રાજ્યમાં મેઘરાજાની ધમાકેદાર એન્ટ્રી થઈ છે, ખાસ કરીને સૌરાષ્ટ્ર અને દક્ષિણ ગુજરાતના વિસ્તારોમાં ધોધમાર વરસાદ પડી રહ્યો છે. હવામાન વિભાગે આગામી 6 દિવસ રાજ્યમાં ભારેથી અતિભારે વરસાદની આગાહી કરી છે. 7 જુલાઈ સુધી સૌરાષ્ટ્ર અને દક્ષિણ ગુજરાતના 15 જેટલાં જિલ્લામાં ગાજવીજ અને પવન સાથે ભારે વરસાદનું એલર્ટ જાહેર કર્યું છે. 2 જુલાઈના રોજ સુરત, નવસારી, ડાંગ અને વલસાડમાં રેડ એલર્ટ, જ્યારે અમરેલી, ભાવનગર, ભરૂચ, નર્મદા, તાપીમાં ઓરેન્જ એલર્ટ રહેશે.

અમેરિકા હાલમાં ૨૦૨૬ની સૌથી ભીષણ હીટવેવનો સામનો કરી રહ્યું છે. પૂર્વીય અને મધ્ય ભાગોમાં અતિશય ભેજને કારણે લોકોને ૧૧૫ ડિગ્રી ફેરનહાઇટ (૪૬°C) જેટલી ગરમીનો અનુભવ થઈ રહ્યો છે. નેશનલ વેધર સર્વિસ (NWS) અનુસાર, આગામી દિવસોમાં ૧૮ રાજ્યોમાં રેકોર્ડ તૂટી શકે છે અને ૬ કરોડથી વધુ લોકોને હીટ ઍલર્ટ હેઠળ રાખવામાં આવ્યા છે. ૪ જુલાઈના લોન્ગ વીકેન્ડ સુધી આકરી ગરમી ચાલુ રહેવાની આશંકા છે. રાત્રિનું તાપમાન પણ ઊંચું રહેતા હીટ સ્ટ્રોકનું જોખમ વધશે.

ગુજરાતમાં ચોમાસાની જોરદાર શરૂઆત થઈ છે. છેલ્લા 24 કલાકમાં 65 તાલુકાઓમાં વરસાદ નોંધાયો છે, જેમાં સૌથી વધુ નવસારીમાં 4 ઈંચ ખાબક્યો છે. હવામાન વિભાગે આગામી પાંચ દિવસ માટે ભારે પવન અને વીજળીના કડાકા-ભડાકા સાથે ‘થંડરસ્ટોર્મ ચેતવણી’ જાહેર કરી છે, જેથી વહીવટી તંત્રોને એલર્ટ પર રહેવા સૂચના અપાઈ છે. જૂનમાં થયેલી વરસાદની ઘટ જુલાઈમાં ભરાઈ જવાની સંભાવના છે, કારણ કે ચાર મોટી સિસ્ટમ્સ સક્રિય થઈ છે. દક્ષિણ ગુજરાત અને સૌરાષ્ટ્રના અનેક વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદ નોંધાયો છે.

યુરોપ બાદ હવે અમેરિકા, કેનેડા અને મેક્સિકો પણ ભીષણ ગરમીની લપેટમાં આવી ગયા છે. યુએસમાં તાપમાન 38 ડિગ્રી સેલ્સિયસ અને હીટ ઇન્ડેક્સ 46 ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી પહોંચી શકે છે. 6 કરોડથી વધુ લોકો હીટ ઍલર્ટ હેઠળ છે. શિકાગો, ન્યૂયોર્ક જેવા શહેરોમાં લોકોને રાહત આપવા 'કૂલિંગ સેન્ટર્સ' અને મોબાઈલ વાન દ્વારા મફત પાણી પૂરું પાડવામાં આવી રહ્યું છે. ફીફા વર્લ્ડ કપની કેટલીક મેચો પણ અતિશય ગરમીમાં રમાઈ રહી છે.

