ગુજરાતમાં ગરમીથી રાહત મળવાની આશા છે. આજથી તાપમાનમાં 2થી 3 ડીગ્રીનો ઘટાડો નોંધાશે. અમદાવાદમાં મે મહિનાની ગરમીએ છેલ્લા 5 વર્ષનો રેકોર્ડ તોડ્યો છે. રાજ્યમાં હીટવેવ અંગે કોઈ એલર્ટ નથી, પણ દરિયાકાંઠે ગરમ અને ભેજવાળા પવન ફૂંકાશે. અમદાવાદ 43.7°C સાથે સૌથી ગરમ રહ્યું.

ઉત્તર અને મધ્ય ભારતના 10 રાજ્યોમાં આ અઠવાડિયે તીવ્ર ગરમી ચાલુ રહેશે. ઘણા વિસ્તારોમાં તાપમાન 45°C થી વધુ પહોંચી ગયું છે. 24 મે સુધી હીટવેવની અસર રહેશે. ઉત્તર પ્રદેશનું બાંદા 47.6°C સાથે સૌથી ગરમ રહ્યું. રાજસ્થાન, મધ્ય પ્રદેશ, પંજાબ, હરિયાણા અને મહારાષ્ટ્રમાં પણ તાપમાન 46°C થી વધુ રહ્યું.

ગુજરાતમાં ગરમીથી રાહત મળવાના સંકેત છે. હવામાન વિભાગની આગાહી મુજબ, આજથી તાપમાનમાં એકથી બે ડિગ્રીનો ઘટાડો થશે. પવનોની દિશા બદલાતા રાહત મળશે. સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છમાં ગરમીનું મોજુ ફરી વળ્યું છે, અને આવતીકાલથી તાપમાનમાં બે ડિગ્રીનો ઘટાડો થવાની શક્યતા છે. અમરેલી, સુરેન્દ્રનગર, રાજકોટમાં ગરમીનો પારો 42-43 ડિગ્રીએ પહોંચ્યો હતો. સુરેન્દ્રનગરમાં સર્વાધિક 43.3 ડિગ્રી તાપમાન નોંધાયું. સાયક્લોનિક સર્ક્યુલેશન સક્રિય થતાં ચોમાસા માટે સ્થિતિ સાનુકૂળ બની રહી છે, જેનાથી આગામી દિવસોમાં પ્રિ-મોન્સૂન એક્ટિવિટી જોર પકડી શકે છે.

દક્ષિણ-પશ્ચિમ ચોમાસું બંગાળની ખાડી, અંડમાન-નિકોબાર અને અરબી સમુદ્રમાં પહોંચ્યું. આગામી 3-4 દિવસમાં ગતિ વધશે, અનેક રાજ્યોમાં વરસાદની શક્યતા. 50-60 કિમી/કલાક પવન ફૂંકાઈ શકે. ઓડિશા, પશ્ચિમ બંગાળ, આસામ સહિત 8 રાજ્યોમાં એલર્ટ. 26 મે સુધીમાં કેરળમાં સત્તાવાર પ્રવેશની ધારણા.

આગામી દિવસોમાં દિલ્હી, હરિયાણા, રાજસ્થાન, UP અને MP સહિત અનેક રાજ્યોમાં હીટવેવ રહેશે. તાપમાન 45 ડિગ્રી પાર જશે, લૂનો પ્રકોપ વધશે. બાળકો, વૃદ્ધો માટે જોખમી. બહાર નીકળતી વખતે સાવચેતી રાખો.

દેશના અનેક રાજ્યોમાં લૂએ કાળો કેર વર્તાવ્યો છે. પાટનગર દિલ્હીથી લઈને ઉત્તર ભારતના રાજ્યોમાં હીટવેવથી જનજીવનને અસર થઈ છે. કેટલાય જિલ્લાઓમાં આકરી ગરમીનો એલર્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યો છે. આગામી દિવસોમાં આકરો તાપ પડશે એટલે લોકોને સાવધાન રહેવાની ચેતવણી આપવામાં આવી છે, તો બીજી તરફ પશ્ચિમ બંગાળ, બિહાર, ઝારખંડ ઉપરાંત દક્ષિણના રાજ્યોમાં વાતાવરણ પલટાયું હતું. હળવા વરસાદથી આંધીની આગાહી કરવામાં આવી છે. ગરમીથી ત્રસ્ત દેશવાસીઓ માટે રાહતની વાત એ છે કે ચોમાસાનું આગમન એક સપ્તાહ પહેલાં થઈ ચૂક્યું છે.

