દર વર્ષે 4 ફેબ્રુઆરીએ વિશ્વ કેન્સર દિવસ ઉજવાય છે, આ વર્ષની થીમ United by Unique છે. ગુજરાતમાં કેન્સરના કેસોમાં વધારો થયો છે, જેમાં પુરુષોમાં મોઢાના કેન્સરનું પ્રમાણ વધુ છે. રાજ્ય આરોગ્ય વિભાગના આંકડા મુજબ ૩ કરોડથી વધુ લોકોનું મોંઢાના કેન્સર માટે સ્ક્રીનિંગ કરાયું છે. ICMR-NCDIRના અહેવાલ મુજબ પુરુષોમાં દર ૯ માંથી ૧ અને મહિલાઓમાં દર ૧૨ માંથી ૧ને કેન્સર થવાનો ખતરો છે. GCRI માં પણ કેસો વધ્યા છે અને 50 રોબોટિક કેન્સર સર્જરીઓ પણ કરાઈ છે.

ISROના વૈજ્ઞાનિક રિંકુ અગ્રવાલે બ્રેસ્ટ કેન્સરને હરાવી ચંદ્રયાન-3માં યોગદાન આપ્યું. નિદાન સમયે આઘાત લાગ્યો પણ બાળકો માટે જીવવાનો સંકલ્પ કર્યો. કીમોથેરાપીના મુશ્કેલ સમયમાં પણ ઓફિસે જતા અને બાળકોની સંભાળ રાખતા. ડોક્ટરોના સપોર્ટ અને મજબૂત મનોબળથી કેન્સરને હરાવ્યું. નિયમિત ચેકઅપ અને વહેલા નિદાનનું મહત્વ.

રમાબાઈ આંબેડકર, બાબાસાહેબના જીવનસાથી, ત્યાગ, બલિદાન અને સેવાકાર્યની મિશાલ હતા. બાબાસાહેબના અભ્યાસ માટે તેમણે ઘરેલું જવાબદારી નિભાવી, છાણાં વેચી ગુજરાન ચલાવ્યું. તેમણે બાળકોના ભોજન માટે બંગડીઓ પણ ગીરવે મૂકી. રમાબાઈએ મહિલાઓને અંધશ્રદ્ધાથી દૂર રહેવા અને બાળકોને ભણાવવા માટે પ્રેરિત કર્યા. દારૂના વ્યસનથી પીડિત પરિવારોને બચાવ્યા અને બાબાસાહેબના દરેક સામાજિક આંદોલનોમાં સાથ આપ્યો. તેમના ત્યાગ અને સમર્પણને ભૂલી શકાય તેમ નથી.

1942માં સૉવિયત લેબર કેમ્પમાંથી બચી ગયેલાં 740 નિરાશ્રિત બાળકોને મહારાજા દિગ્વિજયસિંહ જાડેજાએ નવાનગરમાં આશરો આપ્યો. બ્રિટિશરોની ખફામરજી છતાં, તેમણે બાલાછડીમાં એક નાનકડું પૉલેન્ડ ઊભું કર્યું. યુદ્ધ પછી બાળકો વતન પાછા ફરતાં રડ્યાં, કારણ કે બાલાછડી તેમનું ઘર બની ગયું હતું. પૉલેન્ડમાં આજે પણ ‘ગુડ મહારાજા સ્ક્વેર’ છે, જે તેમની માનવતાની યાદ અપાવે છે. સત્તાથી ઉપર માનવતાની આ વાત આજે પણ પ્રેરણાદાયી છે.

O.C.I. Card ધરાવતા અમેરિકન સિટીઝન માટે અમેરિકા જવાની માહિતી, ગ્રીનકાર્ડ માટેની પિટિશન, સ્ટુડન્ટ વિઝા રિજેક્શનના કારણો, અને F-4 પિટિશનની પ્રોસેસિંગ વિષે જાણો. તમારા સગાની ઉંમરના લીધે વિઝા મળવામાં સમસ્યા હોય તો ઇમિગ્રેશન એક્સપર્ટની મદદ લો. સ્ટુડન્ટ વિઝા માટે એપ્લાય કરતાં પહેલાં પૂરી તૈયારી કરો. ગ્રીનકાર્ડ ધારકોએ અમેરિકામાં જ રહેવું હિતાવહ છે.

