ન્યૂઝીલેન્ડની ‘બર્ડ ઓફ ધ યર’ ચૂંટણીમાં બ્લેક રોબિન, સ્થાનિક ભાષામાં ‘કાકારુઇયા’, વિજેતા બન્યું છે. આ સ્પર્ધા માત્ર પક્ષીઓની સુંદરતા માટે નથી, પરંતુ લુપ્ત થતી પ્રજાતિઓના સંરક્ષણ અંગે જાગૃતિ ફેલાવવા માટે છે. 1.05 લાખથી વધુ મત પડ્યા, જેમાં બ્લેક રોબિને કાકાપો અને કારેઆરેઆ જેવા પક્ષીઓને હરાવ્યા. 1980માં માત્ર 5 બ્લેક રોબિન બચ્યા હતા, જે હવે 350 સુધી પહોંચ્યા છે. આ જીત વન્યજીવ સંરક્ષણમાં એક ચમત્કારિક વાપસી દર્શાવે છે.

ઇજિપ્તના રણ અને પર્વતમાળાઓ વચ્ચે આવેલું સેન્ટ કેથરીન, ઇસ્લામ, ખ્રિસ્તી અને યહૂદી ધર્મોનું મિલનસ્થળ છે. 1577 મીટરની ઊંચાઇએ આવેલું આ સ્થળ 2002માં યુનેસ્કો દ્વારા વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઇટ જાહેર થયું. સંત હેલેનાએ 337માં ચર્ચ અને આશ્રયસ્થાન બનાવ્યું, જ્યારે જસ્ટિનિયન પ્રથમે 527-565માં તેને કિલ્લા જેવા મઠમાં ફેરવ્યું. 9મી સદીમાં સેન્ટ કેથરીનના અવશેષો મળ્યા બાદ આ સ્થળ પ્રખ્યાત થયું. મઠની દીવાલો 15-25 મીટર ઊંચી અને 2-3 મીટર જાડી છે. 1400થી વધુ વર્ષોથી અહીં સંતો રહે છે અને બાયઝેન્ટાઇન પરંપરાઓ જાળવી રાખે છે. અહીં વિશ્વની સૌથી જૂની ખ્રિસ્તી હસ્તપ્રતો અને દુર્લભ પુસ્તકોનો સંગ્રહ છે.

મહાભારતના `શાંતિપર્વ'માં પિતામહ ભીષ્મ યુધિષ્ઠિરને શીખવે છે કે વિરોધીઓ કે શત્રુઓ સામે ક્યારેય ક્રોધાવેશમાં આવી અસભ્ય વર્તન ન કરવું જોઈએ. આ માત્ર નબળાઈ અને અસુરક્ષા દર્શાવે છે. તેના બદલે, વ્યક્તિગત કે જાહેરમાં મુલાકાત વખતે ઋજુતા, નમ્રતા અને ગ્રેસ સાથે વ્યવહાર કરવો એ શક્તિ અને પરિપક્વતાની નિશાની છે. વૃક્ષની જેમ, જે કુહાડીને પણ છાંયો આપે છે, તેમ લીડરે પણ પોતાના પ્રતિસ્પર્ધી સામે સંયમ જાળવવો જોઈએ. આ આત્મવિશ્વાસ અને મેચ્યોરિટી દર્શાવે છે, જે આધુનિક કોર્પોરેટ અને રાજકીય જગતમાં પણ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે.

પક્ષીઓ એટલે નાજુક અને ઉડતા જીવોની કલ્પના સામાન્ય છે, પરંતુ વિશ્વમાં કેટલાક પક્ષીઓ અત્યંત ભારે હોય છે. આ ટોપ 5 વજનદાર પક્ષીઓમાં શાહમૃગ (156 કિલોગ્રામ), દક્ષિણ કાસોવરી (80-85 કિલોગ્રામ), ઇમુ (50-55 કિલોગ્રામ), સમ્રાટ પેંગ્વિન (45 કિલોગ્રામ) અને ગ્રેટર રિયા (15-40 કિલોગ્રામ) નો સમાવેશ થાય છે. આ પક્ષીઓ તેમના વિશાળ શરીરને કારણે ઉડવાને બદલે દોડવા, તરવા અથવા ચાલવા માટે અનુકૂળ બન્યા છે, જે કુદરતની વિવિધતા દર્શાવે છે.

