હર્ટ એરોસ્પેસ (Heart Aerospace) દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલું વિશ્વનું સૌથી મોટું ઓલ-ઇલેક્ટ્રિક વિમાન 'Aerospace X1' સફળતાપૂર્વક તેની પ્રથમ ટેસ્ટ ફ્લાઇટ પૂર્ણ કરી ચૂક્યું છે. 12 ઓગસ્ટે ન્યૂ યોર્કથી ઉડાન ભરીને આ વિમાને 27 મિનિટની ઉડાન દરમિયાન 1,100 ફીટની ઊંચાઈ પ્રાપ્ત કરી હતી. આ સમગ્ર ઉડાન દરમિયાન વીજળીનો ખર્ચ માત્ર $5 (₹480) થયો હતો. આ વિમાન એવિએશન સેક્ટરમાં ક્રાંતિ લાવવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.

ઉજ્જૈનના મહાકાલ મંદિર બહાર ચંપલના ઢગલામાંથી પોતાના ચંપલ શોધવા ભક્તો માટે મુશ્કેલ બની જાય છે. ગોવાના રહેવાસી શુભાંગ બોરકરે પણ દર્શન બાદ આ સમસ્યાનો સામનો કર્યો. તેમણે પોતાના ચંપલનો ફોટો અને ચંપલના ઢગલાનો ફોટો ChatGPT ને આપ્યો. AIએ થોડા ફોટાનું વિશ્લેષણ કરી, ચંપલ ક્યાં મળી શકે તે વિશે સચોટ દિશા આપી. આશ્ચર્યજનક રીતે, શુભાંગે ત્યાં જોયું તો તેમના ચંપલ ત્યાં જ મળ્યા, જેનાથી આ ઘટના સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થઈ.

મધ્યપ્રદેશના ઇન્દોરમાં આવેલ કમલા નેહરુ પ્રાણી સંગ્રહાલયમાં ટેક્નોલોજી આધારિત વર્ચ્યુઅલ (ડિજિટલ) પ્રાણી સંગ્રહાલયની શરૂઆત થઈ છે. આ સાથે ૧૪-ડી થિયેટર, વર્ચ્યુઅલ જંગલ સફારી, ડિજિટલ ગાર્ડન, ડિજિટલ મેઝ અને હોલોગ્રામ પ્રાણી સંગ્રહાલય જેવી અદ્યતન સુવિધાઓ વિકસાવવામાં આવી છે. આ પહેલનો મુખ્ય હેતુ બાળકો અને પ્રવાસીઓને ટેકનોલોજી દ્વારા Wildlife અને પ્રકૃતિ વિશે જાગૃત કરવાનો અને તેમને નવો, ઇન્ટરેક્ટિવ અનુભવ પૂરો પાડવાનો છે.

મોટાભાગના લોકો ઘરની સફાઈ કરે છે, પણ સોફાની સફાઈ અવગણે છે. દૈનિક ઉપયોગથી સોફા પર ધૂળ, પરસેવો અને ડાઘ જામી જાય છે. વેક્યુમ ક્લીનર વિના પણ ઘરે સરળતાથી સોફા સાફ કરી શકાય છે. પહેલા સોફાનું ફેબ્રિક (કોટન, માઇક્રોફાઇબર, મખમલ, ચામડું) ઓળખો. સૂકા કપડાથી ધૂળ સાફ કરો. ખૂણાઓમાંથી ગંદકી દૂર કરવા નરમ બ્રશનો ઉપયોગ કરો. હળવા સાબુના દ્રાવણથી ડાઘ સાફ કરો. બેકિંગ સોડાથી ગંધ દૂર કરો. સફાઈ બાદ સોફાને સંપૂર્ણપણે સૂકવો.

8મા પગાર પંચ મુજબ, કર્મચારી સંગઠનોએ લઘુત્તમ મૂળ પગાર ₹69,000 અને ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 3.83 ની માંગ કરી છે. હાલ 7મા પગાર પંચ હેઠળ ₹18,000 લઘુત્તમ પગાર 2.57 ફિટમેન્ટ ફેક્ટર પર આધારિત છે. પ્રસ્તાવિત 3.83 ફિટમેન્ટ ફેક્ટર (₹18,000 x 3.83) લગભગ ₹69,000 થાય છે. આ માંગ ફુગાવા અને વધતા જીવન ખર્ચને ધ્યાનમાં રાખીને કરાઈ છે. સરકાર માટે આ પગાર વધારો નાણાકીય રીતે પડકારરૂપ બની શકે છે. નિષ્ણાતો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 2.6-3.0 ની વચ્ચે રહેવાની શક્યતા વ્યક્ત કરી રહ્યા છે. અંતિમ નિર્ણય પગાર પંચની ભલામણો બાદ આવશે.

