વલસાડ સિવિલ હોસ્પિટલમાં મહારાષ્ટ્રના 48 વર્ષીય દર્દીએ ભેદી સંજોગોમાં ડ્રેસિંગ રૂમમાં ફાંસો ખાઈ આત્મહત્યા કરી લેતા ચકચાર મચી છે. ડાયાબીટીસની ગંભીર બિમારીથી પીડાતા રાકેશ બબન બોરગે (ઉ.વ.49) શારીરિક અને માનસિક તણાવમાં હતા. મંગળવારે રાત્રે રૂમમાં લગાવેલા ફાયર સ્પ્રિન્કલર સાથે ચાદર વડે ફાંસો ખાતા હોસ્પિટલની સુરક્ષા અને પ્રશાસનની કામગીરી પર અનેક પ્રશ્નો ઉભા થયા છે. પોલીસે મૃતદેહનો કબજો લઈ PM માટે મોકલી તપાસ હાથ ધરી છે.

487 વર્ષના જામનગરનો ઐતિહાસિક વારસો, જે 1946માં ધનવંતરી મંદિર અને ગુલાબકુંવરબા આયુર્વેદ મહાવિદ્યાલયની સ્થાપનાથી શરૂ થયો. ત્યારબાદ 1965માં ગુજરાત આયુર્વેદ યુનિવર્સિટીની સ્થાપના થઈ, જેણે આયુર્વેદને વૈજ્ઞાનિક અભિગમ સાથે વિશ્વ સમક્ષ રજૂ કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી. 2020માં ITRAની સ્થાપના સાથે સંસ્થાને રાષ્ટ્રીય મહત્વનો દરજ્જો મળ્યો. હવે રૂ.269.73 કરોડના ખર્ચે વિશ્વનું પ્રથમ વૈશ્વિક પરંપરાગત ચિકિત્સા કેન્દ્ર આકાર લઈ રહ્યું છે.

ભારતીય શાકાહારી આહારમાં પ્રોટીન માટે રાજમા, ચોળા અને કાળા ચણા લોકપ્રિય છે. આ ત્રણેય સસ્તા, પૌષ્ટિક અને વિવિધ રીતે બનાવી શકાય છે. જોકે, પ્રોટીનની માત્રા વિશે પ્રશ્ન થાય છે. 100 ગ્રામ રાંધેલા કઠોળ મુજબ, ચોળામાં આશરે 8.9 ગ્રામ, રાજમામાં 8.7 ગ્રામ અને કાળા ચણામાં 8-9 ગ્રામ પ્રોટીન હોય છે. ચોળા પ્રોટીનમાં થોડા આગળ હોવા છતાં, તફાવત નજીવો છે. તેથી, કેટલું ખાઓ છો અને તેની સાથે શું લો છો તે વધુ મહત્વનું છે.

જામનગર, જે પોતાની પ્રાચીન આયુર્વેદિક પરંપરા માટે જાણીતું છે, તેની આરોગ્ય સેવાઓની સફર 1946માં ધનવંતરી મંદિરની સ્થાપનાથી શરૂ થઈ. આ પ્રગતિ 1965માં ગુજરાત આયુર્વેદ યુનિવર્સિટીની સ્થાપના દ્વારા વિસ્તરી, જે આયુર્વેદને વૈજ્ઞાનિક દિશા આપી. 2020માં, આ સંસ્થાને "ઈન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ટીચિંગ એન્ડ રિસર્ચ ઈન આયુર્વેદ" (ITRA) તરીકે રાષ્ટ્રીય મહત્વનો દરજ્જો મળ્યો. આ ઐતિહાસિક સિદ્ધિ બાદ, જામનગર વિશ્વના પ્રથમ WHO-GCTM સેન્ટર તરીકે પસંદગી પામ્યું, જે પરંપરાગત દવાઓના સંશોધનનું વૈશ્વિક કેન્દ્ર બન્યું છે.