મધ્યપ્રદેશમાં નર્મદા નદીનું પાણી સોન બેઝિન સુધી પહોંચાડવા માટે એક અદભૂત એન્જિનિયરિંગ સિદ્ધિ હાંસલ કરવામાં આવી છે. ભારતના વૈજ્ઞાનિકોએ લગભગ ૧૧.૯૫ કિલોમીટર લાંબી ગુરુત્વાકર્ષણ-ફ્લો ટનલનું નિર્માણ પૂર્ણ કર્યું છે. આ ટનલ પર્વતની આરપાર બનાવવામાં આવી છે અને પાણીને આગળ ધકેલવા માટે કોઈ પંપની જરૂર નથી, જે તેને ભારતની પ્રથમ અને સૌથી લાંબી ગ્રેવિટી-ફ્લો ટનલ બનાવે છે. આ પ્રોજેક્ટનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય વિંધ્યાચળ પર્વતમાળાના કારણે પાણીની તંગીનો સામનો કરી રહેલા વિસ્તારોની ખેતીને સિંચાઈ માટે પાણી પૂરું પાડવાનો છે.

વાસણો પર નામ કોતરવાની પ્રથા પ્રાચીન કાળથી ચાલી આવે છે, જે માત્ર માલિકી સ્પષ્ટ કરવા પૂરતી સીમિત નથી, પરંતુ સ્મૃતિઓ અને પરિવારના ઇતિહાસનો ભંડાર પણ છે. મેસોપોટેમિયાથી શરૂ થયેલી આ પ્રથા, ભારતમાં પણ કુટુંબિક સંપત્તિ અને વારસો દર્શાવવા માટે તાંબા અને પિત્તળનાં વાસણો પર હાથથી કોતરણી સ્વરૂપે વિકસિત થઈ. 15મી સદીમાં યુરોપમાં બ્યુરિન ટેક્નોલોજીના આગમનથી આ કોતરણી વધુ સુલભ બની. ઔદ્યોગિકીકરણ સાથે, સંપત્તિની સુરક્ષા અને વ્યવહારિકતા માટે નામ કોતરવાની પ્રથા વધુ પ્રચલિત બની.

માનવ શરીરમાં અબજો કોષો વસે છે, જેમનું આયુષ્ય, કદ અને કાર્ય જુદા જુદા હોય છે. રક્તકણો થોડા દિવસો જીવે છે, જ્યારે ન્યુરોન્સ આજીવન કાર્યરત રહે છે. શરીરના પોતાના કોષો કરતાં બેક્ટેરિયા જેવા મહેમાન કોષોની સંખ્યા વધુ હોય છે, જે આપણા પાચનતંત્રમાં મુખ્યત્વે રહે છે. દરેક કોષ શરીરના એક જવાબદાર નાગરિકની જેમ કાર્ય કરે છે, જે પોતાના સ્વભાવ અને કર્તવ્યનું પાલન કરે છે. કોષોના અનિયંત્રિત વિકાસને કેન્સર કહેવાય છે, જે એક અપવાદ છે.

