સર રોનાલ્ડ રોસે શોધી કાઢ્યું કે મચ્છર મેલેરિયા ફેલાવે છે, જેના કારણે તેમને 'મચ્છરોના મોટા દુશ્મન' તરીકે ઓળખવામાં આવ્યા. આ શોધને કારણે મેલેરિયા નિયંત્રણમાં મોટી મદદ મળી. રોસનો જન્મ ભારતમાં થયો હતો અને તેમણે સિકંદરાબાદમાં મચ્છર દ્વારા મેલેરિયા ફેલાવાની ક્રાંતિકારી શોધ કરી. 1902માં તેમને આ શોધ બદલ નોબેલ પુરસ્કાર મળ્યો. દર વર્ષે 20 ઓગસ્ટે વર્લ્ડ Mosquito Day મનાવવામાં આવે છે.

આજના યુગમાં, જ્યાં 800 કરોડ લોકો વસે છે, ત્યાં પણ સાચા સંબંધો શોધવા મુશ્કેલ છે. સોશિયલ મીડિયા પર હજારો મિત્રો હોવા છતાં, વાસ્તવિક જીવનમાં એકલતા અનુભવાઈ રહી છે. આ એકલતા, જે દિવસમાં 15 સિગારેટ પીવા કરતાં પણ વધુ જોખમી છે, તે અકાળ મૃત્યુ, સ્ટ્રોક, હૃદયરોગ અને ડિમેન્શિયાનું જોખમ વધારે છે. WHOએ એકલતાને વૈશ્વિક આરોગ્ય સંકટ જાહેર કર્યું છે. બદલાતી જીવનશૈલી, ન્યુક્લિયર ફેમિલી, અને વ્યક્તિગત જીવનનો વધતો વ્યાપ આ સમસ્યાને વધુ વકરાવી રહ્યો છે.

પોરબંદર જિલ્લામાં જન્માષ્ટમી તહેવાર બાદ વાયરલ રોગચાળામાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. ભાવસિંહજી હોસ્પિટલ ખાતે અગાઉ જ્યાં રોજ 50 જેટલા વાયરલના દર્દીઓ આવતા હતા, ત્યાં હવે 100 થી વધુ દર્દીઓ નોંધાઈ રહ્યા છે, જેમાં અંદાજે 50 ટકાનો વધારો થયો છે. તાવ, શરદી, ઉધરસ, અને માથાનો દુખાવો જેવા લક્ષણો ધરાવતા દર્દીઓની સંખ્યા વધી છે. બદલાયેલા વાતાવરણ અને વરસાદી માહોલ બાદ ભેજનું પ્રમાણ વધતા લોકોને ઉકળાટ અને અસ્વસ્થતા જેવી સમસ્યાઓ પણ સતાવી રહી છે. વાયરલથી બચવા માટે પૂરતો આરામ, પાણીનું સેવન, બહારના ખોરાક અને ભીડ ટાળવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.

રાજકોટમાં ફિટનેસ માટે અનોખો ટ્રેન્ડ જોવા મળી રહ્યો છે, જ્યાં યુવાનો અને ફિટનેસ પ્રેમીઓ જીમ છોડી ઘોડે સવારી તરફ વળી રહ્યા છે. શહેરની સ્વ. આર.ડી. ઝાલા હોર્સ રાઈડિંગ ક્લબમાં સવારે મોટી સંખ્યામાં લોકો અશ્વસવારી શીખવા આવે છે. આ ક્લબ દ્વારા ત્રણ-ત્રણ મહિનાના બેઝિક અને એડવાન્સ કોર્સ ચલાવવામાં આવે છે, જેમાં 14 વર્ષથી વધુ વયની સ્વસ્થ વ્યક્તિ જોડાઈ શકે છે. ઘોડેસવારી માત્ર ફિટનેસ જ નહીં, પણ માનસિક શાંતિ અને આત્મવિશ્વાસ વધારવામાં પણ મદદરૂપ થાય છે.

જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ ઘરની ચાવી ક્યાં મૂકી તે ભૂલી જાય, પછી વસ્તુ શા માટે વાપરવાની હતી તે પણ યાદ ન રાખી શકે, ત્યારે તેને માત્ર 'ઉંમર થઈ' એમ કહીને અવગણવું યોગ્ય નથી. આ અલ્ઝાઈમર્સ રોગની શરૂઆત હોઈ શકે છે, જે ધીમે ધીમે યાદશક્તિ, વિચારવાની અને રોજિંદી ક્ષમતાને અસર કરે છે. ૨૧ સપ્ટેમ્બરના વિશ્વ અલ્ઝાઈમર્સ દિવસ પર, આપણે સમજવું જરૂરી છે કે ઉંમર વધવી અને યાદશક્તિ ગુમાવવી એક નથી. આ રોગ મગજના ચેતાકોષોને નુકસાન પહોંચાડે છે. પરિવારનો સહકાર અને ધીરજ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે.

આયુર્વેદિક ઔષધ સૂંઠ, હરડેની જેમ જ ખુબ જ ગુણકારી છે. તે પાચનતંત્ર સુધારે છે, રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારે છે અને હૃદય, મગજ, રક્ત, કફ, સાંધા તથા મૂત્રપિંડના રોગોમાં ફાયદાકારક છે. સૂંઠ ઉષ્ણ હોવાથી વાયુના રોગોમાં, ખાસ કરીને ક્રોનિક આર્થ્રાઈટીસ (જીર્ણ સંધિવા) અને આમ વાતમાં ખુબ ઉપયોગી છે. તે કફનાશક છે અને પાચનતંત્રમાંથી દોષોને દૂર કરવામાં મદદ કરે છે. પ્રસૂતિ પછી ગર્ભાશય સંકોચનમાં પણ તેની ભૂમિકા મહત્વની છે.

છીંક માત્ર એક શારીરિક પ્રતિક્રિયા નથી, પરંતુ તેની સાથે અનેક સામાજિક, ધાર્મિક અને આર્થિક પાસાઓ જોડાયેલા છે. વિવિધ સંસ્કૃતિઓમાં છીંક પ્રત્યે અલગ-અલગ માન્યતાઓ અને રીતરિવાજો પ્રવર્તે છે, જે સ્વાસ્થ્યની શુભકામનાઓથી લઈને આત્માના રક્ષણ સુધી વિસ્તરે છે. આધુનિક સમાજમાં છીંકને સામાજિક શિષ્ટાચાર સાથે જોડવામાં આવે છે. છીંક એલર્જી, શરદી અને ઈન્ફલ્યુએન્ઝા જેવા રોગોનું મુખ્ય લક્ષણ હોવાથી, તે દવા ઉદ્યોગ, OTC Products, અને કાર્યસ્થળની ઉત્પાદકતા પર નોંધપાત્ર આર્થિક અસર કરે છે, જે અબજો ડોલરના બજારને ચલાવે છે.

આપણું શરીર એક અદ્ભુત રચના છે. આપણે જન્મ સમયે અમુક એવી વસ્તુઓ ધરાવીએ છીએ જેની માત્રા પછી ઘટતી જાય છે. જેમ કે, સ્ત્રીના શરીરમાં અંડકોષો (oocytes) ની સંખ્યા ગર્ભાવસ્થાના પાંચમા મહિનામાં 60-70 લાખ હોય છે, જે જન્મ સમયે 10-20 લાખ અને પુખ્તાવસ્થામાં 3-4 લાખ રહી જાય છે. તેવી જ રીતે, મગજમાં ન્યૂરોન્સની સંખ્યા પણ જન્મ પહેલાં ટોચ પર પહોંચી જાય છે. કિડનીના નેફ્રોન્સ, કાનના હેર સેલ્સ અને આંખના રેટિનાના કોષો પણ નવા બનતા નથી.

આજકાલ લોકો ડિજિટલ લાઇફમાં એટલા ખોવાયેલા છે કે, તેઓ ભૌતિક રીતે હાજર હોવા છતાં ભાવનાત્મક રીતે ગેરહાજર રહે છે. એક સર્વે મુજબ, સંબંધોમાં તિરાડનું મુખ્ય કારણ ઈમોશનલ અવેલિબિટીનો અભાવ છે. લોકો મોબાઈલ અને સોશિયલ મીડિયામાં વ્યસ્ત રહે છે, જેના કારણે નજીકની વ્યક્તિઓ સાથે વાતચીત અને ઊંડાણપૂર્વકના સંવાદો ઘટી ગયા છે. આ સ્થિતિ પરિવાર, મિત્રો અને જીવનસાથી વચ્ચે અંતર વધારી રહી છે, જે એકલતા અને માનસિક તણાવનું કારણ બને છે.

