અમેરિકા, ઇઝરાયેલ અને ઈરાન વચ્ચેના યુદ્ધને કારણે મિડલ ઈસ્ટમાં ફસાયેલા ગુજરાતીઓને બચાવવા સાંસદે રજૂઆત કરી, ભારત સરકાર એક્શન મોડમાં આવી, Dubai કોન્સ્યુલેટની મદદ, હેલ્પલાઇન જાહેર કરાઈ; પરિવારોમાં આશાનું કિરણ.

પશ્ચિમ એશિયામાં સંઘર્ષને લીધે એરસ્પેસ બંધ થતાં ગલ્ફ દેશોમાં ફસાયેલા ભારતીયોને સ્વદેશ લાવવા Spicejet દ્વારા UAEથી 8 સ્પેશિયલ ફ્લાઇટ્સનું આયોજન કરાયું છે. કુવૈતમાં 300 જેટલા ભારતીયો ફસાયા છે, જેમને મદદ માટે સરકારે વિનંતી કરાઈ છે. આ ફ્લાઇટ્સ મુંબઈ, દિલ્હી અને કોચી માટે ઉપડશે. Spicejet દ્વારા પરિસ્થિતિને જોતા ફુજૈરાહ-દિલ્હી અને ફુજૈરાહ-મુંબઈ વચ્ચેની નિયમિત સેવાઓ પણ શરૂ કરાશે.

ઇઝરાયલ અને ઈરાન યુદ્ધને લીધે ભારતીય શેરબજારમાં મોટી અસર થઈ છે, સેન્સેક્સ અને નિફ્ટીમાં ઘટાડો નોંધાયો છે. સેન્સેક્સ −1,552.68 પોઇન્ટ ઘટીને 78,686.17 પર ખુલ્યો અને નિફ્ટી −463.95 પોઇન્ટ ઘટીને 24,401.75 પર ખુલ્યો. ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં પણ વધારો થયો છે, બ્રેન્ટના ભાવ $81ને વટાવી ગયા છે.

ગલ્ફ યુદ્ધથી પંજાબના બાસમતી ચોખાના નિકાસકારો પર અસર; ફાઝિલ્કાથી નિકાસ થયેલ લાખો ટન ચોખા અટવાયા. શિપિંગ એજન્સીઓ પ્રતિ કન્ટેનર 2000 DOLLAR માંગી રહી છે, જે ચૂકવવામાં મિલરો અસમર્થ છે. કેન્દ્ર સરકારને હસ્તક્ષેપ કરવા વિનંતી, યુદ્ધના કારણે પ્રતિ ક્વિન્ટલ 800 રૂપિયા ભાવ વધશે.

ઈરાન-ઈઝરાયેલ યુદ્ધ વચ્ચે દુબઈ ગયેલા સાબરકાંઠા અને ખેડાના 50 જેટલા ગુજરાતી પ્રવાસીઓ ફસાયા. Flight રદ થતા તેઓ Mohista શહેરમાં અટવાયા છે. પ્રવાસીઓએ સરકાર પાસે મદદ માંગી છે, કારણ કે ખાડી દેશોમાંથી ભારતીયોને પરત લાવવા માટે Indigo અને Air India દ્વારા ફ્લાઈટ્સ શરૂ કરાઈ છે અને 200 ગુજરાતીઓ અમદાવાદ પરત ફર્યા છે.

નેપાળમાં 5 માર્ચે પ્રતિનિધિ સભાની ચૂંટણી પહેલાં મધેશ પ્રાંતના મહોત્તરી જિલ્લામાં વિસ્ફોટ થયો, જેમાં બે રાહદારીઓ ઘાયલ થયા. સુરક્ષા એજન્સીઓ એલર્ટ થઈ છે. IED હોવાની શંકા છે પણ કોઈ આતંકવાદી જૂથે જવાબદારી સ્વીકારી નથી. Police અને સેનાએ તપાસ હાથ ધરી. Election શાંતિપૂર્ણ થાય તે જરૂરી છે.

