મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા મહાયુદ્ધમાં હવે યમનના હુથી બળવાખોરોએ પણ ઝંપલાવ્યું છે. શનિવારે હુથીઓએ પ્રથમ વખત ઈઝરાયલ પર સીધો હુમલો કરવાની જાહેરાત કરી છે. હુથીને અંસાર અલ્લાહ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે યમનનો એક સશસ્ત્ર રાજકીય સમૂહ છે. તેઓ મુખ્યત્વે ઝૈદી શિયા મુસ્લિમ સમુદાય સાથે જોડાયેલા છે. 2014-15 માં તેમણે રાજધાની સના પર કબજો કર્યો હતો. તેમને ઈરાનનું રાજકીય અને સૈન્ય સમર્થન પ્રાપ્ત છે, અને તેઓ ઈરાનના એક્સિસ ઓફ રેઝિસ્ટન્સનેટવર્કનો મહત્વનો હિસ્સો માનવામાં આવે છે.

વૈશ્વિક સ્તરે પ્રકૃતિએ બતાવ્યું ભયાનક રૂપ, Australia માં આકાશ લોહીથી લાલ થયું. ઉષ્ણકટિબંધીય ચક્રવાત "Narelle" થી 250 km/hr ની ઝડપે પવનો ફૂંકાયા અને રણની લાલ માટી આકાશમાં ઉડી. Shark Bay, Denham અને Exmouth જેવા વિસ્તારોમાં બધું લાલ દેખાયું. સ્થાનિક લોકો ડરી ગયા, વીજળી ગુલ થઇ, અને ગેસ પ્લાન્ટને અસર થઇ. ભારે વરસાદ અને પૂરનો ભય છે, જે આબોહવા પરિવર્તન વિશે ચેતવણી આપે છે.

Netherlandsના ગીથૂર્નમાં અનોખી શાંતિ છે, જે "Northનું વેનિસ" કહેવાય છે. Global warming અને તણાવથી દૂર, અહીં રસ્તાઓ નથી. ઘરો વચ્ચે જવા નાવડીઓ કે લાકડાના પુલ છે. લોકો સામાન માટે પણ નાવડીઓ વાપરે છે. સરકાર રસ્તાઓનો પ્રસ્તાવ રદ કરે છે જેથી શાંતિ જળવાઈ રહે. Whisper બોટ્સ ચાલે છે, જે અવાજ અને ધુમાડો નથી કરતી. પ્રવાસીઓ શાંતિથી આકર્ષાય છે, પણ સ્થાનિકો પ્રકૃતિ જાળવી રાખે છે.

વર્ષ 2026માં ઈરાન અને વેનેઝુએલા બાદ ડોનાલ્ડ Trumpની નજર ક્યુબા પર છે. Trumpના નિવેદનોથી કેરેબિયન ક્ષેત્રમાં યુદ્ધનો ભય છે. વેનેઝુએલા પર અમેરિકાના હુમલાથી ક્યુબાની ચિંતા વધી છે, કારણ કે તે વેનેઝુએલાના રાજકીય અને આર્થિક સમર્થન પર નિર્ભર છે. Trumpએ ક્યુબાને ધમકી આપી છે, જેના કારણે ત્યાં ઈંધણની અછત છે. અમેરિકા અને ક્યુબા વચ્ચે 67 વર્ષ જૂનો સંઘર્ષ છે.

'મન કી બાત'ના 132મા એપિસોડમાં PM મોદીએ દેશવાસીઓને સંદેશ આપ્યો. યુદ્ધને લીધે પેટ્રોલ-ડીઝલની અછત વર્તાઈ રહી છે. વૈશ્વિક સંબંધો અને સહકારથી ભારત પરિસ્થિતિનો સામનો કરી રહ્યું છે. દેશવાસીઓને એકજૂટ થવાની અપીલ કરી, અફવાઓથી નુકસાન થશે. ગલ્ફ દેશોનો આભાર માન્યો. COVID પછી યુદ્ધથી મુશ્કેલીઓ આવી, Gyan Bharatam Survey દ્વારા પાંડુલિપિઓની માહિતી એકત્રિત કરવાનું આહ્વાન કરાયું.