ગુજરાત હવામાન વિભાગની નવીનતમ આગાહી મુજબ, દક્ષિણ ગુજરાતમાં મેઘરાજાની તોફાની સવારી જોવા મળશે. 10 જિલ્લાઓમાં ઓરેન્જ એલર્ટ જ્યારે એક જિલ્લામાં ભારે વરસાદનું રેડ એલર્ટ જાહેર કરાયું છે. આ નાઉકાસ્ટ આગામી ત્રણ કલાક, એટલે કે સવારના 7 થી 10 વાગ્યા સુધી માટે છે. વલસાડ અને દમણમાં ભારે વરસાદનું રેડ એલર્ટ છે. ગઈકાલે નવસારીમાં 4.53 ઈંચ, સાવરકુંડલામાં 3.11 ઈંચ અને ધરમપુરમાં 2.76 ઈંચ વરસાદ નોંધાયો હતો.

અલ નીનોના કારણે આ વર્ષે ચોમાસામાં સામાન્ય કરતાં ૪૩% ઓછો વરસાદ થયો છે. આનાથી કૃષિ ઉત્પાદનમાં ૧.૫ થી ૨% નો ઘટાડો અને વાસ્તવિક GDP વૃદ્ધિમાં ૩૫ બેસિસ પોઈન્ટનો ઘટાડો થવાની શક્યતા છે. ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ઓછી આવક અને ખર્ચ ક્ષમતા ઘટવાથી કોર્પોરેટ કમાણી પર પ્રતિકૂળ અસર થશે. ટ્રેક્ટર અને એન્ટ્રી-લેવલ ટુ-વ્હીલર ઉત્પાદકોના વેચાણમાં ઘટાડો અને FMCG કંપનીઓના પ્રીમિયમ ઉત્પાદનોના વેચાણને અસર થવાની ભીતિ છે. ઓક્ટોબર-ડિસેમ્બર ક્વાર્ટરમાં વરસાદના અભાવની સાચી અસર સ્પષ્ટ દેખાશે.

ગુજરાતમાં જુલાઈ મહિનાની શરૂઆત સાથે જ હવામાન વિભાગે ગાજવીજ સાથે વરસાદની આગાહી કરી છે. આજે સુરત, નવસારી, વલસાડ, તાપી, ડાંગ, નર્મદા, ભરૂચ અને છોટા ઉદેપુર જેવા 8 જિલ્લાઓમાં યલો એલર્ટ જાહેર કરાયું છે. 2 જુલાઈથી વરસાદનું જોર વધશે અને 3 તથા 4 જુલાઈએ દક્ષિણ ગુજરાતના જિલ્લાઓમાં અતિથી અતિ ભારે વરસાદની આગાહી છે. નોંધનીય છે કે, જૂન મહિનામાં રાજ્યમાં સરેરાશ વરસાદમાં 80% ની ઘટ જોવા મળી હતી.

ગુજરાતમાં આ વર્ષે ચોમાસાની શરૂઆત અત્યંત નબળી રહી છે. છેલ્લા 12 વર્ષમાં 30 જૂન સુધીમાં સૌથી ઓછો વરસાદ નોંધાયો છે, માત્ર 28 મિમી. દક્ષિણ ગુજરાતથી આગળ ન વધતા 52 તાલુકા હજુ કોરાધાકોડ છે. સામાન્ય રીતે 15 જૂન સુધીમાં ચોમાસું રાજ્યને આવરી લે છે, પરંતુ આ વખતે 9 દિવસ મોડું 24 જૂને પ્રવેશ્યું. માત્ર 9% વાવેતર થયું છે અને ડેમોમાં પણ 46.55% જળસંગ્રહ છે, જે ગત વર્ષ કરતાં ઓછો છે. અલનીનોની અસરને કારણે ઓછા વરસાદની શક્યતા વ્યક્ત કરાઈ રહી છે, જેનાથી પાક અને પાણીની સ્થિતિ ચિંતાજનક બની છે.