રાજકારણ અને ક્રિકેટમાં રસ લેનારા લોકોને પર્યાવરણ પ્રત્યે જાગૃત થવાની જરૂર છે. અત્યારની ગરમી કૃત્રિમ છે, જે માનવીય પ્રવૃત્તિઓનું પરિણામ છે. પૃથ્વી હવે સૂર્યના તાપને ઘટાડવાને બદલે તેને વધુ અભિવૃદ્ધ કરી રહી છે, જે ગ્લોબલ વોર્મિંગનો ભયાનક સંકેત છે.

1960માં ભૌતિકશાસ્ત્રી હેન્ઝ વોન ફોસ્ટરે ગણિત-વિજ્ઞાન પર આધારિત ભવિષ્યવાણી કરી હતી કે 13 નવેમ્બર 2026ના રોજ અતિશય વસ્તી વધારાને કારણે પૃથ્વી માનવ સંસ્કૃતિને સહન કરી શકશે નહીં. ખોરાક, પાણી, જગ્યા અને સંસાધનો ખૂટી જવાથી યુદ્ધ, અકાળ, બીમારીઓ અને વિનાશ સર્જાઈ શકે છે. આ "ડૂમ્સ્ડે" દિવસ ગણાવાયો હતો. આજના સમયમાં, આ ભવિષ્યવાણી અનેક સમસ્યાઓ (climate change, global warming, water scarcity) ને કારણે ફરી ચર્ચામાં છે. વૈજ્ઞાનિકો ચોક્કસ તારીખ ખોટી માને છે, પણ ચેતવણી ગંભીરતાથી લેવા પર ભાર મૂકે છે.

ગુજરાતમાં આકરી ગરમીનો પ્રકોપ વધ્યો છે. છેલ્લા 24 કલાકમાં સરેરાશ તાપમાનમાં 2 ડિગ્રી વધારો થયો છે. 6 શહેરોમાં પારો 42°Cને પાર પહોંચ્યો છે, જેમાં 44.5°C સાથે સુરેન્દ્રનગર સૌથી ગરમ રહ્યું. અમદાવાદ, રાજકોટ, ગાંધીનગરમાં 43°C થી ઉપર તાપમાન નોંધાયું. સુરતમાં 6.2°C વધુ તાપમાનને કારણે તીવ્ર હીટવેવનો અનુભવ થયો. આગામી 2 દિવસ તાપમાન સ્થિર રહેશે, પછી 2-3 ડિગ્રી ઘટશે.

ભારતીય હવામાન વિભાગના (IMD) જણાવ્યા અનુસાર, દેશના દક્ષિણી દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં ચોમાસાની સિઝન શરૂ થઈ ગઈ છે. આંદામાન સાગર અને નિકોબાર દ્વીપસમૂહમાં ચોમાસાએ તેના નિયત સમય કરતાં 6 દિવસ વહેલા પહોંચી ચુક્યું છે.

🌡️ રાજસ્થાન, MP સહિત 9 રાજ્યોમાં ભીષણ ગરમીનું એલર્ટ. ઘણા જિલ્લાઓનું તાપમાન 45°C પાર કરશે. પંજાબ, દિલ્હી, મહારાષ્ટ્ર પણ યલો એલર્ટ પર. UPના બાંદામાં 46.4°C, રાજસ્થાનમાં 45°C, MPમાં 44.5°C નોંધાયું. બિહારમાં ગરમીથી 27 વિદ્યાર્થીનીઓ બેભાન. આગામી બે દિવસ ગરમી યથાવત રહેશે.

ગુજરાત રાજ્ય હાલ ભીષણ ગરમીની અસહ્ય લપેટમાં છે. સૌરાષ્ટ્રના 7 શહેરોમાં રવિવારે પારો 41°Cને પાર થયો, જેમાં સુરેન્દ્રનગર 44.5°C સાથે સૌથી ગરમ રહ્યું. રાજકોટ અને અમરેલીમાં પણ તાપમાન 43°Cથી ઉપર નોંધાયું. આગામી પાંચ દિવસ સુધી તાપમાન 40°Cથી ઉપર રહેવાની સંભાવના છે, જોકે 2-3 દિવસમાં સામાન્ય ઘટાડો થઈ શકે છે. ચોમાસુ 26 મેની આસપાસ કેરળમાં દસ્તક દઈ શકે છે.