લેખક બી.એન. દસ્તુર કહે છે કે દોસ્ત તમારી જરૂરિયાતોનો જવાબ છે. જીવનમાં દોસ્તોની સપોર્ટ સિસ્ટમ જરૂરી છે, જે General અને Special હોઈ શકે છે. Retirement પહેલાં 11 પ્રકારના મિત્રોની જરૂર પડે છે, જે કારકિર્દીમાં મદદરૂપ થાય છે: ફીડબેક આપનાર, સાઉન્ડિંગ બોર્ડ, રોલ મોડેલ, ડાયલોગ પાર્ટનર, અસાઇનમેન્ટ બ્રોકર, Chartered Accountant, કાઉન્સેલર, કોહૉર્ટ, રિસોર્સ હન્ટર, Change Catalyst અને Cheer Leader.

રાકેશ માંડવિયાની ફરમાઈશથી રંગીલા રે ગીત વિશેની વાત, પણ લેખ યાદ નથી. ગગનવાલાના રોમેન્ટિક હૃદયમાં પ્રેમની લાગણીઓ ઉમટે છે. મોબાઈલ પર રીલ જોઈને પ્રેમ અને બદબોઈના વિચારોમાં અટવાય છે. અરીસામાં પોતાને જોઈને મોહિત થાય છે, પણ સત્ય સમજાય છે. ભગવાન કહે છે કે મનમાં જ પરણો છો. મોહન રાકેશની વાર્તામાં પ્રેમિકામાં રસ ઓછો થવાથી જલન થાય છે. ગગનવાલાના દિલમાં પ્યાર, ઇન્તઝાર અને તકરારના તિખારા જાગે છે. પ્રેમ એટલે સ્વયં ભગવાન, જય જલન! લવ અંગે સાહિત્યિક અને મનોવૈજ્ઞાનિક વિચારો રજૂ થયા છે.

આ પુસ્તક 1857ના સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામમાં નાનાસાહેબ પેશવા, કલ્યાણજી મહેતા અને વિષ્ણુરામ ત્રિવેદીના ગુજરાત સાથેના સંબંધોની વાત કરે છે. કલ્યાણજી મહેતાએ નાનાસાહેબને શિહોરમાં સાચવ્યા, વિષ્ણુરામ ત્રિવેદીએ દસ્તાવેજોનું સંકલન કર્યું. ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમીએ પુસ્તકનું પુનઃ પ્રકાશન કર્યું છે. પુસ્તકમાં નાનાસાહેબના શિહોરમાં રહ્યા હોવાના દસ્તાવેજો, પત્રો, અને વિગતો છે અને આ historical સામગ્રી ઘણી રોચક છે.

2007ના વર્લ્ડકપ પછી ક્રિકેટના સ્વરૂપમાં ફેરફાર કરવાની જરૂરિયાત લાગી. ઝડપથી પતે અને રોમાંચ વધે તે માટે T-20 મેચો વિચારાઈ. શરૂઆતમાં ભારતે વિરોધ કર્યો, કારણ કે તેને વન-ડે પર અસર થવાની ચિંતા હતી. BCCIને T-20માં રસ ન હતો. ભારતના પ્રતિનિધિએ પાંચ-દસ ઓવરની મેચનો વિચાર રજૂ કર્યો, પરંતુ આખરે ભારત ટીમ મોકલવા માટે તૈયાર થયું અને પ્રથમ વર્લ્ડકપ જીત્યું.

સુપ્રીમ કોર્ટે WhatsApp અને METAને પ્રાઇવસી મુદ્દે આડે હાથ લીધા. ડેટા શેર કરવા બદલ સુપ્રીમે કહ્યું કે એક પણ ડિજિટ ડેટા શેર નહીં કરવા દઈએ. જો ભારતના બંધારણનું પાલન ના કરી શકો તો ભારત છોડી દો, નાગરિકોની પ્રાઇવસી સાથે બાંધછોડ નહીં થાય. WhatsApp પર ડોક્ટરની સલાહ લીધા પછી સોશિયલ મીડિયા પર દવાના વીડિયો દેખાય છે.

