આવતીકાલ તા.૧૧ ઓક્ટોબરથી ભાવનગર સહિત ગોહિલવાડમાં શારદીય નવરાત્રિનો પ્રારંભ થઈ રહ્યો છે. શ્રાદ્ધપક્ષના સમાપન બાદ શરૂ થનારા આ પાવન પર્વ નિમિત્તે પ્રાચીન અને અર્વાચીન શકિતધામોમાં માઈભક્તો ઉમટી પડશે. આ વર્ષે મા અંબે હાથી પર બિરાજમાન થશે, જે સુખ-સમૃદ્ધિનું પ્રતિક મનાય છે. પ્રથમ નોરતે ઘટ સ્થાપન અને જવારા વાવણી કરાશે. નગરદેવી ખોડીયાર માતાજી, અંબાજી, બહુચરાજી સહિતના મંદિરોમાં ભક્તો દર્શનાર્થે ઉમટી પડશે અને અનુષ્ઠાન, ચંડીપાઠ, મંત્રજાપ તથા રાસગરબાની રમઝટ બોલાવવામાં આવશે. જોકે, આ વર્ષે સાતમની બે તિથિને કારણે અષ્ટમી અને નોમની ઉજવણીમાં વિસંગતતા રહેશે.

આસો મહિનાના પવિત્ર દિવસો અને નવરાત્રિના પ્રારંભ સાથે, લેખક કૃષ્ણની રાસલીલા દ્વારા ભક્તિ અને આનંદના માર્ગ પર પ્રકાશ પાડે છે. આજના તણાવગ્રસ્ત યુગમાં, જ્યાં ટેક્નોલોજી અને સ્પર્ધા તણાવ વધારે છે, ત્યાં ભક્તિમાર્ગ આનંદ, પ્રસન્નતા અને શાંતિનો માર્ગ પૂરો પાડે છે. લેખક જ્ઞાન, કર્મ અને ભક્તિ માર્ગોની ચર્ચા કરે છે અને જણાવે છે કે આ બધા માર્ગો અંતે એક જ પરમાત્મા તરફ દોરી જાય છે. તેઓ ભક્તિને અંધશ્રદ્ધા અને ધર્મધૂર્ત બાવાઓથી બચાવવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકે છે અને સમગ્ર પૃથ્વીને ગોકુળ જેવી મધુમય બનાવવાની આશા વ્યક્ત કરે છે.

નવરાત્રિના પવિત્ર પર્વની પૂર્વસંધ્યાએ, લેખક આધ્યાત્મિકતા અને આધુનિક ટેકનોલોજી વચ્ચેના ઊંડાણપૂર્વકના સંબંધ પર પ્રકાશ પાડે છે. તેઓ જણાવે છે કે જેમ નવરાત્રિ દરમિયાન ગરબા અને ભજનમાં એક અનોખી રિધમ અનુભવાય છે, તેવી જ રીતે બ્રહ્માંડના ગ્રહો, પ્રકૃતિ અને માનવ શરીરમાં પણ એક રહસ્યમય લય વિદ્યમાન છે. આ રિધમને શોધવાના પ્રયાસો ટેકનોલોજી, ખાસ કરીને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) દ્વારા પણ થઈ રહ્યા છે. લેખક શંકરાચાર્યના ઉપદેશો અને આધુનિક વિજ્ઞાનના સિદ્ધાંતોને જોડીને સમજાવે છે કે બ્રહ્માંડની ગતિ અને શક્તિને સમજવી એ જ સાચી આધ્યાત્મિકતા છે.

1983માં ઓસ્ટ્રેલિયા અને ન્યૂઝીલેન્ડ વચ્ચે રમાયેલી બેન્સન એન્ડ હેજીસ વર્લ્ડ સિરીઝ કપની ફાઇનલમાં ન્યૂઝીલેન્ડના ઓલરાઉન્ડર લાન્સ કેઇર્ન્સે બેટને બદલે બેઝબોલ બેટ જેવી ડિઝાઇનવાળા સ્પેશ્યલ બેટનો ઉપયોગ કર્યો હતો. મેલબોર્ન ક્રિકેટ ગ્રાઉન્ડ પર 100,000 પ્રેક્ષકોની સામે, કેઇર્ન્સે દિગ્ગજ ફાસ્ટ બોલર ડેનિસ લિલી અને રોડની હોગ સામે 25 બોલમાં 52 રન ફટકાર્યા, જેમાં છ સિક્સરનો સમાવેશ થાય છે. આ તોફાની બેટિંગે વન-ડે ક્રિકેટમાં ધીમી બેટિંગ શૈલીમાંથી આઝાદી અપાવી અને ક્રિકેટને T20 મોડ તરફ દોરી ગયું. આ બેટનો વિચાર તેમને બેઝબોલ મેચ જોયા બાદ આવ્યો હતો.

