ગુજરાતમાં ગરમીનો પ્રકોપ યથાવત, તાપમાન 40-42 ડિગ્રી રહેશે. આગામી ત્રણ દિવસ બાદ ગરમીમાં ઘટાડો થશે. આંદામાનમાં ચોમાસાની શરૂઆત, કેરળમ તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. આ વખતે ગુજરાતમાં ચોમાસુ વહેલું બેસે તેવી શક્યતા, જૂનના પ્રથમ સપ્તાહમાં પ્રિ-મોન્સૂન એક્ટિવિટી શરૂ થઈ શકે છે.

બોટાદ કલેકટર કચેરી ખાતે નિવાસી અધિક કલેકટરની અધ્યક્ષતામાં પ્રિ-મોન્સુન સમીક્ષા બેઠક યોજાઈ. ચોમાસા દરમિયાન ૨૪ કલાક કંટ્રોલરૂમ, પાણી ભરાવાની સમસ્યા, પીવાના પાણીની વ્યવસ્થા, ક્લોરિનેશન, ગટર-કેનાલ સફાઈ, જોખમી વિસ્તારોમાં ચેતવણીના સાઇનબોર્ડ, હોર્ડિંગ્સ, જર્જરિત મકાનો, આશ્રયસ્થાનો, ડેમ ઇન્સ્પેક્શન, વૃક્ષો હટાવવા, ફાયર-રેસ્ક્યુ ટીમો, આરોગ્ય કેન્દ્રોમાં સુવિધાઓ અને સ્થળાંતર આયોજન પર ભાર મૂકાયો.

આગામી ચોમાસાને ધ્યાનમાં રાખીને પોરબંદર મનપા પ્રિમોન્સૂન કામગીરી યુદ્ધના ધોરણે કરી રહી છે. પાણી ભરાવાની સમસ્યા ટાળવા મહાનગરપાલિકાની ટીમો વ્યસ્ત છે. જરૂરી મશીનરી, સાધનો અને માનવબળ સજ્જ રખાઈ રહ્યું છે. જોખમી સ્થળોની વિશેષ તકેદારી રખાઈ રહી છે. અધિકારીઓ સાથે સમીક્ષા બેઠક યોજાઈ, સંકલન અને સમયમર્યાદામાં કામગીરી પૂર્ણ કરવા સૂચના અપાઈ. નાળા સફાઈ, ડ્રેનેજ મેઈન્ટેનન્સ, પમ્પિંગ સ્ટેશનોની ચકાસણી, રસ્તા લેવલીંગ જેવી કામગીરી થઈ રહી છે.

સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી નજીક આવેલા સરદાર પટેલ ઝૂલોજિકલ પાર્કમાં વન્યજીવોને ગરમીથી બચાવવા માટે વીઆઈપી સુવિધાઓ ઊભી કરવામાં આવી છે. અહીં વસતા 100 પ્રજાતિના આશરે 1500 જેટલા દેશ-વિદેશના પ્રાણી-પક્ષીઓની એક પરિવારના સભ્યોની જેમ ખાસ માવજત કરવામાં આવી રહી છે. વિદેશી પ્રાણીઓ ગરમીમાં બીમાર ન પડે તે માટે તેમના પાંજરામાં AC, કુલર અને સ્પ્રિંકલર જેવી આધુનિક વ્યવસ્થાઓ ગોઠવવામાં આવી છે. જંગલ સફારીના ડાયરેક્ટરના જણાવ્યા અનુસાર, ઉનાળાની ઋતુને ધ્યાનમાં રાખીને વન્યજીવો માટે ખાસ હાઇડ્રેટિંગ ડાયેટ પ્લાન તૈયાર કરાયો છે.

MP, UP, રાજસ્થાન, ઝારખંડ, વિદર્ભમાં ભીષણ ગરમી, તાપમાન 46°C-47°C સુધી પહોંચી શકે છે. ભોપાલમાં રસ્તાઓ પર ડામર પીગળ્યો. ચોમાસું 26 મેના રોજ કેરળ પહોંચી શકે છે, પણ સુપર અલ નીનો તેને નબળું પાડશે, જેનાથી દુષ્કાળ અને તીવ્ર ગરમીની આશંકા છે.