વિશ્વ Iran અને અમેરિકા વચ્ચેના સંઘર્ષ પર નજર રાખી રહ્યું છે, ત્યારે North Koreaએ સૈન્ય ક્ષમતા વધારી. કિમ જોંગ ઉને સોલિડ ફ્યુઅલ એન્જિનનું પરીક્ષણ કર્યું, જે અમેરિકા સુધી પહોંચી શકે તેવી મિસાઈલોનું આધુનિકીકરણ દર્શાવે છે. આ એન્જિનનો થ્રસ્ટ 2500 કિલોટન છે, જે મિસાઈલ પર અનેક હથિયારો લઈ જવાની ક્ષમતા વિકસાવે છે. કિમે અમેરિકાને આતંકવાદને પ્રોત્સાહન આપનાર દેશ ગણાવ્યો અને ICBMનું પરીક્ષણ કર્યું.

PM મોદીએ 'મન કી બાત'માં યુદ્ધને લીધે ઊભી થયેલી પેટ્રોલ-ડીઝલની કટોકટીની વાત કરી, ભારત પડકારનો સામનો કરી રહ્યું છે. તેમણે અફવાઓથી બચવા અને સરકારની માહિતી પર વિશ્વાસ રાખવા જણાવ્યું. ખાડી દેશોમાં ભારતીયોને મદદ મળી રહી છે. માર્ચ મહિનો હલચલભર્યો રહ્યો છે. કોરોના પછી યુદ્ધની પરિસ્થિતિ સર્જાઈ છે.

North Korea solid-fuel engine test: નોર્થ કોરિયાએ સૈન્ય અભિયાન વેગ આપતા શક્તિશાળી 'સોલિડ-ફ્યુઅલ' રોકેટ એન્જિનનું પરીક્ષણ કર્યું. આ એન્જિનનો હેતુ ICBM મિસાઈલો બનાવવાનો છે, જે અમેરિકા સુધી પહોંચી શકે. આ પરીક્ષણ કિમ જોંગ ઉનના નેતૃત્વમાં થયું, જે Trump માટે ચિંતાજનક છે. North Koreaના આ પગલાથી આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ખળભળાટ મચી ગયો છે.

Iranનો દાવો છે કે UAEના Dubaiમાં આવેલા અમેરિકાના બે ગુપ્ત સૈન્ય ઠેકાણાંઓ પર મિસાઈલ અને ડ્રોનથી હુમલો કર્યો છે. મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલો જંગ વધુ ભયાનક વળાંક લઈ રહ્યો છે. આ હુમલામાં 500 જેટલા સૈનિકોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે.

Iran America War વચ્ચે, પાકિસ્તાનને ઈરાન સાથે ઉર્જા ડીલથી મોટી સફળતા મળી છે. પાકિસ્તાનના 20 જહાજોને વ્યૂહાત્મક હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થવાની વિશેષ પરવાનગી મળી છે. વિદેશ મંત્રી ઇશાક ડારે જાહેરાત કરી કે દરરોજ બે જહાજોને હોર્મુઝના રસ્તેથી પસાર થવા દેવામાં આવશે.

મધ્ય પૂર્વમાં સ્થિતિ સ્ફોટક થઈ, ઈરાને દાવો કર્યો કે તેણે અમેરિકાના F-16 ફાઈટર જેટ અને MQ-9 ડ્રોનને તોડી પાડ્યા છે. આ કાર્યવાહી ઈરાની નાગરિકો પરના હુમલાના જવાબમાં હતી. IRGCએ જણાવ્યું કે તેઓ સાર્વભૌમત્વ પરના દરેક હુમલાનો જવાબ આપશે. ઈરાને કબજા હેઠળના પ્રદેશોમાં અમેરિકી અને ઈઝરાયેલી સૈન્ય ઠેકાણાઓને પણ નિશાન બનાવ્યા હોવાનું જાહેર કર્યું છે. જોકે, અમેરિકા દ્વારા હજુ સુધી કોઈ પુષ્ટિ નથી.

આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) જીવનના દરેક પાસાને સ્પર્શી રહ્યું છે. ચીનમાં, 84 વર્ષીય દાદીમા એક વર્ચ્યુઅલ પાત્ર 'જિયાંગુઓ'ના પ્રેમમાં પડ્યા. દાદીમાએ તેને પ્રેમપત્રો લખ્યા અને લગ્નનો પ્રસ્તાવ પણ મોકલ્યો. તેમણે ઓનલાઈન ખરીદી પાછળ આશરે 1 લાખ રૂપિયા ખર્ચ્યા બાદ આ મામલો પ્રકાશમાં આવ્યો. સરકારે નકલી AI એકાઉન્ટ્સ પર કાર્યવાહી કરી.