સુખી થવા માટે ઘણા પ્રયાસો કરવા પડે છે, પરંતુ દુઃખી થવું તે ખૂબ જ સહેલું છે અને તે આપમેળે થઈ જાય છે. જેમ પાણીમાં તરવા માટે પ્રયત્નો કરવા પડે છે, પણ ડૂબી તો આપમેળે જ જવાય છે. પાણી પર વિશ્વાસ રાખીને શરીરને હળવું છોડી દેવાથી તરવું સહજ બને છે. તેવી જ રીતે, સુખી થવા માટે સ્વીકારભાવ રાખીને વર્તમાનમાં જીવવું જરૂરી છે. દુઃખ અને અજંપો આપણો સ્વભાવ બની ગયો છે, જ્યારે સુખ એક સતત શોધ બની રહ્યું છે.

યોગ શરીર અને મનને સ્વસ્થ રાખે છે, પણ ટ્રેનર વિના યોગ કરતાં કેટલીક ભૂલો નુકસાનકારક બની શકે છે. વોર્મ-અપ વિના સીધા મુશ્કેલ આસન કરવા, શ્વાસની ખોટી લય, શરીરને ક્ષમતા કરતાં વધુ ખેંચવું, ખોટું એલાઇનમેન્ટ અને સત્ર પછી આરામ ન કરવો જેવી બાબતોથી સ્નાયુ ખેંચાણ, ઈજા અને અસ્વસ્થતા થઈ શકે છે. પોતાની ક્ષમતા સમજવી અને જરૂર પડે તો નિષ્ણાતની સલાહ લેવી ખૂબ જ જરૂરી છે.

કિડની શરીરનું ખુબજ મહત્વપૂર્ણ અંગ છે, જે કચરો અને વધારાનું પાણી બહાર કાઢે છે. પરંતુ રોજિંદી કેટલીક આદતો કિડની પર દબાણ વધારે છે, જેનાથી તેની કાર્યક્ષમતા ઘટી શકે છે. એન્ટાસિડ, એન્ટિબાયોટિક્સ અને પેઇનકિલર દવાઓનો ડોક્ટરની સલાહ વિના ઉપયોગ કિડની માટે હાનિકારક છે. વધુ પડતું મીઠું, સોફ્ટ ડ્રિંક્સ અને ખાંડવાળા પીણાંનું સેવન પણ કિડનીના સ્વાસ્થ્યને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.

પુરુષોની સરખામણીમાં મહિલાઓમાં યુરિનરી ટ્રૈક્ટ ઈન્ફેક્શન (UTI)નું પ્રમાણ વધુ જોવા મળે છે. જો સમયસર ધ્યાન આપવામાં ન આવે, તો UTI ગર્ભાશય સુધી પહોંચી પ્રજનન ક્ષમતાને અસર કરી શકે છે અને ગર્ભાવસ્થામાં પણ મુશ્કેલી ઊભી કરી શકે છે. ગંભીર કિસ્સાઓમાં, UTI સેપ્સિસ અને કિડની સંબંધિત જીવલેણ સમસ્યાઓનું કારણ બની શકે છે. વ્યક્તિગત સ્વચ્છતા, યોગ્ય હાઈજીન અને પર્યાપ્ત પાણી પીવાની ટેવ UTI ને રોકવામાં મદદરૂપ થાય છે.

ભાદરવો મહિનો ચોમાસાની ઋતુનો સમય છે, જેમાં વાતાવરણમાં ભેજ વધુ હોય છે. આયુર્વેદિક દૃષ્ટિકોણથી, પાચનશક્તિ, વાયુ, પિત્ત અને કફના સંતુલન પર ધ્યાન આપવું જરૂરી છે. ભાદરવામાં તાંદળજો, પાલક, મેથી, કોબીજ, રીંગણ, ભીંડા, ગુવાર, કાચા ટામેટાં, મૂળા, દહીં અને ખાટી છાશ જેવી વસ્તુઓ ટાળવાની પરંપરા છે. આ પાચન સમસ્યાઓ, ગેસ, એસિડિટી, અને ત્વચા સંબંધી તકલીફો વધારી શકે છે. ઉપરાંત, ચોમાસામાં ખોરાકની સ્વચ્છતા અને વાસી ભોજનથી બચવું પણ મહત્વપૂર્ણ છે.

