Jamnagar M P Shah Medical Collage ફરી વિવાદમાં છે. રાજ્યની અન્ય મેડિકલ કોલેજોમાં રેગિંગ બાદ હવે જામનગર મેડિકલ કોલેજના રેસિડેન્ટ તબીબોએ પેથોલોજી વિભાગના HOD અને હોસ્પિટલના ઈન્ચાર્જ સુપ્રિ. સામે માનસિક ત્રાસ અને ગેરવર્તણૂકના ગંભીર આક્ષેપો સાથે રાષ્ટ્રીય તબીબી આયોગ (National Medical Commission) સમક્ષ ફરિયાદ કરી છે. ફરિયાદ મુજબ, HOD દ્વારા અપમાનિત કરવામાં આવે છે અને ખાનગી લેબના કામ માટે દબાણ કરાય છે, જેનાથી ભયનું વાતાવરણ સર્જાયું છે. બીજી તરફ, HOD અને ઈન્ચાર્જ સુપ્રિ.એ આક્ષેપોને પાયાવિહોણા ગણાવી સારી કામગીરીનો દાવો કર્યો છે.

સુરતમાં ડેન્ગ્યુના નામે દર્દીઓના ખિસ્સા ખંખેરાતા હોવાની આશંકા છે. ખાનગી હોસ્પિટલમાં ડેન્ગ્યુ પોઝિટિવ જાહેર કરાયેલા દર્દીઓ પાલિકાની લેબમાં નેગેટિવ નીકળી રહ્યા છે. 17માંથી 11 દર્દીઓના રિપોર્ટમાં આ વિસંગતતા સામે આવી છે. આનાથી ખાનગી રિપોર્ટ અને સારવારની વિશ્વસનીયતા પર સવાલ ઉઠી રહ્યા છે. દર્દીઓ પર આર્થિક બોજ વધવાની સાથે આરોગ્ય સાથે પણ ચેડાં થઈ રહ્યા છે. આ ગંભીર મામલે પાલિકા તંત્ર દ્વારા તાત્કાલિક કાર્યવાહી અને જવાબદારી નક્કી કરવાની માંગ ઉઠી રહી છે.

અમદાવાદ સિવિલ હોસ્પિટલમાં દર્દીઓને હવે લેબ રિપોર્ટ માટે ધક્કા ખાવા પડશે નહીં. આ નવી વ્યવસ્થા દ્વારા, રિપોર્ટ સીધા દર્દીઓના WhatsApp પર મોકલવામાં આવશે, જેનાથી OPDમાં ભીડ ઓછી થશે. 60% ફોલો-અપ દર્દીઓને બપોરે બોલાવવામાં આવશે અને તાવ, શરદી, ઉધરસ માટે ફેમિલી મેડિસિન OPD શરૂ કરાઈ છે. બિલિંગ કાઉન્ટર અને સેમ્પલ કલેક્શન કાઉન્ટરમાં પણ વધારો કરાયો છે. ઓનલાઈન પેમેન્ટની સુવિધા પણ ઉપલબ્ધ છે. જોકે, દર્દીઓએ સાયબર ફ્રોડથી સાવચેત રહેવું જરૂરી છે.

અમદાવાદના અસારવા સ્થિત સિવિલ હોસ્પિટલમાં 10 વર્ષથી બંધ રહેલો ફેમિલી મેડિસિન વિભાગ ફરી શરૂ થયો છે, જે સામાન્ય બીમારીઓ જેવી કે તાવ, શરદી અને ખાંસીની સારવાર માટે દર્દીઓને મોટી રાહત આપશે. અગાઉ સામાન્ય સારવાર માટે પણ સ્પેશિયાલિસ્ટ પાસે જવું પડતું હતું. દર્દીઓની ભીડ ઘટાડવા માટે કેસ બારીઓ 12 કરવામાં આવી છે, અને ફોલો-અપ દર્દીઓને સાંજે બોલાવવાનો નિર્ણય લેવાયો છે. બિલિંગ કાઉન્ટર પણ 2 કરાયા છે. તમામ વિભાગોમાં ટોકન સિસ્ટમ અને વોટ્સએપ પર લેબ રિપોર્ટની સુવિધા લાગુ કરાઈ છે, જેથી દર્દીઓને સુવિધા મળી રહે.

