ગુજરાતમાં કાળઝાળ ગરમીથી પરેશાન લોકોને થોડી રાહત મળી છે. વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સથી તાપમાન ઘટ્યું છે, પણ તાપમાન હજુ 38 ડિગ્રી છે. હવામાન વિભાગે 18 અને 19 માર્ચે કમોસમી વરસાદની આગાહી કરી છે. કચ્છ, બનાસકાંઠા, પાટણ, સુરેન્દ્રનગર સહિત અનેક જિલ્લાઓમાં વરસાદની સંભાવના છે અને 24 કલાકમાં હીટવેવની આગાહી કરવામાં આવી છે.

સુરતમાં ગરમીથી ત્રાહિમામ લોકો વચ્ચે, શિક્ષક પિતા દીકરીને પરીક્ષા કેન્દ્ર મૂકીને ડિહાઇડ્રેશનથી મૃત્યુ પામ્યા. દીકરીએ ભારે હૈયે પેપર આપ્યું. ભાવનગરના શિક્ષક કઠોર શાળામાં ફરજ બજાવતા હતા. પુત્રીને મુકવા ગયા બાદ ચક્કર આવતા ઢળી પડ્યા અને હોસ્પિટલમાં નિધન થયું. દીકરી 17મી માર્ચે છેલ્લું પેપર આપશે.

જામનગર શહેર અને ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં વહેલી સવારે ગાઢ ઝાકળ છવાઈ. ઉનાળામાં ઠંડકથી શિયાળા જેવો અનુભવ થયો. હાઈવે પર વિઝિબિલિટી ઘટતા વાહનોની લાઈટો ચાલુ રાખવાની ફરજ પડી. હવામાનમાં ભેજ વધવાથી ઝાકળ, મિશ્ર ઋતુના કારણે સ્વાસ્થ્ય પર અસર અને ખેડૂતોમાં ચિંતા જોવા મળી.

ગુજરાતમાં ઉનાળાની શરૂઆત સાથે તાપમાન 40 ડિગ્રીને પાર, ગીર પૂર્વ વન વિભાગ દ્વારા સિંહો માટે 250 પાણીના પોઈન્ટ બનાવાયા. 8 રેન્જમાં પાણીની વ્યવસ્થા, પવનચક્કી/ટેન્કરથી પાણી ભરાય છે. બીટગાર્ડને જવાબદારી સોંપાઈ, વન્યજીવોનું સ્થળાંતર રોકવા પ્રયાસ. DCF વિકાસ યાદવના માર્ગદર્શન હેઠળ વ્યવસ્થા કરાઈ.

રાજકોટમાં આકરી ગરમીને કારણે વાહનચાલકો માટે રાહતના સમાચાર, Rajkot મહાનગરપાલિકા અને પોલીસ વિભાગ દ્વારા બપોરે 1 થી 4 વાગ્યા સુધી તમામ traffic signal બંધ રહેશે. આ નિર્ણયથી વાહનચાલકોને ગરમીથી બચાવવા અને traffic જંકશન પર ગિરદી ઘટાડવામાં મદદ મળશે. તંત્રના સંકલનથી તાત્કાલિક અમલ કરવામાં આવ્યો, જેનાથી હજારો લોકોને રાહત થશે.

ઉત્તર ભારતમાં ગરમી વધતા પ્રી-મોન્સૂન પ્રવૃત્તિઓ શરૂ થઈ છે, જેમાં 70 કિમી/કલાકની ઝડપે પવન ફૂંકાવાની શક્યતા છે. રાજસ્થાનમાં તાપમાન 40 ડિગ્રી સેલ્સિયસને પાર કરી ગયું છે. હવામાન વિભાગે આંધી-વરસાદમાં સલામતી જાળવવા અને પાકની કાળજી લેવા સૂચના આપી છે. અચાનક હવામાન બદલાતાં ટ્રાફિક સમસ્યા થઈ શકે છે. નાગરિકોને હવામાન અપડેટ્સ જોતા રહેવા સલાહ છે.