30-50 વર્ષની મહિલાઓને અસર કરતી યુટેરાઇન ફાઇબ્રોઇડ, નોન-કેન્સર ગાંઠ છે જે મસલ અને ફાઇબ્રસ ટીસ્યુથી બને છે. તેના ચાર પ્રકારો છે, જેમાં ઈન્ટ્રામ્યુરલ, સબસિરોસલ, સબમ્યુકોસલ અને પેડનકયુલેટેડ ફાઇબ્રોઇડનો સમાવેશ થાય છે. લક્ષણોમાં વધુ રક્તસ્ત્રાવ, પેઢુમાં દુખાવો, વારંવાર પેશાબ, કબજિયાત અને ગર્ભધારણમાં મુશ્કેલી શામેલ હોઈ શકે છે. હોર્મોનલ અસંતુલન, પારિવારિક ઇતિહાસ અને સ્થૂળતા તેના મુખ્ય કારણો છે. સારવારમાં હોર્મોનલ થેરાપી, માયામેકટોમી, યુટેરાઇન આર્ટેરીયા એમ્બોલાઇઝેશન, અથવા હિસ્ટેરોકટોમીનો સમાવેશ થાય છે.

થાઇરોઇડના દર્દીઓ માટે આયુર્વેદિક સારવાર ખૂબ ફાયદાકારક બની શકે છે. દર્દીની પ્રકૃતિ, દોષ, અગ્નિ અને રોગની વિગતોને ધ્યાનમાં રાખીને યોગ્ય આહાર-વિહાર, યોગ-પ્રાણાયામ અને ઔષધિઓનો ઉપયોગ વૈદ્યની સલાહથી કરવો જોઈએ. જોકે, હાલની થાઇરોઇડની દવા પોતાની રીતે બંધ કે ઓછી કરવી નહીં. TSH અને અન્ય જરૂરી તપાસોના આધારે ડૉક્ટર તથા અનુભવી આયુર્વેદ વૈદ્યની સલાહથી બંને સારવારનું યોગ્ય સંકલન કરવું સુરક્ષિત છે.

ઘણી સ્ત્રીઓ પોતાના જીવનસાથી નજીક આવે ત્યારે શારીરિક ઇચ્છા ન થવા પાછળ પોતાનામાં કંઇક ખોટું હોવાનું માને છે. પરંતુ, આ વાત ખોટી છે. સ્ત્રીઓની ઇચ્છા માત્ર તેમના જીવનસાથીના વર્તન પર આધાર રાખતી નથી. તેમની પોતાની પસંદ-નાપસંદ, શરીર સાથેનો તેમનો સંબંધ, જીવનમાં મળતો આનંદ અને માનસિક શાંતિ પણ ખૂબ મહત્વના છે. થાક, ચિંતા, જવાબદારીઓ, ઊંઘની અછત, મેનોપોઝ, અથવા સંબંધ દરમિયાન થતો દુખાવો જેવા કારણોસર ઇચ્છા ઘટી શકે છે. પોતાની જાતને પૂછવું કે ‘મને શું જોઈએ છે?’ અને તેને વ્યક્ત કરવું એ સ્વસ્થ નિકટતા માટે ખૂબ જરૂરી છે.

અમેરિકાના MIT લેબના વૈજ્ઞાનિકોએ 'ગ્લિયોબ્લાસ્ટોમા' (Glioblastoma) જેવા જીવલેણ બ્રેઈન કેન્સર સામે અભૂતપૂર્વ સફળતા મેળવી છે. તેમણે ૧૦૦મા ભાગ જેટલા સૂક્ષ્મ ઈન્જેક્ટેબલ 'નેનો-એન્ટેના' વિકસાવ્યા છે, જે બહારથી મેગ્નેટિક ફીલ્ડ દ્વારા સક્રિય થઈને કેન્સર કોષોનો સીધો નાશ કરે છે. આ HITMAN (Highly-localized electric-field-induced tumor therapy using magnetically actuated nanoantennas) ટેકનોલોજી પરંપરાગત કીમોથેરાપી કરતાં ૫ ગણી વધુ અસરકારક સાબિત થઈ છે. પ્રયોગોમાં ૫૨.૨ ટકા કેન્સર કોષોનો સફાયો થયો અને સ્વસ્થ કોષોને નુકસાન થયું નથી.