અમદાવાદમાં વરસાદના વિરામ બાદ પણ મચ્છરજન્ય રોગોમાં વધારો ચાલુ છે. થલતેજ, સોલા, ગોતા જેવા વિસ્તારોમાં ડેન્ગ્યુના કેસમાં સતત વૃદ્ધિ જોવા મળી રહી છે. આ સ્થિતિને ગંભીરતાથી લઈને AMC કમિશ્નર બંછાનિધિ પાનીએ અધિકારીઓ સાથેની બેઠકમાં કડક સૂચનો આપ્યા છે. તેમણે સ્પષ્ટ આદેશ આપ્યો છે કે જે પણ બાંધકામ સાઇટ પર મચ્છર મળશે, તેને સાત દિવસ માટે સીલ કરવામાં આવશે. આ ઉપરાંત, હોસ્પિટલોને કેસ અપડેટ નહીં આપવા બદલ નોટિસ આપી જાહેર જનતા સમક્ષ લાવવાની ચીમકી ઉચ્ચારી છે.

મુંબઈમાં ટેટૂનો ક્રેઝ વધતાં, શાહી અને સોયની ગુણવત્તા અંગે ચિંતા વધી છે. ટેટૂ ઇંકમાં ક્રોમિયમ, આર્સેનિક જેવા ભારે કેમિકલ્સ અને PPD જેવા એલર્જીક તત્વો હોવાની શક્યતા છે. ચેપી સોયના ઉપયોગથી ત્વચાની એલર્જી, ચેપ અને HIV જેવા ગંભીર રોગોનું જોખમ રહે છે. આથી, FDA પાસે ટેટૂ શાહી અને સેન્ટરના નિયમો કડક કરવા, સલામતી માર્ગદર્શિકા જાહેર કરવા અને જોખમો વિશે ચેતવણી બોર્ડ ફરજિયાત મૂકવાની માંગ કરાઈ છે.

દારુ, એટલે કે ઈથેનોલ, ઓછી માત્રામાં દવા જેવો ઉપયોગી છે, પરંતુ તેનો દુરુપયોગ જીવલેણ બની શકે છે. ઈથેનોલનું નિર્માણ ફળો અને અનાજમાંથી આથો લાવીને થાય છે. જોકે, અજાણતા કે ઇરાદાપૂર્વક મિથેનોલ (જે ઝેરી છે) ભેળવવામાં આવે તો તે 'લઠ્ઠાકાંડ' જેવી ગંભીર ઘટનાઓ સર્જી શકે છે. મિથેનોલ શરીરમાં ફોર્માલ્ડીહાઈડ અને ફોર્મિક એસિડ બનાવે છે, જે આંખના ચેતાતંત્રને નુકસાન પહોંચાડી મૃત્યુ પણ નીપજાવી શકે છે. તેથી, દારુની સાથે ઝેરનું ભેળસેળ જોખમી છે.

ગુજરાત ટેકનોલોજિકલ યુનિવર્સિટી (GTU) દ્વારા વિદ્યાર્થીઓ અને સ્ટાફ માટે એક નવી સ્પેશિયલ જીવન આસ્થા હેલ્પલાઈન કાર્યરત કરવામાં આવી છે. હેલ્પલાઈન નંબર 18002333330 પર કોઈપણ વ્યક્તિ પોતાની ઓળખ છતી કર્યા વગર, જે ભાષામાં વાત કરે તે ભાષામાં માનસિક સમસ્યાઓ અને આત્મહત્યાના વિચારો માટે માર્ગદર્શન મેળવી શકે છે. આ પહેલ GTU સાથે સંકળાયેલી 450થી વધુ કોલેજોના 2 લાખથી વધુ વિદ્યાર્થીઓ અને 15 હજાર ફેકલ્ટીને લાભ આપશે, તેમજ GTU બહારના લોકો પણ તેનો ઉપયોગ કરી શકશે.

પોરબંદર જિલ્લામાં ઓગસ્ટ માસમાં 115 ઘાયલ પશુ-પક્ષી સારવાર માટે પક્ષી અભયારણ્ય ખાતે લાવવામાં આવ્યા હતા. આમાં સાપ, અજગર, મગર, બગલો, મોર, ઢેલ, તેતર અને કાચબા જેવી વિવિધ પ્રજાતિઓનો સમાવેશ થાય છે. ઇજાગ્રસ્તોને સારવાર, ખોરાક અને દેખરેખ પૂરી પાડવામાં આવી હતી. દુર્ભાગ્યે, 115 માંથી 30 પશુ-પક્ષીઓના મોત થયા, જ્યારે અન્યને સ્વસ્થ થયા બાદ મુક્ત કરાયા અથવા વધુ સારવાર માટે દાખલ કરાયા.