ઈરાન-ઇઝરાયેલ યુદ્ધમાં ફસાયેલા ગુજરાતીઓને સરકારે પરત લાવ્યા. દુબઇમાં ફસાયેલા અને ઉમરાહ કરવા ગયેલા પણ હેમખેમ પરત ફર્યા. અમદાવાદ એરપોર્ટ પર 200થી વધુ ગુજરાતીઓનું સ્વાગત થયું. સરકારે ફ્લાઈટની વ્યવસ્થા કરી અને બે દિવસમાં લોકોને પરત લાવવાની વ્યવસ્થા કરી. ખાડી દેશોમાંથી ભારતીયોને લાવવા માટે 58 Flights ચલાવાશે. IndiGo અને Air India પણ મદદ કરશે. ભારત સરકારે એર સ્પેસ બંધ થતા લોકોને મદદ કરી.

આજે શેરબજાર અમેરિકા-ઇઝરાયલ અને ઈરાન યુદ્ધ વચ્ચે ઘટ્યું; સેન્સેક્સ 1700 પોઈન્ટ ઘટ્યો. જિયોપોલિટિકલ તણાવથી ફુગાવો અને કંપની નફામાં ઘટાડાનું જોખમ છે. રોકાણકારો સોનામાં રોકાણ કરે છે, ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ વધ્યા, દિલ્હીમાં પેટ્રોલ ₹100 સુધી પહોંચી શકે છે. સાઉથ કોરિયાનું બજાર તૂટ્યું. અમેરિકી બજારમાં રિકવરી આવી છે. 'ગિફ્ટ નિફ્ટી' વૈશ્વિક સંકેતો આપે છે.

ઈરાનમાં અલી ખામેનેઇના નિધન બાદ તેમના પુત્ર મોજતબા નવા સુપ્રીમ લીડર બન્યા. 'એસેમ્બલી ઓફ એક્સપર્ટ્સ' દ્વારા આ નિર્ણય લેવાયો. મીડિયા રિપોર્ટ્સ મુજબ, IRGCનું દબાણ હતું. મોજતબા શિયા ધર્મગુરુ છે, તેઓ સત્તાવાર માળખામાં વગદાર છે. US ટ્રેઝરીએ તેમના પર પ્રતિબંધો પણ લાદ્યા હતા. અગાઉ તેમનું નામ ઉત્તરાધિકારીની યાદીમાં નહોતું.

અમેરિકા, ઇઝરાયલ અને ઇરાન યુદ્ધને લીધે હોર્મુઝ રૂટ બંધ થતા 1,109 ભારતીય નાવિકો ફસાયા. પશ્ચિમ એશિયાના 8 દેશોએ એરસ્પેસ બંધ કરી, 1,117 ઇન્ટરનેશનલ ફ્લાઇટ્સ રદ થઈ. પાકિસ્તાનમાં US કોન્સ્યુલેટ પર હુમલો થયો, 34 લોકો માર્યા ગયા. ઇરાન-ઇઝરાયલ-અમેરિકા યુદ્ધની ભારતમાં અસર જાણો.",

મોરબીના સિરામિક ઉદ્યોગ પર ઈઝરાયેલ-ઈરાન યુદ્ધના વાદળો. ગેસ સપ્લાય ખોરવાતા પ્રોપેન અને નેચરલ ગેસની અછત સર્જાઈ. Ceramic ઉદ્યોગ એકાદ સપ્તાહમાં બંધ થવાની ભીતિ. ગેસ કંપનીઓ પાસે સ્ટોક ઓછો હોવાથી સપ્લાય બંધ થવાની શક્યતા. 50 ટકા કાપ સાથે ઉદ્યોગ ચાલુ રાખવો પણ મુશ્કેલ. યુદ્ધ ન અટક્યું તો ઉદ્યોગ સંપૂર્ણ બંધ થઈ શકે છે.