માઇક્રોનેશિયાના પોહ્નપેઇ નજીક આવેલું ઐતિહાસિક શહેર 'નાન મેડોલ' 100 કૃત્રિમ ટાપુઓ પર વસેલું છે, જેને 'પેસિફિકનું વેનિસ' પણ કહેવાય છે. આ શહેર 1200-1500 સદી દરમિયાન સોડેલ્યુર રાજવંશનું મથક હતું અને તેની બાંધણી રહસ્યમય એટલાન્ટિસ શહેર જેવી છે. યુનેસ્કો દ્વારા વૈશ્વિક ધરોહરનો દરજ્જો પામેલા આ સ્થળના નિર્માણ અને વિશાળ પત્થરો લાવવા પાછળના રહસ્યો હજુ અકબંધ છે. તાજેતરના LiDAR સર્વેમાં અહીં અજાણી સિંચાઈ પ્રણાલી મળી આવી હતી. મેન્ગ્રોવ્સના કારણે હાલ ઘણા ટાપુઓ સુધી પહોંચવું મુશ્કેલ છે, છતાં તે માનવ ઇતિહાસ સમજવા માટે મહત્વપૂર્ણ છે.

ગરબો એ માત્ર નૃત્ય નથી, પરંતુ ગુજરાતની ઓળખ, શક્તિની ભક્તિ અને સાહિત્યનો અવિભાજ્ય અંગ છે. 'ગર્ભદીપ' શબ્દ પરથી ઉતરી આવેલો ગરબો, નૃત્ય, લય અને શબ્દોનું ત્રિશૂલ છે. 17મી સદીથી ભાણદાસ, વલ્લભ મેવાડા, રણછોડજી દીવાન જેવા કવિઓએ ગરબા અને ગરબી દ્વારા માતાજી અને કૃષ્ણની ભક્તિ ગાઈ છે. શામળ, દયારામ, પ્રેમાનંદ જેવા મધ્યકાલીન કવિઓએ પણ આ સાહિત્ય સ્વરૂપને સમૃદ્ધ કર્યું છે. અવિનાશ વ્યાસ, તુષાર શુક્લ, પ્રશાંત કેદાર જાદવ અને નરેન્દ્ર મોદી જેવા કવિઓએ અર્વાચીન ગરબાને નવી ઊંચાઈ આપી છે. ગરબો સ્ત્રી સન્માન, ઊર્જા અને અસ્તિત્વનો ઉત્સવ છે, જે ગુજરાતના સાંસ્કૃતિક પાયાને મજબૂત બનાવે છે.

પ્લેગ, એક ભયાનક રોગચાળો જેણે ઇતિહાસમાં ત્રણ વાર વિશ્વને ભરડામાં લીધું છે. 14મી સદીમાં 'બ્લેક ડેથ' તરીકે ઓળખાતા પ્લેગે યુરોપની ત્રીજા ભાગની વસ્તીનો સફાયો બોલાવી દીધો હતો, જેના કારણે રોમન સામ્રાજ્ય નબળું પડ્યું અને અનેક સામાજિક-આર્થિક પરિવર્તનો આવ્યા. 6ઠ્ઠી સદીમાં 'જસ્ટિનિયન પ્લેગ' અને 19મી સદીમાં ચીનથી ફેલાયેલા ત્રીજા રાઉન્ડના પ્લેગે પણ લાખો લોકોનો ભોગ લીધો હતો. ગુજરાતમાં 1994માં સુરતમાં પ્લેગ ફેલાયો હતો. તાજેતરમાં રશિયાની એક પ્રયોગશાળામાં પ્લેગના બેક્ટેરિયા ધરાવતી કસનળી તૂટતાં ચિંતા પ્રસરી છે, જે દર્શાવે છે કે આ રોગ સંપૂર્ણપણે નાબૂદ થયો નથી.