સાબરકાંઠા સહિત ઉત્તર ગુજરાતમાં વરસાદના અભાવે લોકો અને પશુ-પંખીઓ ગરમીથી ત્રાહિમામ પોકારી રહ્યા છે. આગામી 4 જુલાઇથી મઘા નક્ષત્રનો પ્રારંભ થઈ રહ્યો છે, જે સંયોગી યોગને કારણે વાવણી લાયક વરસાદની શક્યતા સૂચવે છે. જ્યોતિષી દેવશંકર ભટ્ટના મતે, 4 થી 20 જુલાઈ સુધી અશ્વ વાહનનો યોગ બનશે, જે વરસાદ માટે અનુકૂળ વાતાવરણ બનાવી શકે છે. 6 જુલાઈના રોજ સૂર્ય પુર્નવસુ નક્ષત્રમાં પ્રવેશતાં અશ્વ વાહનનો યોગ વધુ બળવાન બનશે. આ સમયગાળા દરમિયાન વાવણી લાયક વરસાદ અને વાવાઝોડા સાથે વરસાદની શક્યતા છે.

અમદાવાદ જિલ્લાના ધોલેરા પંથકમાં અચાનક વાતાવરણ પલટાયું અને મેઘરાજાએ ધમાકેદાર એન્ટ્રી કરી. ધોલેરા ઉપરાંત ગોરાસુ, બાવળીયારી, ભડીયાદ, સેલા, કાસીન્દ્રા, પચ્છમ અને ફેદરા સહિતના વિસ્તારોમાં સારો વરસાદ નોંધાયો. વરસાદથી વાતાવરણમાં ઠંડક પ્રસરી અને લોકોમાં ખુશી છવાઈ ગઈ. ખેડૂતોમાં પણ આનંદની લાગણી જોવા મળી, કારણ કે આ વરસાદ વાવણી માટે અનુકૂળ માહોલ સર્જશે અને ખેતી માટે નવી આશા જગાવશે.

ભરૂચ જિલ્લામાં લાંબા સમયના ઉકળાટ બાદ જૂનના અંતિમ દિવસે મેઘરાજાની પધરામણી થઈ. મોડી શરૂ થયેલા ચોમાસાથી ચિંતિત ખેડૂતો માટે રાહતરૂપ, ઝઘડિયા, વાલિયા અને નેત્રંગ તાલુકામાં માત્ર 2 કલાકમાં 10 mm વરસાદ નોંધાયો. અન્ય તાલુકાઓમાં સામાન્ય ઝાપટાં પડ્યા. અંકલેશ્વરમાં 29મીએ વધુ વરસાદ થયો હતો. હાલનો સામાન્ય વરસાદ વાવેલા કપાસ અને તુવેર જેવા પાક માટે પૂરતો નથી. જો આગામી બે દિવસમાં વધુ વરસાદ નહીં પડે તો બિયારણ નિષ્ફળ જવાની શક્યતા છે, જે ગત વર્ષની સરખામણીમાં ચિંતાજનક છે.

અરવલ્લી જિલ્લામાં ચોમાસુ વરસાદ ખેંચાતા ખેડૂતોની હાલત કફોડી બની છે. જૂન માસના અંત સુધીમાં માત્ર 2300 થી 2400 હેક્ટરમાં કપાસ, મગફળી અને સોયાબીન જેવા પાકોની વાવણી થઈ શકી છે. દસ દિવસ અગાઉ થયેલ વાવણી લાયક વરસાદ બાદ ખેડૂતોએ વાવણી શરૂ કરી હતી, પરંતુ વરસાદ ન થતાં મગફળી અને સોયાબીનના પાકો નષ્ટ થવાના આરે છે. ગત વર્ષની સરખામણીમાં વાવણી 15 દિવસ મોડી થતાં ઉત્પાદન ઘટવાની શક્યતા છે. ખેડૂતો પોતાના વાવેલા પાકને બચાવવા માટે ડ્રીપ ઇરીગેશન અને ફૂવારા પદ્ધતિ જેવી પદ્ધતિઓ અપનાવવા મજબૂર બન્યા છે.