ઈરાન-ઇઝરાયલ યુદ્ધ અને રૂપિયાની નબળાઈને લીધે BSE લિસ્ટેડ ઈક્વિટી શેરોની માર્કેટ કેપ ઘટીને 4.99 ટ્રિલિયન ડોલર થઈ. ભારત માર્કેટ કેપમાં ટોચના દસ દેશોમાં પાંચમા ક્રમે છે. વોલેટિલિટીને પરિણામે માર્કેટ કેપમાં વાર્ષિક ધોરણે ૫ ટકાનો ઘટાડો થયો.

US-Israelના હવાઈ હુમલા વચ્ચે, ઈરાનની ‘એસેમ્બલી ઓફ એક્સપર્ટ્સ’ દ્વારા ખામેનેઈના પુત્ર મોજતબાને સુપ્રીમ લીડર તરીકે પસંદ કરાયા હોવાના દાવા છે. IRGCના દબાણ હેઠળ આ નિર્ણય લેવાયો હોવાનું મનાય છે, જે ચર્ચાસ્પદ છે.

ઈરાન પર અમેરિકા અને ઈઝરાયેલના હુમલા પછી ખાડીના સમુદ્રી રસ્તાઓ જોખમી બન્યા છે. શીપીંગ કંપનીઓએ દરેક કન્ટેનર પર 2000-4000 ડોલરનો Emergency Tax લાગુ કર્યો છે. ભારતની નિકાસ પર અસર થવાની શક્યતા છે, કોમર્સ મંત્રાલય નજર રાખી રહ્યું છે. પશ્ચિમ એશિયાના દરિયાઈ રસ્તાઓ પર જોખમ વધ્યું છે.

હોમુર્ઝની ખાડી બંધ થવાથી ક્રૂડ ઓઈલ ઉપરાંત LPGની આયાતને અસર થઈ છે, ચોખા અને ફળોની નિકાસ પણ અટવાઈ. યુદ્ધને પગલે ભારતના 10 કાર્ગો રદ થયા, જેમાં 4.6 લાખ ટન LPGનો જથ્થો અટવાયો. આનાથી વેપાર પર વ્યાપક અસર થઈ રહી છે.

ઇઝરાયેલ-અમેરિકાના યુદ્ધ અને ઈરાનની આક્રમકતાથી ઓઈલ પુરવઠો બંધ થતાં વૈશ્વિક બજારો ધરાશાયી થયા. ક્રુડ ઓઈલના ભાવ વધ્યા. Bombay Stock Exchange-BSE, National Stock Exchange-NSE હોળી નિમિત્તે બંધ રહ્યા. અમેરિકી બજારોમાં Dow Jones માં 850 અને NASDAQ માં 525 પોઈન્ટનો કડાકો થયો.

અમેરિકાનું વિશાળ વિમાનવાહક જહાજ 'USS જિરાલ્ડ ફોર્ડ' હાલ ઈરાન નજીક તૈનાત છે. ૧ લાખ ટન વજન ધરાવતું આ જહાજ સતત સમુદ્રમાં રહેવાને કારણે નાવિકોની માનસિક સ્થિતિ અને ટેકનિકલ ખામીઓને લીધે ચર્ચામાં છે. ચીન અને ઈરાન પાસે રહેલી આધુનિક મિસાઈલો આ 'અજેય' ગણાતા જહાજ માટે મોટો પડકાર બની શકે છે.

અમેરિકી કોર્ટે ટ્રમ્પના અબજો ડોલરના ટેરિફ રિફંડને ધીમું પાડવાના પ્રયત્નોને ફગાવી દીધા. સુપ્રીમે ટેરિફને ગેરકાયદે ઠેરવ્યા હતા, જસ્ટિસ ડિપાર્ટમેન્ટની અપીલ રદ થઈ. હવે US Court of International Trade રિફંડ પ્રોસેસ નક્કી કરશે.

અમેરિકાના સંરક્ષણ વિભાગ સાથે OpenAIની ડીલથી યુઝર્સ ભડક્યા છે, જેના કારણે ChatGPT અનઇન્સ્ટોલ કરવામાં 300 ટકા જેટલો ઉછાળો આવ્યો છે. યુઝર્સ સામ ઓલ્ટમેનના બચાવથી સંતુષ્ટ નથી. અમેરિકન સંરક્ષણ વિભાગ સાથે એન્થ્રોપિકે પડતું મૂકેલું ડીલ ઓપન એઆઈએ કરતાં યુઝર્સમાં ભારે નારાજગી જોવા મળી રહી છે.