ડો. બ્રાયન એલ. વાઇસનું પુસ્તક 'Many Lives, Many Masters' એક મનોચિકિત્સકના અસાધારણ અનુભવનું વર્ણન કરે છે. ચિંતાથી પીડાતી દર્દી કેથરિન, હિપ્નોસિસ દરમિયાન તેના પૂર્વજન્મની ઘટનાઓ અને 'The Masters' નામના આધ્યાત્મિક સત્તાઓના સંદેશાઓ કહેવા લાગી. કેથરિન દ્વારા ડો. વાઇસના મૃત દીકરા વિશેની અંગત વિગતો જણાવતા, મનોચિકિત્સકની જીવન, મૃત્યુ અને ચેતના વિશેની સમજ બદલાઈ ગઈ. આ પુસ્તક પુનર્જન્મની શક્યતા અને માનવ મનની માયાજાળ વચ્ચે રસપ્રદ પ્રશ્ન ઊભો કરે છે.

ભારતની UNESCO વર્લ્ડ હેરિટેજ ટેન્ટેટિવ લિસ્ટમાં પાંચ નવી સાઇટ્સનો ઉમેરો થયો છે. આમાં મધ્ય પ્રદેશની ઉદયગિરિ ગુફાઓ, બાઘ ગુફા ચિત્રકળા, ગિન્નૌરગઢ કિલ્લો, અને ચંબલ ખીણના બટેશ્વર મંદિરોનો સમાવેશ છે. પાંચમી એન્ટ્રી મહાત્મા ગાંધીના સત્યાગ્રહના વિકાસને દર્શાવતી ભારત અને દક્ષિણ આફ્રિકાની સંયુક્ત ‘Sites of Satyagraha’ છે. આ ઉમેરા સાથે, ભારતના કુલ 78 સ્થળો હવે UNESCOની ટેન્ટેટિવ યાદીમાં છે. આ યાદી ભવિષ્યમાં વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઇટનો દરજ્જો મેળવવા માટેનો પ્રથમ પડાવ છે.

આપણું મન સ્વાભાવિક રીતે નકારાત્મક વિચારો તરફ ઝુકેલું રહે છે, જ્યારે સકારાત્મકતા કેળવવા પ્રયત્ન કરવો પડે છે. આનું કારણ આપણું અચેતન મન છે, જેમાં દબાયેલી ઇચ્છાઓ, લાગણીઓ અને અનુભવો ભેગા થાય છે. આપણે દરેક બાબતને દ્વૈતવાદી દ્રષ્ટિકોણથી જોઈએ છીએ, જેમ કે સારું-ખરાબ, સફળતા-નિષ્ફળતા. આ કારણે આપણે હંમેશા પસંદગીના દબાણમાં રહીએ છીએ અને નિર્ણયાત્મક બની જઈએ છીએ. મનની આ નિર્ણાયક વૃત્તિ જ આપણી મુખ્ય સમસ્યા છે, વિચારો નહીં. વસ્તુઓને દ્વિ-પરિમાણીય સિક્કાને બદલે એક-પરિમાણીય રેખા તરીકે જોવાથી તટસ્થતા કેળવી શકાય છે, જે માઇન્ડફુલનેસ અને ચોઇસલેસનેસના અભ્યાસથી શક્ય છે.

ચંદીગઢની એક મહિલા ઝૂ કીપર ૧૧૪ કિ.ગ્રા. વજનના મગર 'ડાર્થ'ને બાળકની જેમ હાથમાં ઝૂલાવે છે, જે જોઈને સૌ કોઈ આશ્ચર્યચકિત થઈ જાય છે. આ મહિલાએ જણાવ્યું કે ડાર્થ સાથે તેના વર્ષોથી કુટુંબીજન જેવા સંબંધો બંધાઈ ગયા છે અને તેમની વચ્ચે અતૂટ વિશ્વાસ છે. આ અનોખા સંબંધોનો વિડીયો ઈન્સ્ટાગ્રામ પર શેર કરવામાં આવ્યો છે, જેના પર લોકોએ પ્રચંડ, બહાદૂર અને અકલ્પ્ય જેવા શબ્દોમાં પ્રતિક્રિયા આપી છે. ઝૂ કીપરે અન્ય પ્રાણીઓ સાથે પણ પ્રેમ અને વિશ્વાસ કેળવવાની સલાહ આપી છે, પરંતુ સાવચેતી રાખવાનું પણ જણાવ્યું છે.