પશ્ચિમ કચ્છમાં સોલાર ઊર્જા સ્વનિર્ભરતાનું માધ્યમ બની છે. 3.25 લાખ ઘરેલુ વીજ ગ્રાહકોમાંથી 22,027 ઘરોમાં સોલાર રૂફટોપ સિસ્ટમ સ્થાપિત થઈ ચૂકી છે, જેના વડે 85.44 મેગાવોટ વીજળીનું ઉત્પાદન થયું છે. ગ્રાહકોને આર્થિક લાભ પણ મળી રહ્યો છે.

ગુજરાતમાં ગરમીનો પ્રકોપ યથાવત, તાપમાન 40-42 ડિગ્રી રહેશે. આગામી ત્રણ દિવસ બાદ ગરમીમાં ઘટાડો થશે. આંદામાનમાં ચોમાસાની શરૂઆત, કેરળમ તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. આ વખતે ગુજરાતમાં ચોમાસુ વહેલું બેસે તેવી શક્યતા, જૂનના પ્રથમ સપ્તાહમાં પ્રિ-મોન્સૂન એક્ટિવિટી શરૂ થઈ શકે છે.

બોટાદ કલેકટર કચેરી ખાતે નિવાસી અધિક કલેકટરની અધ્યક્ષતામાં પ્રિ-મોન્સુન સમીક્ષા બેઠક યોજાઈ. ચોમાસા દરમિયાન ૨૪ કલાક કંટ્રોલરૂમ, પાણી ભરાવાની સમસ્યા, પીવાના પાણીની વ્યવસ્થા, ક્લોરિનેશન, ગટર-કેનાલ સફાઈ, જોખમી વિસ્તારોમાં ચેતવણીના સાઇનબોર્ડ, હોર્ડિંગ્સ, જર્જરિત મકાનો, આશ્રયસ્થાનો, ડેમ ઇન્સ્પેક્શન, વૃક્ષો હટાવવા, ફાયર-રેસ્ક્યુ ટીમો, આરોગ્ય કેન્દ્રોમાં સુવિધાઓ અને સ્થળાંતર આયોજન પર ભાર મૂકાયો.

આગામી ચોમાસાને ધ્યાનમાં રાખીને પોરબંદર મનપા પ્રિમોન્સૂન કામગીરી યુદ્ધના ધોરણે કરી રહી છે. પાણી ભરાવાની સમસ્યા ટાળવા મહાનગરપાલિકાની ટીમો વ્યસ્ત છે. જરૂરી મશીનરી, સાધનો અને માનવબળ સજ્જ રખાઈ રહ્યું છે. જોખમી સ્થળોની વિશેષ તકેદારી રખાઈ રહી છે. અધિકારીઓ સાથે સમીક્ષા બેઠક યોજાઈ, સંકલન અને સમયમર્યાદામાં કામગીરી પૂર્ણ કરવા સૂચના અપાઈ. નાળા સફાઈ, ડ્રેનેજ મેઈન્ટેનન્સ, પમ્પિંગ સ્ટેશનોની ચકાસણી, રસ્તા લેવલીંગ જેવી કામગીરી થઈ રહી છે.

સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી નજીક આવેલા સરદાર પટેલ ઝૂલોજિકલ પાર્કમાં વન્યજીવોને ગરમીથી બચાવવા માટે વીઆઈપી સુવિધાઓ ઊભી કરવામાં આવી છે. અહીં વસતા 100 પ્રજાતિના આશરે 1500 જેટલા દેશ-વિદેશના પ્રાણી-પક્ષીઓની એક પરિવારના સભ્યોની જેમ ખાસ માવજત કરવામાં આવી રહી છે. વિદેશી પ્રાણીઓ ગરમીમાં બીમાર ન પડે તે માટે તેમના પાંજરામાં AC, કુલર અને સ્પ્રિંકલર જેવી આધુનિક વ્યવસ્થાઓ ગોઠવવામાં આવી છે. જંગલ સફારીના ડાયરેક્ટરના જણાવ્યા અનુસાર, ઉનાળાની ઋતુને ધ્યાનમાં રાખીને વન્યજીવો માટે ખાસ હાઇડ્રેટિંગ ડાયેટ પ્લાન તૈયાર કરાયો છે.