ચોમાસાની સંભવિત આફતો અને ભારે વરસાદ સામે નાગરિકોની સુરક્ષા તથા જાનમાલના નુકસાનને અટકાવવાના આયોજન હેઠળ જિલ્લા કલેક્ટર સ્વપ્નિલ ખરેના અધ્યક્ષસ્થાને ‘જિલ્લા પ્રિ-મોન્સૂન બેઠક’ યોજાઈ. ભૂતકાળના અનુભવો અને વરસાદના આંકડાના આધારે અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોની મુલાકાત, તાલુકા લાયઝન અધિકારીઓને સક્રિય ભૂમિકા, મચ્છુ નદીના પાણી નિકાલ માટે રેલ્વે નાળાની સ્થિતિ, ડેમમાંથી પાણી છોડતા પહેલાં એલર્ટ, બચાવ-રાહત સાધનો, આશ્રયસ્થાનો, કંટ્રોલરૂમ, પી.જી.વી.સી.એલ.ની તૈયારીઓ અને આરોગ્ય વિભાગ પાસે દવાની ઉપલબ્ધતાની સમીક્ષા કરાઈ. નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પાણી ભરાવતા અટકાવવા નગરપાલિકાઓને ડી-વોટરિંગ પંપ, નદી-નાળાની સફાઈ, ડ્રેનેજ ક્લીન કરવા, રસ્તા-બ્રિજ ચકાસણી અને જર્જરિત ઈમારતો હટાવવા સૂચના અપાઈ.

યુરોપમાં તાજેતરના ભયાનક હીટ ડોમને કારણે ન્યુક્લિયર પાવર પ્લાન્ટ્સની કામગીરી પર ગંભીર અસર પડી છે. ફ્રાન્સ અને સ્વિટ્ઝર્લેન્ડમાં ઊંચા તાપમાનને કારણે રિએક્ટરોની કૂલિંગ સિસ્ટમ માટે વપરાતું નદી અને તળાવનું પાણી વધુ ગરમ થઈ ગયું હતું. આવા સમયે ગરમ પાણી પાછું છોડવાથી જળચર જીવસૃષ્ટિ અને પર્યાવરણને નુકસાન થવાની આશંકા રહે છે. તેથી પર્યાવરણની સુરક્ષા માટે કેટલાક ન્યુક્લિયર પ્લાન્ટ્સને અસ્થાયી રીતે બંધ કરવાની ફરજ પડી, જેનાથી ઊર્જા ઉત્પાદન પણ પ્રભાવિત થયું.

ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) ની જુલાઈ મહિનાની આગાહી મુજબ, 'અલ નીનો' સક્રિય હોવાને કારણે દેશના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં સામાન્ય કરતાં ઓછો વરસાદ પડી શકે છે. આના પરિણામે મોંઘવારી વધવાનું જોખમ છે. જુલાઈમાં સરેરાશ 94% થી ઓછો વરસાદ પડવાની શક્યતા છે, જે 280.4 મીમીના સામાન્ય આંકડા કરતાં ઘણો ઓછો છે. જૂન મહિનામાં પણ 39% ઓછો વરસાદ નોંધાયો હતો. મધ્ય, પશ્ચિમ અને ઉત્તર ભારતમાં પાણીની અછત વર્તાશે, જ્યારે ઉત્તર-પશ્ચિમ, પૂર્વોત્તર અને પૂર્વ-મધ્ય ભારતના કેટલાક ભાગોમાં રાહત મળી શકે છે. વરસાદની ખેંચને કારણે ખરીફ પાકોના વાવેતરમાં ઘટાડો થયો છે, જે પાક ઉત્પાદનને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.

