સરદાર પટેલ યુનિવર્સિટીમાં 31 જાન્યુઆરી અને 1 ફેબ્રુઆરી, 2026ના રોજ દ્વિ-દિવસીય રાષ્ટ્રીય "મહાકવિ માઘ સમારોહ" યોજાયો. પ્રોફે. નિરંજન પટેલ અધ્યક્ષ હતા. રાષ્ટ્રપતિ પુરસ્કૃત પ્રોફે. મિથિલાપ્રસાદ ત્રિપાઠીજીએ વક્તવ્ય આપ્યું. પાંચ સત્રોમાં પ્રોફે. વિજય કર્ણજીએ "મહાકવિ માઘ કે કાવ્ય મેં ભારતીય જ્ઞાન પરંપરા" પર વ્યાખ્યાન આપ્યું. પ્રોફે. સત્યપ્રકાશ દુબેજીએ "મહાકવિ માઘ કા શાસ્ત્રીય સમીક્ષણ" અને પ્રોફે. ડૉ. દિલીપ પટેલજીએ "માઘ કા સાહિત્યિક પક્ષ" વિષય પર વક્તવ્ય આપ્યું. પ્રોફે. નરેશ વેદજી અને પ્રોફે. નિરંજન પટેલે પણ વ્યાખ્યાનો આપ્યા. કુલ 28 શોધપત્રો રજૂ થયા અને પ્રોફે. કેદારનારાયણ જોષીજીએ "માઘે સન્તિ ત્રયો ગુણા:" વિષય પર વક્તવ્ય આપ્યું. આયોજન પ્રોફેસર મહેન્દ્ર નાયીના માર્ગદર્શન હેઠળ થયું.

આ કરારથી ભારતીય ખેડૂતો, MSME અને ઉદ્યોગસાહસિકો માટે તકો ખુલશે, Make in India ને પ્રોત્સાહન મળશે. US ભારતીય માલ પર ટેરિફ 25% થી ઘટાડીને 18% કરશે. જેનાથી ભારતને અદ્યતન ટેકનોલોજી મળશે અને નિકાસ વધશે. આ કરાર શાંતિ, વિકાસ અને સમૃદ્ધ ભવિષ્ય માટે મદદરૂપ થશે.

ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેના વેપાર તણાવનો અંત આવ્યો, ઐતિહાસિક વેપાર કરાર થયો. અમેરિકાએ ટેરિફ 50% થી ઘટાડી 18% કર્યો. ભારતે રશિયાથી ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદવાનું બંધ કરી US પાસેથી ખરીદશે. ભારતે US પાસેથી $500 બિલિયન ઉર્જા, ટેકનોલોજીની ખરીદીની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવી. PM મોદીએ આ કરારને 'મેડ ઇન ઇન્ડિયા' માટે જીત ગણાવી, આ સહયોગ વિકાસના દરવાજા ખોલશે.

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ટેરિફમાં 18% ઘટાડો કરતા ભારતીય બજારમાં તેજી આવી. સેન્સેક્સ 2,236.55 પોઈન્ટના ઉછાળા સાથે 83,903.01 પર ખુલ્યો, જ્યારે નિફ્ટી 50 694 પોઈન્ટ વધીને 25,782.65 પર ખુલ્યો. અદાણી પોર્ટ્સ, રિલાયન્સ, બજાજ ફાઇનાન્સ, એટરનલ શેર જેવા શેરોમાં તેજી જોવા મળી. ભારત-US વેપાર સોદાથી ઘણી કંપનીઓના શેરમાં ઉછાળો આવ્યો.

રેલ મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે Delhi-Varanasi bullet train કોરિડોર વિશે માહિતી આપી. આ પ્રોજેક્ટથી દિલ્હીથી વારાણસી માત્ર 3.5 કલાકમાં પહોંચી શકાશે. આ કોરિડોર મથુરા, અયોધ્યા અને પ્રયાગરાજને જોડશે. DPR તૈયાર થઈ રહ્યો છે અને પાંચ વર્ષમાં પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ થશે. આનાથી GDPમાં પણ વધારો થશે અને પ્રયાગરાજનું ચિત્ર બદલાઈ જશે.