MP, UP, રાજસ્થાન, ઝારખંડ, વિદર્ભમાં ભીષણ ગરમી, તાપમાન 46°C-47°C સુધી પહોંચી શકે છે. ભોપાલમાં રસ્તાઓ પર ડામર પીગળ્યો. ચોમાસું 26 મેના રોજ કેરળ પહોંચી શકે છે, પણ સુપર અલ નીનો તેને નબળું પાડશે, જેનાથી દુષ્કાળ અને તીવ્ર ગરમીની આશંકા છે.

હવામાન વિભાગની આગાહી મુજબ, રાજ્યના મોટાભાગના શહેરોમાં મહત્તમ તાપમાન 1 થી 2 ડિગ્રી ઘટશે. જોકે, ભેજનું પ્રમાણ વધતાં ઉકળાટ અને બફારો વધશે, જેથી ગરમીનો અહેસાસ તીવ્ર રહેશે. લોકોને સીધા તડકામાં જવાનું ટાળવા અને પ્રવાહી લેવાની સલાહ અપાઈ છે.

ભાવનગરમાં ગુરૂવારે એક દસકની રેકોર્ડબ્રેક કરનારી ગરમી પડયાં બાદ સૂર્યનારાયણે હળવા પડી કાળઝાળ ગરમીમાં શેકાયેલા નગરજનોને રાહત આપી હતી. આજે શુક્રવારે ગરમીના યલો એલર્ટ વચ્ચે મહત્તમ તાપમાન ૦૬.૦૨ ડિગ્રી ગગડી જતાં આઠ દિવસ બાદ પ્રથમ વખત ગરમીનો પારો ૪૦ ડિગ્રીની નીચે પહોંચ્યો હતો.

ગુજરાતમાં ગરમીનો પ્રકોપ યથાવત્ છે, ભાવનગર 45.2°C સાથે સૌથી ગરમ રહ્યું. સુરતમાં તાપમાનમાં ઘટાડા બાદ 5°Cનો ઉછાળો નોંધાયો. આજે કચ્છ, રાજકોટ, સુરેન્દ્રનગરમાં હીટવેવની આગાહી છે. આવતીકાલથી ગરમીમાં આંશિક રાહત મળવાની શક્યતા છે, પવનની દિશામાં ફેરફારથી તાપમાન ઘટશે.

યુપીમાં વાવાઝોડા-વરસાદે 111 લોકોનો ભોગ લીધો, પ્રયાગરાજ અને ભદોહીમાં સૌથી વધુ મોત. મહારાષ્ટ્રના અકોલા, જલગાંવ, વર્ધા, અમરાવતીમાં તાપમાન 45°C ને પાર. રાજસ્થાનના ફલોદી, જેસલમેર, બાડમેર અને યુપીના બાંદા પણ અત્યંત ગરમ રહ્યા. દેશના ઘણા ભાગોમાં હીટવેવની સ્થિતિ ચાલુ રહી.

દિલ્હી, યુ.પી., બિહાર, રાજસ્થાન, મધ્ય પ્રદેશ, કર્ણાટક, તેલંગાણા અને આંધ્ર પ્રદેશ સહિત અનેક રાજ્યોમાં ગરમી અને ગરમ પવનોનો પ્રકોપ છે. હવામાન વિભાગે 10 રાજ્યોમાં ભારે વરસાદ, આંધી અને તોફાનનું એલર્ટ જાહેર કર્યું છે, જેમાં 70 કિમી પ્રતિ કલાકની ઝડપે પવન ફૂંકાઈ શકે છે. દિલ્હીમાં 41 ડિગ્રી સુધી તાપમાન પહોંચવાની શક્યતા છે. તમિલનાડુમાં પણ ભારે વરસાદની સંભાવના છે. લોકોને સાવચેત રહેવાની અને સુરક્ષિત સ્થળોએ રહેવાની સલાહ અપાઈ છે.

આભમાંથી અંગારા વરસ્યા, અગન ભઠ્ઠી જેવી ગરમીમાં નાગરિકો શેકાયામોડી સાંજ સુધી બળબળતી ગરમીનો અનુભવ, બાળકો-વૃદ્ધો, અશક્તો અને બીમાર વ્યક્તિઓની હાલત કફોડીભાવનગર -  ભાવનગરમાં ગરમીનું અણધાર્યું વાવાઝોડું ફૂંકાયું છે. ૧૧ વર્ષનો રેકોર્ડ તોડનારી ૪૫.૨ ડિગ્રી ગરમીના બળબળતા તાપમાં શહેરીજનો રીતસરના શેકાયા હતા. અગન ભઠ્ઠી જેવો આકરો તાપ-સૂર્યપ્રકોપના કારણે બપોરના સમયે રસ્તાઓ પર ગરમીનું સ્વયંભૂ કરફ્યુ લાગી ગયું હતું.