અસમમાં ભારે પૂરના કારણે 5 જિલ્લાઓના આશરે 45 હજાર લોકો પ્રભાવિત થયા છે, જેમાં ધેમાજી જિલ્લો સૌથી વધુ અસરગ્રસ્ત છે. પરિસ્થિતિ ગંભીર બનતા વાયુસેનાને બચાવ અને રાહત કામગીરીમાં જોડવામાં આવી છે. સિમેન નદી પરનો 300 મીટર લાંબો પુલ તૂટી પડતા રેલ અને માર્ગ વ્યવહાર ખોરવાઈ ગયો છે તથા અનેક વિસ્તારોનો સંપર્ક તૂટી ગયો છે. મુખ્યમંત્રી હિમંત બિસ્વા સરમાએ પીડિતોના પુનર્વસન અને સહાય માટે સરકાર સંપૂર્ણ પ્રતિબદ્ધ હોવાનું જણાવ્યું છે.

રાજ્યમાં આગામી 6 જુલાઈ સુધી સૌરાષ્ટ્ર અને દક્ષિણ ગુજરાતમાં ભારેથી અતિભારે વરસાદની આગાહી વચ્ચે અનેક વિસ્તારોમાં મેઘમહેર થઈ છે. સ્ટેટ ઇમરજન્સી ઓપરેશન સેન્ટરના આંકડા મુજબ છેલ્લા 12 કલાકમાં 62 તાલુકામાં વરસાદ નોંધાયો હતો. સૌથી વધુ નવસારીમાં 3.77 ઇંચ અને અમરેલીના સાવરકુંડલામાં 3.11 ઇંચ વરસાદ પડ્યો. વલસાડ, સુરત, તાપી, ડાંગ સહિતના અનેક વિસ્તારોમાં પણ સારો વરસાદ નોંધાયો, જ્યારે 42 તાલુકામાં 1 ઇંચથી ઓછો વરસાદ થયો.

ભારત ઝડપથી વધતા જળ સંકટનો સામનો કરી રહ્યું છે. દેશ પાસે વિશ્વની 18% વસ્તી સામે માત્ર 4% પીવાનું પાણી ઉપલબ્ધ છે. PL કેપિટલના અહેવાલ મુજબ, 2030 સુધીમાં પાણીની માંગ પુરવઠા કરતાં બમણી થઈ શકે છે, જેના કારણે વોટર ટ્રીટમેન્ટ, સીવેજ, રિસાયકલિંગ અને સ્ટોરેજ ક્ષેત્રે આશરે ₹20 લાખ કરોડના રોકાણની જરૂર પડશે. વધતી વસ્તી, શહેરીકરણ અને ઔદ્યોગિક વિકાસને કારણે પાણીના સંરક્ષણ અને શુદ્ધિકરણ માટે મોટા પાયે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકસાવવું અનિવાર્ય બન્યું છે.

વડોદરા મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન દ્વારા સ્માર્ટ સિટી પ્રોજેક્ટ અંતર્ગત વિશ્વામિત્રી નદી પર જળસ્તર પર નજર રાખવા લાખો રૂપિયાના ખર્ચે વોટર લેવલ સેન્સર લગાવવામાં આવ્યા છે. આ સેન્સર રિયલ ટાઈમ માહિતી પૂરી પાડે છે. જોકે, ચોમાસાની શરૂઆત સાથે જ 10 માંથી 4 સેન્સર બંધ હોવાનું સામે આવ્યું છે. બહુચરાજી બ્રિજ, મુજમહુડા બ્રિજ, વડસર બ્રિજ અને પ્રતાપ સરોવર ખાતેના સેન્સર કાર્યરત નથી. કેબલ કપાઈ જવા અને મેન્ટેનન્સના કારણે આ સમસ્યા સર્જાઈ છે, જેનાથી પૂર જેવી પરિસ્થિતિમાં નિર્ણય લેવામાં મુશ્કેલી પડશે.