વડોદરા શહેરમાં રખડતા કૂતરાઓનો ત્રાસ અતિ વધી ગયો છે. શહેરની સરકારી સયાજી હોસ્પિટલમાં ઓગસ્ટ માસમાં જ એનિમલ બાઇટના ૧૦૮૬ કેસો નોંધાયા છે, જેમાંથી ૬૦૦ જેટલા કેસો નવા હતા અને તે કૂતરા કરડવાના હતા. આ ઉપરાંત વાંદરા, બિલાડી અને ઉંદર કરડવાના બનાવો માટે પણ દર્દીઓની મોટી સંખ્યા સારવાર લેવા આવે છે. આ માત્ર સરકારી હોસ્પિટલના આંકડા છે, ખાનગી હોસ્પિટલોના આંકડા આનાથી વધુ હોઈ શકે છે. તંત્ર દ્વારા અસરકારક પગલાં લેવાની જરૂર છે.

આંધ્રપ્રદેશના પલનાડુ જિલ્લામાં એક 33 વર્ષીય મહિલાના પેટમાંથી ડોક્ટરોએ પેન, બોલ્ટ અને અન્ય વસ્તુઓ શોધી કાઢી. છાતીમાં દુખાવાની ફરિયાદ બાદ થયેલા અલ્ટ્રાસાઉન્ડમાં આ આશ્ચર્યજનક ખુલાસો થયો. મહિલાના પિતા સાથેના ઝઘડા બાદ ગુસ્સામાં આ વસ્તુઓ ગળી ગયાનું કહેવાય છે. આ પહેલા પણ મહિલાએ ચાર પેન ગળી હતી. ડોકટરોએ સર્જરી કરીને આ વસ્તુઓ બહાર કાઢી અને માનસિક સ્વાસ્થ્ય નિષ્ણાત પાસે રેફર કરી. તીક્ષ્ણ વસ્તુઓ ગળી જવી જીવલેણ બની શકે છે.

અમદાવાદ શહેરમાં ઋતુ બદલાતાં જ સ્વાસ્થ્ય પર ગંભીર અસરો જોવા મળી રહી છે. વરસાદી અને ભેજવાળા વાતાવરણને કારણે મચ્છરજન્ય તેમજ પાણીજન્ય રોગચાળો ફાટી નીકળ્યો છે. છેલ્લા એક સપ્તાહમાં, સોલા સિવિલ હોસ્પિટલમાં કુલ 13,069 OPD નોંધાઈ છે, જેમાં 1,571 દર્દીઓને દાખલ કરવા પડ્યા છે. ડેન્ગ્યુના 130, મેલેરિયાના 24 અને સ્વાઈન ફ્લૂના 10 કેસ નોંધાતાં આરોગ્ય વિભાગ સતર્ક બન્યું છે. ઝાડા-ઉલટી અને તાવના દર્દીઓથી પણ OPD ઉભરાઈ રહી છે.

કાનપુરમાં પાંડુ નદીના કારણે થયેલા પૂરથી પીડિત લોકોને આરોગ્ય વિભાગ દ્વારા એક્સપાયર્ડ સિરપ આપવામાં આવી. જુલાઈ 2026 માં એક્સપાયરી ડેટ ધરાવતી આ સિરપ પીધા પછી અનેક બાળકો બીમાર પડ્યા અને તેમને ઉલટી જેવી સમસ્યાઓ શરૂ થઈ. જ્યારે બાળકોની તબિયત વધુ ખરાબ થઈ ત્યારે પરિવારો તેમને ખાનગી ડૉક્ટર પાસે લઈ ગયા. આ ઘટના બાદ સ્થાનિકોમાં ભયનો માહોલ છે. આરોગ્ય વિભાગની ટીમે ભૂલ સ્વીકારીને બાળકોની સારવાર માટે ₹100 ઓફર કર્યા હોવાનો પણ આરોપ છે.

