નમ્રતા દેસાઈ 20 25ના વર્ષમાં સરકારે જોબ એમ્પ્લોયમેન્ટ માટે મોટા મોટા બ્યૂગલ વગાડ્યા છતાંય યુથ જનરેશનને ન તો સરકારી જોબમાં જોઈએ એવી સફળતા મળી ન તો ખાનગી સેક્ટરમાં. એને કારણે અનેક ઉચ્ચ ડિગ્રી ધારકો પણ રાહ જુઓની લાંબી લાઈનમાં ઊભાં છે. ભણેલા યુવાનોને રિક્ષા ચાલવતા કે ફરસાણની દુકાન પર કામ કરતાં જોયા છે. પરંતુ મહેનત કરનારાઓ માટે કોઈ કામ નાનું કે મોટું નથી હોતું પણ ભણતરની સ્કિલ વેડફાય જાય ત્યારે દુઃખ ચોક્કસ થાય. આમ પણ અમીરવર્ગને જોબ કે આવકની કોઈ ચિંતા નથી અને ગરીબ વર્ગને લાઈફ સ્ટાઇલ જાળવવા માટે કોઈ ચોક્કસ રકમની જરૂર જ નથી. કારણકે લાઈફ સ્ટાઇલ શબ્દ એમના માટે નવાઈ ભર્યો છે. આ બધામાં મધ્યમ વર્ગ માટે સારી જોબ, ઊંચી આવક અને બિઝનેસ માટે અનેક સપનાઓ છે એટલે હમણાં બે-ત્રણ વર્ષથી એન્ટરપ્રિનિયર બનવા માટેના અનેક રસ્તાઓ ખૂલી રહ્યા છે. હાલમાં ફૂડ ઉદ્યોગમાં ટેકનોલોજી અને જીવનશૈલીના બદલાવ સાથે જે સૌથી મોટો પરિવર્તન આવ્યો છે. દરેક મેટ્રો સિટી હોય કે નાનકડું ગામ! બહાર ખાવા જવાની જાણે ફેશન બની ચૂકી છે. એટલે રેસ્ટોરન્ટ ઉધોગ જબરજસ્ત ચાલે છે. મિલેનિયમ અને ઝેન ઝી એમ બંને આઉટ સાઇડર ફૂડ એટલે કે અલગ અલગ દેશ અને સંસ્કૃતિની ડીશ માટે નવીનવી રેસ્ટોરન્ટ તરફ ઘેલાં થયા છે. ત્યારે આ, બધાની વચ્ચે એક પોતાની અલગ ઓળખ ઊભી કરનાર ફૂડ કોર્નર એટલે ક્લાઉડ કિચન. તેને ઘોસ્ટ કિચન, વર્ચ્યુઅલ કિચન અથવા ડાર્ક કિચન તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. કલાઉડ કિચનમાં ઘર કા શુદ્ધ દેશી ખાનાની સાથે બીજા અનેક વિદેશી અને પરંપરગત ડીશની ડિમાન્ડ ઊભી કરી શકાય છે. એની તાલીમ તો આપણને કોરોના કાળથી જ મળી ચૂકી છે. લોકડાઉન દરમિયાન આખે આખો પરિવાર ઘરમાં સાથે બેસીને ભોજન લેતા થયા. જ્યાં ગૃહિણીઓને રોજે રોજ શું બનાવવું એની મૂંઝવણ થઇ એમાં યુ-ટયુબની રસોઈની ચેનલ ખૂબ લાભદાયી સાબિત થઇ. અડોશ પાડોશ, સખીવૃંદ અને સ્નેહીજનોના ફોનમાં જાતજાતની નવી નવી વાનગીઓનો રસથાળ વાતોમાં તૈયાર થતો રહ્યો અને પછી વાડકી વ્યહવહારમાં એ વાનગીઓની પ્રશંશા પણ થતી રહી, એટલે લોકડાઉન પછી ઘણી બધી ગૃહિણીઓએ નાના પાયે ઘર કા ખાનાનો આ કન્સેપટ આપણી આસપાસ વહેતો મૂક્યો અને એ કલાઉડ કિચનમાં પરિવર્તિત થયો. ખરેખર શું છે આ કલાઉડ કિચન? ક્લાઉડ કિચન એ એવી વ્યાવસાયિક રસોઈ વ્યવસ્થા છે, જ્યાં ખોરાક માત્ર ડીલિવરી અથવા ટેકઅવે માટે તૈયાર થાય છે. અહીં કોઈ ડાઇન-ઇન જગ્યા, ટેબલ-ચેર કે ફ્રન્ટ સ્ટોરફ્રન્ટ નથી. બધા ઓર્ડર્સ ઑનલાઇન અથવા ફોનથી જ લેવાય. Faasos આજે વિશ્વની સૌથી મોટી એક ક્લાઉડ-કિચન