દેશના ઘણા રાજ્યોમાં હવામાન બદલાશે; રાજસ્થાન, યુપીમાં વાવાઝોડા સાથે વરસાદની આગાહી. યુપીના 20 અને રાજસ્થાનના 8 જિલ્લામાં એલર્ટ જાહેર કરાયું છે. 30-40 km/hની ઝડપે પવન ફૂંકાશે, હીટવેવથી રાહત મળશે. ઝારખંડ, ઓડિશા, હિમાચલ પ્રદેશ અને ગોવામાં લૂનું એલર્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે. MPમાં લૂ જેવી સ્થિતિ અને દિલ્હીમાં તાપમાન વધશે.

ભાવનગરમાં Heatwaveની શક્યતાને ધ્યાનમાં રાખી મહાપાલિકાએ Heatwave Action Plan બનાવ્યો છે. ઉનાળામાં વધતા તાપમાનને કારણે શાળાના બાળકો માટે આઉટડોર પ્રવૃત્તિઓ ટાળવી પડશે, જાહેર સ્થળોએ વોટર પોઈન્ટ અને શેડ ઉભા કરાશે. મ્યુનિ. કમિશનરની અધ્યક્ષતામાં બેઠક યોજાઈ હતી જેમાં વિવિધ વિભાગના અધિકારીઓ હાજર રહ્યા હતા.

રાજ્યમાં ગરમીમાં આંશિક રાહત, 2-3 ડિગ્રી તાપમાન ઘટ્યું. વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સથી વાતાવરણમાં બદલાવ અને આંશિક રાહત મળી. હવામાન વિભાગે રાજકોટ, સુરેન્દ્રનગર, આણંદ અને સુરતમાં HEATWAVEનું યલો એલર્ટ જાહેર કર્યું છે.

દિલ્હીમાં પશ્ચિમી વિક્ષેપથી તાપમાન ઘટ્યું, પણ સામાન્યથી વધુ છે. IMDની આગાહી મુજબ 14મીથી અસર થતાં 15મીએ હળવો વરસાદ થશે. આજે તાપમાન 34°C થી 36°C રહેશે. 14થી 16 માર્ચ દરમિયાન પંજાબ, હરિયાણા, યુપી અને રાજસ્થાનમાં વાવાઝોડાની શક્યતા છે. IMDએ ગુજરાત માટે હીટવેવની ચેતવણી આપી છે. ઘણા રાજ્યોમાં તાપમાન સામાન્યથી 5 ડિગ્રી વધુ છે.

ગરમી વધતા નાગરિકોને હીટવેવથી બચાવવા કલેક્ટર કચેરી દ્વારા જનસેવા અને આધાર કેન્દ્રોના સમયમાં ફેરફાર કરાયો છે. કેન્દ્રો સવારે ૯ થી બપોરે ૧ અને બપોરે ૪ થી સાંજે ૬ સુધી જ ખુલ્લા રહેશે. આ ફેરફાર ૧૩/૦૩/૨૦૨૬ થી ૩૧/૦૫/૨૦૨૬ સુધી અમલમાં રહેશે.

જમ્મુ-કાશ્મીર, હિમાચલ અને ઉત્તરાખંડમાં હિમવર્ષા અને વરસાદની ચેતવણી જાહેર કરવામાં આવી છે. રાજસ્થાનમાં માર્ચ મહિનામાં જ લૂ ફૂંકાવા લાગી છે અને તાપમાન 40°C ને પાર કરી ગયું છે. આગામી દિવસોમાં તીવ્ર ગરમીને ધ્યાનમાં રાખીને આરોગ્ય વિભાગે માર્ગદર્શિકા જાહેર કરી છે. દિલ્હી અને ઉત્તર પ્રદેશમાં હવામાન સૂકું અને ગરમ રહેશે. બંગાળ અને નોર્થ ઈસ્ટમાં વરસાદની સંભાવના છે. મધ્ય પ્રદેશમાં હીટવેવ શરૂ થઈ ગઈ છે.