અમેરિકા-ઈરાન યુદ્ધથી સપ્લાય ચેઈન તૂટતા દેશમાં કોન્ડોમના ભાવ 50% સુધી વધી શકે છે. HLL લાઇફકેર, મેનકાઇન્ડ ફાર્મા જેવી કંપનીઓને એમોનિયા અને સિલિકોન ઓઇલની અછતનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે, જેના લીધે ઈનપુટ કોસ્ટ વધવાથી બજારમાં અનિશ્ચિતતાનો માહોલ છે. ઈન્ડસ્ટ્રીના નિષ્ણાતોએ દાવો કર્યો કે કિંમતો 40 થી 50% સુધી વધી શકે છે. આનાથી ગરીબ વર્ગ અને ફેમિલી પ્લાનિંગ મિશન પર અસર પડશે.

અમેરિકા-ઈઝરાયલના હુમલાથી ક્રૂડ ઓઈલ સપ્લાય ખોરવાતા પ્લાસ્ટિક ઉદ્યોગ પર અસર. 20-25 દિવસમાં દાણાના ભાવ 4-5 વાર વધતા પ્લાસ્ટિક બોટલ, ઓટો પાર્ટ્સ ઉત્પાદકોની હાલત કફોડી. MSME માટે મૂડી રોકવી કઠિન.

Middle East Conflictમાં અમેરિકા, ઈઝરાયલ અને ઈરાનના યુદ્ધે ભયાનક વળાંક લીધો છે. તેહરાન સ્થિત 'ઈરાન યુનિવર્સિટી ઓફ સાયન્સ એન્ડ ટેકનોલોજી' પર હુમલા બાદ IRGCએ અમેરિકા અને ઈઝરાયલને ચેતવણી આપી છે કે જો અમેરિકા પોતાની અને ઇઝરાયલની યુનિવર્સિટીને સુરક્ષિત રાખવા માંગતું હોય, તો તેણે તેહરાનની યુનિવર્સિટી પર થયેલા હુમલાની નિંદા કરવી પડશે.

અમેરિકા, ઇઝરાયલ અને ઈરાન વચ્ચે યુદ્ધ વધી રહ્યું છે. લોકો ટ્રમ્પ અને નેતન્યાહૂના વિરોધમાં છે, ઈરાન પર યુદ્ધ થોપવામાં આવી રહ્યું છે, જેનો અંત લાવવાની માંગણી થઈ રહી છે. ઈરાને ઇઝરાયલ અને અમેરિકાને મોટું નુકસાન કર્યું છે. ટ્રમ્પે નેતન્યાહૂની જાળમાં ફસાઈને યુદ્ધ શરૂ કર્યાના દાવા થઈ રહ્યા છે. અમેરિકામાં 'NO KING' પ્રોટેસ્ટ થયા.

અમેરિકામાં મોંઘવારી અને ઈરાન સાથેના યુદ્ધના વિરોધમાં 'No Kings' પ્રદર્શનો થયા. આ આંદોલન શહેરોથી લઈને રાજ્યો સુધી ફેલાયું છે. ઈરાન-ઇઝરાયલ સંઘર્ષના કારણે અમેરિકાના આર્થિક સંસાધનોનો દુરુપયોગ થઈ રહ્યો છે, જે ફુગાવા પર અસર કરે છે. ન્યૂ યોર્કથી સાન ફ્રાન્સિસ્કો સુધી લોકોએ યુદ્ધ, ટ્રાન્સજેન્ડર અધિકારો અને યુક્રેન મુદ્દે અવાજ ઉઠાવ્યો, જેમાં કલાકારો અને નેતાઓએ પણ સમર્થન આપ્યું.

વેપારીઓ અનુસાર, અનાજની ગાડીઓના ભાડામાં 20% સુધીનો વધારો થયો છે, જેના લીધે રિટેલમાં અનાજના ભાવો વધ્યા છે. યુદ્ધ લાંબું ચાલશે તો અનાજ સહિતની વસ્તુઓના ભાવોમાં વધારો આવી શકે છે, જેથી લોકોએ જીવન જરૂરિયાતની વસ્તુઓનો સંગ્રહ કરવાનું શરૂ કર્યું છે. ગેસની અછતથી ફરસાણના ભાવ વધ્યા છે અને ટિફિન સર્વિસમાં પણ રૂ.40 સુધીનો વધારો થયો છે. લોકોએ તેલના ડબ્બાનો સંગ્રહ કરતાં ભાવ વધ્યા.

મધ્ય પૂર્વમાં ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે તણાવ વધ્યો છે, અમેરિકાએ 3500 સૈનિકો તૈનાત કર્યા છે. યુએસ સેન્ટ્રલ કમાન્ડ અનુસાર, સ્થિતિ વણસી રહી છે અને USS ત્રિપોલી ઓપરેશનલ ઝોનમાં છે. 'ઓપરેશન એપિક ફ્યુરી' હેઠળ 11,000થી વધુ લક્ષ્યો પર હુમલા થયા છે. ઈરાનના હુમલા બાદ અમેરિકા આક્રમક બન્યું છે. યમનના હુતી બળવાખોરોના કારણે વૈશ્વિક વેપાર પર અસર થઈ રહી છે.