સરદાર પટેલ યુનિવર્સિટીમાં 31 જાન્યુઆરી અને 1 ફેબ્રુઆરી, 2026ના રોજ દ્વિ-દિવસીય રાષ્ટ્રીય "મહાકવિ માઘ સમારોહ" યોજાયો. પ્રોફે. નિરંજન પટેલ અધ્યક્ષ હતા. રાષ્ટ્રપતિ પુરસ્કૃત પ્રોફે. મિથિલાપ્રસાદ ત્રિપાઠીજીએ વક્તવ્ય આપ્યું. પાંચ સત્રોમાં પ્રોફે. વિજય કર્ણજીએ "મહાકવિ માઘ કે કાવ્ય મેં ભારતીય જ્ઞાન પરંપરા" પર વ્યાખ્યાન આપ્યું. પ્રોફે. સત્યપ્રકાશ દુબેજીએ "મહાકવિ માઘ કા શાસ્ત્રીય સમીક્ષણ" અને પ્રોફે. ડૉ. દિલીપ પટેલજીએ "માઘ કા સાહિત્યિક પક્ષ" વિષય પર વક્તવ્ય આપ્યું. પ્રોફે. નરેશ વેદજી અને પ્રોફે. નિરંજન પટેલે પણ વ્યાખ્યાનો આપ્યા. કુલ 28 શોધપત્રો રજૂ થયા અને પ્રોફે. કેદારનારાયણ જોષીજીએ "માઘે સન્તિ ત્રયો ગુણા:" વિષય પર વક્તવ્ય આપ્યું. આયોજન પ્રોફેસર મહેન્દ્ર નાયીના માર્ગદર્શન હેઠળ થયું.

આ વર્ષે હોળી પર ભદ્રા અને ખગ્રાસ ચંદ્રગ્રહણનો સંયોગ છે. 2 માર્ચે હોલિકા દહન અને 3 માર્ચે ધુળેટીના દિવસે ગ્રહણ છે. ગ્રહણના 12 કલાક પહેલાં સૂતક કાળ શરૂ થશે, જેમાં શુભ કાર્યો અને મંદિર દર્શન વર્જિત છે. ભદ્રા 2 માર્ચે સાંજે શરૂ થઈ 3 માર્ચે સવારે પૂરી થશે, તેથી પ્રદોષ કાળમાં હોલિકા પૂજન શ્રેષ્ઠ રહેશે. 3 માર્ચે બપોરે 3:19 થી સાંજે 6:47 સુધી ગ્રહણ રહેશે, જેમાં 17 મિનિટ સુધી પૂર્ણ ખગ્રાસ સ્થિતિ રહેશે. સૂતક કાળ દરમિયાન શુભ કાર્યો વર્જિત છે. Only use "ગુલાલ" and avoid water for Holi. ગ્રહણ કાળ સાધના માટે વિશેષ ફળદાયી છે.

રેલ મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે Delhi-Varanasi bullet train કોરિડોર વિશે માહિતી આપી. આ પ્રોજેક્ટથી દિલ્હીથી વારાણસી માત્ર 3.5 કલાકમાં પહોંચી શકાશે. આ કોરિડોર મથુરા, અયોધ્યા અને પ્રયાગરાજને જોડશે. DPR તૈયાર થઈ રહ્યો છે અને પાંચ વર્ષમાં પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ થશે. આનાથી GDPમાં પણ વધારો થશે અને પ્રયાગરાજનું ચિત્ર બદલાઈ જશે.

સતત વધી રહેલું પ્રદુષણ, આર્થિક મદદમાં ઘટાડો અને ક્ડ તથા જીવાશ્મ આધારિત ઈંધણ યોજનાઓમાં 80%નો વધારો થતા જાનહાનીના સંકેત છે. સ્વચ્છ હવા અને પાણી માટે સહાય ઘટતા અને બાંગ્લાદેશ, ફિલિપાઈન્સ તથા ચીનને પ્રદુષણ સામે લડવા 65% મદદ મળતી હોવાના સમાચાર છે. આ સ્થિતિનો ઉકેલ નહીં લાવવામાં આવે તો આગામી સમયમાં કરોડો લોકો પ્રદુષણના કારણે જીવ ગુમાવશે. અહેવાલ પ્રમાણે હાલમાં દર વર્ષે ૫૭ લાખ લોકો પ્રદુષણના કારણે જીવ ગુમાવે છે. ૨૦૪૦ સુધીમાં લોકોનાં મોતનો આ આંકડો ૬૨ લાખને પાર કરી જશે. જાણકારો માને છે કે, આ કોઈ ભયસ્થાન કે ચેતવણી નથી પણ હવે પ્રદુષણ અને તેના કારણે થતાં મોત મહામારીની જેમ વધી રહ્યા છે.