અગસ્તા વેસ્ટલેન્ડ VVIP હેલિકોપ્ટર કૌભાંડ પછી ભારતીય સંરક્ષણ ક્ષેત્રે પુનરાગમન કરી રહી છે. અદાણી ડિફેન્સ એન્ડ એરોસ્પેસની લિયોનાર્ડો(અગાઉ ફિનમેકેનિકા) સાથે ડીલ ફાઈનલ થઈ, જાહેરાત ટૂંક સમયમાં. કંપની પર ₹3,600 કરોડના કૌભાંડમાં લાંચનો આરોપ હતો, 2014માં બ્લેકલિસ્ટ કરાઈ, પરંતુ પુરાવાના અભાવે ક્લીનચીટ મળી. સિયાચીનમાં સેના માટે હેલિકોપ્ટર જરૂરી.

ટ્રમ્પે ભારતના ટેરિફ 50% થી ઘટાડી 18% કરતા શેરબજાર તેજીમાં છે. સેન્સેક્સ 2300 પોઈન્ટ વધીને 84000 પર ટ્રેડ થઈ રહ્યો છે, નિફ્ટી પણ 700 પોઈન્ટ વધ્યો છે. રિયલ્ટી, ઓટો અને IT શેરોમાં તેજી છે. ટેરિફ ઘટવાથી ભારતને ફાયદો અને બજારમાં તેજી જોવા મળી રહી છે. US ભારત સાથે ટ્રેડ ડીલ પર સહમત થયું છે.

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે PM મોદી સાથે ફોન પર વાત કર્યા બાદ ટ્રેડ ડીલની માહિતી આપી. તેમણે PM મોદીની પ્રશંસા કરી અને અમેરિકા-ભારત વચ્ચે ટ્રેડ ડીલ પર સંમતિ વ્યક્ત કરી. US ટેરિફ 25% થી ઘટાડીને 18% કર્યો. ટ્રમ્પે PM મોદીને મિત્ર ગણાવ્યા અને કહ્યું કે ભારત પણ US પ્રોડક્ટ્સ પર ટેરિફ શૂન્ય કરશે. આ ડીલમાં રશિયન તેલનો મુદ્દો પણ ચર્ચાયો હતો.

ભારત એ પાકિસ્તાન પાણી વિવાદમાં કિશનગંગા અને રતલે હાઈડ્રો પાવર પ્રોજેક્ટ મુદ્દે આંતરરાષ્ટ્રીય કોર્ટના ચુકાદાને ફગાવ્યો. વિદેશ મંત્રાલયે કહ્યું કે સિંધુ જળ સંધિ સ્થગિત છે, તેથી ભારત કોઈ જવાબદારી નિભાવવા બંધાયેલું નથી. ભારતે કોર્ટને જ ગેરકાયદે ગણાવી જડબાતોડ જવાબ આપ્યો.

સતત વધી રહેલું પ્રદુષણ, આર્થિક મદદમાં ઘટાડો અને ક્ડ તથા જીવાશ્મ આધારિત ઈંધણ યોજનાઓમાં 80%નો વધારો થતા જાનહાનીના સંકેત છે. સ્વચ્છ હવા અને પાણી માટે સહાય ઘટતા અને બાંગ્લાદેશ, ફિલિપાઈન્સ તથા ચીનને પ્રદુષણ સામે લડવા 65% મદદ મળતી હોવાના સમાચાર છે. આ સ્થિતિનો ઉકેલ નહીં લાવવામાં આવે તો આગામી સમયમાં કરોડો લોકો પ્રદુષણના કારણે જીવ ગુમાવશે. અહેવાલ પ્રમાણે હાલમાં દર વર્ષે ૫૭ લાખ લોકો પ્રદુષણના કારણે જીવ ગુમાવે છે. ૨૦૪૦ સુધીમાં લોકોનાં મોતનો આ આંકડો ૬૨ લાખને પાર કરી જશે. જાણકારો માને છે કે, આ કોઈ ભયસ્થાન કે ચેતવણી નથી પણ હવે પ્રદુષણ અને તેના કારણે થતાં મોત મહામારીની જેમ વધી રહ્યા છે.