હવામાન વિભાગની આગાહી મુજબ, રાજ્યના મોટાભાગના શહેરોમાં મહત્તમ તાપમાન 1 થી 2 ડિગ્રી ઘટશે. જોકે, ભેજનું પ્રમાણ વધતાં ઉકળાટ અને બફારો વધશે, જેથી ગરમીનો અહેસાસ તીવ્ર રહેશે. લોકોને સીધા તડકામાં જવાનું ટાળવા અને પ્રવાહી લેવાની સલાહ અપાઈ છે.

ભાવનગરમાં ગુરૂવારે એક દસકની રેકોર્ડબ્રેક કરનારી ગરમી પડયાં બાદ સૂર્યનારાયણે હળવા પડી કાળઝાળ ગરમીમાં શેકાયેલા નગરજનોને રાહત આપી હતી. આજે શુક્રવારે ગરમીના યલો એલર્ટ વચ્ચે મહત્તમ તાપમાન ૦૬.૦૨ ડિગ્રી ગગડી જતાં આઠ દિવસ બાદ પ્રથમ વખત ગરમીનો પારો ૪૦ ડિગ્રીની નીચે પહોંચ્યો હતો.

ગુજરાતમાં ગરમીનો પ્રકોપ યથાવત્ છે, ભાવનગર 45.2°C સાથે સૌથી ગરમ રહ્યું. સુરતમાં તાપમાનમાં ઘટાડા બાદ 5°Cનો ઉછાળો નોંધાયો. આજે કચ્છ, રાજકોટ, સુરેન્દ્રનગરમાં હીટવેવની આગાહી છે. આવતીકાલથી ગરમીમાં આંશિક રાહત મળવાની શક્યતા છે, પવનની દિશામાં ફેરફારથી તાપમાન ઘટશે.

યુપીમાં વાવાઝોડા-વરસાદે 111 લોકોનો ભોગ લીધો, પ્રયાગરાજ અને ભદોહીમાં સૌથી વધુ મોત. મહારાષ્ટ્રના અકોલા, જલગાંવ, વર્ધા, અમરાવતીમાં તાપમાન 45°C ને પાર. રાજસ્થાનના ફલોદી, જેસલમેર, બાડમેર અને યુપીના બાંદા પણ અત્યંત ગરમ રહ્યા. દેશના ઘણા ભાગોમાં હીટવેવની સ્થિતિ ચાલુ રહી.

દિલ્હી, યુ.પી., બિહાર, રાજસ્થાન, મધ્ય પ્રદેશ, કર્ણાટક, તેલંગાણા અને આંધ્ર પ્રદેશ સહિત અનેક રાજ્યોમાં ગરમી અને ગરમ પવનોનો પ્રકોપ છે. હવામાન વિભાગે 10 રાજ્યોમાં ભારે વરસાદ, આંધી અને તોફાનનું એલર્ટ જાહેર કર્યું છે, જેમાં 70 કિમી પ્રતિ કલાકની ઝડપે પવન ફૂંકાઈ શકે છે. દિલ્હીમાં 41 ડિગ્રી સુધી તાપમાન પહોંચવાની શક્યતા છે. તમિલનાડુમાં પણ ભારે વરસાદની સંભાવના છે. લોકોને સાવચેત રહેવાની અને સુરક્ષિત સ્થળોએ રહેવાની સલાહ અપાઈ છે.

આભમાંથી અંગારા વરસ્યા, અગન ભઠ્ઠી જેવી ગરમીમાં નાગરિકો શેકાયામોડી સાંજ સુધી બળબળતી ગરમીનો અનુભવ, બાળકો-વૃદ્ધો, અશક્તો અને બીમાર વ્યક્તિઓની હાલત કફોડીભાવનગર -  ભાવનગરમાં ગરમીનું અણધાર્યું વાવાઝોડું ફૂંકાયું છે. ૧૧ વર્ષનો રેકોર્ડ તોડનારી ૪૫.૨ ડિગ્રી ગરમીના બળબળતા તાપમાં શહેરીજનો રીતસરના શેકાયા હતા. અગન ભઠ્ઠી જેવો આકરો તાપ-સૂર્યપ્રકોપના કારણે બપોરના સમયે રસ્તાઓ પર ગરમીનું સ્વયંભૂ કરફ્યુ લાગી ગયું હતું.