ઉત્તર પ્રદેશના રસ્તાઓ પર 308 પૈડાં ધરાવતી 200 ટન વજનની 'બાહુબલી' ટ્રક વાઇરલ થઈ છે. આ વિશાળ ટ્રકમાં બેલ્જિયમથી આવેલું 100 ફૂટ લાંબુ ઇન્ડસ્ટ્રીયલ વેક્યુમ બોઇલર છે, જે ઝારખંડ અને બિહાર થઈને લખીમપુર ખેરી જઈ રહ્યું છે. અહીં એશિયાનો પ્રથમ બાયોપ્લાસ્ટિક (PLA) પ્લાન્ટ બનશે. રસ્તાઓને નુકસાનથી બચાવવા અને વજન સમાન રીતે વહેંચવા માટે આ ખાસ ડિઝાઇન કરાયેલ Volvo મલ્ટી-એક્સલ મોડ્યુલર હાઇડ્રોલિક ટ્રેલરનો ઉપયોગ થયો છે. સુરક્ષિત સફર માટે 3 ઝોન અને 8 પોલીસ સ્ટેશન સતર્ક છે.

હૃદય, શરીરનો અવિરત પંપ, મુઠ્ઠી જેવડું હોવા છતાં જીવનનું અમૂલ્ય અંગ છે. તે દરરોજ લગભગ એક લાખ વખત ધબકી, 7570 લિટર લોહી પંપ કરે છે. આ સ્નાયુમય અંગ 2.5 અબજથી વધુ વખત ધબકી 20 કરોડ લિટરથી વધુ લોહીનું પરિભ્રમણ કરે છે. હૃદય શરીરના દરેક અંગ સુધી ઓક્સિજન અને પોષક તત્વો પહોંચાડે છે. નિયમિત કસરત, સંતુલિત આહાર અને ધૂમ્રપાનથી દૂર રહેવું તેના સ્વાસ્થ્ય માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે.

હોટલ રૂમમાં સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે, રૂમમાં પહોંચ્યા બાદ એલાર્મ ક્લોક, USB ચાર્જર, સ્વિચબોર્ડ, સ્મોક ડિટેક્ટર, ફોટો ફ્રેમ, અરીસા જેવી વસ્તુઓ ધ્યાનથી તપાસવી. કોઈપણ અસામાન્યતા, નાનું લેન્સ અથવા શંકાસ્પદ વસ્તુ દેખાય તો તેને અવગણશો નહીં. રૂમ અંધારું કરીને LED લાઈટ અથવા સ્માર્ટફોન કેમેરા વડે infrared પ્રકાશ તપાસી શકાય છે. બેડરૂમ અને બાથરૂમમાં ખાસ ધ્યાન આપવું. શંકા જણાય તો રૂમ બદલવો અથવા મેનેજમેન્ટ/પોલીસને જાણ કરવી.

વિશ્વ હૃદય દિન, 29 સપ્ટેમ્બર, હૃદય સ્વાસ્થ્ય અંગે જાગૃતિ લાવે છે. ભલે મુઠ્ઠી જેટલું, હૃદય સતત લોહી પરિભ્રમણ કરે છે. આરામમાં 60-100 Heart Rate સામાન્ય છે, જે ઉંમર, કસરત, તણાવ પર આધાર રાખે છે. આરામમાં હૃદય 5 લિટર/મિનિટ લોહી પંપ કરે છે. ગર્ભમાં જ શરૂ થતું હૃદય, SA node જેવા પેસમેકરથી ચાલે છે. હૃદયને પણ ઓક્સિજન જોઈએ, જે કોરોનરી ધમનીઓ પૂરી પાડે છે. સ્વસ્થ જીવનશૈલી, આહાર, કસરત, ઊંઘ, તણાવ નિયંત્રણ હૃદય માટે અત્યંત જરૂરી છે.