બેંગ્લુરુમાં કેન્સરની નકલી દવાઓના મોટા કૌભાંડનો પર્દાફાશ થયો છે. તપાસકારો હવે ૯૦થી વધુ હોસ્પિટલો અને ક્લિનિક્સમાં પહોંચાડેલી નકલી અને રિપેકેજ્ડ દવાઓની તપાસ કરી રહ્યા છે. બેંગ્લુરુ પોલીસની SIT અને ડ્રગ કંટ્રોલ ડિપાર્ટમેન્ટ દ્વારા સંયુક્ત તપાસમાં ફાર્મસી કૃપા હેલ્થકેરના માલિક વીરેશકુમાર જૈનની ધરપકડ કરાઈ છે. આ ફાર્મસી નકલી દવાઓના સંગ્રહ અને વિતરણ માટે વપરાતી હતી. પોલીસે દરોડા દરમિયાન કેન્સરની દવાઓ, જીવનરક્ષક દવાઓ અને ICU ઇન્જેક્શન્સનો નોંધપાત્ર જથ્થો જપ્ત કર્યો.

રાજકોટ મનપાની આરોગ્ય શાખાએ ઘર-ઘર સર્વેલન્સ દરમિયાન મચ્છરજન્ય રોગોના વધી રહેલા કેસ અંગે માહિતી આપી છે. ડેન્ગ્યુ અને મેલેરિયાના વધુ 2 કેસ સાથે સિઝનના કુલ 36 કેસ નોંધાયા છે. મચ્છરોની ઉત્પત્તિ અટકાવવા 322 જેટલી જગ્યાઓને નોટિસ પાઠવવામાં આવી છે, જેમાં રહેણાંક, બાંધકામ સાઇટ, હોસ્પિટલ, શાળાઓ, હોટેલો અને કોમર્શિયલ કોમ્પ્લેક્સનો સમાવેશ થાય છે. મચ્છર ઉત્પત્તિ મળી આવતાં 322 આસામીઓ પાસેથી વહીવટી ચાર્જ વસૂલવાની કાર્યવાહી હાથ ધરાઈ છે. છેલ્લા સપ્તાહમાં ડેન્ગ્યુના 2 નવા કેસ નોંધાયા છે, જ્યારે મેલેરિયા કે ચિકનગુનિયાનો કોઈ નવો કેસ નથી. પાણીજન્ય રોગો માટે 2,75,773 લોકોનો સર્વે કરી દવાઓનું વિતરણ કરાયું છે.

સુરતની ફુડ પોઇઝનિંગ ઘટના બાદ આરોગ્ય મંત્રીની સૂચનાથી વડોદરા પાલિકાની ખોરાક શાખાએ શહેરની 17 હોસ્ટેલ-કેન્ટીનમાં સઘન ચેકિંગ હાથ ધર્યું. જેમાં મ.સ. યુનિવર્સિટી ગર્લ્સ હોસ્ટેલ, આદર્શ નિવાસી છાત્રાલય, સમરસ ગર્લ્સ હોસ્ટેલ જેવી હોસ્ટેલની કેન્ટીનમાં ખાદ્ય પદાર્થોની ગુણવત્તા અને સ્વચ્છતા ચકાસવામાં આવી. પ્રતાપગંજ એમ.એસ. યુનિવર્સિટી ગર્લ્સ હોસ્ટેલમાંથી 25 કિલો અખાદ્ય પદાર્થો મળી આવતાં તેનો નાશ કરાયો. નિયમોનું પાલન ન કરતી 4 કેન્ટીન યુનિટ બંધ કરાવવાની કાર્યવાહી કરાઈ.

અમદાવાદના સરસપુરમાં આવેલી 66 વર્ષ જૂની મ્યુનિ. સંચાલિત શારદાબહેન હોસ્પિટલનું જર્જરિત બિલ્ડિંગ ખાલી કરવા મ્યુનિ. કમિશનરે આદેશ આપ્યો છે. બુધવારથી તમામ મેડિકલ સેવાઓ હોસ્પિટલની બાજુમાં જ આવેલી નવી 7 માળની બિલ્ડિંગમાં શિફ્ટ થશે, જ્યાં 300થી વધુ બેડ અને 2500 OPDની સુવિધા ઉપલબ્ધ છે. છતમાં પોપડા ખરવા અને દીવાલોમાં તિરાડો જેવી સમસ્યાઓ ધ્યાનમાં આવતા આ નિર્ણય લેવાયો છે. ઓર્થોપેડિક, પીડિયાટ્રિક, ENT, ઈમરજન્સી અને ગાયનેક વિભાગો નવી બિલ્ડિંગમાં કાર્યરત થશે.