ગુજરાતમાં ચોમાસાની શરૂઆત સાથે જ દક્ષિણ ગુજરાત અને સૌરાષ્ટ્રના વિસ્તારોમાં ભારેથી અતિ ભારે વરસાદની આગાહી કરવામાં આવી છે. હવામાન વિભાગે આગામી પાંચ દિવસ દરમિયાન ગાજવીજ અને 40 થી 50 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપે પવન ફૂંકાવાની શક્યતા વ્યક્ત કરી છે. જૂનમાં નોંધાયેલી 82% વરસાદની ઘટ જુલાઈની શરૂઆતમાં પૂરી થવાના સંકેતો મળી રહ્યા છે. 30મી જૂને છોટા ઉદેપુર, ભરૂચ, નર્મદા, સુરત, નવસારી, ડાંગ અને વલસાડમાં યલો અને ઑરેન્જ ઍલર્ટ જાહેર કરાયું છે. 3જી અને 4થી જુલાઈએ સુરત, નવસારી, ડાંગ, તાપી, વલસાડ, દમણ અને દાદરા નગરહવેલીમાં રેડ ઍલર્ટ છે.

ગુજરાતમાં ચોમાસાની શરૂઆત સાથે જ અનેક વિસ્તારોમાં મેઘરાજા મનમુકીને વરસ્યા છે. છેલ્લા ૨૪ કલાકમાં રાજ્યના ૩૩ તાલુકામાં વરસાદ નોંધાયો છે, જેમાં સુરતમાં સૌથી વધુ ૨.૬૦ ઈંચ વરસાદ પડ્યો છે. આ વરસાદના કારણે સુરત શહેરના નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પાણી ભરાયા છે, જેના કારણે વાહનવ્યવહાર ખોરવાયો છે અને લોકોને હાલાકીનો સામનો કરવો પડ્યો છે. હવામાન વિભાગે આગામી ૪ દિવસ ગુજરાતભરમાં મેઘમહેરની આગાહી કરી છે, જેના પગલે ખેડૂતોમાં ખુશીનો માહોલ છે.

સાબરકાંઠામાં જૂન 2026 દરમિયાન મોસમનો માત્ર 1.52 ટકા વરસાદ નોંધાતા ખેડૂતોમાં ચિંતા વધી છે અને વાવણી ધીમી પડી છે. ખેડબ્રહ્મા અને પ્રાંતિજમાં હજુ વરસાદ નોંધાયો નથી, જ્યારે અત્યાર સુધી માત્ર 45 હજાર હેક્ટરમાં ખરીફ વાવેતર થયું છે. નિષ્ણાતોના મતે ખેડૂતો થોડો સમય રાહ જોઈ ઓછા પાણીમાં તૈયાર થતા બાજરી, મગ, અડદ, તલ અને સોયાબીન જેવા પાકોની વાવણી કરે તથા પૂરતા વરસાદ વિના રાસાયણિક ખાતરોનો વધુ ઉપયોગ ટાળે.

યુરોપમાં ભયંકર હીટવેવ વચ્ચે ફ્રાન્સમાં 1,000થી વધુ લોકોના મોત થયા છે અને તાપમાન 40 ડિગ્રી સેલ્સિયસને પાર પહોંચ્યું છે. અમેરિકી પ્રવાસીઓએ ફ્રેન્ચ લોકો પાસે એસી ન હોવાની મજાક ઉડાવતા સોશિયલ મીડિયા પર પોસ્ટ કરી હતી. તેના જવાબમાં ફ્રાન્સના અધિકારીઓએ ગ્લોબલ વોર્મિંગ અને કાર્બન ઉત્સર્જન માટે અમેરિકાને જવાબદાર ગણાવ્યું. ફ્રાન્સમાં માત્ર 25 ટકા લોકો પાસે જ એસી છે, જ્યારે ત્યાં પરંપરાગત રીતે ACનો ઓછો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.

