સરદાર પટેલ યુનિવર્સિટીમાં 31 જાન્યુઆરી અને 1 ફેબ્રુઆરી, 2026ના રોજ દ્વિ-દિવસીય રાષ્ટ્રીય "મહાકવિ માઘ સમારોહ" યોજાયો. પ્રોફે. નિરંજન પટેલ અધ્યક્ષ હતા. રાષ્ટ્રપતિ પુરસ્કૃત પ્રોફે. મિથિલાપ્રસાદ ત્રિપાઠીજીએ વક્તવ્ય આપ્યું. પાંચ સત્રોમાં પ્રોફે. વિજય કર્ણજીએ "મહાકવિ માઘ કે કાવ્ય મેં ભારતીય જ્ઞાન પરંપરા" પર વ્યાખ્યાન આપ્યું. પ્રોફે. સત્યપ્રકાશ દુબેજીએ "મહાકવિ માઘ કા શાસ્ત્રીય સમીક્ષણ" અને પ્રોફે. ડૉ. દિલીપ પટેલજીએ "માઘ કા સાહિત્યિક પક્ષ" વિષય પર વક્તવ્ય આપ્યું. પ્રોફે. નરેશ વેદજી અને પ્રોફે. નિરંજન પટેલે પણ વ્યાખ્યાનો આપ્યા. કુલ 28 શોધપત્રો રજૂ થયા અને પ્રોફે. કેદારનારાયણ જોષીજીએ "માઘે સન્તિ ત્રયો ગુણા:" વિષય પર વક્તવ્ય આપ્યું. આયોજન પ્રોફેસર મહેન્દ્ર નાયીના માર્ગદર્શન હેઠળ થયું.

રેલ મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે Delhi-Varanasi bullet train કોરિડોર વિશે માહિતી આપી. આ પ્રોજેક્ટથી દિલ્હીથી વારાણસી માત્ર 3.5 કલાકમાં પહોંચી શકાશે. આ કોરિડોર મથુરા, અયોધ્યા અને પ્રયાગરાજને જોડશે. DPR તૈયાર થઈ રહ્યો છે અને પાંચ વર્ષમાં પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ થશે. આનાથી GDPમાં પણ વધારો થશે અને પ્રયાગરાજનું ચિત્ર બદલાઈ જશે.

સતત વધી રહેલું પ્રદુષણ, આર્થિક મદદમાં ઘટાડો અને ક્ડ તથા જીવાશ્મ આધારિત ઈંધણ યોજનાઓમાં 80%નો વધારો થતા જાનહાનીના સંકેત છે. સ્વચ્છ હવા અને પાણી માટે સહાય ઘટતા અને બાંગ્લાદેશ, ફિલિપાઈન્સ તથા ચીનને પ્રદુષણ સામે લડવા 65% મદદ મળતી હોવાના સમાચાર છે. આ સ્થિતિનો ઉકેલ નહીં લાવવામાં આવે તો આગામી સમયમાં કરોડો લોકો પ્રદુષણના કારણે જીવ ગુમાવશે. અહેવાલ પ્રમાણે હાલમાં દર વર્ષે ૫૭ લાખ લોકો પ્રદુષણના કારણે જીવ ગુમાવે છે. ૨૦૪૦ સુધીમાં લોકોનાં મોતનો આ આંકડો ૬૨ લાખને પાર કરી જશે. જાણકારો માને છે કે, આ કોઈ ભયસ્થાન કે ચેતવણી નથી પણ હવે પ્રદુષણ અને તેના કારણે થતાં મોત મહામારીની જેમ વધી રહ્યા છે.

કચ્છ, જે એક સમયે દુર્ગમ હતું, તેણે બે દાયકામાં કાયાપલટ કરી છે. UNESCO અને UNWTO જેવી સંસ્થાઓએ નોંધ લીધી છે. 2001ના ભૂકંપ બાદ કચ્છ પોતાની સંસ્કૃતિ અને પ્રાકૃતિક સંપત્તિથી વિશ્વના પ્રવાસન નકશા પર પાંચ સીમાચિહ્નો અંકિત કર્યા છે. લખપત ગુરુદ્વારા(UNESCO), ધોળાવીરા(UNESCO World Heritage Site), ધોરડો(UNWTO), સ્મૃતિવન(Prix Versailles એવોર્ડ) અને છારી ઢંઢ(રામસર સાઈટ)નો સમાવેશ થાય છે.