કંપની છે અને તે 45થી વધુ બ્રાન્ડ્સ સાથે 10 દેશોમાં 450થી વધુ કિચન ચલાવે છે. ક્લાઉડ કિચન કેવી રીતે કામ કરે છે? સૌ પ્રથમ ગ્રાહક ઑનલાઇન ઓર્ડર આપે પછી ઓર્ડર કિચન સિસ્ટમમાં પહોંચે છે. શેફ ખોરાક તૈયાર કરે છે. ત્યાર બાદ ફૂડનું યોગ્ય પેકેજિંગ થાય છે. પછી ચેનલ શરૂ થાય ડિલિવરી દ્વારા ગ્રાહક સુધી પહોંચાડવાની. લાસ્ટમાં ઓર્ડર અને ગ્રાહક ડેટા સંગ્રહ થાય એમાં કઈ ડીશની ડિમાન્ડ વધુ રહી? કયા એરિયામાં પ્રભાવિત થઇ અને કસ્ટમર ફીડબેક વગેરે વગેરે. આમ, આ ચેનલ પ્રમાણે ફૂડની ગુણવતા અને ડિમાન્ડ થકી આ બિઝનેસનો વ્યાપ વધારી શકાય. આ કન્સેપટનો સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે આ હાઉસહોલ્ડ કિચન માટે કોઈ ઇન્ટીરિયર, ભભકાદાર લાઇટિંગ કે સારા એમ્બીયન્સની જરૂર જ નથી એટલે મોટા ઓવર હેડ ખર્ચાથી બચી જવાય. કલાઉડ કિચન એ રેસ્ટોરન્ટમાથી સ્પઇસી ઓઇલી કે અનહેલ્ધી ફૂડને બદલે સાત્વિક, શુદ્ધ તાજો બનાવેલો ખોરાક ગ્રાહકોને ડીલિવર કરે છે. આપણા ગુજરાતીઓ આમ પણ સ્વાદના શોખીન. એમાં પણ અમુક ઉંમર પછી ઘરમાં વિસરાઈ ગયેલી પરંપરાગત વાનગીઓ સમયના અભાવ અને ઘરના સભ્યોની વ્યસ્તતાને કારણે ઘરમાં બનતી બંધ થઇ જાય ત્યારે આ કલાઉડ કિચન એમની વહારે આવે છે. જો 20 લાખ સુધીની આવક થાય તો GST ના ભારણમાંથી પણ મુક્તિ મળે. બીજો મહત્ત્વનો ફાયદો કે ઘરમાં વડીલો, બાળકો અને યુવાનો કોઈ પણ ઉંમરના સ્ત્રી કે પુરુષ હોય એમની હેલ્પ મળી રહે તો બહારના સ્ટાફની જરૂરિયાત ઓછી રહે એટલે તેમની ગેરહાજરી, ચોરી,ચીજ-વસ્તુની ફેરબદલી વગેરેથી ટેન્શન ફ્રી રહેવાય. ઘરના સભ્યો સાથે મળીને કામ કરે ત્યારે આત્મનિર્ભર અને પરિવારની સુખદ પળોને સાથે માણી શકાય. પણ દરેક નવો બિઝનેસ પોતાની સાથે થોડી ચેલેન્જીસ પણ લઈને જ આવતો હોય ત્યારે થોડા પડકારો જેમ કે ડિલિવરી એપ્સનું ઊંચું કમિશન, સ્પર્ધા, ગુણવત્તા અને પેકેજિંગ જાળવણી, ડિલિવરી સમય પર નિયંત્રણ, વગેરે યોગ્ય આયોજન અને વ્યવસ્થાપનથી આ મુશ્કેલીઓ હલ કરી શકાય છે. ક્લાઉડ કિચન એ ફૂડ ઉદ્યોગમાં આવેલો એક ક્રાંતિકારી બદલાવ છે. ઓછા ખર્ચે શરૂઆત, ઝડપી વિસ્તરણ અને ડિજિટલ પહોંચ તેને આજના અને ભવિષ્યના ફૂડ બિઝનેસ માટે આદર્શ મોડેલ બનાવે છે. જો તમે પાક કલામાં નિષ્ણાંત હો, થોડી ન્યુટ્રિશન વેલ્યૂના જાણકાર હો, ઘરમાં એકલા રહીને મૂંઝવણ અનુભવતા હો, કારકિર્દી બનાવની ઉંમર વહી ગઈ હોય તો અને બિઝનેસ માટે ઇન્વેસ્ટમેન્ટ માટે વધારે ફંડ ન હોય તો આત્મસન્માન અને આત્મવિશ્વાસની દિશામાં આ ઘર કા ખાનાનો કન્સેપટ ખૂબ સહજ અને સરળ રીતે સ્ટાર્ટ અપ તરીકે અપનાવી શકાય.