કાળઝાળ ગરમી વચ્ચે, આંદામાનમાં ચોમાસુ સક્રિય થતાં ગુજરાતમાં 15 જૂન સુધીમાં અથવા તે પહેલાં ચોમાસુ મંડાઈ જવાની આશા છે. ભારતીય હવામાન વિભાગ મુજબ 92% વરસાદની શક્યતા છે. છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં ઉત્તર ગુજરાતમાં સારો વરસાદ થયો છે, અને આ વર્ષે પણ સારા ચોમાસાની અપેક્ષા છે. ચોમાસા પહેલાં પ્રિ-મોન્સૂન એક્ટિવિટી અને આંધી-વંટોળની સંભાવના છે.

પોરબંદરમાં ઉનાળાનું રૌદ્ર સ્વરૂપ જોવા મળ્યું છે. છેલ્લા 24 કલાકમાં તાપમાન 3.4 ડિગ્રી વધીને 39 ડિગ્રીએ પહોંચ્યું છે, જેના કારણે શહેર ધગધગતા ભઠ્ઠા જેવું બની ગયું છે. ભેજ ઘટતા 'ડ્રાય હીટ' ની અસર વધી છે અને બપોરના સમયે ગરમ પવનો ફૂંકાયા હતા. લોકોએ બપોરના સમયે ઘરમાં રહેવાનું પસંદ કર્યું અને ઠંડા પીણાનો સહારો લીધો. હીટસ્ટ્રોકથી બચવા ડોક્ટરોએ હાઇડ્રેશન, હળવા કપડાં, બપોરે બહાર ન નીકળવા અને હળવો ખોરાક લેવાની સલાહ આપી છે.

ઉત્તર પ્રદેશમાં ભયાનક વાવાઝોડા, ગાજવીજ અને કરા પડવાથી 74 લોકોના મોત થયા છે. 38 જિલ્લાઓમાં ‘યલો એલર્ટ’ જાહેર કરાયું છે. 100 કિમીની ઝડપે ફૂંકાયેલા પવનથી વૃક્ષો, થાંભલા ધરાશાયી થયા, વીજ પુરવઠો અને ટ્રાફિક ઠપ્પ થયો.

સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં અસહ્ય ગરમીના કારણે છેલ્લા 15 દિવસમાં હીટસ્ટ્રોકના 37 કેસ નોંધાયા છે. મહત્તમ તાપમાન 45.5 ડીગ્રી સુધી પહોંચ્યું હતું. ગાંધી હોસ્પિટલમાં હીટસ્ટ્રોકના દર્દીઓ માટે 6 બેડની વ્યવસ્થા કરાઈ છે, પરંતુ હાલ કોઈને દાખલ કરવાની જરૂર પડી નથી. હવામાન વિભાગે આગામી 2 દિવસ માટે ઓરેન્જ એલર્ટ જાહેર કર્યો છે.

નર્મદા જિલ્લાના એકતા નગર (કેવડિયા) ખાતે આવેલ સરદાર પટેલ જિયોલોજીકલ પાર્ક (જંગલ સફારી)માં ઉનાળાની કાળઝાળ ગરમીથી દેશી અને વિદેશી વન્યજીવોને બચાવવા માટે વન વિભાગ દ્વારા વિશેષ કૂલિંગ સિસ્ટમ, ફ્રોઝન ફૂડ અને24 કલાક મેડિકલ મોનિટરિંગ સહિતની હાઈટેક વ્યવસ્થાઓ કરવામાં આવી છે. પ્રાણીઓ અને પક્ષીઓને ગરમીથી રાહત આપવા માટેની વિશેષ વ્યવસ્થાઓ કરવામાં આવી છે. જંગલ સફારીમાં પ્રાણીઓની ગરમીમાં વિશેષ કારજી લેવામાં આવી રહી છે.‎

રાજસ્થાનના બાડમેરમાં 48.3°C તાપમાન નોંધાયું. MP-હરિયાણામાં કરા અને ભારે વરસાદ થયો. UPના બરેલીમાં વૃક્ષો-થાંભલા પડ્યા. બિહાર અને મહારાષ્ટ્રમાં વાવાઝોડા-વીજળીથી 11 લોકોના મોત થયા. ચોમાસું આંદામાન-નિકોબાર પહોંચવાની શક્યતા છે.

ભારતનું અર્થતંત્ર અનિશ્ચિતતા અનુભવી રહ્યું છે. પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવ, ક્રૂડ ઓઇલના ઊંચા ભાવ અને નબળા ચોમાસાની શક્યતા ફુગાવામાં વધારો કરી શકે છે અને આર્થિક વૃદ્ધિને અવરોધી શકે છે. જો ઉર્જા પુરવઠાની સમસ્યાઓ અને નબળા ચોમાસા ચાલુ રહે, તો તે ફુગાવા અને વૃદ્ધિ બંનેને અસર કરશે. દેશની આર્થિક પ્રવૃત્તિમાં મંદીના સંકેતો દેખાઈ રહ્યા છે.