૧૯મી સદીમાં ગુજરાતી ભાષામાં લખાયેલું ‘ચીન દેશ’ પુસ્તક, લેખક હોરમજી ખરશેદજી ધાભર દ્વારા ચીનના વેપાર, સમાજ, શિક્ષણ અને ન્યાયવ્યવસ્થાનું વિગતવાર વર્ણન કરે છે. આ પુસ્તક પારસી વેપારીઓના ચીન સાથેના કપાસ અને અફીણના વ્યાપારથી થયેલા આર્થિક લાભો પર પ્રકાશ પાડે છે. તેમાં ચીનના પ્રાંતો, ખેતી, ચા ઉત્પાદન, પાટનગર બેઇજિંગ અને ગુઆંગઝુના વર્ણન સાથે મંચુરિયાના ક્વિંગ વંશના શાસન, ભ્રષ્ટાચાર, કઠોર સજાઓ અને મેરિટોક્રેસી આધારિત શિક્ષણ પ્રણાલીની પણ ચર્ચા છે. પુસ્તક ચીનની સાંસ્કૃતિક પ્રવાહો અને સામાજિક રીત-રિવાજોનું પણ વિશ્લેષણ કરે છે.

ભારત ઉત્સવપ્રિય દેશ છે અને નવરાત્રિ આદ્યશક્તિની આરાધનાનું પર્વ છે. સમય જતાં નવરાત્રિની ઉજવણીમાં પરિવર્તન આવ્યું છે; જે પહેલાં શેરીઓ અને મંદિરોમાં મર્યાદિત હતું તે હવે વિશાળ મેદાનો અને પાર્ટી પ્લોટ્સમાં આધુનિક ઝાકઝમાળ સાથે ઉજવાય છે. પરંપરાગત પોશાકોમાં આધુનિક ડિઝાઇનનો સમન્વય, ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ, અને ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ્સ દ્વારા ગરબાના સ્ટેપ્સ શીખવા તથા સંગીતનો વ્યાપ વધ્યો છે. આ બાહ્ય પરિવર્તનો છતાં, ગરબાનું વર્તુળ, સામૂહિક ભાગીદારી અને માતાજી પ્રત્યેની શ્રદ્ધા જેવા મૂળભૂત તત્વો અકબંધ રહ્યાં છે, જે નવરાત્રિને પરંપરા અને આધુનિકતાનું જીવંત માધ્યમ બનાવે છે.

એક ભારતીય તરીકે, ઋષિ-મુનિઓના વંશજ તરીકે, આપણે સૌ નવરાત્રિને 'મધર્સ ડે' અને શિવરાત્રિને 'ફાધર્સ ડે' તરીકે ઉજવી શકીએ. ભાઈબીજ 'બ્રધર્સ ડે' અને રક્ષાબંધન 'સિસ્ટર્સ ડે' હોઈ શકે. સર્વપલ્લી રાધાકૃષ્ણન્ના નામે 'ટીચર્સ ડે' મનાવાય છે. ગુરુપૂર્ણિમા આપણો 'સદગુરુ ડે' છે. આ પરંપરાઓને અનુસરવાથી વિશ્વમાં સકારાત્મક પરિવર્તન લાવી શકાય છે. નવરાત્રિમાં માનાં ચરણોમાં કથા ગાવાનો અવસર મળે તે સૌભાગ્ય છે. માનું શાંત સ્વરૂપ સ્થાપિત કરવું જોઈએ, જે 'યા દેવી સર્વભૂતેષુ અહિંસારૂપેણ સંસ્થિતા'નું પ્રતીક બને. રામકથા શક્તિરૂપા છે અને સાધક તે છે જે કોઈના જીવનમાં બાધક ન બને.

આ વર્ષે શારદીય નવરાત્રિ 11 ઓક્ટોબરથી 20 ઓક્ટોબર સુધી 9 દિવસની રહેશે, જેમાં ઘટસ્થાપના રવિવારે ચિત્રા નક્ષત્રમાં થશે. જ્યોતિષીય માન્યતા મુજબ, રવિવારે નવરાત્રિ શરૂ થતાં દેવી દુર્ગાનું વાહન હાથી રહેશે, જે સુખ-સમૃદ્ધિ અને આર્થિક પ્રગતિનું સૂચક છે. આ નવરાત્રિ દરમિયાન એક અમૃત સિદ્ધિ યોગ, બે સર્વાર્થ સિદ્ધિ યોગ અને બે રવિ યોગ બનશે. આ શુભ યોગોમાં જમીન, મકાન, વાહન, ઘરેણાં અને ઇલેક્ટ્રોનિક સામાનની ખરીદી કરવી તેમજ નવા વેપાર, નોકરી કે પ્રોજેક્ટ શરૂ કરવા અત્યંત લાભદાયી રહેશે. અમૃત સિદ્ધિ યોગમાં મોટી ડીલ, બિઝનેસ કોન્ટ્રાક્ટ અને આજીવિકા સંબંધિત યાત્રાઓ કરવી શુભ માનવામાં આવે છે.