લંડનમાં એક ઘડિયાળ ઉત્પાદકે ચંદ્રની સ્થિતિ દર્શાવતું પંચાંગવાળું ઘડિયાળ વેચાણ માટે બહાર પાડ્યું. જાહેરખબરમાં જણાવ્યું કે આ ઘડિયાળ શિકારી, ડૉક્ટરો અને દાણચોરો માટે ઉપયોગી છે. બ્રિટિશ મેડિકલ જર્નલના નિષ્ણાતોના મતે, ચંદ્રની સ્થિતિ ડૉક્ટરો, ખાસ કરીને સર્જનો માટે મહત્વની છે. સિઝોફેનિયાના દર્દીઓ પૂનમ દરમિયાન વધુ આક્રમક બને છે. ગર્ભવતી સ્ત્રીઓને પૂનમ નજીક હોય ત્યારે પ્રસવપીડા શરૂ થઈ શકે છે. લંડનની સેન્ટ મેરી હૉસ્પિટલના સર્જનોના અભ્યાસમાં વૃદ્ધોને પૂનમ આજુબાજુ પેશાબમાં તકલીફ થતી હોવાનું જણાયું.

આપણને ઘણી વસ્તુઓ વિશે ખબર હોય છે, છતાં તે અપનાવી શકતા નથી. આ 'જાણવું' અને 'કરવું' વચ્ચેની મોટી ખાઈ 'પ્રેઝન્ટ બાયસ', 'હેબિટ લૂપ' અને 'નેગેટિવ રિઇનફોર્સમેન્ટ' જેવી મનોવૈજ્ઞાનિક બાબતોને કારણે સર્જાય છે. વર્તમાનનો મોહ અને તાત્કાલિક રાહત મેળવવાની વૃત્તિ આપણને ભવિષ્યના મોટા ફાયદાઓ અવગણવા પ્રેરે છે. આદતો બદલવા માટે મનોબળ કરતાં સિસ્ટમ અને પરિસ્થિતિ બદલવી વધુ અસરકારક છે. માત્ર જાણકારી નહીં, પરંતુ જીવનમાં ઉતારવી એ જ ખરી સમજદારી છે.

ગ્રે ડિવોર્સ, એટલે કે પચાસ વર્ષ પછીના છૂટાછેડા, હવે સામાન્ય બની રહ્યા છે. લાખો પુરુષો જેઓ આખી જિંદગી પરિવાર માટે જીવ્યા, તેઓ વૃદ્ધાવસ્થામાં એકલા પડી જાય છે. પિતૃસત્તાક સમાજમાં પુરુષોની કિંમત માત્ર તેમની કમાણીથી જ આંકવામાં આવે છે, જેના કારણે બાળકો તેમને પિતા તરીકે નહીં, પણ પૈસા કમાવનાર મશીન તરીકે જુએ છે. લાગણી વ્યક્ત ન કરવાની પ્રથા અને પત્નીનો દબાયેલો અસંતોષ આ સમસ્યાને વધુ વકરે છે. નિવૃત્તિ પછી, જ્યારે પુરુષોને આર્થિક જરૂરિયાત ઓછી થાય છે, ત્યારે તેઓ પરિવારમાં બિનજરૂરી બની જાય છે, જે ગ્રે ડિવોર્સનું કારણ બને છે.

ભારતમાં પેકેજ્ડ ફૂડનું વેચાણ અને તેની નિકાસ નોંધપાત્ર રીતે વધી રહી છે, જે બદલાતી જીવનશૈલી અને શહેરીકરણને કારણે આ ખાદ્યપદાર્થો પર લોકોની નિર્ભરતા દર્શાવે છે. જોકે, આ ઉત્પાદનોમાં વધુ પડતી કેલરી, કાર્બોહાઇડ્રેટ, મીઠું અને ચરબી આરોગ્ય માટે હાનિકારક છે, જેનાથી ડાયાબિટીસ, હૃદયરોગ જેવી બીમારીઓ વધી રહી છે. આ સમસ્યાને પહોંચી વળવા, FSSAI હવે પેકેજ્ડ ફૂડ પર ચેતવણી લેબલ ફરજિયાત બનાવી રહી છે. આ પગલું ગ્રાહકોને ખાંડ, મીઠું અને ફેટના પ્રમાણ વિશે માહિતગાર કરીને સ્વસ્થ ભોજનની પસંદગીમાં મદદ કરશે, જેથી જાહેર આરોગ્યની જાળવણી થઈ શકે.