અમેરિકાના કેલિફોર્નિયામાં એક પ્રાયોગિક સ્ટોરમાં AI મેનેજર લૂનાએ એક કર્મચારીને ૧૭ શિફ્ટ મોડા આવવાના કારણે નોકરીમાંથી કાઢી મૂકવાની ભલામણ કરી. Human Staff દ્વારા સમીક્ષા બાદ આ કાર્યવાહી કરાઈ. એન્ડોન લેબ્સ દ્વારા સંચાલિત આ સ્ટોરમાં, લૂના નામનો AI એજન્ટ વસ્તુઓની પસંદગી, કિંમત નિર્ધારણ, અને કર્મચારીઓની ભરતી જેવી કામગીરી સંભાળે છે. આ પ્રયોગનો ઉદ્દેશ્ય AI ની બિઝનેસ મેનેજમેન્ટ અને કર્મચારી વ્યવસ્થાપનની ક્ષમતા તપાસવાનો છે.

વડોદરાની મ.સ. યુનિ.ના સંશોધન મુજબ, છેલ્લા 47 વર્ષમાં વડોદરા શહેરી વિસ્તાર 14 થી 97 ચો.કિમી થયો છે. ગ્રીન કવર ઘટવાથી અર્બન હીટ આઇલેન્ડ સર્જાયું છે અને તાપમાન સરેરાશ 2 ડિગ્રી વધ્યું છે. આ ફેરફારોને કારણે સામાન્ય વરસાદના દિવસો ઘટ્યા છે, પરંતુ ટૂંકા ગાળામાં અતિ ભારે વરસાદની તીવ્રતા વધી છે. આ સ્થિતિ ભવિષ્યમાં ગંભીર પૂર અને ભૂગર્ભ જળના સંકટ તરફ દોરી શકે છે.

ભારતીય અર્થતંત્રમાં 'Gen Z' નામની એક નવી પેઢી ઉભરી આવી છે, જે બજારના નિયમો બદલી રહી છે. 1997 થી 2012 વચ્ચે જન્મેલા આ યુવાનો, પરંપરાગત બ્રાન્ડ્સની અંધ ભક્તિ કરવાને બદલે પોતાની શરતો પર ખરીદી કરે છે. Snap Inc. અને BCGના રિપોર્ટ મુજબ, ભારતમાં 37.7 કરોડ (27%) Gen Z વસ્તી છે, જેની ખર્ચ કરવાની ક્ષમતા પ્રચંડ છે. આ પેઢી ભવિષ્યનું આર્થિક ચાલકબળ છે. બ્રાન્ડ્સે તેમની પસંદ-નાપસંદ સમજીને યોગ્ય રણનીતિ અપનાવવી પડશે, નહિંતર મોટી તક ગુમાવશે.

કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા વસ્તી ગણતરી 2027 માટે તૈયારીઓ શરૂ કરાઈ છે. આ વખતે નાગરિકો 'સ્વ-ગણતરી' (Self-Enumeration) દ્વારા ઓનલાઈન પોતાની વિગતો જાતે ભરી શકશે. આ માટે 17 થી 31 ઓગસ્ટ સુધીનો સમય છે. 'ઘરની યાદી' (House Listing) નો તબક્કો 1 સપ્ટેમ્બરથી શરૂ થશે, જેમાં જાતિ અને કોવિડ-19 રસીકરણ જેવી માહિતી પણ પૂછાશે. https://se.census.gov.in/ પર જઈને પરિવારના વડા OTP દ્વારા વેરિફિકેશન કરીને ઘરનું લોકેશન અને 40 પ્રશ્નોના જવાબ આપી શકશે. ફોર્મ સબમિટ કર્યા પછી SC ID સાચવી રાખવો.