સૂર્યમાળાનો સૌથી નાનો ગ્રહ બુધ (Mercury) તેના આંતરિક ભાગના ઠંડા પડવાને કારણે સંકોચાઈ રહ્યો છે. વૈજ્ઞાનિકોના નવા અભ્યાસ મુજબ, છેલ્લા ૪.૫ અબજ વર્ષોમાં તેની ત્રિજ્યા ૨.૭ થી ૫.૬ કિલોમીટર સુધી ઘટી ગઈ છે. સફરજનની જેમ, ઠંડા પડવાને કારણે બુધની સપાટી પર તિરાડો (faultlines) પડી રહી છે. આ સંકોચન પ્રક્રિયા તેના લોખંડના મોટા કોરના ઠંડા પડવાને કારણે થાય છે. નાસાના મેસેન્જર અવકાશયાન દ્વારા કરાયેલા અભ્યાસમાં બુધના ધ્રુવો પર બરફની પણ પુષ્ટિ થઈ છે. ભવિષ્યમાં સૂર્યના વિસ્તરણથી બુધ ગળી જવાની સંભાવના છે, પરંતુ પૃથ્વી પરની અસર અંગે સંશોધન ચાલુ છે.

ભુજ ખાતે વીબીસી યુવતી મંડળ દ્વારા 'નવરાત્રી ફ્યુઝન વિથ ગરબા એન્ડ ગેમ્સ' કાર્યક્રમનું આયોજન કરવામાં આવ્યું. મંડળના પ્રમુખ નેહલબેન શેઠની અધ્યક્ષતામાં યોજાયેલા આ કાર્યક્રમમાં પરંપરાગત રાસ-ગરબા સાથે વિવિધ રમતો અને સાંસ્કૃતિક પ્રવૃત્તિઓનું સંયોજન કરાયું હતું. કાર્યક્રમમાં મંગલાચરણ, લકી ડ્રો, તપસ્વીઓનું બહુમાન અને ગરબા સ્પર્ધા યોજાઈ હતી. અંતે, ઉપસ્થિત સભ્યોએ સહભોજનનો આનંદ માણ્યો હતો. આયોજનને સફળ બનાવવા મંડળની કારોબારી સમિતિએ જહેમત ઉઠાવી હતી.

ઘણા Gmail વપરાશકર્તાઓ ઈમેઈલને આર્કાઇવ કરવાનો વિકલ્પ જુએ છે, પરંતુ શું તેનાથી સ્ટોરેજ સ્પેસ બચે છે તે એક પ્રશ્ન છે. જ્યારે કોઈ ઈમેઈલ આર્કાઇવ કરવામાં આવે છે, ત્યારે તે ફક્ત ઇનબોક્સમાંથી દૂર થાય છે, પરંતુ Gmail સિસ્ટમમાં સુરક્ષિત રહે છે. આનો અર્થ એ છે કે ઈમેઈલ ડિલીટ થતો નથી અને તેને સર્ચ કરીને ફરીથી શોધી શકાય છે. તેથી, ફક્ત ઈમેઈલ આર્કાઇવ કરવાથી Gmail માં ઉપલબ્ધ સ્ટોરેજ સ્પેસમાં ઘટાડો થતો નથી.

Windows 11 માં 'My Computer' ને બદલે 'This PC' નો ઉપયોગ થાય છે અને તેનું આઇકન બાય ડિફોલ્ટ ડેસ્કટોપ પર દેખાતું નથી. જો તમે જૂની આદત મુજબ આ આઇકનનો ઉપયોગ કરવા માંગતા હો, તો તેને સરળતાથી પાછો લાવી શકાય છે. આ માટે ડેસ્કટોપ પર રાઇટ ક્લિક કરીને 'Personalize' માં જાઓ, પછી 'Themes' હેઠળ 'Desktop Icon Settings' માં 'Computer' નો વિકલ્પ પસંદ કરો. આનાથી 'This PC' આઇકન ડેસ્કટોપ પર દેખાશે અને તમે તેનો ઉપયોગ કરી શકશો.