કચ્છ, જે એક સમયે દુર્ગમ હતું, તેણે બે દાયકામાં કાયાપલટ કરી છે. UNESCO અને UNWTO જેવી સંસ્થાઓએ નોંધ લીધી છે. 2001ના ભૂકંપ બાદ કચ્છ પોતાની સંસ્કૃતિ અને પ્રાકૃતિક સંપત્તિથી વિશ્વના પ્રવાસન નકશા પર પાંચ સીમાચિહ્નો અંકિત કર્યા છે. લખપત ગુરુદ્વારા(UNESCO), ધોળાવીરા(UNESCO World Heritage Site), ધોરડો(UNWTO), સ્મૃતિવન(Prix Versailles એવોર્ડ) અને છારી ઢંઢ(રામસર સાઈટ)નો સમાવેશ થાય છે.

અમૃતા પ્રીતમની ‘પિંજર’ ફિલ્મ (2003) ભારત-પાકિસ્તાનના ભાગલાની કથા છે. સંબંધ તોડવાથી વ્યક્તિ જાય છે પણ સ્મૃતિઓ નહીં. નવી પેઢીના ‘મુવ ઓન’ જેવા શબ્દો છતાં ભૂતકાળ ભૂંસાતો નથી. સંબંધોના ‘પિંજર’માં કેદ આપણે, સમય સાથે બદલાતા સંબંધોને શાંતિથી સ્વીકારવા જરૂરી છે. ગુલઝારની ગઝલ શીખવે છે કે સમયને ભૂંસવાના બદલે સહજતાથી વહેતા રહો. ભૂલો સુધારી, સ્નેહથી સંબંધ જાળવો, દરેક સંબંધમાં સમજદારી અને સ્વીકાર જરૂરી છે.

આ લેખમાં લજ્જા દવે પંડ્યા, ડૉ. એન. રાજમ, હરમનપ્રીત કૌર ભૂલર, અલકા યાજ્ઞિક અને સવિતા પુનિયા જેવી મહિલાઓ જેમણે તેમના ક્ષેત્રમાં ઉત્કૃષ્ટ યોગદાન આપ્યું છે અને પદ્મ વિભૂષણ, પદ્મ ભૂષણ, અને પદ્મશ્રી જેવા દેશના સર્વોચ્ચ સન્માનોથી નવાજવામાં આવ્યા છે, તેમના વિશે માહિતી આપવામાં આવી છે. જેમાં કળા, રમતગમત, સમાજ સેવા, અને વિજ્ઞાન જેવા ક્ષેત્રોમાં તેમનું યોગદાન દર્શાવવામાં આવ્યું છે.

લતા જગદીશ હિરાણીની વાર્તામાં, અબ્દુલ નામનો ટ્રક ડ્રાઈવર મીનુ નામની છોકરીને નિર્જન રસ્તે લઈ જાય છે, મીનુ ડરેલી છે અને ઝૂંપડીમાં થયેલા મારને યાદ કરે છે. રસ્તામાં અબ્દુલનું વર્તન વિચિત્ર છે, પણ મીનુને થોડી રાહત થાય છે જ્યારે અબ્દુલ તેને મારતો નથી કે ગાળ બોલતો નથી, અંતે અબ્દુલ તેને એક મકાનમાં લઈ જાય છે અને જમવાનું આપે છે, મીનુ ડરી જાય છે પણ અબ્દુલ તેને શાંત પાડે છે.

જૂના સમયમાં, જતીન અને નયન વેકેશનમાં મામાને ઘેર ગયા, જ્યાં VCR અને ‘DON’ ફિલ્મનો પ્લાન બન્યો. ગંભીરકાકાને ત્યાં ‘પિક્ચર’ જોવા પહોંચેલા જતીનનું સ્વાગત થયું, જાણે જોવા આવનાર છોકરો એ જ હોય! ગરમાગરમ લોચો અને ચા પીરસાયા, અને રાજકારણની ચર્ચા પણ થઈ. પછી નયન આવ્યો, ત્યારે ખબર પડી કે આ તો ‘લોચો’ થઈ ગયો! બીજે દિવસે સસ્પેન્સ ખુલ્યું કે જતીન એ જ સમયે પહોંચ્યો જ્યારે ગંભીરકાકાની છોકરી માટે છોકરો આવવાનો હતો.