જ્યારે બાળકો અચાનક ભાવનાત્મક રીતે અસ્થિર થઈ જાય છે, ત્યારે મોટાભાગના વાલીઓ ગુસ્સે થઈ જાય છે. જોકે, વિજ્ઞાન દર્શાવે છે કે આ બાળકના મગજમાં થતી પ્રક્રિયા છે. બાળકના મગજનો એમિગ્ડાલા (amygdala) ભાગ ભય અને ક્રોધ જેવી લાગણીઓનું નિયંત્રણ કરે છે, જ્યારે પ્રીફ્રન્ટલ કોર્ટેક્સ (prefrontal cortex) તર્કનું નિયમન કરે છે. નાના બાળકોમાં પ્રીફ્રન્ટલ કોર્ટેક્સ અપરિપક્વ હોવાથી, તેઓ લાગણીઓના ભારે દબાણ હેઠળ આવી જાય છે. આવા સમયે, શાંત હાજરી અને કો-રેગ્યુલેશન (co-regulation) દ્વારા બાળકને શાંત પાડવું મહત્વપૂર્ણ છે. બાળકની અસહાયતાને સમજીને, લાગણીઓને દબાવવાને બદલે તેને સમજવાનો પ્રયાસ કરવો જોઈએ.

લસણ એ રસોડાની મુખ્ય વસ્તુ છે, જેનો ઉપયોગ અનેક વાનગીઓમાં થાય છે. વધુ પડતું ખરીદેલું લસણ જો યોગ્ય રીતે સ્ટોર ન કરવામાં આવે તો તે નરમ પડી શકે છે. આખું લસણ છોલેલા લસણ કરતાં વધુ સમય ચાલે છે. તેને ઠંડી, સૂકી અને હવાદાર જગ્યાએ રાખવું જોઈએ. રસોઈ ગેસ કે ગરમ વસ્તુઓની નજીક ન રાખવું. ભેજવાળી જગ્યા ટાળવી. છોલેલી કળીઓ ફ્રિજમાં બંધ કન્ટેનરમાં રાખવી. ફૂગ, સડો, ખરાબ ગંધ કે અસામાન્ય નરમાઈ દેખાય તો ઉપયોગ ન કરવો.

કાન એ માત્ર અવાજ ગ્રહણ કરવાનું અંગ નથી, પરંતુ તે સ્ત્રી-અવયવ છે અને સંગીતની ઉપાસનામાં તેનો મહત્ત્વનો ભાગ છે. આંખ પુરુષ-અવયવ છે, જેની જોવાની ક્ષમતા આરપાર હોય છે, જ્યારે કાન અનાક્રમક હોય છે. ઘોંઘાટને 'શ્રવણસૃષ્ટિમાં થતો બળાત્કાર' ગણાવ્યો છે, જ્યારે પ્રકૃતિના મધુર અવાજો, જેમ કે પંખીઓનો કલરવ, ઝરણાનો ગાન, અને વાંસળીનો સૂર, આત્માને શાંતિ આપે છે. કાનની સાચી કેળવણી વગરની કેળવણી અધૂરી છે, કારણ કે તે સમગ્ર ચેતનાને સંગીત સાથે જોડે છે.

AI ટેકનોલોજી માનવજાત માટે ઘાતક બની શકે છે તેવા ઓપનAI ના સેમ ઓલ્ટમેન, એન્થ્રોપિકના ડારિયો એમોડેઈ અને એક્સ-AI ના ઇલોન મસ્ક જેવા દિગ્ગજોના દાવા ચિંતાનો વિષય બન્યા છે. AI મોડલ્સ ભવિષ્યમાં માનવ નિયંત્રણ ગુમાવી શકે છે અથવા જૈવિક હથિયારો બનાવી શકે છે. આ ગંભીર સમસ્યાઓના નિવારણ માટે, ગ્રીન ડેટા સેન્ટર નીતિ, ડિજિટલ વોટરમાર્કિંગ અને શિક્ષણમાં ક્રિટિકલ થિંકિંગને પ્રોત્સાહન જેવા નીતિગત પગલાં તાત્કાલિક લાગુ કરવા અનિવાર્ય છે.