અમદાવાદમાં 40 ડિગ્રી તાપમાનની આગાહી છે. અમદાવાદ, ગાંધીનગર, વડોદરામાં ઓરેન્જ એલર્ટ છે. માર્ચમાં રેકોર્ડબ્રેક ગરમીથી દિવમાં 100 વર્ષનો રેકોર્ડ તૂટ્યો. Anticyclone systemથી તાપમાન વધે છે. છેલ્લા ત્રણ દિવસથી ગરમી વધી છે, ઉત્તર ગુજરાતમાં 41 ડિગ્રી તાપમાન નોંધાયું. હવામાન વિભાગે ઓરેન્જ એલર્ટ જાહેર કર્યું છે.

ગ્લોબલ વોર્મિંગને લીધે આ વખતે શિયાળો અનુભવાયો નથી અને ઉનાળો વહેલો શરૂ થયો છે. નવેમ્બરથી વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સ એક્ટિવ ન થવાથી ઠંડક ટકી નહિ. રાજસ્થાન, ગુજરાત, મધ્ય પ્રદેશ અને મહારાષ્ટ્રમાં ગરમી વધી રહી છે. ગુજરાતના વલ્લભવિદ્યાનગર, અમદાવાદ અને મહારાષ્ટ્રના અકોલામાં તાપમાન 41.2 ડિગ્રી નોંધાયું.

કચ્છમાં આકરી ગરમીથી જનજીવન પ્રભાવિત થયું છે, પરંતુ હવામાન વિભાગે આવતીકાલથી તાપમાનમાં ૨ થી ૪ ડિગ્રી ઘટાડાની આગાહી કરી છે. ગુરુવારે કંડલા એરપોર્ટ 39.7 ડિગ્રી સાથે સૌથી ગરમ રહ્યું હતું, જ્યારે ભુજમાં 39.6 ડિગ્રી તાપમાન નોંધાયું હતું. શુક્રવારથી તાપમાન ઘટશે પરંતુ ઉનાળાની અસર ચાલુ રહેશે.

ગુજરાતમાં ઉનાળાની શરૂઆતમાં જ આકરી ગરમીથી લોકો બેહાલ છે. હવામાન વિભાગે સૌરાષ્ટ્રના રાજકોટ-સુરેન્દ્રનગરમાં ઓરેન્જ એલર્ટ અને અમદાવાદ, સુરત, વડોદરા સહિત 9 જિલ્લાઓમાં યલો એલર્ટ જાહેર કર્યું છે. વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સને કારણે નજીવો ઘટાડો થઈ શકે છે, પરંતુ હાલમાં કાળઝાળ ગરમીનું સામ્રાજ્ય છે અને હીટવેવ યથાવત રહેશે. રાજકોટ દેશનું સૌથી ગરમ શહેર બન્યું છે.

માર્ચમાં જ સૌરાષ્ટ્રમાં ગરમીનો પારો વધતા 8 જિલ્લાના લોકો ત્રાહિમામ પોકારી ઉઠ્યા છે, રાજકોટમાં સૌથી વધુ ગરમી છે. હવામાન વિભાગે રાજકોટ અને સુરેન્દ્રનગરમાં ઓરેન્જ (Orange) અને અન્ય જિલ્લામાં યલો (Yellow) એલર્ટ (Alert) જાહેર કર્યું છે. ગરમીથી રાજમાર્ગો સૂનકાર (Soonaar) છવાઈ ગયા છે.