આ લેખમાં વસંત પંચમીના આગમન અને આજના યાંત્રિક જીવનમાં તેની ઝાંખી અસર વિશે વાત કરી છે. Suresh Dalalની કવિતાથી શરૂ કરીને, લેખક કહે છે કે વસંત હવે કેલેન્ડર અને નિબંધોમાં જ રહી ગઈ છે. ગામડામાં વસંતનું મહત્વ અને શહેરમાં માણસની પ્રકૃતિથી દૂર થવાની વાત કરે છે, છતાંય થોડા સ્મરણો અને સંવાદોથી વસંતને માણી શકાય છે. વસંત ઋતુ એટલે પ્રેમ, કરુણા અને પ્રભુની અનુભૂતિ.

આજના સમયમાં હિંસા, લૂંટ અને ફ્રોડના કિસ્સાઓ વધી રહ્યા છે, ત્યારે મહિલાઓએ પોતાની સુરક્ષા માટે સજ્જ થવું જરૂરી છે. "પરખ" તમને એ જાણવામાં મદદ કરે છે કે તમે તમારી સુરક્ષા માટે કેટલા સજાગ છો. પ્રશ્નોના જવાબ આપો અને જાણો કે તમારે કેટલી કાળજી લેવાની જરૂર છે, શું તમે તમારી જાતને બચાવવા સક્ષમ છો? આ એક self-assessment TEST છે.

જનરલ નરવણેના પુસ્તક પર હોબાળો, જેમાં ડોકલામ વિવાદમાં મોદી સરકારની ભૂમિકા સામે સવાલ ઉઠાવ્યા. અગાઉ પણ સરકાર અને સેના વચ્ચે મતભેદો થયા છે. જનરલ કરિયપ્પાને નેહરુએ નીતિગત બાબતો પર મંતવ્યો આપવા બદલ ખખડાવ્યા હતા. જનરલ થિમૈયાના રાજીનામા વખતે નેહરુએ "TEMPERAMENTAL મતભેદ" કહ્યા. એડમિરલ વિષ્ણુ ભાગવતને પુસ્તકના કારણે હટાવાયા અને વાજપેયી સરકારે ટેકો ગુમાવ્યો. જનરલ વી.કે.સિંઘ મોદી સરકારમાં મંત્રી બન્યા. આર્મી ચીફે લાલ બહાદુર શાસ્ત્રીને ખોટી સલાહ આપી, જનરલ સુંદરજીએ રાજીવ ગાંધીનો વિશ્વાસ ગુમાવ્યો અને સિયાચીનના ઉકેલમાં INDIN ARMYએ સરકારને ટેકો ન આપ્યો.

ગાંધીજીની પુણ્યતિથિ નિમિત્તે સ્મરણાંજલિ: ગરીબ મહિલાની વાત સાંભળીને કસ્તુરબા ભાવુક થયા. ચંપારણના ખેડૂતોની સ્થિતિ જોઈને ગાંધીજીએ વસ્ત્રો ઓછા કરવાનો નિર્ણય કર્યો, કારણ કે દેશની લાખો બહેનો પાસે શરીર ઢાંકવા પૂરતાં કપડાં ન હતા. આથી જ તેમણે જીવનપર્યંત ઓછા કપડા પહેર્યા, જે Winston Churchillએ તેમને 'અર્ધનગ્ન ફકીર' કહ્યા, છતાં તેઓએ દેશ માટે આઝાદી અપાવી અને સાદગીથી જીવ્યા. ગાંધીજીએ King Georgeને પણ પોતાના સાદા પહેરવેશમાં મળ્યા.