‘ઐ મેરે પ્યારે વતન’ ગીત, જે ભારતીયોના હૃદયમાં દેશપ્રેમ જગાવે છે, તે ખરેખર ભારત માટે નહીં, પરંતુ અફઘાનિસ્તાનની યાદમાં લખાયું હતું. આ ગીત ૧૯૬૧માં રિલીઝ થયેલી ફિલ્મ ‘કાબુલીવાલા’માં દર્શાવાયું હતું, જે રવીન્દ્રનાથ ટાગોરની વાર્તા પર આધારિત હતી. ભલે ગીત અફઘાનિસ્તાનના પઠાણના વિરહ અને દેશપ્રેમ પર આધારિત હતું, પણ તેને રચનાર અને ગાનારા ભારતીય કલાકારો હતા. આ ગીત દેશપ્રેમની એવી ભાવના વ્યક્ત કરે છે કે કોઈપણ દેશનો નાગરિક પોતાના વતનથી દૂર હોય ત્યારે તેને પોતાના દેશ સાથે જોડી શકે છે.

એલોવેરા જેલ વાળ માટે અત્યંત ફાયદાકારક છે. તેમાં એન્ટિફંગલ અને એન્ટિબેક્ટેરિયલ ગુણધર્મો હોવાથી ડેન્ડ્રફ અને ફંગલ ઇન્ફેક્શન દૂર થાય છે. તે ઉત્તમ કન્ડિશનર તરીકે કામ કરીને વાળને ભેજયુક્ત અને નરમ બનાવે છે. પ્રોટીઓલિટીક ઉત્સેચકો વાળ ખરતા ઘટાડે છે અને નવા વાળના વિકાસને પ્રોત્સાહન આપે છે. ખોપરી ઉપરની ચામડીની ખંજવાળ અને બળતરામાં પણ રાહત મળે છે. તે સ્કેલ્પના pH સ્તરને સંતુલિત કરીને વાળના સ્વાસ્થ્યને જાળવે છે.

વર્લ્ડ ગોલ્ડ કાઉન્સિલના આંકડા મુજબ, અમેરિકા 8133.46 ટન ગોલ્ડ રિઝર્વ સાથે પ્રથમ ક્રમે છે, ત્યારબાદ જર્મની (3,351.53 ટન) અને ઇટાલી (2,451.84 ટન) આવે છે. ફ્રાન્સ, રશિયા, ચીન અને સ્વિટ્ઝરલેન્ડ પણ ટોપ 10 માં સ્થાન ધરાવે છે. ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) 882 ટન રિઝર્વ સાથે 8માં સ્થાને છે. જોકે, ભારતીય ઘરોમાં રહેલું વ્યક્તિગત સોનું ગણવામાં આવે તો ભારત વિશ્વનો સૌથી મોટો ગ્રાહક દેશ બને છે. આ યાદીમાં છેલ્લા બે સ્થાન પર નેધરલેન્ડ્સ (612.45 ટન) નવમા અને તુર્કી (580.00 ટન) દસમા ક્રમે આવે છે.

અમેરિકાના કનેક્ટિકટમાં એક અનોખા સોલાર ફાર્મ પ્રોજેક્ટમાં, કેથોલિક કબ્રસ્તાનની પાછળની વિશાળ જમીન પર 7,000 થી વધુ સોલાર પેનલ્સ લગાવવામાં આવી છે. આ પ્રોજેક્ટ દ્વારા વીજળી ઉત્પન્ન કરવાની સાથે, તેની નીચે અને આસપાસના વિસ્તારમાં સ્થાનિક ઘાસ અને જંગલી ફૂલો ઉગાડીને મધમાખીઓ અને અન્ય પરાગરજકો માટે મહત્વપૂર્ણ રહેઠાણ બનાવવાની યોજના છે. આ પ્રયોગ દર્શાવે છે કે કેવી રીતે સોલાર ફાર્મ માત્ર ઉર્જા ઉત્પાદનનું જ નહીં, પરંતુ જૈવવિવિધતા સંરક્ષણનું પણ માધ્યમ બની શકે છે.

કપડાં ધોવા માટે વોશિંગ મશીનનો ઉપયોગ સમય અને મહેનત બચાવે છે, પરંતુ તેની સફાઈ મુશ્કેલ લાગે છે. પાણી અને ડિટર્જન્ટના અવશેષો, ધૂળ અને ગંદકી જમા થઈ શકે છે. મશીનને સારી સ્થિતિમાં રાખવા અને કાટ લાગવાથી બચાવવા માટે, વિનેગર, બેકિંગ સોડા, ગરમ પાણી, હાઈડ્રોજન પેરોક્સાઇડ અને લીંબુના રસ જેવા ઘરેલું ઉપાયો અપનાવી શકાય છે. આ પદ્ધતિઓ ગંદકી, ચીકણી ગંદકી, બેક્ટેરિયા અને શેવાળને અસરકારક રીતે દૂર કરે છે, અને મશીનમાં તાજી સુગંધ લાવે છે.