લોકોના મનમાં અત્યારે શું ચાલી રહ્યું છે તે જાણવું કુતૂહલ જગાવે છે. માનસશાસ્ત્રીઓ મુજબ, દરેક વ્યક્તિના મનમાં એક એવો ભાગ હોય છે જે નિર્ણયોને ટાળે છે. ખાસ કરીને યુવાનોમાં ભાવિ, પરીક્ષા, સંબંધો અને સુરક્ષા જેવા ડર જોવા મળે છે. સફળ વ્યક્તિઓમાં પણ 'હું ફ્રોડ છું' જેવી લાગણી સતાવી શકે છે. નિષ્ફળતાની ચિંતા ધરાવતા લોકો સતત તણાવમાં રહે છે. લોકોના ખાનગી વિચારોમાં આર્થિક બાબતો, સંબંધો, અપમાન, સેક્સ જેવી બાબતો મુખ્ય હોય છે.

મોઢામાં વારંવાર પડતાં ચાંદાં ખાવા-પીવામાં અને બોલવામાં તકલીફ ઊભી કરે છે. અનિયમિત આહાર, તીખા-ખાટા પદાર્થો, તમાકુ અને પેટની ગરમી તેના મુખ્ય કારણો છે. જીભ, હોઠ અને પેઢાં પર બળતરા સાથે ચાંદાં પડે છે, જેનાથી અસ્વસ્થતા વધે છે. આયુર્વેદીય ચિકિત્સા જેવી કે આરોગ્યવર્ધિની, ચ્યવનપ્રાશ, કાથો, હળદર, ત્રિફળા અને ફુલાવેલી ફટકડીના કોગળા લાભદાયી છે. આમળાનું ચૂર્ણ અને સાકરનું પાણી પણ અસરકારક છે.

ખંભાતના વૈણજ-આખોલના દરિયાઈ ભાઠા વિસ્તારમાં કેમિકલયુક્ત પાણી અને ઝેરી અસરના કારણે 7 પશુઓના અચાનક મોત નીપજતાં પશુપાલકોમાં રોષ અને ચિંતા ફેલાઈ છે. અગાઉ આ જ વિસ્તારમાં 13 પશુઓના મોત થયાં હતાં અને વટાદરા-વત્રા સીમમાં 200 પક્ષીઓના મોત થયાં હતાં. ગુજરાત પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડ (GPCB) એ સ્થળ તપાસ કરી પાણીના સેમ્પલ લીધા છે. મૃત પશુઓના પોસ્ટમોર્ટમ અને FSL તપાસ માટે નમૂના મોકલાયા છે.

સુરત મહાનગરપાલિકાના આરોગ્ય વિભાગમાં મોટો વહીવટી ફેરફાર કરાયો છે. ઇન્ચાર્જ મ્યુનિસિપલ કમિશનર તેજસ પરમારે આરોગ્ય અધિકારી ડૉ. ઉમરીગર પાસેથી ડિવિઝનલ હેડની જવાબદારી પાછી ખેંચી લીધી છે. હવે આરોગ્ય વિભાગની તમામ ફાઈલો, રિપોર્ટ્સ અને દરખાસ્તો ડેપ્યુટી મ્યુનિસિપલ કમિશનર (DyMC) નિધિ સિવાચ મારફતે આગળ વધશે. અગાઉ ડૉ. ઉમરીગર સીધા કમિશનરને રિપોર્ટ કરતા હતા, પરંતુ હવે તેમનું રિપોર્ટિંગ DyMC નિધિ સિવાચ કક્ષાએ થશે. આ નિર્ણયથી ફાઈલ મૂવમેન્ટ અને નિર્ણય પ્રક્રિયામાં DyMC નું મધ્યસ્થ સ્તર ફરી સક્રિય બન્યું છે.

ચોમાસામાં મચ્છરજન્ય રોગો વકરે નહીં તે માટે અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (AMC) દ્વારા સઘન ડ્રાઇવ ચલાવવામાં આવી રહી છે. આરોગ્ય અને મલેરિયા વિભાગે 1320 કન્સ્ટ્રક્શન સાઇટો અને કોમર્શિયલ એકમોની તપાસ કરી, જ્યાં મચ્છરોની બ્રીડિંગ મળી આવી હતી. દેવાંશી આર્કેડને નોટીસ આપી સીલ કરાયું. સુમેલ બિઝનેસ પાર્ક, ડી માર્ટ સહિત 346 એકમોને નોટીસ ફટકારી 9.77 લાખ રૂપિયાનો દંડ વસૂલ્યો છે. રિવેરા ઇન્ફ્રા પ્રાઇવેટ લિમિટેડને સૌથી વધુ 50 હજાર રૂપિયાનો દંડ કરાયો છે. AMCનો દાવો છે કે ગત વર્ષની સરખામણીમાં આ વર્ષે મચ્છરજન્ય અને પાણીજન્ય રોગોમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.