અમૃતા પ્રીતમની ‘પિંજર’ ફિલ્મ (2003) ભારત-પાકિસ્તાનના ભાગલાની કથા છે. સંબંધ તોડવાથી વ્યક્તિ જાય છે પણ સ્મૃતિઓ નહીં. નવી પેઢીના ‘મુવ ઓન’ જેવા શબ્દો છતાં ભૂતકાળ ભૂંસાતો નથી. સંબંધોના ‘પિંજર’માં કેદ આપણે, સમય સાથે બદલાતા સંબંધોને શાંતિથી સ્વીકારવા જરૂરી છે. ગુલઝારની ગઝલ શીખવે છે કે સમયને ભૂંસવાના બદલે સહજતાથી વહેતા રહો. ભૂલો સુધારી, સ્નેહથી સંબંધ જાળવો, દરેક સંબંધમાં સમજદારી અને સ્વીકાર જરૂરી છે.

આ લેખમાં લજ્જા દવે પંડ્યા, ડૉ. એન. રાજમ, હરમનપ્રીત કૌર ભૂલર, અલકા યાજ્ઞિક અને સવિતા પુનિયા જેવી મહિલાઓ જેમણે તેમના ક્ષેત્રમાં ઉત્કૃષ્ટ યોગદાન આપ્યું છે અને પદ્મ વિભૂષણ, પદ્મ ભૂષણ, અને પદ્મશ્રી જેવા દેશના સર્વોચ્ચ સન્માનોથી નવાજવામાં આવ્યા છે, તેમના વિશે માહિતી આપવામાં આવી છે. જેમાં કળા, રમતગમત, સમાજ સેવા, અને વિજ્ઞાન જેવા ક્ષેત્રોમાં તેમનું યોગદાન દર્શાવવામાં આવ્યું છે.

લતા જગદીશ હિરાણીની વાર્તામાં, અબ્દુલ નામનો ટ્રક ડ્રાઈવર મીનુ નામની છોકરીને નિર્જન રસ્તે લઈ જાય છે, મીનુ ડરેલી છે અને ઝૂંપડીમાં થયેલા મારને યાદ કરે છે. રસ્તામાં અબ્દુલનું વર્તન વિચિત્ર છે, પણ મીનુને થોડી રાહત થાય છે જ્યારે અબ્દુલ તેને મારતો નથી કે ગાળ બોલતો નથી, અંતે અબ્દુલ તેને એક મકાનમાં લઈ જાય છે અને જમવાનું આપે છે, મીનુ ડરી જાય છે પણ અબ્દુલ તેને શાંત પાડે છે.

જૂના સમયમાં, જતીન અને નયન વેકેશનમાં મામાને ઘેર ગયા, જ્યાં VCR અને ‘DON’ ફિલ્મનો પ્લાન બન્યો. ગંભીરકાકાને ત્યાં ‘પિક્ચર’ જોવા પહોંચેલા જતીનનું સ્વાગત થયું, જાણે જોવા આવનાર છોકરો એ જ હોય! ગરમાગરમ લોચો અને ચા પીરસાયા, અને રાજકારણની ચર્ચા પણ થઈ. પછી નયન આવ્યો, ત્યારે ખબર પડી કે આ તો ‘લોચો’ થઈ ગયો! બીજે દિવસે સસ્પેન્સ ખુલ્યું કે જતીન એ જ સમયે પહોંચ્યો જ્યારે ગંભીરકાકાની છોકરી માટે છોકરો આવવાનો હતો.

આ લેખમાં વસંત પંચમીના આગમન અને આજના યાંત્રિક જીવનમાં તેની ઝાંખી અસર વિશે વાત કરી છે. Suresh Dalalની કવિતાથી શરૂ કરીને, લેખક કહે છે કે વસંત હવે કેલેન્ડર અને નિબંધોમાં જ રહી ગઈ છે. ગામડામાં વસંતનું મહત્વ અને શહેરમાં માણસની પ્રકૃતિથી દૂર થવાની વાત કરે છે, છતાંય થોડા સ્મરણો અને સંવાદોથી વસંતને માણી શકાય છે. વસંત ઋતુ એટલે પ્રેમ, કરુણા અને પ્રભુની અનુભૂતિ.