સોમનાથ નજીક આવેલું ચંદ્રભાગા મંદિર, જે મહાકાળી શક્તિપીઠ તરીકે ઓળખાય છે, તે ૮૫૦ વર્ષ જૂનું છે. શાસ્ત્રો અનુસાર, માતા સતીના શરીરનો ઉદર ભાગ અહીં પડ્યો હતો, અને તેથી આ સ્થળને શક્તિપીઠ માનવામાં આવે છે. આ મંદિર સરસ્વતી, હિરણ અને કપિલા નદીના ત્રિવેણી સંગમ પાસે આવેલું છે. સ્થાનિક માન્યતા મુજબ, મહમૂદ ગઝનીના આક્રમણ સમયે આ મંદિરને પણ નુકસાન થયું હતું. ગુજરાતમાં અંબાજી અને પાવાગઢ ઉપરાંત ચંદ્રભાગાને પણ શક્તિપીઠ તરીકે ગણવામાં આવે છે, જોકે તેનો ઉલ્લેખ પ્રચલિત નથી.

નડિયાદ શહેરમાં આજથી નવરાત્રિ મહોત્સવનો પ્રારંભ થયો છે, જેમાં ખેલૈયાઓમાં ભારે ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે. શહેરમાં નવદુર્ગા અને નવરંગ ગરબા ગ્રાઉન્ડ ખાતે બે મોટાં કોમર્શિયલ ગરબાનું આયોજન કરાયું છે, જ્યાં પાર્કિંગની ખાસ વ્યવસ્થા સ્વામિનારાયણ મંદિરમાં કરાઈ છે. આ ઉપરાંત, પીજ ભાગોળ, ઘોડિયા બજાર, દેસાઇ વગા સહિત વિવિધ વિસ્તારોમાં 20થી વધુ શેરી ગરબાનું પણ આયોજન થયું છે. નવદુર્ગા ખાતે ડીજે વગરના પરંપરાગત ગરબાનું આયોજન ખેલૈયાઓમાં વિશેષ આકર્ષણનું કેન્દ્ર બન્યું છે.

આજથી નવરાત્રી મહોત્સવનો શુભારંભ થઈ રહ્યો છે. ખેડબ્રહ્મા અંબિકા માતાજીના મંદિરે સવારે 8 વાગે અને યાત્રાધામ અંબાજીમાં સવારે 9 વાગે ઘટસ્થાપન સાથે આસ્થાના પવિત્ર પર્વનો પ્રારંભ થશે. હિંમતનગર, મોડાસા, બાયડ સહિત જિલ્લાભરના મંદિરો અને ચાચર ચોક ખાતે વિધિવત પૂજા બાદ રાત્રિના સમયે ભક્તિ અને આધુનિક સંગીતના તાલે ગરબાની રમઝટ જામશે. યુવા વર્ગમાં ખાસ ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે. સુરક્ષા અને કાયદો-વ્યવસ્થા જાળવવા પોલીસ તંત્ર દ્વારા ચુસ્ત બંદોબસ્ત ગોઠવાયો છે.

પાટણ શહેરમાં આજથી નવરાત્રી મહોત્સવનો પ્રારંભ થયો છે, જેમાં બે ક્લબ અને 180 સોસાયટીઓ સહિત કુલ 210 સ્થળોએ ગરબાનું આયોજન કરાયું છે. શહેરના એ ડિવિઝન વિસ્તારમાં 30 અને બી ડિવિઝન વિસ્તારમાં 180 સ્થળોએ ગરબા યોજાશે. ખેલૈયાઓની સુરક્ષા, મહિલાઓની સલામતી અને ટ્રાફિક વ્યવસ્થા જાળવવા માટે પોલીસે ચુસ્ત બંદોબસ્ત ગોઠવ્યો છે. શી ટીમ સાદા વેશમાં મહિલા પોલીસ દ્વારા સુરક્ષા પર નજર રાખશે, જ્યારે ડ્રોન દ્વારા પણ દેખરેખ રાખવામાં આવશે. આયોજકોને સીસીટીવી, પાર્કિંગ અને આગ સલામતીની વ્યવસ્થા સુનિશ્ચિત કરવા સૂચના અપાઈ છે.