ગુજરાતનો દરિયો ગરમ થઈ રહ્યો છે, જે માછલીઓ, પરવાળા અને માછીમારો માટે મોટું જોખમ છે. INCOIS મુજબ, અરબ સાગર અને હિંદ મહાસાગરનું તાપમાન ચિંતાજનક રીતે વધી રહ્યું છે. આના કારણે 'મરીન હીટવેવ' આવે છે, જે પરવાળાના 'બ્લીચિંગ' અને માછલીઓના સ્થળાંતરનું કારણ બને છે. આ પરિસ્થિતિ માછીમારી ઉદ્યોગને નુકસાન પહોંચાડી રહી છે અને ચક્રવાતનું જોખમ પણ વધારી રહી છે.

અંધારી તેરસ અને લગ્ન પ્રસંગોના ધમધમાટ વચ્ચે રતનાલ ગામમાં મંગળવારે બપોરથી વીજળી ડૂલ થતાં ઉનાળાની ગરમીમાં લોકો અને આયોજકો ત્રાહિમામ પોકારી ઉઠ્યા. પીજીવીસીએલના ત્વરિત પગલાંના અભાવે ગામલોકોને ભારે હાલાકી. ટ્રાન્સફોર્મર બગડતાં બદલવાની કામગીરી દરમિયાન બેદરકારી અને અકસ્માતનો ભય.

ગુજરાતમાં આગામી ત્રણ દિવસ તીવ્ર ગરમી યથાવત્ રહેશે. ત્રણ હવામાન સિસ્ટમ સક્રિય હોવાથી ગરમ પવનો ફૂંકાઈ રહ્યા છે. આજે(12 મે) કચ્છ, સુરેન્દ્રનગર, સુરત જિલ્લામાં હીટવેવનું ઑરેન્જ ઍલર્ટ અને અમદાવાદ, બનાસકાંઠા, પાટણ, ગાંધીનગર, વડોદરા, બોટાદ, રાજકોટ, અમરેલી, દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં યલો ઍલર્ટ છે. ત્યારે આગામી 13-14 મે દરમિયાન કચ્છ, સુરેન્દ્રનગર અને વડોદરા જિલ્લામાં હીટવેવનું ઑરેન્જ ઍલર્ટ અને બનાસકાંઠા, પાટણ, ગાંધીનગર, અમદાવાદ, બોટાદ, રાજકોટ, દેવભૂમિ દ્વારકા, અમરેલી જિલ્લામાં યલો ઍલર્ટ જાહેર કર્યું છે.

સુરેન્દ્રનગરમાં કોર્પોરેટર પ્રદીપ વાસ્તાની દ્વારા સફાઈ કામદારોને ગરમીથી રક્ષણ માટે ટોપી અને લસ્સીનું વિતરણ કરાયું. તીવ્ર તાપમાં શહેરને સ્વચ્છ રાખતા આ કર્મયોગીઓ પ્રત્યે આદર વ્યક્ત કરી, તેમને લૂ થી બચાવવા આ પહેલ કરાઈ, જે સફાઈ સેવકોના ચહેરા પર સંતોષ લાવી.

ચોમાસું 4 દિવસ વહેલું આવી શકે છે, 25-27 મે સુધીમાં કેરળ પહોંચશે. બંગાળની ખાડીમાં સિસ્ટમ સક્રિય થતાં દક્ષિણ ભારતમાં વરસાદ વધશે. યુપી, બિહાર, ઉત્તરાખંડ, હિમાચલ પ્રદેશમાં વાવાઝોડા-વરસાદનું એલર્ટ છે. રાજસ્થાન, ગુજરાત, મહારાષ્ટ્ર, મધ્ય પ્રદેશમાં હીટવેવ ચાલુ છે. બાડમેરમાં 47.3°C તાપમાન નોંધાયું. દક્ષિણ અને પૂર્વોત્તર રાજ્યોમાં પણ વરસાદની સંભાવના છે.