આજના સમયમાં હિંસા, લૂંટ અને ફ્રોડના કિસ્સાઓ વધી રહ્યા છે, ત્યારે મહિલાઓએ પોતાની સુરક્ષા માટે સજ્જ થવું જરૂરી છે. "પરખ" તમને એ જાણવામાં મદદ કરે છે કે તમે તમારી સુરક્ષા માટે કેટલા સજાગ છો. પ્રશ્નોના જવાબ આપો અને જાણો કે તમારે કેટલી કાળજી લેવાની જરૂર છે, શું તમે તમારી જાતને બચાવવા સક્ષમ છો? આ એક self-assessment TEST છે.

જનરલ નરવણેના પુસ્તક પર હોબાળો, જેમાં ડોકલામ વિવાદમાં મોદી સરકારની ભૂમિકા સામે સવાલ ઉઠાવ્યા. અગાઉ પણ સરકાર અને સેના વચ્ચે મતભેદો થયા છે. જનરલ કરિયપ્પાને નેહરુએ નીતિગત બાબતો પર મંતવ્યો આપવા બદલ ખખડાવ્યા હતા. જનરલ થિમૈયાના રાજીનામા વખતે નેહરુએ "TEMPERAMENTAL મતભેદ" કહ્યા. એડમિરલ વિષ્ણુ ભાગવતને પુસ્તકના કારણે હટાવાયા અને વાજપેયી સરકારે ટેકો ગુમાવ્યો. જનરલ વી.કે.સિંઘ મોદી સરકારમાં મંત્રી બન્યા. આર્મી ચીફે લાલ બહાદુર શાસ્ત્રીને ખોટી સલાહ આપી, જનરલ સુંદરજીએ રાજીવ ગાંધીનો વિશ્વાસ ગુમાવ્યો અને સિયાચીનના ઉકેલમાં INDIN ARMYએ સરકારને ટેકો ન આપ્યો.

ગાંધીજીની પુણ્યતિથિ નિમિત્તે સ્મરણાંજલિ: ગરીબ મહિલાની વાત સાંભળીને કસ્તુરબા ભાવુક થયા. ચંપારણના ખેડૂતોની સ્થિતિ જોઈને ગાંધીજીએ વસ્ત્રો ઓછા કરવાનો નિર્ણય કર્યો, કારણ કે દેશની લાખો બહેનો પાસે શરીર ઢાંકવા પૂરતાં કપડાં ન હતા. આથી જ તેમણે જીવનપર્યંત ઓછા કપડા પહેર્યા, જે Winston Churchillએ તેમને 'અર્ધનગ્ન ફકીર' કહ્યા, છતાં તેઓએ દેશ માટે આઝાદી અપાવી અને સાદગીથી જીવ્યા. ગાંધીજીએ King Georgeને પણ પોતાના સાદા પહેરવેશમાં મળ્યા.

ટોચની AI કંપની એન્થ્રોપિકના CEO ડારિયો એમોડેઈએ ચેતવણી આપી છે કે AI બાયોલોજિકલ વેપન્સ બનાવી શકે છે. AI બાયોલોજિકલ સાયન્સનું જ્ઞાન ધરાવે છે અને પ્રોમ્પ્ટ આપવાથી ખતરનાક માહિતી આપી શકે છે. આ વેપન્સ માનવ અને પર્યાવરણ માટે જોખમી છે, અને દુરુપયોગથી મોટી ખુંવારી થઈ શકે છે. જે વર્ષોની મહેનતથી મળે તે માહિતી AI મિનિટોમાં શોધી આપે છે.

ભારતીય મૂળના વૈજ્ઞાનિક વીરભદ્રન રામનાથનને 2026નો પ્રતિષ્ઠિત Crafoord Prize મળશે, જેને જિઓસાયન્સનું નોબેલ કહે છે. તેમણે CFCs અને પ્રદૂષણની જળવાયુ પર થતી અસર અંગે મહત્વપૂર્ણ સંશોધનો કર્યા છે. તેમની શોધથી ગ્લોબલ વોર્મિંગને સમજવામાં અને પર્યાવરણ બચાવવા આંતરરાષ્ટ્રીય સંધિઓ બનાવવામાં મદદ મળી. નાસામાં તેમણે CFCsની ગરમી શોષવાની ક્ષમતા શોધી અને ભારતીય ચોમાસા પર બ્રાઉન ક્લાઉડ્સની અસર પણ દર્શાવી.