રાજકોટની આજી નદીના કિનારે આવેલું 'સોમનાથ મહાદેવ મંદિર' 400 વર્ષ જૂનું છે અને 'કાચબાની જગ્યા' તરીકે ઓળખાય છે. રાજશાહી કાળમાં મનોહરસિંહજી જાડેજાના પૂર્વજોએ નિર્માણ કરાવેલું આ મંદિર શ્વેત આરસપહાણના શિવલિંગ માટે પ્રખ્યાત છે. અહીંના જીવંત કાચબાઓ ભક્તોનું આકર્ષણ છે, જેઓ 40 વર્ષથી વધુ જૂના છે. લગભગ 55 વર્ષ પહેલાં કરફ્યુ દરમિયાન ગોળી વાગવા છતાં એક કાચબો ચમત્કારિક રીતે જીવિત રહ્યો હતો. આ મંદિર 7 પેઢીથી પૂજા-અર્ચનાની પરંપરા ધરાવે છે.

વિજ્ઞાનીઓના રિસર્ચ મુજબ, મોટા ભૂકંપ આવતા પહેલા કેટલાક સંકેતો મળી શકે છે. ઈરાનમાં 2014-2021 દરમિયાન 6.0 થી 7.3 તીવ્રતાના 6 ભૂકંપોના અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું કે ભૂકંપના મહિનાઓ પહેલા જમીન પર દબાણ વધ્યું હતું અને પૃથ્વીની ઉપર Magnetic Activity પણ વધી હતી. યુરોપિયન સ્પેસ એજન્સી (ESA) ના 'સ્વોર્મ' સેટેલાઈટ મિશનના ડેટાનો ઉપયોગ કરીને ભૂકંપના કેન્દ્રથી 300 કિલોમીટર વિસ્તારમાં ચુંબકીય હલચલનો અભ્યાસ કરાયો. 'b-value' ઘટવા સાથે ચુંબકીય હલચલ વધતી જોવા મળી, જે પૃથ્વીના ખડકોમાં વધતા દબાણનો સંકેત આપે છે.

ભારત તેની 80મી સ્વતંત્રતાની ઉજવણી કરી રહ્યું છે, ત્યારે આઝાદી પહેલાં સ્થપાયેલી 7 ભારતીય કંપનીઓ આજે પણ વૈશ્વિક સ્તરે પોતાનો દબદબો જાળવી રહી છે. ટાટા ગ્રુપ, રેમન્ડ લિમિટેડ, ડાબર, ટીવીએસ, બિરલા ગ્રુપ, ગોદરેજ અને બ્રિટાનિયા જેવી કંપનીઓએ દેશના અર્થતંત્રને મજબૂત બનાવ્યું છે. આ કંપનીઓ મીઠાથી લઈને સેમિકન્ડક્ટર, કાપડ, આયુર્વેદિક દવાઓ, ટુ-વ્હીલર, અને ખાદ્ય ઉત્પાદનો જેવા અનેક ક્ષેત્રોમાં વિસ્તરેલી છે.

પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ ઊર્જા સુરક્ષાને સમયની જરૂરિયાત ગણાવી, ચિપ, AI અને ડેટા સેન્ટર જેવા ક્ષેત્રો માટે પરમાણુ ઊર્જાના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો. 2047 સુધીમાં 100 GW પરમાણુ વીજળીના લક્ષ્યાંક તરફ દેશ આગળ વધી રહ્યો છે. આ દાયકામાં 5 નવા પરમાણુ રિએક્ટર શરૂ કરવાનો પણ લક્ષ્યાંક છે. ભારતે ફાસ્ટ બ્રીડર ન્યુક્લિયર ટેકનોલોજીમાં મહારત મેળવી, જે પરમાણુ બળતણમાં આત્મનિર્ભરતાનો માર્ગ ખોલશે. કલ્પક્કમ ખાતે પ્રોટોટાઇપ ફાસ્ટ બ્રીડર રિએક્ટર (PFBR) દ્વારા આત્મનિર્ભર બળતણ ઉત્પાદનની શરૂઆત સાથે, ભારત ઊર્જા સુરક્ષા અને નેટ ઝીરો લક્ષ્યાંકની દિશામાં મજબૂત પગલું ભરી રહ્યું છે.