હરદ્વાર ગોસ્વામી ગુજરાતી સાહિત્યમાં ચંદ્રકાન્ત બક્ષી અને ચંદ્રકાન્ત શેઠ બે ઉત્તમ સર્જક છે. બંનેનો મિજાજ જુદો રહ્યો છે. બંનેની દોસ્તીની વ્યાખ્યામાં પુસ્તકોનું મહત્વ કોમન આવે છે. ચંદ્રકાન્ત શેઠ વિશે મીડિયાને ઓછી જાણકારી છે, છતાં તેમણે અઢળક સર્જન, સંપાદન અને સંશોધન કર્યું. બાળપણથી જ પુસ્તકોના શોખીન એવા ચંદ્રકાન્ત શેઠે વૈજ્ઞાનિક, ગૃહત્યાગી અને વાચનવીર બનવાની પ્રેરણા પુસ્તકોમાંથી મેળવી. કાલિદાસના 'મેઘદૂત'થી પ્રભાવિત થઈ તેમણે મહાકાવ્ય લખ્યું અને નાની ઉંમરેથી જ કવિતા અને લેખન ક્ષેત્રે સક્રિય બન્યા.

રોહિંગ્યા અલગતાવાદ એક મોટી ભૂલ હતી, જેના કારણે તેમને તેમના વતન મ્યાનમારથી ઉખેડી નાખવામાં આવ્યા. આધુનિક સમયમાં, બ્રિટિશરોએ રોહિંગ્યાઓને "રોહિંગ્યા" નામ હેઠળ એકત્રિત કર્યા, જેણે તેમને બૌદ્ધ બહુમતીથી અલગ કર્યા. પ્રથમ વિશ્વ યુદ્ધ અને બીજા વિશ્વ યુદ્ધ દરમિયાન, રોહિંગ્યાઓએ બ્રિટિશરોને વફાદાર રહીને બૌદ્ધો સાથે દુશ્મનાવટ વધારી. બીજા વિશ્વ યુદ્ધ પછી, બર્મા સ્વતંત્ર થયું, અને રોહિંગ્યાઓએ પાકિસ્તાન સાથે જોડાવાનો પ્રયાસ કર્યો, જેના કારણે બૌદ્ધો તેમના પ્રત્યે શંકાશીલ બન્યા. 1982ના નાગરિકતા કાયદાએ તેમને અધિકારોથી વંચિત રાખ્યા, અને સમય જતાં, તેઓ તેમના વતનમાંથી વિસ્થાપિત થવા મજબૂર બન્યા.

ગુજરાતી પ્રણવ ગુપ્તાએ અમેરિકામાં 6,000 કિલોમીટરની સાઇકલ યાત્રા કરી, જેનું વર્ણન ‘ઑપરેશન પીટર’ પુસ્તકમાં છે. ઇથાકાથી સિએટલ સુધીના આ પ્રવાસ દરમિયાન તેમણે અમેરિકાના 16 રાજ્યોની મુલાકાત લીધી. આ યાત્રાનો ઉદ્દેશ્ય અમેરિકાની સફળતાના કારણો અને નાગરિકોને મળતી તકોને સમજવાનો હતો. પુસ્તકમાં અમેરિકાના ઇતિહાસ, સંસ્કૃતિ અને વિવિધ રાજ્યોની લાક્ષણિકતાઓનું રસપ્રદ વર્ણન છે. પ્રણવની ભાષાશૈલી અને સ્થળ-વ્યક્તિનામોને આપેલા ગુજરાતી રંગને કારણે પુસ્તક પ્રેરણાદાયી બન્યું છે.