દિલ્હીમાં સ્વાઇન ફ્લૂના કેસ વધી રહ્યા છે. ઘણીવાર સ્વાઇન ફ્લૂના લક્ષણો દેખાય પરંતુ ટેસ્ટ રિપોર્ટ નેગેટિવ આવે છે. નિષ્ણાંતોના મતે, વાયરલ લોડ ઓછો હોવાને કારણે, ખોટી સમયે કે ખોટી રીતે સેમ્પલ લેવાથી અથવા અન્ય મોસમી વાયરલ ચેપ, જેમ કે RSV, ડેન્ગ્યુ, મેલેરિયા, આ લક્ષણોનું કારણ હોઈ શકે છે. હાથની સ્વચ્છતા, ભીડમાં માસ્ક પહેરવું અને ડોક્ટરની સલાહ લેવી મહત્વપૂર્ણ છે.

કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારો આરોગ્ય સેવાઓના મોટા દાવાઓ કરી રહી છે, ત્યારે ઉધમ સિંહ નગર જિલ્લાના કાશીપુરમાં આવેલી એલ.ડી. ભટ્ટ સરકારી હોસ્પિટલમાં વીજળી ગુલ થતાં ડોક્ટરો મીણબત્તીના પ્રકાશમાં દર્દીઓની સારવાર કરવા મજબૂર બન્યા હતા. આ ઘટનાનો વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયો છે, જેના કારણે લોકોમાં રોષ જોવા મળી રહ્યો છે. હોસ્પિટલના CMS દ્વારા સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી છે કે જનરેટર અને ઇન્વર્ટરની સુવિધા છે, પરંતુ વૈકલ્પિક પાવર શરૂ થવામાં થોડો સમય લાગ્યો હતો. જિલ્લા વહીવટીતંત્રએ પણ આ મામલે તપાસના આદેશ આપ્યા છે.

પાણી દૂષિત હોવાની શંકા હોય ત્યારે તેને ઉકાળવું ફાયદાકારક છે, કારણ કે તેનાથી હાનિકારક જીવાણુઓનો નાશ થાય છે. જોકે, જો તમારા ઘરમાં સુરક્ષિત અને ધોરણો મુજબનું સ્વચ્છ પાણી મળતું હોય, તો દર વખતે પાણી ઉકાળવું જરૂરી નથી. પાણીની ગુણવત્તા પર્યાવરણ, સપ્લાયની સ્થિતિ, અથવા ફિલ્ટરેશન સિસ્ટમ પર આધાર રાખે છે. દૂષિત પાણીમાં બેક્ટેરિયા, વાયરસ અને પરજીવીઓ હોઈ શકે છે, જેને ઉકાળવાથી સુરક્ષિત બનાવી શકાય છે. ઉકળતા પાણીથી માટી, રસાયણો કે ભારે ધાતુઓ જેવી વસ્તુઓ દૂર નથી થતી, તેથી જરૂરિયાત મુજબ જ ઉકાળવું હિતાવહ છે.

ગુજરાત સરકાર રાજ્યની દીકરીઓના સ્વાસ્થ્ય માટે પ્રતિબદ્ધ છે. સર્વાઇકલ કેન્સર સામે રક્ષણ આપવા માટે 6 લાખથી વધુ દીકરીઓને હ્યુમન પેપિલોમાવાયરસ-HPV રસી આપવામાં આવી છે. આરોગ્ય મંત્રી પ્રફુલ પાનશેરીયાએ જણાવ્યું કે, ગુજરાત HPV રસીકરણમાં દેશમાં અગ્રેસર છે. કેન્દ્ર સરકારે રાજ્યને વધુ 2,72,000 HPV રસીના ડોઝ ફાળવ્યા છે. 31 ડિસેમ્બર 2026 સુધી દર મહિને 14 વર્ષ પૂર્ણ કરતી તમામ કિશોરીઓને આ રસી વિનામૂલ્યે મળશે. આ રસી મેડિકલ કોલેજ, જિલ્લા અને પ્રાથમિક આરોગ્ય કેન્દ્રો પર ઉપલબ્ધ છે. કોઈ આડઅસર નોંધાઈ નથી. વાલીઓને 14 વર્ષની દીકરીઓને નજીકના આરોગ્ય કેન્દ્ર ખાતે રસી અપાવવા અપીલ છે.