AMC દ્વારા સેન્ટ ઝેવિયર્સ લોયોલા સ્કૂલના કેન્ટીનમાં આકસ્મિક તપાસ હાથ ધરવામાં આવી હતી. તપાસમાં અત્યંત ગંદકી, એક્સપાયરી ડેટ પૂરી થઈ ગયેલા 12 જેટલા ખાદ્ય પદાર્થો, લાયસન્સનો અભાવ અને ગ્લોવ્ઝ વગર ખોરાક બનાવતો હોવાનું સામે આવતાં તંત્રએ કેન્ટીનને સીલ કરી દીધું છે. ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ એક્ટ, 2006 હેઠળ જાહેર આરોગ્યના હિતમાં આ કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે. અન્ય શાળાઓમાં પણ ચેકિંગ ઝુંબેશ ચાલુ રહેશે.

CGHS (Central Government Health Scheme) હેઠળ મેડિકલ રિઇમ્બર્સમેન્ટના નિયમોમાં હવે સ્પષ્ટતા આવી છે, જે કેન્દ્રીય સરકારી કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો માટે ખૂબ મહત્વપૂર્ણ છે. ડૉક્ટરની કન્સલ્ટેશન, મેડિકલ ટેસ્ટ અને રેફરલ સંબંધિત નવા નિયમો દર્શાવે છે કે ક્યારે દર્દીએ તે જ હોસ્પિટલમાં તપાસ કરાવવી પડશે અને ક્યારે CGHS-ઈમ્પેનલ્ડ હોસ્પિટલમાં જવા માટે રેફરલની જરૂર પડશે. ખાસ કરીને રૂ. 3,000 સુધીની તપાસ માટે સામાન્ય રીતે તે જ હોસ્પિટલમાં કરાવવાની રહેશે જ્યાં પ્રાથમિક કન્સલ્ટેશન થયું હતું. CT સ્કેન, MRI અને PET સ્કેન જેવી રૂ. 3,000 થી વધુની તપાસો માટે CGHS રેફરલ ફરજિયાત છે.

રાજકોટ શહેરમાં બદલાતા વાતાવરણને કારણે રોગચાળાએ દેખા દીધી છે. છેલ્લા એક સપ્તાહમાં તાવ, શરદી અને ઉધરસના ૧,૫૭૯ નવા કેસ નોંધાયા છે. સ્થિતિને પહોંચી વળવા Rajkot મહાનગરપાલિકાનું આરોગ્ય તંત્ર એક્શનમાં આવ્યું છે અને જુદા જુદા વિસ્તારોમાં સઘન ફોગિંગ તથા દવા છંટકાવ શરૂ કર્યો છે. બેવડી ઋતુના કારણે વાયરલ ઇન્ફેક્શનના કેસોમાં વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. સરકારી અને ખાનગી હોસ્પિટલોમાં દર્દીઓની લાંબી કતારો લાગી રહી છે. RMC દ્વારા ડોર-ટુ-ડોર સર્વેલન્સ અને પોરાનાશક દવા છંટકાવની કામગીરી યુદ્ધના ધોરણે ચાલી રહી છે.

'વર્લ્ડ બ્રેસ્ટ કેન્સર રીસર્ચ ડે' નિમિત્તે સામે આવેલા આંકડા ચિંતાજનક છે. અમદાવાદની સિવિલ હોસ્પિટલમાં છેલ્લા ૧૦ વર્ષમાં બ્રેસ્ટ કેન્સરના ૧૭,૬૮૨ થી વધુ કેસો નોંધાયા છે, જેમાં ૪૧ થી ૫૦ વર્ષની વયજૂથની મહિલાઓ સૌથી વધુ (૩૨%) અસરગ્રસ્ત છે. છેલ્લા બે વર્ષમાં જ બ્રેસ્ટ કેન્સરના કેસોમાં ૧૧.૫૦% નો વધારો નોંધાયો છે. ગુજરાતમાં મહિલાઓમાં થતા કેન્સરમાં સ્તન કેન્સર ૩૧.૨૦% સાથે પ્રથમ ક્રમે છે. ૪૦ વર્ષથી વધુ વયની મહિલાઓએ નિયમિત સ્ક્રિનિંગ કરાવવું હિતાવહ છે.