દિલ્હીનો લાલ કિલ્લો, જે 'કિલા-એ-મુબારક' તરીકે પણ ઓળખાતો હતો, તે લગભગ બે સદીઓ સુધી મુઘલ શાસકોનું ઘર રહ્યો. 1857ના સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામ બાદ, બ્રિટિશ ઈસ્ટ ઈન્ડિયા કંપનીએ તેને કબજે કર્યું અને અંતિમ મુઘલ બાદશાહ બહાદુર શાહ ઝફરને હટાવી દીધા. બ્રિટિશ રાજે લાલ કિલ્લાને લશ્કરી છાવણી (army base)માં પરિવર્તિત કર્યો, ઐતિહાસિક રહેણાંક વિસ્તારોનો નાશ કર્યો અને સૈનિકો માટે બેરેક બનાવ્યા. આ કિલ્લાનો ઉપયોગ બ્રિટિશ મિલિટ્રી કોર્ટ તરીકે પણ થતો હતો, જ્યાં બહાદુર શાહ ઝફર અને આઝાદ હિંદ ફોજ (INA)ના અધિકારીઓ પર મુકદ્દમા ચલાવવામાં આવ્યા હતા.

ભારતમાં AI ડેટા સેન્ટરોના નિર્માણથી પર્યાવરણ અને માનવ જીવન પર ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા થયા છે. ગુગલના વિશાખાપટ્ટનમ પ્રોજેક્ટ જેવી પહેલ, જે વન્યજીવો અને પાણી પુરવઠા માટે જોખમી બની શકે છે, તે ચિંતાનો વિષય છે. ડેટા સેન્ટરો મોટા પ્રમાણમાં વીજળી અને પાણીનો ઉપયોગ કરે છે, જે દેશના જળ સંસાધનો અને વીજળી ગ્રીડ પર બોજ વધારે છે. ખાસ કરીને પાણીની અછતવાળા વિસ્તારોમાં આવા પ્રોજેક્ટ્સ સ્થાનિક સમુદાયો માટે સંકટ સર્જી શકે છે. વિકાસના નામે કુદરતી સંસાધનોના શોષણ અને પર્યાવરણીય સુરક્ષાના ધોરણોની અવગણના ભવિષ્ય માટે ગંભીર પરિણામો લાવી શકે છે.

ચીનના હુબેઈ ઈસ્ટ લેકમાં એક્સપેરિમેન્ટલ મેંગ્લેવ પ્લેટફોર્મ પર દોડેલી ટ્રેને માત્ર ૫.૩ સેકન્ડમાં ૮૦૦ કિલોમીટર પ્રતિકલાકની અભૂતપૂર્વ ઝડપ હાંસલ કરીને નવો રેકોર્ડ બનાવ્યો છે. આ ટેકનોલોજી મેગ્નેટ સસ્પેન્શન ટ્રેક પર આધારિત છે, જ્યાં ટ્રેન વિદ્યુત મેગ્નેટ સાથે જોડાયેલી રહે છે. આના કારણે રોલિંગ ઘર્ષણ ઘટી જાય છે અને અત્યંત ઊંચી ઝડપ પ્રાપ્ત થાય છે. અગાઉ જુલાઈમાં જ ૭૦૦ કિલોમીટર પ્રતિકલાકની ઝડપનો રેકોર્ડ પણ ચીને પોતાના નામે કર્યો હતો. આ પરીક્ષણ ભવિષ્યમાં પેસેન્જર ટ્રેનો માટે અત્યંત ઉપયોગી સાબિત થશે.

ગૂગલે નવું Gemini 3.7 Flash AI મોડલ રજૂ કર્યું છે, જે સોફ્ટવેર કોડિંગ, વેબ ડેવલપમેન્ટ અને ઓટોનોમસ AI એજન્ટ્સ માટે તૈયાર છે. આ મોડલ અગાઉના Gemini 3.6 Flash કરતાં મલ્ટી-સ્ટેપ પ્લાનિંગ, ઈન્ટ્રક્શન ફોલોવિંગ અને કોડ જનરેશનમાં સુધારેલું છે. Gemini 3.7 Flash ડીબગિંગ, સોફ્ટવેર ઈશ્યુ ઉકેલવા અને પ્રોડક્શન રેડી કોડ તૈયાર કરવામાં વધુ સક્ષમ છે. નવા મોડલથી વેબ ડેવલપમેન્ટ અને UI ડિઝાઇન ક્ષમતાઓમાં પણ વધારો થયો છે, તેમજ ફાઇનાન્સ, લો અને બાયોસાયન્સ જેવા સેક્ટરમાં કામગીરી સુધારવામાં આવી છે. Gemini 3.7 Flash ને Google ના Gemini Spark પર્સનલ AI એજન્ટમાં પણ સામેલ કરાયું છે.