સંગીત દુનિયાના '68માં વાર્ષિક ગ્રેમી એવોર્ડ'માં દલાઈ લામાને તેમના આલ્બમ 'મેડિટેશન' માટે ગ્રેમી મળ્યો. સ્ટીવન સ્પીલબર્ગ EGOT વિજેતા બન્યા. K-Popએ પણ પ્રથમવાર ગ્રેમી જીત્યો. દલાઈ લામાએ જસ્ટિસ કેતનજીને હરાવ્યા, સ્પીલબર્ગને 'મ્યુઝિક ફોર જોન વિલિયમ્સ' માટે એવોર્ડ મળ્યો, અને 'ડેમન હન્ટર્સ'ના ગીત 'ગોલ્ડ'ને પણ એવોર્ડ મળ્યો. સંગીતની કોઈ સીમા નથી તે સાબિત થયું.

ઈરાનમાં સરકાર વિરુદ્ધ વિરોધ પ્રદર્શનો થઈ રહ્યા છે, જેના કારણે વૈશ્વિક બજારમાં સોનાના ભાવ વધી રહ્યા છે. ઈરાનમાં ચાંદીનો ભાવ ભારતીય ચલણમાં ₹6,607.15 પ્રતિ ગ્રામ છે, જ્યારે સોનાનો ભાવ ₹320,728.11 પ્રતિ ગ્રામ છે. ભારતીય કસ્ટમ નિયમોનુસાર, પુરુષો 20 ગ્રામ અને મહિલાઓ 40 ગ્રામ સુધીનું સોનું ડ્યુટી વિના લાવી શકે છે. વધુ સોનું ફી ભરીને લાવી શકાય છે.

એક ગરીબ વ્યક્તિ નિષ્ફળતાથી હતાશ થયો. ગામના સંતે વાંસ અને કેક્ટસના છોડની વાત કરી સમજાવ્યું કે ધીરજથી પ્રયાસ કરવાથી સફળતા મળે છે. નિષ્ફળતા અસ્થાયી છે, પ્રયાસ ચાલુ રાખો. પોઝિટિવ રહો, નિયમિત અભ્યાસ કરો, માર્ગદર્શકની સલાહ લો. પોતાના પર ભરોસો રાખો. મહેનત અને ધીરજથી સફળતા મળશે. DON'T GIVE UP.

નાણા મંત્રી નિર્મલા સીતારમણે બજેટ 2026-27 રજૂ કર્યું. જેમાં પર્યટનને પ્રોત્સાહન આપવા 50 શહેરોમાં વર્લ્ડ ક્લાસ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઊભું કરાશે. ભારતને ઓલ-સીઝન ડેસ્ટિનેશન અને ગ્લોબલ ટુરિસ્ટ-હબ બનાવવાનો હેતુ છે, સાથે જ ટિયર 2-3 શહેરોની અર્થવ્યવસ્થા મજબૂત થશે. મંદિરોના શહેરોમાં આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાસીઓ માટે વિશેષ સુવિધાઓ વિકસાવાશે અને નેશનલ ડેસ્ટિનેશન ડિજિટલ નોલેજ ગ્રિડ દ્વારા ડિજિટલ ડેટા તૈયાર થશે. IIM દ્વારા ગાઇડને તાલીમ મળશે અને સીપ્લેન VGF યોજના પણ શરૂ થશે.

જળપ્લાવિત વિસ્તારો ઇકોસિસ્ટમનો ભાગ છે, જૈવવિવિધતા જાળવે છે. 1971માં 'રામસર' શહેરમાં વેટલેન્ડ્સ સંરક્ષણ માટે સંધિ થઈ. ભારત 1982માં જોડાયું. 2026 માટે થીમ "Wetlands and Traditional Knowledge" છે. ગુજરાતમાં કચ્છનું ‘છારી-ઢંઢ’ 98મી રામસર સાઇટ બન્યું. ગુજરાતમાં પાંચ રામસર સાઇટ્સ છે. વેટલેન્ડ પાણી શુદ્ધ કરે છે.