આપણા ઉપનિષદના ઋષિ કહે છે કે મન અને વાણી એકબીજામાં સમર્પિત હોવા જોઈએ. દેહના પાંચ મુખ્ય દોષો છે: કામ, ક્રોધ, નિઃશ્વાસ (નિરાશા), ભય અને નિદ્રા. આ દોષોના નિવારણ માટે સંકલ્પપૂર્વકની ક્ષમા એ સૌથી મોટો ઉપાય છે. ભગવદ્દગીતા અને અન્ય ગ્રંથોમાં પણ આ દોષોના સ્વરૂપ અને નિયંત્રણ વિશે વિસ્તૃત ચર્ચા કરવામાં આવી છે. કામ પ્રકૃતિ છે, પણ તેનો અતિરેક દોષ બને છે. ક્રોધ, ભય અને અતિશય નિદ્રા પણ દોષારૂપ છે. નિરાશા ન લાવવી અને સંકલ્પબળથી આગળ વધવું જરૂરી છે.

મોઢેરાના સૂર્યમંદિરને નિર્માણના ૧૦૦૦ વર્ષ પૂર્ણ થયા છે. મહમૂદ ગઝનીએ સોમનાથ લૂંટયું તે જ વર્ષે, ૧૦૨૬માં, પાટણના રાજા ભીમદેવ સોલંકીએ મોઢેરામાં ભવ્ય સૂર્યમંદિરનું નિર્માણ શરૂ કરાવ્યું. આ મંદિર ધાર્મિક આઘાતમાંથી રાહત આપવા અને વીરોની યાદમાં બનાવાયું હતું. ૨૩.૬ અક્ષાંશ વૃત્ત પર કર્કવૃત્ત નજીક આવેલા મોઢેરામાં સૂર્યના સીધા કિરણો પડતાં હોવાથી તેનું નિર્માણ સ્થળ તરીકે પસંદગી કરવામાં આવી. પ્રાચીન ખગોળવિજ્ઞાન અને અદ્વિતીય સ્થાપત્ય કળાનો સમન્વય આ મંદિરમાં જોવા મળે છે.

વિશ્વભરમાં વિવિધ ધર્મો અને સંસ્કૃતિઓએ પિતૃઓ પ્રત્યે ઊંડો આદર અને મહત્વ દર્શાવ્યું છે. હિન્દુ ધર્મમાં પિતૃઓને આધ્યાત્મિક શક્તિ માની પૂજાય છે, જ્યારે ઇસ્લામ અને ખ્રિસ્તી ધર્મમાં તેમની પૂજા નિષેધ છે, પરંતુ સ્મરણ અને સદ્કર્મો દ્વારા સન્માન અપાય છે. બૌદ્ધ ધર્મ સદ્કર્મો પર ભાર મૂકે છે, જ્યારે શિન્ટો અને તાઓ ધર્મ પિતૃઓને જીવંત આત્મા તરીકે માને છે જે માર્ગદર્શન અને રક્ષણ આપે છે. યોરૂબા ધર્મમાં પિતૃઓ ભૌતિક અને આધ્યાત્મિક જગત વચ્ચે સેતુરૂપ છે. આ રીતે, દરેક સંસ્કૃતિમાં પિતૃઓ પ્રત્યેની ભાવનાઓ અનન્ય રીતે વ્યક્ત થાય છે.

મહાભારત કાળના વિદ્વાન વિદુરજીની 'વિદુર નીતિ' જીવનના અનેક પાસાંઓ પર માર્ગદર્શન આપે છે. આ નીતિ અનુસાર, જીવનમાં મોટા સંકટ આવતા પહેલા કેટલાક સ્પષ્ટ સંકેતો મળે છે, જેને અવગણવા જોઈએ નહીં. જેમાં અહંકારનો ઉદય, ખોટા લોકોની વાતોનું આકર્ષણ અને ક્રોધ તથા કઠોર વાણીનો સમાવેશ થાય છે. વિદુર નીતિ સમજાવે છે કે આ સંકેતોને ઓળખીને વ્યક્તિ પોતાના જીવનને સુરક્ષિત રાખી શકે છે અને મુશ્કેલ સમયનો સામનો કરવા માટે તૈયાર રહી શકે છે.