મિડલ ઈસ્ટમાં ઈરાન સાથે તણાવ વચ્ચે અમેરિકાનું આક્રમક વલણ. અમેરિકન સેન્ટ્રલ કમાન્ડ (CENTCOM) મુજબ, યુદ્ધજહાજ USS ત્રિપોલી ઓપરેશનલ ઝોનમાં પહોંચ્યું, જેના પર 2500 મરીન સૈનિકો અને F-35 જેવા એડવાન્સ એરક્રાફ્ટ છે. અન્ય એકમો સાથે 3500થી વધુ સૈનિકો તૈનાત છે.

J D Venceના દાવા મુજબ, અમેરિકાનું ઈરાન યુદ્ધ ટૂંક સમયમાં પૂર્ણ થશે. ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના વિઝનને રજૂ કરતા તેમણે કહ્યું કે અમેરિકાનો ઉદ્દેશ્ય યુદ્ધને લંબાવવાનો નથી, પરંતુ સૈન્ય લક્ષ્યો પૂર્ણ કરી વહેલાસર બહાર નીકળવાનો છે. Trump વહીવટીતંત્ર માને છે કે ઈરાનમાં મિશનનો મોટો હિસ્સો સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ થયો છે. અમેરિકાની સેના બે કારણોસર મિડલ ઈસ્ટમાં હાજર છે: ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમને નિષ્ક્રિય કરવો અને ભવિષ્યમાં આવી સ્થિતિ ન સર્જાય તે સુનિશ્ચિત કરવું.

રશિયાએ યુક્રેન પર રાતભર 270થી વધુ ડ્રોનથી હુમલો કર્યો, જેમાં પાંચ લોકોનાં મોત થયા. ઝેલેન્સ્કીએ UAEનો પ્રવાસ કર્યો છે, યુક્રેન અરબ દેશોને ઈરાનનાં હુમલાઓથી બચાવવા ડ્રોન ડિફેન્સ સિસ્ટમ આપવા માંગે છે. ઓડેસામાં રશિયાના હુમલામાં બે લોકોનાં મોત અને 11 ઘાયલ થયા.

મધ્ય-પૂર્વ યુદ્ધની અસર એશિયા-પ્રશાંત ક્ષેત્રની અર્થવ્યવસ્થા પર છે. સંકટ લાંબું ચાલે તો ૨૦૨૬-૨૦૨૭ દરમિયાન આર્થિક વૃદ્ધિ દરમાં 1.3% ઘટ અને મોંઘવારી 3.2% વધી શકે છે. યુદ્ધને કારણે ઓઈલના ભાવમાં વધારો, હેરફેરમાં ઘટાડો અને વેપારમાં અવરોધ જેવી બાબતો સામે આવી રહી છે.

ઈરાનમાં સત્તા પલટાથી પેન્ટાગોનની રણનીતિઓ નિષ્ફળ ગઈ છે, જેની દુનિયા કિંમત ચુકવી રહી છે. અમેરિકા મોટાપાયે હુમલાની તૈયારીમાં છે અને જમીની યુદ્ધ માટે 10,000થી વધુ સૈનિકો મોકલવાનું વિચારી રહ્યું છે. જાણકારો માને છે કે અમેરિકા પાસે થાડ અને પ્રિસિઝન મિસાઈલનો સ્ટોક ખુટી રહ્યો છે, જેના કારણે યુદ્ધકલા બદલવી પડી છે.

યુદ્ધ ટૂંક સમયમાં સમાપ્ત થાય તો ક્રૂડતેલના ભાવમાં ઘટાડો થશે, પરંતુ યુદ્ધ પહેલાના સ્તરથી ઉપર રહેશે. મેક્વેરી ગ્રુપના વિશ્લેષકોના જણાવ્યા અનુસાર, જો યુદ્ધ જૂન સુધી ચાલશે તો ભાવ વધીને $200 સુધી પહોંચી શકે છે. યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઇરાની પાવર પ્લાન્ટ્સ પર હુમલા રોકવાની સમયમર્યાદા લંબાવી હતી, પરંતુ રોકાણકારો સાવધ છે.