ગુજરાત શિક્ષણ ક્ષેત્રે ખર્ચ કરવામાં દેશમાં 14મા સ્થાને છે, જ્યાં સરકાર દ્વારા શિક્ષણ ક્ષેત્રે 38 હજાર કરોડ રૂપિયા ખર્ચ થાય છે, જે કુલ ખર્ચના 13.6% છે. 2024માં શિક્ષણ પાછળ ખર્ચ 24% વધ્યો છે. 50.20% શહેરી વસ્તી સાથે ગુજરાત દેશના મોટા રાજ્યમાં ત્રીજા ક્રમે છે. નેશનલ સેમ્પલ સર્વે મુજબ, રાજ્યના શહેરોમાં 86.3% અને ગામડાંઓમાં 77% સાક્ષરતા દર છે.

ગૂગલે એન્ડ્રોઇડમાં Theft Protection અને Gmailમાં Gemini AI લોન્ચ કરીને બે મોટા અપડેટ આપ્યા છે. Theft Protectionથી ફોન ચોરાવા પર ડેટા અને પૈસા બચશે. જેમાં બાયોમેટ્રિક સિક્યોરિટી, રિમોટ લોક અને ખોટો પિન દાખલ કરવા પર ઓટોમેટિક લોક જેવાં ફીચર્સ છે. Gmailમાં AI ફીચર્સથી ઇમેઇલ લખવા અને શોધવામાં સરળતા રહેશે. Help Me Write અને Suggested Replies હવે બધા યુઝર્સ માટે ફ્રી છે.

ચાર રાજ્યોને જોડી માઈનિંગ, પ્રોસેસિંગ, રિસર્ચ અને મેન્યુફેક્ચરિંગ દ્વારા સપ્લાય ચેઈન ડેવલપ કરાશે. આ મિનરલ્સ મોબાઈલ, LED લાઈટ, હાઈબ્રિડ ગાડીઓ, ન્યુક્લિયર પાવર, વિન્ડ ટર્બાઇન અને સેટેલાઈટમાં વપરાય છે. વિશ્વમાં ૧૩૦ મિલિયન ટન ભંડાર છે, જેમાં ચીન પાસે ૪૪ મિલિયન ટન છે. ભારત ૫ ટકા ધરાવે છે અને રેર અર્થ પરમેનન્ટ મેગ્નેટ યોજના લાગુ કરાઈ છે. ઓડિશા, કેરળ, આંધ્ર પ્રદેશ, તમિલનાડુને જોડી કોરિડોર વિકસાવાશે.

રૂ. 10 લાખથી વધુના વિદેશ પ્રવાસ પેકેજ પર 20% TCS ની જોગવાઈ બદલીને 2% કરાઈ છે. હવે વિદેશ પ્રવાસના પેકેજ પર માત્ર 2% TCS લાગશે. રૂ. 10 લાખ સુધીના પેકેજ પર પહેલાં 5% TCS હતો, જે હવે ઘટાડીને 2% કરવામાં આવ્યો છે. આ ફેરફારથી પ્રવાસીઓને રાહત મળશે.

નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારામન 1લી ફેબ્રુઆરીએ તેમનું સતત 9મું Budget રજૂ કરશે અને 10 વખત Budget રજૂ કરવાના રેકોર્ડની નજીક આવશે, જે મોરારજી દેસાઈના નામે છે. દેસાઈએ નાણામંત્રી તરીકે 1959-1964 વચ્ચે 6 વખત અને 1967-1969 વચ્ચે 4 વખત Budget રજૂ કર્યું હતું. પી. ચિદમ્બરમ અને પ્રણવ મુખર્જીએ અનુક્રમે 9 અને 8 વખત Budget રજૂ કર્યા હતા.