ભાવનગરના Palitanaમાં આકરી ગરમીથી બચવા સિંહ પરિવારે શેત્રુંજય ડુંગરથી તળાવ કાંઠે આવી પાણી પીધું. વન વિભાગે પાણી માટે કુત્રિમ અવેડા બનાવ્યા છે, છતાં સિંહો તળાવે પહોંચ્યા, જ્યાં આરામ કરતા સ્થાનિકોએ કેમેરામાં કેદ કર્યા, જે વાયરલ થયા.

માર્ચ મહિનામાં હવામાનના બે વિભિન્ન સ્વરૂપો જોવા મળી રહ્યા છે. એકતરફ ગુજરાત, સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છમાં તાપમાન ૪૧°C ને પાર પહોંચતા હીટવેવનું ઓરેન્જ એલર્ટ જાહેર કરાયું છે, તો બીજી તરફ ઉત્તર પ્રદેશમાં ૧૮ વર્ષ પછી માર્ચમાં ગાઢ ધુમ્મસ છવાયું છે. પશ્ચિમ ભારતમાં એન્ટી-સાયક્લોનિક સર્ક્યુલેશનને કારણે ગરમી વધી છે, જ્યારે ૧૪ માર્ચથી સક્રિય થનારા નવા વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સને લીધે રાજસ્થાન અને મધ્યપ્રદેશમાં વરસાદની સંભાવના છે.

ઉત્તર પ્રદેશમાં માર્ચથી જ ગરમી શરૂ થઈ છે, તાપમાન 38-40 ડિગ્રી સુધી પહોંચ્યું છે. હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સના અભાવે અને તેજસ્વી સૂર્યપ્રકાશને લીધે ગરમી વધી છે, જે સામાન્ય કરતાં 4-6 ડિગ્રી વધારે છે. આગામી ત્રણ-ચાર દિવસમાં વાવાઝોડાથી રાહતની શક્યતા છે. લખનૌ, આગ્રા અને વારાણસીમાં પણ ગરમીનો પ્રકોપ યથાવત રહેશે.15-16 માર્ચે વરસાદની શક્યતા છે.

સૌરાષ્ટ્રના રાજકોટમાં ગરમીથી રેડ એલર્ટ જાહેર કરાયું છે. 40 ડિગ્રીથી વધુ તાપમાન અને હવાનું પ્રદૂષણ (AQI) 150ને પાર થતા જનજીવન પ્રભાવિત થયું છે. બપોરે રસ્તાઓ સુમસામ બન્યા અને મનપાએ ગરમીથી બચવા Advice આપી છે.

અમેરિકા-ઈઝરાયેલ દ્વારા ક્રૂડ ભંડારોને બોમ્બથી ઉડાવતા ધુમાડાથી એસિડિક પ્રક્રિયા થઈ ઝેરી વરસાદ! વાવાઝોડાના વાદળોએ ધુમાડા, પેટ્રોલિયન બાષ્પ સમાવ્યા. કેમિકલ અને ક્રૂડના કણોથી Tehranમાં કાળો વરસાદ પડ્યો. જમીન, મકાનો પર કાળું લેયર, ફેફસાંને નુકસાન.

ગુજરાતમાં હવામાન વિભાગે 3 દિવસ માટે હિટવેવની આગાહી કરી છે, જેમાં સુરેન્દ્રનગર અને રાજકોટમાં "Red Alert" અપાયું છે. અમદાવાદ, ગાંધીનગર સહિત અન્ય જિલ્લામાં ઓરેન્જ એલર્ટ જાહેર કરાયું છે અને માર્ચ મહિનામાં ગરમીનો રેકોર્ડ તૂટ્યો છે.

ગુજરાતમાં હવા પ્રદૂષણ વધતા સરકારે બે વર્ષમાં 404 કરોડ ખર્ચ્યા, પરંતુ પરિણામ શૂન્ય આવ્યું. અમદાવાદમાં એર ક્વોલિટી ઇન્ડેક્સ કથળી રહ્યો છે. પ્રદૂષણ વધતા અમદાવાદની સ્થિતિ દિલ્હી જેવી થવાના સંકેતો છે, ગરમીની અસર પણ વર્તાય છે.