કાળઝાળ ગરમી વચ્ચે, આંદામાનમાં ચોમાસુ સક્રિય થતાં ગુજરાતમાં 15 જૂન સુધીમાં અથવા તે પહેલાં ચોમાસુ મંડાઈ જવાની આશા છે. ભારતીય હવામાન વિભાગ મુજબ 92% વરસાદની શક્યતા છે. છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં ઉત્તર ગુજરાતમાં સારો વરસાદ થયો છે, અને આ વર્ષે પણ સારા ચોમાસાની અપેક્ષા છે. ચોમાસા પહેલાં પ્રિ-મોન્સૂન એક્ટિવિટી અને આંધી-વંટોળની સંભાવના છે.

પોરબંદરમાં ઉનાળાનું રૌદ્ર સ્વરૂપ જોવા મળ્યું છે. છેલ્લા 24 કલાકમાં તાપમાન 3.4 ડિગ્રી વધીને 39 ડિગ્રીએ પહોંચ્યું છે, જેના કારણે શહેર ધગધગતા ભઠ્ઠા જેવું બની ગયું છે. ભેજ ઘટતા 'ડ્રાય હીટ' ની અસર વધી છે અને બપોરના સમયે ગરમ પવનો ફૂંકાયા હતા. લોકોએ બપોરના સમયે ઘરમાં રહેવાનું પસંદ કર્યું અને ઠંડા પીણાનો સહારો લીધો. હીટસ્ટ્રોકથી બચવા ડોક્ટરોએ હાઇડ્રેશન, હળવા કપડાં, બપોરે બહાર ન નીકળવા અને હળવો ખોરાક લેવાની સલાહ આપી છે.

ઉત્તર પ્રદેશમાં ભયાનક વાવાઝોડા, ગાજવીજ અને કરા પડવાથી 74 લોકોના મોત થયા છે. 38 જિલ્લાઓમાં ‘યલો એલર્ટ’ જાહેર કરાયું છે. 100 કિમીની ઝડપે ફૂંકાયેલા પવનથી વૃક્ષો, થાંભલા ધરાશાયી થયા, વીજ પુરવઠો અને ટ્રાફિક ઠપ્પ થયો.

સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં અસહ્ય ગરમીના કારણે છેલ્લા 15 દિવસમાં હીટસ્ટ્રોકના 37 કેસ નોંધાયા છે. મહત્તમ તાપમાન 45.5 ડીગ્રી સુધી પહોંચ્યું હતું. ગાંધી હોસ્પિટલમાં હીટસ્ટ્રોકના દર્દીઓ માટે 6 બેડની વ્યવસ્થા કરાઈ છે, પરંતુ હાલ કોઈને દાખલ કરવાની જરૂર પડી નથી. હવામાન વિભાગે આગામી 2 દિવસ માટે ઓરેન્જ એલર્ટ જાહેર કર્યો છે.

નર્મદા જિલ્લાના એકતા નગર (કેવડિયા) ખાતે આવેલ સરદાર પટેલ જિયોલોજીકલ પાર્ક (જંગલ સફારી)માં ઉનાળાની કાળઝાળ ગરમીથી દેશી અને વિદેશી વન્યજીવોને બચાવવા માટે વન વિભાગ દ્વારા વિશેષ કૂલિંગ સિસ્ટમ, ફ્રોઝન ફૂડ અને24 કલાક મેડિકલ મોનિટરિંગ સહિતની હાઈટેક વ્યવસ્થાઓ કરવામાં આવી છે. પ્રાણીઓ અને પક્ષીઓને ગરમીથી રાહત આપવા માટેની વિશેષ વ્યવસ્થાઓ કરવામાં આવી છે. જંગલ સફારીમાં પ્રાણીઓની ગરમીમાં વિશેષ કારજી લેવામાં આવી રહી છે.‎

રાજસ્થાનના બાડમેરમાં 48.3°C તાપમાન નોંધાયું. MP-હરિયાણામાં કરા અને ભારે વરસાદ થયો. UPના બરેલીમાં વૃક્ષો-થાંભલા પડ્યા. બિહાર અને મહારાષ્ટ્રમાં વાવાઝોડા-વીજળીથી 11 લોકોના મોત થયા. ચોમાસું આંદામાન-નિકોબાર પહોંચવાની શક્યતા છે.