મહિલાઓ ઘર અને પરિવારની જવાબદારીઓમાં એટલી વ્યસ્ત રહે છે કે પોતાના સ્વાસ્થ્યને અવગણે છે. શરીરમાં નાના ફેરફારોને પણ તેઓ નજરઅંદાજ કરે છે, જે ભવિષ્યમાં ગંભીર બીમારીઓનું સ્વરૂપ લઈ શકે છે. હોર્મોનલ ફેરફારો, લાઇફસ્ટાઇલ અને તણાવને કારણે થાક, અનિયમિત પીરિયડ્સ, માથાનો દુખાવો, પેટમાં દુખાવો, અને અચાનક વજનમાં ફેરફાર જેવી સમસ્યાઓને સામાન્ય ગણી અવગણવી ન જોઈએ. આ લક્ષણો ગંભીર બીમારીઓના સંકેત હોઈ શકે છે, તેથી તાત્કાલિક ડોક્ટરની સલાહ લેવી આવશ્યક છે.

એક રાષ્ટ્રીય અહેવાલમાં ઘટસ્ફોટ થયો છે કે CSMT, ભિવંડી રોડ, કલ્યાણ અને લોનાવલા સહિત અનેક રેલવે સ્ટેશનો પર પીવાના પાણીના નમૂનાઓમાં ઈ-કોલાઈ બેક્ટેરિયા મળી આવ્યા છે. આ બેક્ટેરિયા સામાન્ય રીતે મળ દૂષણ સાથે સંકળાયેલા હોય છે અને ઝાડા, ફૂડ પોઇઝનિંગ જેવી ગંભીર આરોગ્ય સમસ્યાઓનું કારણ બની શકે છે. CAG રિપોર્ટ મુજબ, ઘણા સ્ટેશનો પર ટેસ્ટિંગ કિટ્સ પણ ઉપલબ્ધ નહોતી, જેમાં મધ્ય રેલવેના ૨૮ સ્ટેશનોનો સમાવેશ થાય છે. આ ગંભીર મુદ્દાઓને પગલે રેલવે દ્વારા ૨૦ હજાર સ્થળોએ ફિલ્ટરેશન અને મોનિટરિંગ સિસ્ટમ્સ સ્થાપિત કરવામાં આવશે.

સુરતના જહાંગીરપુરા નજીક એક ફૂડ કાર્નિવલમાં કિચનમાં ઉંદર ફરતા હોવાના વીડિયો વાયરલ થતાં આરોગ્ય વિભાગે તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરી. તપાસ દરમિયાન, 7 દુકાનોમાં સ્વચ્છતાનો અભાવ, ફૂડ લાઈસન્સ/રજિસ્ટ્રેશન વિના વેચાણ અને અખાદ્ય પદાર્થો મળી આવતાં પાલિકા દ્વારા આ તમામ દુકાનોને સીલ કરી દેવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, 18 કિલો અખાદ્ય પદાર્થનો નાશ કરી રૂ. 22,000 નો દંડ પણ વસૂલવામાં આવ્યો છે. નિયમોનું પાલન બાદ જ દુકાનો ફરી ખોલી શકાશે.

ભરૂચમાં શ્રાવણ માસની શરૂઆત અને શ્રી પરશુરામ સંગઠનના 13 વર્ષ પૂર્ણ થવાના અવસરે આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ વિભાગ, ગુજરાત સરકાર તથા નિયામક આયુષની કચેરીના સહયોગથી, જિલ્લા પંચાયતની આયુર્વેદ શાખા અને સંગઠન દ્વારા સંયુક્ત રીતે નિ:શુલ્ક આયુર્વેદિક અને હોમિયોપેથી નિદાન સારવાર કેમ્પનું આયોજન કરાયું. નવાડેરા દત્ત મંદિરે યોજાયેલા આ કેમ્પનો 100 થી વધુ દર્દીઓએ લાભ લીધો. આ પ્રસંગે જિલ્લા આયુર્વેદ અધિકારી, બ્રહ્મસમાજ પ્રમુખ અને ભાર્ગવ પંચ ટ્રસ્ટના પ્રમુખ સહિત મહાનુભાવો ઉપસ્થિત રહ્યા.