આજથી નવરાત્રીનો પ્રારંભ થતાં જ ભુજમાં ગરબાની ખરીદી માટે મહિલાઓની ભીડ જોવા મળી રહી છે. ખાસ કરીને વાણીયાવાડ, જૂની શાક માર્કેટ, મહેર અલી ચોક જેવા વિસ્તારોમાં મુસ્લિમ પરિવારોની બહેનો પરંપરાગત રીતે ગરબાનું વેચાણ કરી રહી છે. નવરાત્રિ દરમિયાન સ્થાપિત થતો માટીનો કાણાંવાળો ગરબો માત્ર નૃત્યનું માધ્યમ નથી, પરંતુ તે 'ગર્ભદીપ' તરીકે બ્રહ્માંડની દિવ્ય ઊર્જા અને માનવ શરીરમાં રહેલા આત્મારૂપી પ્રકાશનું પ્રતીક છે. ગરબાની અંદર દીવો મૂકી તેની ફરતે રાસ-ગરબા રમવાની પરંપરા સદીઓ જૂની છે, જે જીવનચક્ર અને ચેતનાનું દર્શન કરાવે છે.

બનાસકાંઠા જિલ્લામાં આજથી 997 ગરબા ચોકમાં નવરાત્રિ મહોત્સવનો પ્રારંભ થઈ રહ્યો છે. આ ઉત્સવ દરમિયાન સુરક્ષા અને કાયદો-વ્યવસ્થા જાળવવા માટે પોલીસ, હોમગાર્ડ અને ટ્રાફિક પોલીસનો ચુસ્ત બંદોબસ્ત ગોઠવાયો છે. જેમાં 22 પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર, 800 પોલીસ જવાનો, 650 હોમગાર્ડ અને 50 ટ્રાફિક પોલીસ ફરજ બજાવશે. મહિલાઓની સુરક્ષા માટે 25 શી ટીમ તૈનાત કરાઈ છે, જેઓ ગુપ્ત રીતે ચેકિંગ કરશે. જિલ્લા પોલીસવડા પ્રશાંત સુબેએ આયોજકો સાથે શાંતિ સમિતિની બેઠકો યોજી હતી અને ગરબા સ્થળોએ સીસીટીવી, પાર્કિંગ તથા ઇમરજન્સી એક્ઝિટ જેવી વ્યવસ્થાઓ સુનિશ્ચિત કરવા સૂચનાઓ આપી છે.

પોરબંદર જિલ્લામાં નવરાત્રી પર્વની ઉજવણી માટે 250 પારંપારિક અને 6 અર્વાચીન ગરબીનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. આ વર્ષે પણ દાયકાઓથી ચાલી આવતી પરંપરા જાળવી રાખીને 6 જેટલી મુખ્ય પારંપરિક ગરબીઓ, જેમાં વાડી પ્લોટ, ભાવેશ્વર મંદિર, ઠક્કર પ્લોટ, શીતલા ચોક, એ.સી.સી. કોલોની અને રેલ્વે સ્ટેશન ખાતે યોજાઈ રહી છે. અગાઉ 9 જેટલી પારંપરિક ગરબીઓ યોજાતી હતી, પરંતુ રેલવે સ્ટેશન નવીનીકરણ અને સંકલનના અભાવે કેટલીક ગરબીઓ બંધ થઈ ગઈ છે. તેમ છતાં, ઠક્કર પ્લોટ, શીતલા ચોક, રેલ્વે સ્ટેશન, વાડી પ્લોટ અને ભદ્રકાલી મંદિર ખાતેની પાંચ પ્રાચીન ગરબીઓ હજુ પણ ભાવિકો માટે આકર્ષણનું કેન્દ્ર બની રહી છે.