વડોદરાના સયાજીબાગ ઝૂમાં પ્રાણીઓને ગરમીથી બચાવવા માટે ઝૂ વિભાગ દ્વારા ખાસ વ્યવસ્થા કરાઈ છે. જેમાં પિંજરામાં Green Net અને પાણીનો છંટકાવ, ઘાસના છાપરાં બનાવાયાં છે. પ્રાણીઓને ઠંડક મળી રહે તેવો ખોરાક અપાય છે. ડોક્ટર્સ દ્વારા સમયાંતરે ચેકઅપ કરાશે અને પાણીના ફુવારા પણ લગાવાશે.

સુરેન્દ્રનગરના માલણપુરમાં વસ્તી કરતા ત્રણ ગણા વૃક્ષો છે, જેનાથી તાપમાન ઓછું રહે છે. ગ્રામજનોએ 10 વર્ષ પહેલાં વૃક્ષો વાવવાની શરૂઆત કરી, જે આજે હરિયાળું ગામ બની ગયું છે. ગામમાં 9500થી વધુ વૃક્ષો છે અને આજુબાજુના વિસ્તાર કરતા તાપમાન બે-ત્રણ ડિગ્રી ઓછું રહે છે. CCTV જેવી સુવિધાઓ પણ ઉપલબ્ધ છે.

ગુજરાતમાં માર્ચના પ્રારંભે જ ગરમીએ ત્રણ વર્ષના રેકોર્ડ તોડ્યા છે, જેમાં પારો ૪૦ ડિગ્રીને પાર પહોંચ્યો છે. હવામાન વિભાગે ૧૬ માર્ચ સુધી આકરી ગરમીની આગાહી કરી રાજકોટ અને કચ્છ સહિતના જિલ્લાઓમાં 'ઓરેન્જ એલર્ટ' જ્યારે અમદાવાદ અને સુરતમાં 'યલો એલર્ટ' જાહેર કર્યું છે. હીટ ડોમ ઇફેક્ટને કારણે આગામી દિવસોમાં તાપમાન ૪૩ ડિગ્રી સુધી પહોંચવાની શક્યતા છે.

હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, દિલ્હી-NCRમાં ગરમી સામાન્ય કરતાં વહેલી શરૂ થઈ છે. માર્ચમાં તાપમાન 35-37 ડિગ્રી સુધી પહોંચવાની શક્યતા છે. ધૂળની ડમરીનું કારણ વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સ છે. 11 માર્ચ પછી હવામાનમાં થોડો બદલાવ આવી શકે છે, પરંતુ ગરમીથી રાહત મળવાની શક્યતા ઓછી છે. લોકોએ સાવચેતી રાખવી.

માર્ચમાં જ રાજસ્થાન સહિત અન્ય રાજ્યોમાં તાપમાન વધ્યું. રાજસ્થાનમાં 40°Cથી વધુ તાપમાન અને હીટવેવની ચેતવણી. બિહારમાં વરસાદનું યલો એલર્ટ જાહેર કરાયું, જ્યારે પહાડી વિસ્તારોમાં વરસાદ-બરફવર્ષાની સંભાવના છે. ગરમી વધવાના કારણો અને અલનીનોની અસર વિશે માહિતી આપવામાં આવી છે.

અમદાવાદમાં ગરમીથી રાહત માટે AMCનો હીટ એક્શન પ્લાન અમલમાં. AMTS, BRTS સ્ટેશનો પર પાણી, ORS ઉપલબ્ધ; હોસ્પિટલોમાં વ્યવસ્થા. શ્રમિકોને બપોરે કન્સ્ટ્રક્શન સાઈટ પર કામ કરવાની મનાઈ, બગીચાઓ મોડે સુધી ખુલ્લા.