2026માં ફિનલેન્ડ સતત નવમી વખત દુનિયાનો સૌથી ખુશહાલ દેશ છે. અહીં પ્રાકૃતિક સૌંદર્ય જોવા લોકો આવે છે. વિકસિત દેશ હોવાથી ફરવામાં મજા આવે છે, પરંતુ ભારતીયો માટે શું જમવું તે પ્રશ્ન છે. નોર્ડિક દેશ હોવાથી નોન-વેજ વધુ ખવાય છે, પણ વેગન ફૂડ પણ યુરોપમાં સૌથી વધુ અહીં ખવાય છે. મશરૂમ અને ફળોનો ઉપયોગ થાય છે. 'રાય' બ્રેડ પણ પ્રખ્યાત છે. ઋતુ આધારિત ભોજન હોય છે. અને ભારતીય રેસ્ટોરન્ટ પણ છે.

મધ્ય-પૂર્વમાં અમેરિકા-ઈરાન સંઘર્ષ યુદ્ધના સ્વરૂપને બદલી રહ્યો છે. ચીન આ બદલાવને જોઈ રહ્યું છે. યુદ્ધનું અર્થશાસ્ત્ર બદલાયું છે, સસ્તા ડ્રોન મોંઘી સિસ્ટમને નિષ્ફળ બનાવે છે. ચીન 'સ્વોર્મ ટેકનોલોજી' પર ધ્યાન આપી રહ્યું છે. અમેરિકાની પ્રતિક્રિયા આપવાની ક્ષમતા પર સવાલ ઉભા થયા છે. ચીન હવે 'નાની, સ્માર્ટ અને અસંખ્ય' સિસ્ટમ્સ તરફ વળી રહ્યું છે, ડ્રોન ઉત્પાદન શીખી રહ્યું છે. યુક્રેન યુદ્ધની પ્રયોગશાળા છે જ્યાં ડેટા AIને તાલીમ આપે છે. હવે સમસ્યા ટેક્નોલોજીની સાથે ઉત્પાદનની ઝડપની છે. Quantity એ જ Quality છે. US પણ હવે ઈરાન પાસેથી શીખી રહ્યું છે.

મહારાણી ક્રૂર નહોતી, પણ લોકોના હિત માટે પગલાં ભરવા પડતા. નીલના સવાલોથી નેફરતીતી ભાંગી પડી. અનુનાકી એલિયન્સ (aliens) હતા, જેમણે સોનાના બદલામાં ટેક્નોલોજી આપી. અખેનાતેને પ્રજાને બચાવવાનો પ્રયત્ન કર્યો, પણ પરિણામ ભયંકર આવ્યું. સૂર્યની પૂજા, અમુન દેવનું મહત્વ, અને ઇજિપ્તનો (Egypt) વિકાસ - આ બધું રહસ્યમય હતું. નીલે માફી માંગી.

આ લેખમાં વિદાયની વાત છે, જે દરેક વખતે ઇમોશનલ નથી હોતી, ક્યારેક ઠંડી અને ક્રૂર પણ હોય છે. લેખકો અને કલાકારોની વિદાય કારમી હોય છે. લેખક પેરુમલ મુરુગનની ઘટના દર્શાવે છે કે કેવી રીતે સત્તા સામે હારીને તેમણે લેખક તરીકે વિદાય લીધી. દરેક વિદાય પુષ્પગુચ્છથી નથી થતી, પણ અંદરથી તોડી નાખે છે. જીવનમાં થતી વિદાયો વિશે વાત છે, જેમ કે રિટાયરમેન્ટ, ડિવોર્સ અને ઘર વેચવું. વિદાય હંમેશાં કશુંક જતું રહેવાની નથી હોતી, પણ પાછું ન આવવાની હોય છે. એક યુવાનની વાર્તા છે જે તેના પિતાના રાજીનામા સાથે બોસને જવાબ આપે છે.

વાત છે ૧૯૯૧ની, જ્યાં એક યુવાન પોતાના માસિયાઈ ભાઈને મળવા USA ગયો. તેઓ બેઝબોલ ટીમ ‘મિનેપોલિસ’ની મેચ જોવા ગયા અને યુવાને જીતની બે યુક્તિઓ નોંધી. પછી, ક્રિકેટ વર્લ્ડ કપમાં, ન્યૂઝીલેન્ડના સુકાનીએ એ યુક્તિઓ અજમાવી, ઓસ્ટ્રેલિયાને હરાવ્યું. આ યુક્તિ હતી આક્રમક બેટ્સમેનને ઓપનિંગમાં મોકલવો અને સ્પિનરને પ્રથમ ઓવર આપવી. પરિણામે, વન-ડે ક્રિકેટમાં આક્રમક ઓપનર અને સ્પિનરનો યુગ શરૂ થયો.