ભાદરવા મહિનાની સર્વપિતૃ અમાસના દિવસે, જે આ વર્ષે શનિવાર સાથેનો દુર્લભ સંયોગ ધરાવે છે, દામોદરકુંડ ખાતે મોટી સંખ્યામાં શ્રદ્ધાળુઓ ઉમટી પડ્યા હતા. ભાવિક ભક્તોએ પવિત્ર કુંડમાં સ્નાન કરી, પિતૃ તર્પણ અને પિપળે જળાંજલિ અર્પણ કરીને જ્ઞાત-અજ્ઞાત પિતૃઓને શાંતિ અને મોક્ષ અર્થે શાસ્ત્રોક્ત વિધિ સંપન્ન કરી. દામોદર કુંડમાં પિતૃ તર્પણ કરવાથી અક્ષય પુણ્ય મળે છે તેવી માન્યતા છે. શનિવારી અમાસ હોવાથી પિતૃ તર્પણ સાથે શનિદેવની કૃપા પણ પ્રાપ્ત થવાની શ્રદ્ધા ભક્તોમાં જોવા મળી હતી.

અમેરિકાના અલાબામા રાજ્યમાં રેડસ્ટોન આર્સેનલ લશ્કરી થાણા હેઠળની ગુફામાંથી વૈજ્ઞાનિકોએ 'ડેમોગોર્ગોનિચ્થિસ આર્કાનસ' નામની નવી માછલીની પ્રજાતિ શોધી કાઢી છે. આ માછલી, જેને 'ડેમન કેવફિશ' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તે માત્ર બે ઇંચ લાંબી છે, તેને આંખો નથી અને તેની ચામડીમાં રંગદ્રવ્ય નથી. તે લગભગ ૧.૧૬ કરોડ વર્ષ પહેલાં અન્ય પ્રજાતિથી અલગ પડી હોવાનું ડીએનએ પરીક્ષણો દર્શાવે છે. આ શોધ વૈજ્ઞાનિકો માટે આશ્ચર્યજનક છે કારણ કે તે લગભગ ૩૦ વર્ષથી નિરીક્ષણ હેઠળ રહેલી ગુફામાંથી મળી આવી છે. આ માછલીની અનોખી શારીરિક રચના અને ડીએનએ તેને અલગ જૈવિક ઉપસમૂહમાં સ્થાન આપે છે.

છોટા ઉદેપુર જિલ્લાના નસવાડી ગામમાં નવરાત્રીના તહેવારની તૈયારીઓ પૂરજોશમાં ચાલી રહી છે. શક્તિની આરાધનાના આ પવિત્ર પર્વને આવકારવા માટે સ્થાનિક બજારોમાં માટીની ગરબીઓ, માતાજીની આકર્ષક મૂર્તિઓ અને રંગબેરંગી ચુંદડીઓનું ધૂમ વેચાણ થઈ રહ્યું છે. ચાલુ વર્ષે માતાજીની મૂર્તિઓના ભાવમાં ગત વર્ષની સરખામણીએ 10 થી 15 ટકાનો વધારો જોવા મળ્યો છે. હાલમાં રૂ. 1,100 થી રૂ. 6,000 સુધીની વિવિધ ડિઝાઇન અને કદની મૂર્તિઓ ઉપલબ્ધ છે, જેના કારણે ખરીદદારોમાં ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે.

વડોદરાના ડભોઇ તાલુકા સ્થિત સુપ્રસિદ્ધ યાત્રાધામ કરનાળી ખાતે શ્રી કુબેર ભંડારી મહાદેવ મંદિરે ભાદરવા મહિનાની સર્વપિતૃ અમાસ અને શનિવારના સંયોગ નિમિત્તે હજારો ભક્તો ઉમટી પડ્યા હતા. ગુજરાત ઉપરાંત મહારાષ્ટ્ર, મધ્યપ્રદેશ અને ઉત્તરપ્રદેશ જેવા રાજ્યોમાંથી આવેલા ભક્તોએ વહેલી સવારથી જ દર્શન માટે લાંબી કતારો લગાવી હતી. અમાસના દિવસે કુબેરદાદાના દર્શનનું વિશેષ ધાર્મિક મહત્વ હોવાથી, ભક્તોને દર્શન માટે લગભગ પાંચ કલાક સુધી રાહ જોવી પડી હતી. ડભોઇના ધારાસભ્ય શૈલેષ મહેતાએ રાત્રે મંદિરના કપાટ ખોલ્યા બાદ ભક્તોએ દર્શનનો લાભ લીધો હતો. નવરાત્રિ પૂર્વે ધાર્મિક માહોલ વચ્ચે મંદિર ટ્રસ્ટ દ્વારા દર્શનાર્થીઓ માટે વ્યવસ્થા ગોઠવાઈ હતી.