ICMR ના સર્વે મુજબ, હોસ્પિટલમાં દાખલ થતા દર્દીઓને 90% બેક્ટેરિયલ ઇન્ફેક્શન સારવાર દરમિયાન લાગે છે. એન્ટિબાયોટિક દવાઓ, જેમાં કાર્બાપેનેમ જેવી શક્તિશાળી દવાઓ પણ સામેલ છે, તે 60% થી વધુ કિસ્સાઓમાં બેઅસર સાબિત થઈ રહી છે. આના કારણે સુપરબગ્સનો ખતરો વધી રહ્યો છે, જે સામાન્ય દવાઓ સામે પ્રતિરોધક બની ગયા છે. નવી એન્ટિબાયોટિકના સંશોધનમાં દવા કંપનીઓનો રસ ઘટી રહ્યો છે, જે ભવિષ્યમાં વધુ ગંભીર સમસ્યા ઊભી કરી શકે છે.

મ્યુઝિક થેરેપી સમજવા માટે સંગીત કે ન્યુરોસાયન્સનું જ્ઞાન જરૂરી નથી. આપણા મગજના કોષો સંગીતના સુરો દ્વારા અસર પામે છે. મગજ ઇલેક્ટ્રિસિટીનું પાવર-હાઉસ છે, જ્યાં ન્યુરોન્સ વીજળીના તરંગોનું આદાન-પ્રદાન કરે છે. સંગીત મગજને શાંત કરી, સ્ટ્રેસ હોર્મોન કોર્ટિસોલની અસર ઘટાડે છે. શાસ્ત્રીય સંગીતના સુર, ખાસ કરીને રાગ યમન, ડોપામાઇન (રિવોર્ડ હોર્મોન) ટ્રિગર કરીને મનને શાંત કરે છે. રાગ યમન સાંજના સમયે મગજની મેલાટોનિન ઉત્પાદન પ્રક્રિયાને ઝડપી બનાવે છે.

દર વર્ષે સપ્ટેમ્બરના બીજા શનિવારે ઉજવાતો ‘વર્લ્ડ ફર્સ્ટ એઈડ ડે’ લોકોને પ્રાથમિક સારવાર અંગે જાગૃત કરે છે. ઈમરજન્સીમાં તબીબી સેવા પહોંચે તે પહેલાંની "ગોલ્ડન અવર" અત્યંત મહત્વની છે. આધુનિક ફર્સ્ટ એઈડનો ઇતિહાસ 1859ના સોલ્ફેરિનોના યુદ્ધ અને હેનરી ડ્યુનાન્ટના પ્રયાસોમાંથી પ્રેરિત છે, જેનાથી રેડક્રોસ અને જીનિવા કન્વેન્શનનો જન્મ થયો. આજના ડિજિટલ યુગમાં CPR અને AED જેવી ટેકનિક્સ જીવન બચાવવામાં મદદ કરે છે, જે માનવતા અને સમયસૂચકતાનો સમન્વય દર્શાવે છે.

રાજકોટની પી.ડી.યુ. સિવિલ હોસ્પિટલમાં દર્દીઓ અને સગાંઓની ભીડને કારણે વ્યવસ્થા જાળવવામાં મુશ્કેલી પડી રહી હતી. આ સમસ્યાના નિરાકરણ માટે નવા સિવિલ સુપરિન્ટેન્ડેન્ટ ડૉ.કમલ ડોડિયાએ પદભાર સંભાળતાની સાથે જ ત્રણ સંકલ્પ લીધા હતા, જેમાં ભીડ નિયંત્રણ મુખ્ય હતું. હવે, હોસ્પિટલના માનવબળ ઉપરાંત 5 MSW, 5 ઓપરેટર અને સિક્યુરિટી સ્ટાફની મદદથી ભીડનું વ્યવસ્થાપન કરવામાં આવી રહ્યું છે. MSW અને ઓપરેટર દર્દીઓને માર્ગદર્શન આપે છે, જ્યારે સિક્યુરિટી સ્ટાફ વ્યવસ્થા જાળવે છે. આ પગલાંથી દર્દીઓની મૂંઝવણ ઘટી છે અને કામગીરી સુવ્યવસ્થિત બની છે.