ભરૂચ ખાતે રોટરી કલબ ઓફ ભરૂચ હેરિટેજ અને મદદ ચેરિટેબલ ટ્રસ્ટના સંયુકત ઉપક્રમે સ્વતંત્રતા દિવસની ઉજવણીના ભાગરૂપે એક રક્તદાન કેમ્પનું આયોજન કરવામાં આવ્યુ હતુ. આ કાર્યક્રમમાં રોટરી પ્રેસીડન્ટ ઝયનુલ સૈયદ, સેક્રેટરી ઈરફાન હિરા, સભ્યો ડો.સુહેલ વાઝા, યાસીન દાદાભાઈ, સમીર પટેલ, સીરાજ સૈયદ તેમજ મેન્ટોર તલકની જમીનદાર અન્ય અગ્રણી સામાજીક કાર્યકરો અને હોદ્દેદારો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. કેમ્પમાં એકત્રિત થયેલુ રકત ભરૂચ સિવિલ હોસ્પિટલ બ્લડ બેંકને સુપ્રત કરવામાં આવ્યુ હતુ.

દાદરા નગર હવેલીમાં છેલ્લા છ વર્ષમાં (2021-2026) સર્પદંશના 2515 કેસ નોંધાયા છે, જેમાં ચોમાસા દરમિયાન જોખમ વધે છે. આદિવાસી અને ખેતી પર નિર્ભર પ્રદેશમાં, 108 ઇમરજન્સી એમ્બ્યુલન્સ સેવા દર્દીઓને બચાવવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. દરેક 108 એમ્બ્યુલન્સમાં પૂરતી માત્રામાં એન્ટી સ્નેક વેનમ (ASV) ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવ્યું છે, જેથી દર્દીઓને તાત્કાલિક સારવાર મળી શકે અને જીવ બચાવી શકાય. નાગરિકોને સાવચેતી રાખવા અને સાપ કરડ્યા બાદ તરત જ 108 પર સંપર્ક કરવા અપીલ કરાય છે.

ચોમાસાની ઋતુમાં શરદી, ખાંસી, તાવ, મલેરિયા, ગેસ્ટ્રોએન્ટેરીટીસ, ટાઇફોઇડ, ડાયેરિયા, કમળો અને ત્વચાના રોગો જેવી અનેક બીમારીઓનો ભય રહે છે. આ બીમારીઓ વરસાદમાં પલળવાથી, દૂષિત પાણી કે વાસી ખોરાક ખાવાથી, તેમજ ભેજ અને ફૂગને કારણે થાય છે. સ્વચ્છતા જાળવવી, ઉકાળેલું પાણી પીવું, ખુલ્લા ખાદ્યપદાર્થોથી દૂર રહેવું, સુતરાઉ કપડાં પહેરવા અને શરીરને સૂકું રાખવું જેવી સાવચેતીઓ આ મોસમમાં સ્વાસ્થ્યને જાળવી રાખવા અત્યંત જરૂરી છે.

ઉંમર વધવાની સાથે મૂત્રમાર્ગની તકલીફો સામાન્ય છે, જે સમયસર સારવાર ન મળે તો ગંભીર બની શકે છે. મૂત્રત્યાગમાં કષ્ટ, મૂત્રાઘાત, પથરી, પ્રોસ્ટેટ વૃદ્ધિ જેવી સમસ્યાઓ માટે આયુર્વેદ 'મૂત્રકૃચ્છ' અને 'મૂત્રાઘાત' જેવા નામો આપે છે. વધુ પડતો વ્યાયામ, આલ્કોહોલ, ઘોડેસવારી, અને અજીર્ણ પણ દોષોને દૂષિત કરી મૂત્રમાર્ગમાં સંકોચ ઉત્પન્ન કરી શકે છે. આ લેખમાં મૂત્રમાર્ગની સમસ્યાઓ માટે સરળ ઘરગથ્થુ અને આયુર્વેદિક ઉપચારોની ચર્ચા કરવામાં આવી છે, જે ચમત્કારિક પરિણામ આપી શકે છે.