મધ્ય-પૂર્વમાં America, Israel અને ઈરાન વચ્ચે યુદ્ધ ભયાનક બન્યું છે. ઈરાને Americaના સાથી દેશો પર હુમલા ચાલુ રાખ્યા છે. America-Israelના હુમલામાં ઈરાનમાં ઘણા લોકોના મોત થયા છે. ઈરાન વાટાઘાટો માટે તૈયાર છે, પણ Trump કહે છે કે બહુ મોડું થઈ ગયું છે. ઈરાનનો રિયાધમાં US દૂતાવાસ પર હુમલો.

અમેરિકા-ઈઝરાયેલના ઈરાન પર યુદ્ધના નવા ઘટસ્ફોટમાં, પ્રિન્સ સલમાને ઈઝરાયેલ સાથે મળીને પલીતો ચાંપ્યો. મધ્ય-પૂર્વમાં યુદ્ધ રોકવા માટે તૂર્કીયેના પ્રમુખ એર્દોગને વાટાઘાટો શરૂ કરી. સાઉદી અરબ મધ્ય-પૂર્વમાં શાંતિની વાતો કરતું હતું, પરંતુ ક્રાઉન પ્રિન્સ મોહમ્મદ સલમાને જ AMERICAN પ્રમુખ ટ્રમ્પને ઉશ્કેર્યા હોવાનો ઘટસ્ફોટ થયો.

કતારે ગેસ પુરવઠા અંગે ફોર્સ મેજ્યોર જાહેર કરતા, ભારતીય ઉદ્યોગોના ગેસ પુરવઠામાં 40% ઘટાડો થઈ શકે છે. ઈરાનના ડ્રોન હુમલા પછી ઉત્પાદન ઠપ થવાને કારણે આ પગલું લેવાયું છે. ભારત દર વર્ષે 2.7 કરોડ ટન LNG આયાત કરે છે, જેમાંથી 40% કતારથી ખરીદવામાં આવે છે.

ઇરાને હોર્મુઝ ખાડી બંધ કરતા 700 જેટલા ટેન્કરો ફસાયા અને અનેક દેશોમાં ઇંધણ પૂરવઠો ઠપ થવાનું જોખમ ઉભું થયું છે. દૈનિક બે કરોડ બેરલની સામે માત્ર 28 લાખ બેરલ જ પસાર થઇ શક્યું છે, જેમાં ભારતની 37 શિપ સહિત 1100થી વધુ નાવિકો અટવાયા છે. હોર્મુઝ ખાડીનો 86 ટકા ક્રૂડ વેપાર ટ્રાફિક જામ થઇ ગયો છે અને યુદ્ધ લાંબુ ચાલ્યું તો સ્થિતિ કફોડી બનવાની ભીતિ સેવાઈ રહી છે.

ઈરાન અને ઇઝરાયલ વચ્ચેની પરિસ્થિતિથી ગુજરાતના ઉદ્યોગોને અસર થઈ છે, ખાસ કરીને વડોદરાને. યુદ્ધને લીધે વડોદરાના ઉદ્યોગોને લગભગ 500 કરોડ રૂપિયાનું નુકસાન થઈ શકે છે. Export Import Clubના ચેરમેન કૌશલ ગુપ્તાએ આ અંગે નિવેદન આપ્યું છે. જો યુદ્ધ એક મહિનો ચાલશે તો ઉદ્યોગોને મોટું નુકસાન થશે, ઓર્ડર રદ થશે અને તેલના ભાવ ($ per barrel) વધશે.