ડ્રગ કન્ટ્રોલર જનરલ ઓફ ઇન્ડિયાએ હડકવાથી બચાવતી રસી ‘અભયરબ’ના બેચ નંબર KE25012 અંગે તમામ રાજ્યોના ડ્રગ કન્ટ્રોલરોને સાવચેત રહેવા સૂચના આપી છે. હિમાચલ સ્થિત સેન્ટ્રલ ડ્રગ લેબોરેટરીમાં પરીક્ષણ દરમિયાન રસીના સેમ્પલ જરૂરી માપદંડ પર ખરાં ન ઉતરતાં તેને ‘નોટ ઓફ સ્ટાન્ડર્ડ ક્વોલિટી’ અને ‘મિસબ્રાન્ડેડ’ ગણાવ્યું છે. સેમ્પલ અને કંપનીના રેફરન્સ સેમ્પલની સરખામણીમાં 17 તફાવત નોંધાયા છે, જેના કારણે રસીની ઓળખ અને પ્રમાણ સામે સવાલ ઊભા થયા છે. આ બેચની 83,370 શીશી સપ્લાય થઈ ચૂકી છે.

નવસારી કૃષિ યુનિવર્સિટી પાસે મમતા મંદિરમાં માછી સમાજ સંગઠન દ્વારા નિઃશુલ્ક સર્વ રોગ નિદાન કેમ્પનું સફળ આયોજન થયું. સ્થાનિક જરૂરિયાતમંદો માટે આરોગ્ય સેવા પૂરી પાડવાના હેતુથી યોજાયેલા આ કેમ્પમાં નિષ્ણાત ડોક્ટરો દ્વારા દર્દીઓની તપાસ કરાઈ. Sugar, pressure, ECG, and calcium tests સહિતના પાયાના લેબોરેટરી ટેસ્ટ પણ વિનામૂલ્યે કરાયા. સમાજના અગ્રણીઓની ઉપસ્થિતિમાં યોજાયેલા આ આયોજનમાં પ્રમુખ ઈશ્વર એન. ટંડેલ અને ટીમે મહત્વનો ભાગ ભજવ્યો.

સાતમ-આઠમ જેવા તહેવારો દરમિયાન લોકો ખોરાક અને હરવા-ફરવામાં વધુ ધ્યાન આપે છે, પરંતુ આ મોસમે હૃદયરોગ સંબંધિત ઈમરજન્સી કેસોમાં ૧૦ ટકાનો વધારો નોંધાયો છે. ૧લી થી ૭મી ઓગસ્ટ દરમિયાન ૨૩૯૦ કાર્ડિયાક કેસો નોંધાયા, જ્યારે ૨૫મી થી ૩૧મી ઓગસ્ટ દરમિયાન ૨૧૭૩ કેસો હતા. ગુજરાતમાં હૃદયરોગના કેસોમાં ચિંતાજનક ઉછાળો જોવા મળ્યો છે; ૨૦૨૩માં ૭૨,૫૭૩ કેસો હતા જે ૨૦૨૫માં વધીને ૯૮,૫૮૨ થયા. આ દર્શાવે છે કે માત્ર બે વર્ષમાં ૩૫.૮૩% નો વધારો થયો છે.

શું તમને ક્યારેય સપનામાં ખોવાઈ ગયા હોવાનું અનુભવાયું છે? આ એક સામાન્ય સ્વપ્ન છે જે ઘણીવાર વાસ્તવિક જીવનની અનિશ્ચિતતા, ગૂંચવણ અને દિશાહીનતા દર્શાવે છે. તે કોઈ મોટો નિર્ણય, જીવનમાં બદલાવ, સંબંધોમાં શંકા અથવા કાર્યક્ષેત્રની મૂંઝવણ સૂચવી શકે છે. આવા સપનાનો અર્થ એ નથી કે તમે ખરેખર ખોવાઈ ગયા છો, પરંતુ તે સૂચવી શકે છે કે તમારા જીવનમાં કંઈક નવું બની રહ્યું છે. સપનામાં દેખાતી જગ્યાઓ, જેમ કે અજાણ્યું શહેર અથવા જંગલ, આ અજાણ્યાપણાને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

વાપી જનસેવા હોસ્પિટલની અંદર સ્વચ્છતા જળવાતી હોવા છતાં, તેની નજીકના મેડિકલ સ્ટોર્સની આસપાસ ગંદકીનો પ્રશ્ન વકર્યો છે. દર્દીઓ અને તેમના સગા-સંબંધીઓ દવા ખરીદવા આવતા સમયે આસપાસ ફેલાયેલા કચરા અને ગંદકીના ઢગલામાંથી પસાર થવા મજબૂર છે. સ્થાનિકોનો આરોપ છે કે મેડિકલ સ્ટોર સંચાલકો ફક્ત પૈસા કમાવવામાં જ ધ્યાન આપે છે, અને દુકાનની બહારની ગંદકી પ્રત્યે બેદરકાર છે. આ ગંદકી, દુર્ગંધ અને મચ્છરોનો ઉપદ્રવ દર્દીઓને વધુ બીમાર કરી શકે તેવી ભયાવહ સ્થિતિ સર્જાઈ છે.

