છત્રપતિ શિવાજી મહારાજનું રહસ્યમય મોત: ઝેર કે કુદરતી?
છત્રપતિ શિવાજી મહારાજનું રહસ્યમય મોત: ઝેર કે કુદરતી?
Published on: 03rd April, 2026

3 એપ્રિલ 1680ના રોજ રાયગઢમાં શિવાજી મહારાજનું 50 વર્ષની વયે અવસાન થયું, જે ઇતિહાસકારોમાં ચર્ચાનો વિષય છે. 'ઝેર' આપવાની થિયરી રાજકીય ખેંચતાણને કારણે માનવામાં આવે છે, પરંતુ મોટાભાગના ઇતિહાસકારો નકારે છે. સર જદુનાથ સરકાર અને જેમ્સ ડફ જેવા ઇતિહાસકારો બીમારીને કારણ માને છે. અંતિમ શ્વાસ લેતા પહેલાં મહારાજે સ્વરાજની રક્ષા કરવાનું વચન લીધું હતું. ઐતિહાસિક પુરાવાઓ કુદરતી બીમારી તરફ ઈશારો કરે છે. તેમણે ટૂંકા જીવનમાં અજેય સામ્રાજ્ય ઉભું કર્યું.