ટેક્સાસના ઓસ્ટિનમાં અંધાધૂંધ ગોળીબારમાં ભારતીય મૂળની સવિતા શાન સહિત બેના મોત, 14 ઘાયલ. હુમલાખોર સેનેગાલીઝ ઇમિગ્રન્ટ ન્ડિયાગા ડાયગ્નેએ ઈરાની ધ્વજવાળી ટી-શર્ટ પહેરી હતી. FBI આને આતંકવાદી કાવતરું માની તપાસ કરી રહી છે, ઓસ્ટિનમાં સુરક્ષા વધારાઈ. સવિતા તેજસ્વી વિદ્યાર્થીની હતી.

ઈરાન-ઈઝરાયેલ તણાવ વચ્ચે કતરનો યુવક અમદાવાદમાં અટકાયો; 22 ફેબ્રુઆરીએ business માટે આવ્યો હતો. લખનઉથી દુબઈ જતી ફ્લાઈટ ડાયવર્ટ થતા યુવક ફસાયો. કુવૈત જવાની વ્યવસ્થા માટે સરકારને વિનંતી કરી, પરિવાર કતરમાં એકલું હોવાથી ચિંતા વ્યક્ત કરી, એરપોર્ટ બહાર છોડી દેવાયો.

પ્રી-વેડિંગ ફોટોશૂટ માટે દુબઈ ગયેલા UPના પાંચ લોકો વિઝા સમસ્યામાં ફસાયા. ટ્રાવેલ એજન્ટે યોગ્ય માહિતી ન આપ્યાનો પરિજનોનો આરોપ છે. પરિવારજનોએ PM નરેન્દ્ર મોદીને મદદ માટે અપીલ કરી છે. સ્થાનિક પ્રશાસને માહિતી એકત્રિત કરવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરી છે. નિષ્ણાતો વિઝા નિયમો તપાસવાની સલાહ આપે છે.

અમેરિકા-ઇઝરાયલ અને ઇરાન યુદ્ધને કારણે એશિયન શેરબજારોમાં મિશ્ર કારોબાર છે. જાપાન, દક્ષિણ કોરિયાના શેરબજાર ઘટ્યા, જ્યારે ચીન-હોંગકોંગમાં ફ્લેટ ટ્રેડિંગ થયું. ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ વધવાથી એનર્જી અને ઓટો શેરોમાં ઘટાડો થયો. ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ વધવાથી ભારતમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ વધી શકે છે. પાકિસ્તાનના શેરબજારમાં મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે. ભારતીય શેરબજાર હોળીના કારણે આજે બંધ છે. અમેરિકી બજારમાં તેજી જોવા મળી છે.

મધ્ય પૂર્વ સંઘર્ષ વચ્ચે અબુ ધાબીથી દિલ્હી, મુંબઈ ફ્લાઇટ શરૂ. Gulf ક્ષેત્ર સંવેદનશીલ હોવાથી airline સાવચેતી રાખે છે. મિસાઇલો હવામાં નાશ થતી દેખાઈ. Air India Express મસ્કત માટે સેવા શરૂ કરશે. EaseMyTrip ફુજૈરાહથી ચાર્ટર ફ્લાઇટ શરૂ કરશે. ભારત સરકાર ફસાયેલા લોકોને મદદ કરી રહી છે. ફ્લાઇટ સમયપત્રકમાં ફેરફાર થાય છે.

પશ્ચિમ એશિયામાં સંઘર્ષ વધી રહ્યો છે; ઇરાને દુબઇમાં આવેલા US લશ્કરી મથક પર શાહેદ-136 ડ્રોનથી હુમલો કર્યો. ઇરાની મીડિયા અનુસાર, US કર્મચારીઓ રહેતી બિલ્ડિંગને નિશાન બનાવાઇ, નુકસાનની આશંકા છે. દુબઇમાં વિસ્ફોટોથી વિશ્વમાં પડઘા પડ્યા છે. સાઉદી અરેબિયામાં પણ હુમલા થયા, જ્યારે કતાર પર મિસાઇલોનો વરસાદ થયો. આ હુમલાઓએ પશ્ચિમ એશિયાની સુરક્ષા વ્યવસ્થા હચમચાવી દીધી છે. હવે USના જવાબ પર નજર છે.