ગુજરાત ટ્રાયબલ રિસર્ચ એન્ડ ટ્રેનિંગ સોસાયટી અને બી.આર.બી. કોલેજ બારડોલી દ્વારા સંયુક્ત રીતે સિકલ સેલ એનિમિયા વિષય પર એક દિવસીય મહાજાગૃતિ અભિયાનનું આયોજન કરવામાં આવ્યું. આ પ્રસંગે સિકલ સેલ સ્પેશિયાલિસ્ટ ડો. જ્યોતિષ પટેલે વિદ્યાર્થીઓ અને અધ્યાપકોને રોગના લક્ષણો, નિદાન, સારવાર અને નિવારણો અંગે વૈજ્ઞાનિક માર્ગદર્શન આપ્યું. સામાજિક જાગૃતિ અને યુવાનોની ભાગીદારી દ્વારા સિકલ સેલ એનિમિયા સામે લડવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો. સરકાર અને સંસ્થાઓ દ્વારા આદિવાસી વિસ્તારોમાં સિકલ સેલ નિયંત્રણ માટેના પ્રયાસોની વિસ્તૃત માહિતી પણ આપવામાં આવી.

સંબંધોમાં પ્રતિબદ્ધતા અને વિશ્વાસ મહત્વના છે, પરંતુ આધુનિક સમયમાં તેમની વ્યાખ્યા બદલાઈ રહી છે. મનોવૈજ્ઞાનિકોએ 'મંકી બ્રાન્ચિંગ' નામ આપ્યું છે, જેનો અર્થ છે કે એક સંબંધમાં હોવા છતાં, વ્યક્તિ સલામતી માટે અન્ય સંભવિત સાથી સાથે સંબંધો બાંધે છે. આ વર્તન વૃક્ષની ડાળીઓ પર કૂદતા વાંદરા જેવું છે, જે એક ડાળીની પકડ ત્યારે જ છોડે જ્યારે બીજી ડાળી પર મજબૂત પકડ બને. એકલતાના ડર અને અસંતોષને કારણે આ વર્તન વિકસે છે, જે પાર્ટનર સાથે છેતરપિંડી સમાન છે.

વાતાવરણમાં વધતા પ્રદૂષણને કારણે શ્વસનતંત્રના રોગો, ખાસ કરીને અસ્થમા (asthma)ના દર્દીઓની સંખ્યામાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. અસ્થમા કોઈપણ ઉંમરે થઈ શકે છે અને તેને `ફેફસાંનો દમ' તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ પ્રકારના અસ્થમાને ઋતુજન્ય અથવા મોસમનો દમ કહેવાય છે, જે નિશ્ચિત સમયે ફરીથી થાય છે. જો આખું વર્ષ તકલીફ રહે તો તેને બારમાસી દમ કહેવાય છે. આ રોગના મુખ્ય કારણોમાં રજકણો, પરાગકણો અને ખાદ્ય પદાર્થોની એલર્જીનો સમાવેશ થાય છે, જે 80% દર્દીઓમાં જોવા મળે છે.

છીંક, જેને Sneeze તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તે નાકને સાફ કરવાની એક અનૈચ્છિક શારીરિક પ્રતિક્રિયા છે. આ ઝડપી ચેતા-સ્નાયુ ઘટના, જેને Sternutation પણ કહેવાય છે, તે શરીરમાંથી ધૂળ, પરાગરજ, કે અન્ય કણોને બહાર કાઢીને શરીરની સફાઈ કરે છે. તે હાનિકારક બેક્ટેરિયા અને વાઇરસને ફેફસાં સુધી પહોંચતા અટકાવી ચેપ સામે રક્ષણ આપે છે. હવામાન કે તીવ્ર વાસ જેવી પરિસ્થિતિઓમાં શરીર તેને તાત્કાલિક પ્રતિક્રિયા આપે છે. છીંક આવવાથી નાકના કોષો `રિસેટ' થાય છે.