ભારતમાં ડાયાબિટીસના દર્દીઓની સંખ્યા 10 કરોડને વટાવી ચૂકી છે. મોટાભાગના લોકો બ્લડ શુગર નિયંત્રણ માટે દરરોજ ચાલતા હોય છે, પરંતુ માત્ર ચાલવું પૂરતું નથી. JAMA Network Open માં પ્રકાશિત તાજા અભ્યાસ મુજબ, ડાયાબિટીસના વધુ સારા નિયંત્રણ માટે વૉકિંગની સાથે સ્ટ્રેન્થ ટ્રેનિંગ અત્યંત જરૂરી છે. 1.43 લાખથી વધુ લોકો પર થયેલા સંશોધનમાં જાણવા મળ્યું કે, નિયમિત ચાલવાની સાથે સ્ટ્રેન્થ ટ્રેનિંગ કરનારાઓમાં બ્લડ શુગરનું નિયંત્રણ ઘણું બહેતર રહ્યું.

સુરતની પી.પી સવાણી યુનિવર્સિટીની હોસ્ટેલમાં ૧૦૦થી વધુ વિદ્યાર્થીઓની તબિયત મેસમાં જમ્યા બાદ લથડતાં તંત્ર સફાળું જાગ્યું છે. આરોગ્ય વિભાગની ટીમોએ સુરતની સિવિલ હોસ્પિટલ, સ્મીમેર હોસ્પિટલ અને SVNITની મેસમાં ભોજનની ગુણવત્તા, ખાદ્ય સામગ્રીનો સંગ્રહ અને સાફ-સફાઈની તપાસ કરી. મેસ સંચાલકોને સ્વચ્છતા જાળવવા અને ખોરાક ઢાંકીને રાખવા સૂચના અપાઈ. સ્મીમેરમાં ગ્લોવ્ઝ વગર કામ કરતા કર્મચારીઓ અને સિવિલમાં સાફ-સફાઈનો અભાવ મળ્યો.

સુરત મહાનગર પાલિકાના સુમન સેલના વડા અને નગર પ્રાથમિક શિક્ષણ સમિતિના ઈન્ચાર્જ શાસનાધિકારી ધર્મેશ પટેલનું ટૂંકી માંદગી બાદ નિધન થયું છે. તેમના શાંત અને સૌમ્ય સ્વભાવના કારણે તેઓ સૌના પ્રિય હતા. મૃત્યુ બાદ પણ વિદ્યાર્થીઓના અભ્યાસ અને તબીબી શિક્ષણમાં યોગદાન આપવા માટે તેમના પરિવારે દેહદાન કરવાનો ઉમદા નિર્ણય લીધો છે. ધર્મેશ પટેલ સુરત મહાનગર પાલિકામાં લાંબા સમયથી ફરજ બજાવી રહ્યા હતા. દેહદાનનો આ નિર્ણય સમાજ અને વિદ્યાર્થીઓ માટે પ્રેરણારૂપ ગણવામાં આવી રહ્યો છે.

રાત્રે વારંવાર ઊંઘ તૂટી જવી અને ફરી ઊંઘવામાં મુશ્કેલી થવી એ સામાન્ય નથી. આ લક્ષણો અનિદ્રા (Insomnia) અથવા સ્લીપ એપનિયા (Sleep Apnea) જેવી ગંભીર ઊંઘ સંબંધિત સમસ્યાઓનો સંકેત હોઈ શકે છે. તણાવ, ચિંતા, અયોગ્ય સૂવાની આદતો, અથવા ડિસ્ચાર્જ ન થયેલા વિચારો મુખ્ય કારણો બની શકે છે. તેના કારણે દિવસ દરમિયાન થાક, ચીડિયાપણું અનુભવાય છે. સૂતા પહેલાં મોબાઇલ, લેપટોપ અથવા અન્ય સ્ક્રીનનો ઉપયોગ ઓછો કરવો જોઈએ, કારણ કે તે ઊંઘમાં વિક્ષેપ કરી શકે છે. તેના બદલે પુસ્તક વાંચવું, હળવું સંગીત સાંભળવું અથવા મનને શાંત કરતી પ્રવૃત્તિ કરવી વધુ સારું છે.