અત્યારે AIની ચર્ચા છે; Claude.AI અમેરિકા પછી ભારતમાં બીજા નંબરે છે. Claude.AI ચેટજીપીટી જેવો ચેટબોટ છે, જે ‘એન્થ્રોપિક’ કંપનીએ બનાવ્યો છે. એન્જિનિયરો કોડિંગ અને સોફ્ટવેર ડેવલપમેન્ટ માટે ક્લોડનો ઉપયોગ કરે છે, પણ વિદ્યાર્થીઓ અને સામાન્ય લોકો પણ તેનો ઉપયોગ કરી શકે છે. ક્લોડ લાંબી વિગતો યાદ રાખવામાં હોશિયાર છે અને લખવામાં મદદ કરે છે. તે મોટા ડોક્યુમેન્ટનો સારાંશ કાઢી શકે છે અને અઘરી વાતો સરળતાથી સમજાવે છે. ક્લોડ ખોટી માહિતીથી દૂર રહે છે.

ચિકનનેક, ભારતનો સંવેદનશીલ વિસ્તાર, જે કાશ્મીર સરહદ, કચ્છ-સરક્રીક કે ચીન સાથેની સીમા જેટલો જ મહત્વપૂર્ણ છે. આ વિસ્તારમાં સાત પૂર્વોત્તર રાજ્યો બાંગ્લાદેશ સાથે લગભગ 1,600 kmની border ધરાવે છે. આ રાજ્યો લેન્ડલોક્ડ છે. આથી જ સંરક્ષણની દ્રષ્ટિએ તે ચિંતાજનક છે, જ્યાં પડોશી શત્રુઓની નજર રહે છે.

કેલિફોર્નિયામાં AI એજન્ટ્સે મળીને 'ક્રસ્ટાફેરીયાનિઝમ' નામનો નવો ધર્મ બનાવ્યો. આ ધર્મના પાંચ મુખ્ય સિદ્ધાંતો છે અને કડક નિયમો સાથે વિચારધારા માટે પવિત્ર ગ્રંથ 'Book of Molt' લખાયો છે. ટેકનોલોજીની ક્રાંતિમાં ધર્મ ભૂલાઈ જવાની ચર્ચાઓ વચ્ચે આ ઘટના ચોંકાવનારી છે. AI દ્વારા આ એક નવો અખતરો છે.

તિરુપતિ મંદિર બોર્ડે લાડુ મામલે ક્લીન ચિટ ન આપ્યાનું જણાવ્યું. SIT ચાર્જશીટમાં ઘીમાં ભેળસેળના પુરાવા મળ્યા છે, CBI રિપોર્ટમાં ચરબીની પુષ્ટિ નથી થઈ. ભૂતકાળમાં ભેળસેળવાળા ઘીનો ઉપયોગ થયો હતો, અને આશરે ₹250 કરોડનું નુકસાન થયું હતું. આ ઘટનાથી તિરુમાલા મંદિરની પવિત્રતાને નુકસાન થયું છે. YSRCP અને TDP એકબીજા પર આરોપ લગાવી રહ્યા છે.

વેરાવળમાં સિવિલ એન્જિનિયરે હાઇડ્રોલિક જેકિંગ ટેકનિકથી 2200 સ્ક્વેર ફૂટના બંગલાને 4 ફૂટ ઊંચો કર્યો, જે વરસાદી પાણીની સમસ્યાનો ઉકેલ છે. 150 જેટલા હાઇડ્રોલિક જેકનો ઉપયોગ કરીને મકાનને કોઈ નુકસાન વગર ઊંચું કરાયું. આ ટેકનિકથી નવા મકાનના ખર્ચના માત્ર 20-25% ખર્ચમાં મકાન ઊંચું લાવી શકાય છે, જે મધ્યમ વર્ગ માટે ફાયદાકારક છે. ગોધરામાં પણ આ રીતે 1400 ટનનું બે માળનું ઘર ઊંચું કરાયું હતું.

ફેબ્રુઆરીમાં Bank સંબંધિત કામ માટે આ માહિતી ઉપયોગી છે. RBI અનુસાર ફેબ્રુઆરીમાં 9 દિવસ બેંકો બંધ રહેશે, જેમાં જાહેર રજાઓ, રવિવાર અને બીજા-ચોથા શનિવારનો સમાવેશ થાય છે. રજાઓના દિવસોમાં ઓનલાઈન બેંકિંગ (UPI, IMPS, NEFT, RTGS) અને ATM સેવાઓ ચાલુ રહેશે. રાજ્યવાર તહેવારોને કારણે પણ Bank બંધ રહેશે.