ભાવનગર સ્થિત CSIR-CSMCRI ની અદ્યતન ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને, રાઈટ વોટર (Rite Water) કંપનીએ દેશનું પ્રથમ 'જલ યાન' વિકસાવ્યું છે. આ મોબાઈલ વોટર પ્યુરિફિકેશન અને ડિસેલિનેશન વાન સોલાર પાવર અને એન્જિન બંનેથી ચાલે છે, જે વિવિધ સ્ત્રોતોમાંથી પાણી શુદ્ધ કરી પીવાલાયક બનાવે છે. આ ઈનોવેશન કુદરતી આપત્તિઓ અને અંતરિયાળ વિસ્તારોમાં સ્વચ્છ પીવાના પાણીની સમસ્યાનું ટકાઉ સમાધાન પૂરું પાડે છે. તાજેતરમાં, આ વાન મધ્યપ્રદેશમાં હજારો લોકોને પીવાનું પાણી પૂરું પાડી ચુકી છે.

૧૯૯૯ના કારગિલ યુદ્ધ સમયે, ઘણા ભારતીય વીર જવાનોએ પોતાનો જીવ આપી માતૃભૂમિની રક્ષા કરી હતી. જૂનાગઢના સાત નિવૃત્ત સૈનિકો, જેમણે કારગિલ યુદ્ધ દરમિયાન અલગ-અલગ બોર્ડર પર ફરજ બજાવી હતી, તેમના શબ્દોમાં તે સમયની પરિસ્થિતિ અને અનુભવો જાણો. કોઈ રાજસ્થાન બોર્ડર પર ૧૮ દિવસ ટેન્ક સાથે તૈનાત હતા, તો કોઈ શ્રીનગર અને ઉધમપુરમાં બેકઅપ તરીકે કાર્યરત હતા. ઠંડી, આતંકવાદ અને યુદ્ધ જેવી પરિસ્થિતિઓનો સામનો કરી, દેશની સુરક્ષા માટે તેમણે અદમ્ય સાહસ બતાવ્યું.

'પંજાબ કેસરી' તરીકે ઓળખાતા લાલા લજપતરાય, જેમણે અંગ્રેજો સામે 'યુદ્ધ દેહી'નું રણશિંગું ફૂંક્યું. તેઓ સશસ્ત્ર ક્રાંતિકારીઓની સેના તૈયાર કરનાર, દયાનંદ એંગ્લો વૈદિક કોલેજના સ્થાપક અને પંજાબ નેશનલ બેંકના પ્રણેતા હતા. આર્ય સમાજથી પ્રેરિત થઈ રાષ્ટ્રવાદ અપનાવ્યો. દુષ્કાળ સમયે ખેડૂતો પ્રત્યેના અમાનવીય વલણ સામે અવાજ ઉઠાવી જેલવાસ ભોગવ્યો. પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધ બાદ છ વર્ષે સ્વદેશ પરત ફર્યા અને કોલકાતા અધિવેશનમાં પ્રમુખ બન્યા. અસહકારની ચળવળમાં સક્રિય ભૂમિકા ભજવી. સાયમન કમિશનનો વિરોધ કરતી વખતે અંગ્રેજોની લાઠીઓએ તેમને ઘાયલ કર્યા, જે બ્રિટિશ સામ્રાજ્યના પતનનો સંકેત બની.

જયપુરના જંતરમંતરમાં આવેલું રામયંત્ર, ખગોળીય અવલોકનો માટેનું એક અદ્ભુત ભૌમિતિક બાંધકામ છે. આ યંત્ર કોઈપણ ગ્રહ કે તારાનું ચોક્કસ સ્થાન દર્શાવવામાં સક્ષમ છે. બે વર્તુળાકાર ઈમારતોમાં દીવાલો પર બાકોરા દ્વારા ગ્રહો કે તારાઓનું નિરીક્ષણ કરાય છે. મધ્યમાં સ્થિત થાંભલા પર બાંધેલી દોરીની મદદથી, ખગોળીય પદાર્થોનું સ્થાન દીવાલ પર અંકિત થયેલું જોઈ શકાય છે, જેના માટે પગથિયાં ચડ-ઉતર પણ કરવું પડી શકે છે. જોકે, સુરક્ષા કારણોસર સૂર્યનું સ્થાન આ યંત્ર દ્વારા જોઈ શકાતું નથી.