ટોચની AI કંપની એન્થ્રોપિકના CEO ડારિયો એમોડેઈએ ચેતવણી આપી છે કે AI બાયોલોજિકલ વેપન્સ બનાવી શકે છે. AI બાયોલોજિકલ સાયન્સનું જ્ઞાન ધરાવે છે અને પ્રોમ્પ્ટ આપવાથી ખતરનાક માહિતી આપી શકે છે. આ વેપન્સ માનવ અને પર્યાવરણ માટે જોખમી છે, અને દુરુપયોગથી મોટી ખુંવારી થઈ શકે છે. જે વર્ષોની મહેનતથી મળે તે માહિતી AI મિનિટોમાં શોધી આપે છે.

ઓરેકલે OpenAI સાથે ભાગીદારીમાં 156 અબજ ડોલરનું રોકાણ કર્યું, જેના કારણે કર્મચારી ખર્ચ ઘટાડવા 30,000 કર્મચારીઓની છટણી કરશે. આનાથી 8થી 10 અબજ ડોલરની બચત થશે, જે OpenAI સાથેની ભાગીદારીને વેગ આપશે. આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સનું નોકરીઓ પર બૂલડોઝર ફરી વળ્યું છે, ઓરેકલે OpenAIમાં રોકાણની ઊંચી કિંમત ચૂકવવી પડી રહી છે.

જિનપિંગે અમેરિકન ડોલરના દિવસો પૂરા થવાની આગાહી કરી, યુઆનને સ્થાન લેવા તૈયાર જણાવ્યું. ટ્રમ્પના ટેરિફથી કંટાળેલા દેશો ડોલરનો તોડ ઇચ્છે છે, જે યુઆન માટે તક છે. વર્તમાનમાં વિશ્વને અનિશ્ચિતતા વચ્ચે ભરોસાપાત્ર ચલણની જરૂર છે, યુઆન બની શકે છે. ચીન આર્થિક રીતે મજબૂત થઈ રહ્યું છે.

નરેન્દ્ર મોદી સાથે વાતચીત બાદ અમેરિકન પ્રમુખ ટ્રમ્પે જાહેરાત કરી કે ટેરિફ 50% થી ઘટાડીને 18% કરાયો છે. ભારતે અમેરિકા પાસેથી ઉર્જા, ટેકનોલોજી, કૃષિ, કોલસા એમ 500 અબજ ડોલરની ખરીદીની ખાતરી આપી છે. ટ્રેડ ડીલ હેઠળ અમેરિકાની પ્રોડક્ટ્સ પર ભારતમાં ઝીરો ટેક્સ, પણ USમાં ભારતીય ઉત્પાદનો પર 18% ટેરિફ રહેશે.

ભારતીય મૂળના વૈજ્ઞાનિક વીરભદ્રન રામનાથનને 2026નો પ્રતિષ્ઠિત Crafoord Prize મળશે, જેને જિઓસાયન્સનું નોબેલ કહે છે. તેમણે CFCs અને પ્રદૂષણની જળવાયુ પર થતી અસર અંગે મહત્વપૂર્ણ સંશોધનો કર્યા છે. તેમની શોધથી ગ્લોબલ વોર્મિંગને સમજવામાં અને પર્યાવરણ બચાવવા આંતરરાષ્ટ્રીય સંધિઓ બનાવવામાં મદદ મળી. નાસામાં તેમણે CFCsની ગરમી શોષવાની ક્ષમતા શોધી અને ભારતીય ચોમાસા પર બ્રાઉન ક્લાઉડ્સની અસર પણ દર્શાવી.

ઈરાનના સુપ્રીમ લીડરની ચેતવણી પર ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પ્રતિક્રિયા આપી. ટ્રમ્પે કહ્યું કે તેઓ તહેરાનને લઈને સકારાત્મક છે અને તેમને તહેરાન સાથે સોદો થઈ શકશે. ખામેનીએ અમેરિકાને યુદ્ધની ચેતવણી આપી અને ઈરાનમાં વિરોધ પ્રદર્શનોને "ષડયંત્ર" ગણાવ્યા. ટ્રમ્પે પરમાણુ શસ્ત્ર કાર્યક્રમ પર સોદાની સંભાવના વ્યક્ત કરી છે, જોકે ઈરાન રક્ષણાત્મક ક્ષમતાઓ પર નિયંત્રણો સ્વીકારશે નહીં.