ગુજરાતમાં રાહ જોઈ રહેલા ખેડૂતો માટે રાહતના સમાચાર છે. આગામી 29 જૂન થી 5 જુલાઈ દરમિયાન ગુજરાતના અનેક વિસ્તારોમાં વરસાદની સંભાવના છે. હવામાન વિભાગે દક્ષિણ ગુજરાત અને સૌરાષ્ટ્ર માટે યેલો અને ઓરેન્જ એલર્ટ જાહેર કર્યું છે. દક્ષિણ ગુજરાતમાં ઓરેન્જ એલર્ટ અને સૌરાષ્ટ્રમાં યેલો એલર્ટ રહેશે. 29 જૂનથી 5 જુલાઈ દરમિયાન ગુજરાત અને સૌરાષ્ટ્રના કેટલાક સ્થળોએ હળવાથી મધ્યમ વરસાદ પડશે. 40થી 50 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપે પવન ફૂંકાઈ શકે છે. 2 જુલાઈથી 5 જુલાઈ સુધી દક્ષિણ ગુજરાત અને સૌરાષ્ટ્રમાં ભારે વરસાદની શક્યતા છે, જેના માટે ઓરેન્જ વોર્નિંગ અપાઈ છે.

વૈશ્વિક સ્તરે અબજો લોકો માટે મુખ્ય ખોરાક ગણાતા ચોખાના ઉત્પાદનની પર્યાવરણીય અસરો ચિંતાજનક બની છે. નવા રિસર્ચ મુજબ, વર્તમાન ચોખા ઉત્પાદન પદ્ધતિઓ ગ્રીનહાઉસ ગેસ ઉત્સર્જન, મીઠા પાણીના અતિશય શોષણ અને પોષક તત્વોના પ્રદૂષણમાં મુખ્ય ફાળો આપી રહી છે. ડાંગરના ખેતરોમાંથી મિથેન ગેસનું ઉત્સર્જન આબોહવા પરિવર્તનમાં મોટો ફાળો આપે છે, જ્યારે રાસાયણિક ખાતરો જળાશયોને પ્રદૂષિત કરી રહ્યા છે. સંશોધકો ટકાઉ ખેતી પદ્ધતિઓ અપનાવવા પર ભાર મૂકી રહ્યા છે.

યુરોપમાં હાલ કાળઝાળ ગરમીને કારણે હાહાકાર મચી ગયો છે. ભારતમાં 40°C તાપમાન સામાન્ય હોવા છતાં યુરોપમાં તે જીવલેણ સાબિત થઈ રહ્યું છે. ફ્રાન્સમાં 1,000થી વધુ લોકોના મોત થયા છે, જ્યારે જર્મની, બ્રિટન અને સ્વીડન જેવા દેશો પણ પ્રભાવિત છે. યુરોપના ઠંડીને ધ્યાનમાં રાખીને બનેલા મકાનો ગરમીને અંદર જાળવી રાખે છે, જે ઘરની અંદર 50°C જેવી અસહ્ય ગરમીનો અનુભવ કરાવે છે. યુરોપમાં AC અને પંખાનો ઉપયોગ ઓછો હોવાથી લોકો લાચાર બન્યા છે. વધુમાં, યુરોપિયનોની આનુવાંશિકતા ઠંડી સહન કરવા માટે વિકસિત થઈ છે, ગરમી સામે લડવાની તેમની શારીરિક ક્ષમતાનો અભાવ છે.