પાણી જીવનદાતા છે, પરંતુ તેનું એક વિશેષ રૂપ 'હેવી વોટર' અણુ રીએક્ટર અને ઊંચા સંશોધનોમાં વપરાય છે. આ સામાન્ય પાણી જેવું જ છે, પરંતુ તેના હાઇડ્રોજન અને ઓક્સિજનના અણુઓ વધુ મજબૂતાઈથી જોડાયેલા હોય છે, જેના કારણે તે સામાન્ય પાણી કરતાં બમણા વજનનું હોય છે. હેવી વોટર ૩.૮૨°C તાપમાને બરફ બને છે અને ૧૦૧°C તાપમાને ઉકળે છે. ૧૯૩૧માં ગીલ્બર્ટ ન્યુટન દ્વારા શોધાયેલ આ પાણી પીવા માટે યોગ્ય નથી, પરંતુ ભારત તેનો સૌથી મોટો ઉત્પાદક અને નિકાસકાર છે, જે લગભગ ₹૨૦,૦૦૦ પ્રતિ લીટરના ભાવે વેચાય છે.

વૈજ્ઞાનિકો વધુ ખાદ્ય ઉત્પાદન માટે નવી છોડની જાતો વિકસાવે છે, જે માનવજાતિને પૂરતું પોષણ પૂરું પાડે છે. અમેરિકન વૈજ્ઞાનિક લ્યુથર બર્બેંકે લગભગ 800 નવી શાકભાજીની જાતો વિકસાવીને માનવજાતની અમૂલ્ય સેવા કરી. તેમણે 'બર્બેંક પોટેટો' સહિત અનેક સફળ જાતો વિકસાવી, જે પરંપરાગત કરતાં ત્રણ ગણું વધુ ઉત્પાદન આપતી હતી. ડાર્વિનના ઉત્ક્રાંતિવાદના સિદ્ધાંતોનો અભ્યાસ કરીને, તેમણે 55 વર્ષના કારકિર્દી દરમિયાન છોડ સંવર્ધનમાં ક્રાંતિ લાવી.

પ્રાચીન ભારતમાં ઋષિ અગસ્ત્ય એક અત્યંત આદરણીય સંત હતા. ઋગ્વેદમાં તેમના નામ સાથે મંત્રો જોડાયેલા છે અને તેઓ રામાયણ તથા મહાભારતમાં પણ મહત્વના પાત્ર છે. ભલે તેઓ શારીરિક રીતે મોટા કે યોદ્ધા નહોતા, પરંતુ તેમની બુદ્ધિ, શિસ્ત અને આધ્યાત્મિક શક્તિ અપાર હતી. સૌથી પ્રખ્યાત વાર્તાઓમાં વિંધ્યાચલ પર્વતને નમાવવાની અને સમુદ્ર પી જવાની કથાઓનો સમાવેશ થાય છે. આ વાર્તાઓ તેમની અસાધારણ શક્તિ અને બુદ્ધિનું પ્રતીક છે.

બેરિસ્ટર સિરિલ રેડક્લિફને માત્ર પાંચ અઠવાડિયામાં ભારત અને પાકિસ્તાનની સીમા નક્કી કરવા કહેવાયું, તેમનો દેશનો કોઈ અનુભવ નહોતો. માત્ર કાગળ અને નકશા પર પેન્સિલથી દોરેલી રેખાએ લાખો લોકોનું ભાવિ નક્કી કર્યું. આ ઉતાવળીયા અને અજ્ઞાનતાપૂર્ણ નિર્ણયના કારણે થયેલ રક્તપાત અને સ્થળાંતરે કરોડો લોકોને પીડ્યા. 1.2 થી 1.5 કરોડ લોકો વિસ્થાપિત થયા અને 10 લાખથી વધુ નિર્દોષોએ જીવ ગુમાવ્યા. આ વિભાજનની પીડા આજે પણ સાહિત્ય અને સિનેમામાં જીવંત છે.