વડોદરા જિલ્લાના સાવલી ખાતે સતત ચોથા વર્ષે નિઃશુલ્ક ગરબા મહોત્સવનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. સાવલીના ધારાસભ્ય કેતન નામદારના પિતા મહેન્દ્રભાઈ ઇનામદાર ચેરિટી ટેબલ ટ્રસ્ટ દ્વારા આ કાર્યક્રમ યોજાયો છે. આ મહોત્સવનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય તાલુકા અને ગ્રામીણ વિસ્તારોના યુવક-યુવતીઓને શહેર જેવા ગરબાના પ્લેટફોર્મ પર માતાજીની આરાધના કરવાની તક આપવાનો છે. દર વર્ષે 15,000થી વધુ યુવાનો ભાગ લે છે. રાજકોટની 'એ કે ઇવેન્ટ' દ્વારા રંગબેરંગી લાઈટો અને આધુનિક સાઉન્ડ સિસ્ટમ સાથે ગરબાનું આયોજન કરાયું છે, જેના માટે સ્વયંસેવકો ગ્રાઉન્ડ તૈયાર કરી રહ્યા છે.

વડોદરા નજીક કરજણમાં આજથી નવરાત્રી મહોત્સવનો પ્રારંભ થઈ રહ્યો છે. શ્રી રંગનાથ ફાઉન્ડેશન દ્વારા આયોજિત કરજણ નવરાત્રી ફેસ્ટિવલમાં ખેલૈયાઓ માટે મોટા શહેર જેવું આધુનિક ગરબા ગ્રાઉન્ડ તૈયાર કરાયું છે. આકર્ષક LED સ્ક્રીન અને સેલ્ફી પોઈન્ટ યુવાનોમાં ખાસ આકર્ષણ જમાવશે. ધ્વનિત જોશી, નમ્રતા શાસ્ત્રી અને પ્રયાગ જોશી જેવા જાણીતા કલાકારો ખેલૈયાઓને ગરબે રમાડશે, જે કરજણ અને આસપાસના વિસ્તારોમાં ઉત્સાહનો માહોલ સર્જશે.

નાસિક-ત્ર્યંબકેશ્વરમાં આવતા વર્ષે યોજાનારા સિંહસ્થ કુંભમેળાની તૈયારીના ભાગરૂપે, કુંભમેળા પ્રાધિકરણે ત્ર્યંબકેશ્વર મંદિર ૧૫મી ઓક્ટોબરથી ૧૫મી ડિસેમ્બર સુધી બે મહિના બંધ રાખવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. આ દરખાસ્તને પગલે સ્થાનિકોમાં ભારે રોષ જોવા મળી રહ્યો છે. મંદિર બંધ રહેવાથી દશેરા અને દિવાળી જેવા તહેવારો દરમિયાન લાખો ભક્તો દર્શનથી વંચિત રહેશે. ઉપરાંત, સ્થાનિક વેપારીઓને લગભગ ૧૫ કરોડ રૂપિયાથી વધુનું આર્થિક નુકસાન થવાની ભીતિ છે. કોન્ટ્રાક્ટરોની સગવડ અને કામ ઝડપી પૂરું કરવાના હેતુથી આ નિર્ણય લેવાયો હોવાનો આક્ષેપ છે, જ્યારે કામ અત્યંત ધીમી ગતિએ ચાલી રહ્યું હોવાનું સ્થાનિકોનું કહેવું છે.

આવતીકાલથી શરૂ થઈ રહેલા આસો નવરાત્રિ પર્વ પૂર્વે યાત્રાધામ પાવાગઢ ખાતે માઇભક્તોનું માનવ મહેરામણ ઉમટી પડ્યું છે. શનિવાર-રવિવારની રજાઓ અને નવરાત્રિના આગમનને કારણે હજારો શ્રદ્ધાળુઓ માતાજીના દર્શન માટે પહોંચ્યા છે, જેના કારણે ચાંપાનેરથી માંચી અને મંદિર સુધી ભક્તોની ભારે ભીડ જોવા મળી રહી છે. ગુજરાત સહિત પડોશી રાજ્યોમાંથી પણ મોટી સંખ્યામાં માઇભક્તો આવ્યા છે. ભીડને પગલે મંદિર ટ્રસ્ટ અને પોલીસ તંત્ર દ્વારા સુરક્ષા અને દર્શન વ્યવસ્થા માટે ખાસ બંદોબસ્ત ગોઠવવામાં આવ્યો છે.