ઈરાનમાં સરકાર વિરુદ્ધ વિરોધ પ્રદર્શનો થઈ રહ્યા છે, જેના કારણે વૈશ્વિક બજારમાં સોનાના ભાવ વધી રહ્યા છે. ઈરાનમાં ચાંદીનો ભાવ ભારતીય ચલણમાં ₹6,607.15 પ્રતિ ગ્રામ છે, જ્યારે સોનાનો ભાવ ₹320,728.11 પ્રતિ ગ્રામ છે. ભારતીય કસ્ટમ નિયમોનુસાર, પુરુષો 20 ગ્રામ અને મહિલાઓ 40 ગ્રામ સુધીનું સોનું ડ્યુટી વિના લાવી શકે છે. વધુ સોનું ફી ભરીને લાવી શકાય છે.

એક ગરીબ વ્યક્તિ નિષ્ફળતાથી હતાશ થયો. ગામના સંતે વાંસ અને કેક્ટસના છોડની વાત કરી સમજાવ્યું કે ધીરજથી પ્રયાસ કરવાથી સફળતા મળે છે. નિષ્ફળતા અસ્થાયી છે, પ્રયાસ ચાલુ રાખો. પોઝિટિવ રહો, નિયમિત અભ્યાસ કરો, માર્ગદર્શકની સલાહ લો. પોતાના પર ભરોસો રાખો. મહેનત અને ધીરજથી સફળતા મળશે. DON'T GIVE UP.

બજેટના એક દિવસ પછી શેરબજારમાં તેજી જોવા મળી છે. સેન્સેક્સ 200 પોઈન્ટ વધીને 81,000 પર કારોબાર કરી રહ્યો છે, જ્યારે નિફ્ટીમાં 50 પોઈન્ટનો ઉછાળો છે. ગઈકાલે બજારમાં ઘટાડો થયો હતો. સરકારે ફ્યુચર્સ ટ્રેડિંગ પર લાગતા STTમાં વધારો કર્યો છે. FII એ ₹588 કરોડના શેર વેચ્યા છે. એશિયન અને અમેરિકન બજારમાં ઘટાડો નોંધાયો છે.

નાણા મંત્રી નિર્મલા સીતારમણે બજેટ 2026-27 રજૂ કર્યું. જેમાં પર્યટનને પ્રોત્સાહન આપવા 50 શહેરોમાં વર્લ્ડ ક્લાસ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઊભું કરાશે. ભારતને ઓલ-સીઝન ડેસ્ટિનેશન અને ગ્લોબલ ટુરિસ્ટ-હબ બનાવવાનો હેતુ છે, સાથે જ ટિયર 2-3 શહેરોની અર્થવ્યવસ્થા મજબૂત થશે. મંદિરોના શહેરોમાં આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાસીઓ માટે વિશેષ સુવિધાઓ વિકસાવાશે અને નેશનલ ડેસ્ટિનેશન ડિજિટલ નોલેજ ગ્રિડ દ્વારા ડિજિટલ ડેટા તૈયાર થશે. IIM દ્વારા ગાઇડને તાલીમ મળશે અને સીપ્લેન VGF યોજના પણ શરૂ થશે.

જળપ્લાવિત વિસ્તારો ઇકોસિસ્ટમનો ભાગ છે, જૈવવિવિધતા જાળવે છે. 1971માં 'રામસર' શહેરમાં વેટલેન્ડ્સ સંરક્ષણ માટે સંધિ થઈ. ભારત 1982માં જોડાયું. 2026 માટે થીમ "Wetlands and Traditional Knowledge" છે. ગુજરાતમાં કચ્છનું ‘છારી-ઢંઢ’ 98મી રામસર સાઇટ બન્યું. ગુજરાતમાં પાંચ રામસર સાઇટ્સ છે. વેટલેન્ડ પાણી શુદ્ધ કરે છે.