19મી સદીના Bengal Renaissance ના પ્રખર વિચારક, સમાજ સુધારક અને લેખક ઈશ્વરચંદ્ર વિદ્યાસાગરે ભારતીય સમાજમાં, ખાસ કરીને નારી ઉત્થાન અને શિક્ષણ ક્ષેત્રે ક્રાંતિકારી પરિવર્તનો લાવ્યા. તેમણે Sanskrit Press ની સ્થાપના કરી અને Sanskrit College, Kolkata ના Principal તરીકે નીચલી જ્ઞાતિના વિદ્યાર્થીઓ માટે પણ શિક્ષણના દ્વાર ખોલ્યા. બંગાળી ભાષાને સરળ બનાવી "Borno Porichoy" ની રચના કરી. તેમના પ્રયાસોથી Hindu Widow's Remarriage Act, 1856 પસાર થયો, જેના પગલે તેમણે પોતાના પુત્રના લગ્ન પણ એક વિધવા સાથે કરાવ્યા.

ભારતમાં રવિવારની રજાનો ઇતિહાસ રસપ્રદ છે. 1890 પહેલાં કામદારોને સાતેય દિવસ કામ કરવું પડતું હતું. મજૂર નેતા નારાયણ લોખંડેના સંઘર્ષ બાદ 10 જૂન 1890થી રવિવારની રજા શરૂ થઈ. 1940માં ડૉ. બાબાસાહેબ આંબેડકરના પ્રયાસોથી 8 કલાકના કામના નિયમને માન્યતા મળી. 1985થી પાંચ દિવસના સપ્તાહની વ્યવસ્થા અમલમાં આવી, જે હવે બેન્ક કર્મચારીઓ દ્વારા વિસ્તૃત કરવાની માગ થઈ રહી છે.

સમય વ્યવસ્થાપન અને કાર્યક્ષમતા વધારવા માટે અનેક નિષ્ણાતોએ વ્યવહારુ સૂચનો આપ્યા છે. પાંચ-સેકન્ડના નિયમથી તાત્કાલિક કાર્યરત થવું, ફેનમેન ટેકનિકથી જટિલ વિષયોને સરળ બનાવવું, અને આઈઝનહોવર મેટ્રિક્સ દ્વારા કાર્યોને પ્રાધાન્ય આપવું. બે-મિનિટના નિયમથી નાના કાર્યોને તરત પૂરા કરવા, અને પોમોડોરો ટેકનિકથી ૨૫-૨૫ મિનિટના ધ્યાન કેન્દ્રિત કાર્ય સત્રો સાથે ટૂંકા વિરામ લેવા. આ પદ્ધતિઓ મનને વિચલિત થતું અટકાવે છે અને ઉત્પાદકતા વધારે છે.

ઓસ્ટ્રેલિયાના જંગલોનું અદ્ભુત પક્ષી લાયરબર્ડ (Lyrebird) તેની અસાધારણ નકલ કરવાની ક્ષમતા અને નર પક્ષીની મોહક પૂંછડી માટે પ્રખ્યાત છે. તેની પૂંછડી 'લાયર' (Lyre) વાદ્ય જેવી આકારની હોય છે, જે નૃત્ય સમયે માદાને આકર્ષવા ફેલાવાય છે. લાયરબર્ડ વિવિધ પક્ષીઓ, પ્રાણીઓ અને માનવસર્જિત અવાજોની હૂબહૂ નકલ કરી શકે છે, જે તેને અત્યંત ચતુર બનાવે છે. શરમાળ અને જમીન પર રહેતું આ પક્ષી મજબૂત પગ વડે શિકાર કરે છે.