ચોમાસા પછી પણ ઘરમાં ભેજ, દીવાલો પર ડાઘ અને દુર્ગંધ પરેશાન કરે છે. મોટાભાગે લોકો કલરકામ કે વૉટરપ્રૂફિંગનો વિચાર કરે છે, પરંતુ આપણી રોજિંદી નાની-નાની આદતો પણ ભેજ વધારે છે. રૂમમાં ભીના કપડાં સૂકવવા, ભેજવાળા વાતાવરણમાં બારીઓ ખુલ્લી રાખવી, બાથરૂમના ભેજની અવગણના, નાના લીકેજને ટાળવું, ફર્નિચર દીવાલ સાથે અડીને રાખવું, AC માત્ર ઠંડક માટે ચલાવવું અને ભીના પગરખાં-છત્રી ઘરની અંદર રાખવા જેવી ભૂલોથી બચવું જરૂરી છે.

ગુજરાતમાં હૃદય સંબંધિત સ્વાસ્થ્ય કટોકટીઓ ચિંતાજનક રીતે વધી રહી છે. '108' ઇમરજન્સી સેવાના આંકડા દર્શાવે છે કે રાજ્યમાં દર કલાકે આશરે 12 લોકોને હૃદયની સારવારની જરૂર પડે છે. ચાલુ વર્ષના પ્રથમ 8 મહિનામાં હૃદયની ઇમરજન્સીના કોલ્સમાં ગયા વર્ષની સરખામણીમાં 13.60% નો વધારો થયો છે. જો આ ટ્રેન્ડ ચાલુ રહેશે તો વર્ષના અંત સુધીમાં કુલ કેસ 1.08 લાખને પાર કરી શકે છે. અમદાવાદમાં સૌથી વધુ 18,789 કેસ નોંધાયા છે, જે રાજ્યના કુલ કેસનો લગભગ 26% હિસ્સો ધરાવે છે. 40 વર્ષથી ઓછી વયના યુવાનોમાં પણ હૃદયની સમસ્યાઓ વધી રહી છે.

બદલાતી જીવનશૈલી અને આહારની ખોટી આદતોને કારણે ગુજરાતમાં હૃદય રોગની ઈમર્જન્સીમાં 13.60% નો મોટો વધારો જોવા મળ્યો છે. માત્ર આઠ મહિનામાં 72307 ઈમર્જન્સી કેસ નોંધાયા છે, જે ગત વર્ષના 63652 કેસ કરતાં વધુ છે. અમદાવાદમાં સૌથી વધુ 18589 કોલ્સ નોંધાયા છે. સુરત, વડોદરા, ભાવનગર, ભરૂચ, દાહોદ, દેવભૂમિ દ્વારકા, બોટાદ અને મોરબી જેવા જિલ્લાઓમાં પણ નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. જંકફૂડ, તણાવ, ધૂમ્રપાન અને આલ્કોહોલ જેવા કારણોને લીધે યુવાનોમાં પણ હૃદય રોગનું જોખમ વધી રહ્યું છે.

ન્યૂ યોર્ક યુનિવર્સિટીના સંશોધકોએ એક ક્રાંતિકારી આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ટૂલ વિકસાવ્યું છે જે મહિલાઓમાં આગામી પાંચ વર્ષમાં બ્રેસ્ટ કેન્સર થવાના જોખમની આગાહી કરી શકે છે. આ ડીપ-લર્નિગ AI મોડલ, NYU-DRP, જૂના અને તાજેતરના ૩ડી મેમોગ્રામ સ્કેન ડેટાનું વિશ્લેષણ કરે છે. તે સમય જતાં બ્રેસ્ટ ટિશ્યુમાં થતા સૂક્ષ્મ ફેરફારોને ટ્રેક કરે છે, જે પરંપરાગત પદ્ધતિઓ કરતાં વધુ સચોટ પરિણામ આપે છે. આ ટેકનોલોજી ડોક્ટરોને વ્યક્તિગત જોખમના આધારે યોગ્ય પરીક્ષણો સૂચવવામાં મદદ કરશે, જેનાથી બિનજરૂરી ખર્ચ અને પરીક્ષણો ટાળી શકાશે.