રાજકોટમાં ગરમીને કારણે પેટના રોગો અને ગેસ્ટ્રોની ફરિયાદો વધી રહી છે. છેલ્લા 4 માસમાં 3059 લોકોને પેટમાં અસહ્ય દુખાવા સાથે હોસ્પિટલ ખસેડાયા. ઠંડા-પીણા, બજારુ ખોરાક અને હાઈજેનિક ન હોય તેવા ખાદ્યપદાર્થો આ માટે જવાબદાર છે. ડોક્ટરોએ સાવચેતી રાખવા અને જરૂર પડ્યે તાત્કાલિક સારવાર લેવાની સલાહ આપી છે.

AMC દ્વારા જાસપુર પ્લાન્ટની 800 મી.મી. મુખ્ય એમ.એસ. લાઈનના સમારકામને કારણે 13 મેના રોજ પશ્ચિમ અમદાવાદના અનેક વિસ્તારોમાં પાણી પુરવઠો ખોરવાશે. પ્રહલાદનગર, જોધપુર અને વેજલપુર વોર્ડના વિસ્તારોમાં પાણીની અછત રહેશે. નાગરિકોને જરૂરી પાણીનો સંગ્રહ કરવા વિનંતી.

વૈશ્વિક હવામાન પરિવર્તનને લઈને વૈજ્ઞાનિકોએ અત્યંત ગંભીર અને ડરામણી આગાહી કરી છે. વર્ષ 2026માં પૃથ્વી પર સુપર અલ નીનો ત્રાટકવાની શક્યતા છે, જે છેલ્લા 150 વર્ષનો સૌથી શક્તિશાળી અને વિનાશક સાબિત થઈ શકે છે. જૂન 2026 સુધીમાં આ 'મોન્સ્ટર' અલ નીનો સક્રિય થવાની સંભાવના 70 ટકાથી વધુ છે. તેના કારણે સમગ્ર વિશ્વમાં હાહાકાર મચી શકે છે.

ગુજરાતના 12 જિલ્લાઓમાં હીટવેવની આગાહી છે. આગામી ત્રણ દિવસ ગરમીનું પ્રમાણ વધશે. પશ્ચિમી પવનોને કારણે તાપમાન 41 થી 45 ડિગ્રી સુધી પહોંચશે. કચ્છ અને સુરેન્દ્રનગરમાં ઓરેન્જ એલર્ટ, જ્યારે અન્ય 9 જિલ્લાઓમાં યલો એલર્ટ જાહેર કરાયું છે.

હવામાન વિભાગ મુજબ, દિલ્હી-એનસીઆરમાં હળવા વરસાદ, ગાજવીજ અને ધૂળભરી આંધીની શક્યતા છે. હરિયાણા, પંજાબ અને ઉત્તર રાજસ્થાનમાં પણ આવું જ હવામાન રહેશે. પહાડી વિસ્તારોમાં મધ્યમ વરસાદ અને પૂર્વોત્તર ભારતમાં ગાજવીજ સાથે વરસાદ પડી શકે છે. પશ્ચિમ રાજસ્થાનમાં લૂ માટે ગંભીર એલર્ટ છે.

ગરમ સૂકા પવનો અને હીટ ડોમને કારણે ભરૂચ જિલ્લામાં તાપમાન 43 ડિગ્રીએ પહોંચ્યું, જે મે મહિનાનો સૌથી ગરમ દિવસ રહ્યો. આગામી દિવસોમાં 44 ડિગ્રી સુધી તાપમાન વધવાની અને હીટવેવની આગાહી છે. નાગરિકોને સાવચેતી રાખવા અને બપોરના સમયે બહાર ન નીકળવા સૂચન કરાયું છે. ખેતી, પશુધન અને સ્વાસ્થ્ય પર અસરની ભીતિ છે.

મે મહિનામાં ઉત્તર ગુજરાતમાં અચાનક ગરમીનો પ્રકોપ વધ્યો છે. 5-6 મેની સરખામણીમાં 10-11 મે સૌથી ગરમ દિવસ રહ્યો, જેમાં મહત્તમ તાપમાન 43.5 ડિગ્રી સુધી પહોંચ્યું. રાત્રિનું તાપમાન પણ 33 ડિગ્રી સુધી પહોંચતા લોકોને ઊંઘ હરામ થઈ ગઈ છે. 11 કલાકની રાતમાં 8 કલાક તાપમાન 30 ડિગ્રી પાર રહ્યું. આગામી 4 દિવસ સુધી યલો એલર્ટ યથાવત રહેશે, પરંતુ 16 મેથી રાહત મળવાની શક્યતા છે.