પૂર્વોત્તર ભારતમાં ચોમાસાની શરૂઆત સાથે જ આસામ અને અરુણાચલ પ્રદેશમાં મેઘતાંડવ સર્જાયું છે. અવિરત વરસાદને કારણે ભયાનક ભૂસ્ખલન અને પૂરની સ્થિતિ સર્જાઈ છે. આસામમાં 100 થી વધુ ગામો પાણીમાં ડૂબી ગયા છે, જેનાથી હજારો લોકો પ્રભાવિત થયા છે. અરુણાચલ પ્રદેશમાં 3 લોકોના મોત અને અનેક લોકો ગુમ થયા છે. 300 મીટર લાંબો લોખંડનો પુલ ધોવાઈ ગયો છે, જેનાથી અનેક વિસ્તારો સંપર્કવિહીન બન્યા છે. SDRF અને વાયુસેના રેસ્ક્યુ ઓપરેશન ચલાવી રહી છે. કેન્દ્ર સરકાર અસરગ્રસ્તોને મદદ કરવાની ખાતરી આપી છે.

વડોદરામાં મેઘરાજાની અછતને કારણે લોકોને આકરા બફારાનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. હવામાન વિભાગના જણાવ્યા મુજબ, આ વર્ષે જૂન મહિનામાં માત્ર 36 મિમી (દોઢ ઇંચ) કરતાં ઓછો વરસાદ નોંધાયો છે, જ્યારે 2025માં આ જ સમયગાળામાં 247 મિમી (10 ઇંચ) વરસાદ પડ્યો હતો. નજીકના દિવસોમાં પણ ભારે વરસાદની સંભાવના ઓછી છે, જે ખેડૂતોની ચિંતામાં વધારો કરે છે. El Niñoની અસરને કારણે વાતાવરણમાં ફેરફાર થયો છે, જેના લીધે લોકોને ગરમી અને બફારાનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. આ સપ્તાહે તાપમાન 37-39 ડિગ્રી સેલ્સિયસ વચ્ચે રહેવાની શક્યતા છે.

ગુજરાતમાં ચોમાસાની ગતિ ધીમી પડ્યા બાદ હવામાન વિભાગે નવી આગાહી જાહેર કરી છે. આગામી ત્રણ કલાક માટે 6 જિલ્લાઓમાં વરસાદનું યલો એલર્ટ આપવામાં આવ્યું છે. વલસાડ, નવસારી અને ડાંગ જિલ્લાના 5 તાલુકામાં વહેલી સવારથી વરસાદ શરૂ થયો છે. વલસાડના ઉમરગામમાં અડધો ઈંચ અને નવસારીના ચીખલીમાં પણ લગભગ અડધો ઈંચ વરસાદ નોંધાયો છે. ગીર સોમનાથ, ભાવનગર, અમરેલી, નવસારી, ડાંગ અને વલસાડ જિલ્લામાં આગામી 10 થી 1 વાગ્યા સુધી યલો એલર્ટ રહેશે.

મુંબઈ અને આસપાસના વિસ્તારોમાં રાતભર ભારે વરસાદને કારણે ઠેર-ઠેર જળબંબાકારની સ્થિતિ સર્જાઈ છે, જેના કારણે ટ્રાફિક ઠપ થઈ ગયો છે અને જનજીવન અસ્તવ્યસ્ત બન્યું છે. અંધેરી સબવેમાં પાણી ભરાઈ જતાં તેને વાહનવ્યવહાર માટે સંપૂર્ણપણે બંધ કરી દેવાયો છે. ઘણા વિસ્તારોમાં પાણી ભરાવાને કારણે વાહનોની ગતિ ધીમી પડી ગઈ છે. આ વરસાદથી મુંબઈગરાઓને ગરમીથી રાહત મળી છે, પરંતુ નોકરિયાત વર્ગને ભારે હાલાકીનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. IMD દ્વારા આજે પણ 'યેલો એલર્ટ' જાહેર કરાયો છે.