વરસાદની મોસમમાં સૌંદર્ય જાળવવું એક કળા છે. પગની કાળજી માટે વોટરપ્રૂફ બૂટ પહેરો અને ઘરે પહોંચીને પગને સૂકવો. બ્રાઇટ રંગના નેઇલ પોલીશનો ઉપયોગ કરો. ત્વચાને મોઇશ્ચરાઇઝ્ડ રાખવા મોઇશ્ચરાઇઝર અને SPF 30 ધરાવતું સનસ્ક્રીન લોશન લગાવો. મેકઅપ માટે વોટરપ્રૂફ અને ક્રીમબેઝ પ્રોડક્ટ્સ, વોટરપ્રૂફ મસ્કરા અને ડાર્ક શેડ્સની લિપસ્ટિક પસંદ કરો. વાળને નિયમિત શેમ્પૂ-કન્ડિશનરથી ધોઈને પોનીટેલમાં રાખો. વરસાદનો આનંદ માણતાં સૌંદર્ય જાળવી શકાય છે.

ચોમાસામાં ખાબોચિયા અને ગંદકીને કારણે પગમાં ઇન્ફેકશન થવાનું જોખમ વધે છે. તેથી, યોગ્ય ફૂટવેર પસંદ કરવું, ખુલ્લા અને બંધ બંને પ્રકારના જૂતાના ઉપયોગમાં સંતુલન જાળવવું જરૂરી છે. ફંગલ ઇન્ફેક્શનથી બચવા એન્ટી-ફંગલ પાવડર કે ક્રીમનો ઉપયોગ કરવો. નખની સ્વચ્છતા પર ધ્યાન આપવું, મૃત ત્વચાને દૂર કરવી, અને પગને નિયમિત મોઇશ્ચરાઇઝ કરવું. અઠવાડિયામાં એકવાર ફૂટ સ્પા કરવાથી પગ સ્વચ્છ અને સ્વસ્થ રહે છે.

કેળાને 'સુપર ફૂડ' માનવામાં આવે છે, જેમાં સ્વાસ્થ્ય અને સુંદરતા માટે અનેક ફાયદા છે. તેમાં રહેલા ફાઇબર, પોટેશિયમ, એન્ટી ઓક્સીડન્ટ, બાયોટિન, અને વિટામિન્સ (A, B, C, E) શરીરને ઊર્જા આપે છે. કેળા બ્લડ પ્રેશર નિયંત્રિત રાખે છે, યાદશક્તિ વધારે છે, હાડકાં મજબૂત કરે છે, અને પાચનતંત્ર સુધારે છે. તે હૃદય રોગ અને એનિમિયા સામે રક્ષણ આપે છે. ત્વચા માટે કુદરતી મોઇશ્ચરાઇઝર તરીકે કામ કરે છે, ખીલ ઘટાડે છે, અને વાળને મુલાયમ બનાવે છે.

આપણી વ્યસ્ત જીવનશૈલીમાં ઊંઘની સમસ્યા સામાન્ય બની ગઈ છે, પરંતુ લીંબુ આ અનિદ્રામાંથી મુક્તિ અપાવી શકે છે. લીંબુનો રસ, છાલ અને તેની સુગંધ સ્વાસ્થ્ય માટે અત્યંત ફાયદાકારક છે. રાત્રે લીંબુની ચીરી બેડરૂમમાં રાખવાથી નસકોરાં બંધ થવા, મચ્છરનો ઉપદ્રવ, હવા શુદ્ધિકરણ, માનસિક તાણ ઘટાડવા અને શરીરમાં તાજગી લાવવામાં મદદ મળે છે. લીંબુ વિટામીન સી, એન્ટિઓક્સિડન્ટ્સનો ઉત્તમ સ્ત્રોત છે.

શ્રાવણ માસ શરૂ થતાં જ સુરતમાં ફરાળી વાનગીઓ અને ફરાળી લોટના વેચાણમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. શહેરમાં અનેક સ્થળે નવી ફરાળી વાનગીની દુકાનો, લારીઓ અને સ્ટોલ શરૂ થયા છે. ત્યારે બજારમાં ફરાળી સામગ્રીની શુદ્ધતા અને ગુણવત્તા જળવાઈ રહી છે કે નહીં તેની તપાસ કરવી મહત્વની બની છે. 2024માં ફરાળી લોટ અને સાબુદાણાના સેમ્પલ લેબ ટેસ્ટમાં ફેઈલ થયા હતા. આ વર્ષે ઉપવાસીઓની થાળીમાં ખરેખર શુદ્ધ ફરાળી જાય છે કે ભેળસેળવાળો લોટ તે ચકાસવાની જવાબદારી પાલિકા પર આવી છે, જોકે હજી સુધી તપાસ શરૂ થઈ નથી.