી અને પ્રેમસભર એટિટ્યૂડ હોવો ખૂબ જ જરૂરી છે. પતિ-પત્નીએ અનેક મોરચે સંવાદિતા જાળવવી પડે છે. સંબંધોમાં પરસ્પર સમજણ, સાથ અને સમાધાનનો ભાવ હોવો જોઈએ. એકબીજાની ખુશી માટે પોતાની પસંદ-નાપસંદને નેવે મૂકી, મુશ્કેલીઓમાં પણ સાથે રહેવાનો 'હમ સાથ સાથ હૈ' જેવો એટિટ્યૂડ સુખી લગ્નજીવનનો પાયો છે. માત્ર પ્રેમ નહીં, પરંતુ તેને વ્યક્ત કરતો એટિટ્યૂડ લગ્નને આનંદમય બનાવે છે.

ઓમાનના અખ્દર પર્વતોમાં સ્થિત બહલા કિલ્લો, અરબ જગતના સૌથી જૂના અને રહસ્યમય કિલ્લાઓમાંથી એક છે. 12મી-15મી સદીમાં ઇંટો, માટી અને કાદવથી બનેલો આ વિશાળ કિલ્લો, સિમેન્ટ કે પથ્થર વિના અડીખમ ઊભો છે. તેની અંદર પાણીની અછત ન સર્જાય તે માટે 'ફલાજ' નામની ભૂગર્ભ નહેર પ્રણાલી, ભુલભુલામણી જેવા રસ્તાઓ અને વિશાળ ભોંયરાઓ તેની અદભૂત engineering દર્શાવે છે. લોકવાયકાઓ અનુસાર, આ કિલ્લો જીનોનું શહેર છે અને અનેક રહસ્યો છુપાયેલા છે, જે તેને એક રોમાંચક પ્રવાસી સ્થળ બનાવે છે.

મહાભારતના `શાંતિપર્વ'માં ભીષ્મ પિતામહે યુધિષ્ઠિરને સમયના આયોજન (ટાઇમ મેનેજમેન્ટ) વિશે સમજાવ્યું છે. તેઓ જણાવે છે કે સમય જ સર્વસ્વનો જનક છે અને તે માણસની દિશા નક્કી કરે છે. નેતૃત્વમાં સમયનું સંચાલન કાચું પડે તો સામ્રાજ્યનું પતન નિશ્ચિત છે. ભીષ્મ અનુસાર, માણસ પાસે સમયનો અભાવ નથી, પરંતુ પ્રાથમિકતાઓનો અભાવ છે. આળસ અને કામ ટાળવાની વૃત્તિ, જેને ભીષ્મ ગુપ્ત શત્રુ ગણાવે છે, તે આત્મવિશ્વાસને હણીને ચિંતા અને તણાવ વધારે છે. સમયનું મેનેજમેન્ટ એ વાસ્તવમાં મનનું મેનેજમેન્ટ છે.

કટિસ વર્ટિસિસ ગાયરાટા એક દુર્લભ ત્વચા રોગ છે જેમાં માથાની ચામડી જાડી થઈને કરચલીઓવાળી બની જાય છે, જે દૂરથી મગજ જેવી દેખાય છે. ચીનના 23 વર્ષીય ઝિયાઓ લીના કિસ્સામાં, આ સ્થિતિ તેના દેખાવ અને સામાજિક જીવનને અસર કરતી હતી. અનેક સારવારો છતાં સુધારો ન થતાં, વુહાનની ઝોંગનાન હોસ્પિટલના ડોકટરોએ ટિશ્યૂ એક્સપાન્શન જેવી પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરીને સફળતાપૂર્વક સર્જરી કરી, જેનાથી અસરગ્રસ્ત ચામડી દૂર કરી સ્વસ્થ ત્વચાથી માથાનું પુનઃનિર્માણ કરવામાં આવ્યું.