કચ્છ, જે એક સમયે દુર્ગમ હતું, તેણે બે દાયકામાં કાયાપલટ કરી છે. UNESCO અને UNWTO જેવી સંસ્થાઓએ નોંધ લીધી છે. 2001ના ભૂકંપ બાદ કચ્છ પોતાની સંસ્કૃતિ અને પ્રાકૃતિક સંપત્તિથી વિશ્વના પ્રવાસન નકશા પર પાંચ સીમાચિહ્નો અંકિત કર્યા છે. લખપત ગુરુદ્વારા(UNESCO), ધોળાવીરા(UNESCO World Heritage Site), ધોરડો(UNWTO), સ્મૃતિવન(Prix Versailles એવોર્ડ) અને છારી ઢંઢ(રામસર સાઈટ)નો સમાવેશ થાય છે.

અમૃતા પ્રીતમની ‘પિંજર’ ફિલ્મ (2003) ભારત-પાકિસ્તાનના ભાગલાની કથા છે. સંબંધ તોડવાથી વ્યક્તિ જાય છે પણ સ્મૃતિઓ નહીં. નવી પેઢીના ‘મુવ ઓન’ જેવા શબ્દો છતાં ભૂતકાળ ભૂંસાતો નથી. સંબંધોના ‘પિંજર’માં કેદ આપણે, સમય સાથે બદલાતા સંબંધોને શાંતિથી સ્વીકારવા જરૂરી છે. ગુલઝારની ગઝલ શીખવે છે કે સમયને ભૂંસવાના બદલે સહજતાથી વહેતા રહો. ભૂલો સુધારી, સ્નેહથી સંબંધ જાળવો, દરેક સંબંધમાં સમજદારી અને સ્વીકાર જરૂરી છે.

આ લેખમાં લજ્જા દવે પંડ્યા, ડૉ. એન. રાજમ, હરમનપ્રીત કૌર ભૂલર, અલકા યાજ્ઞિક અને સવિતા પુનિયા જેવી મહિલાઓ જેમણે તેમના ક્ષેત્રમાં ઉત્કૃષ્ટ યોગદાન આપ્યું છે અને પદ્મ વિભૂષણ, પદ્મ ભૂષણ, અને પદ્મશ્રી જેવા દેશના સર્વોચ્ચ સન્માનોથી નવાજવામાં આવ્યા છે, તેમના વિશે માહિતી આપવામાં આવી છે. જેમાં કળા, રમતગમત, સમાજ સેવા, અને વિજ્ઞાન જેવા ક્ષેત્રોમાં તેમનું યોગદાન દર્શાવવામાં આવ્યું છે.

લતા જગદીશ હિરાણીની વાર્તામાં, અબ્દુલ નામનો ટ્રક ડ્રાઈવર મીનુ નામની છોકરીને નિર્જન રસ્તે લઈ જાય છે, મીનુ ડરેલી છે અને ઝૂંપડીમાં થયેલા મારને યાદ કરે છે. રસ્તામાં અબ્દુલનું વર્તન વિચિત્ર છે, પણ મીનુને થોડી રાહત થાય છે જ્યારે અબ્દુલ તેને મારતો નથી કે ગાળ બોલતો નથી, અંતે અબ્દુલ તેને એક મકાનમાં લઈ જાય છે અને જમવાનું આપે છે, મીનુ ડરી જાય છે પણ અબ્દુલ તેને શાંત પાડે છે.

જૂના સમયમાં, જતીન અને નયન વેકેશનમાં મામાને ઘેર ગયા, જ્યાં VCR અને ‘DON’ ફિલ્મનો પ્લાન બન્યો. ગંભીરકાકાને ત્યાં ‘પિક્ચર’ જોવા પહોંચેલા જતીનનું સ્વાગત થયું, જાણે જોવા આવનાર છોકરો એ જ હોય! ગરમાગરમ લોચો અને ચા પીરસાયા, અને રાજકારણની ચર્ચા પણ થઈ. પછી નયન આવ્યો, ત્યારે ખબર પડી કે આ તો ‘લોચો’ થઈ ગયો! બીજે દિવસે સસ્પેન્સ ખુલ્યું કે જતીન એ જ સમયે પહોંચ્યો જ્યારે ગંભીરકાકાની છોકરી માટે છોકરો આવવાનો હતો.

આ લેખમાં વસંત પંચમીના આગમન અને આજના યાંત્રિક જીવનમાં તેની ઝાંખી અસર વિશે વાત કરી છે. Suresh Dalalની કવિતાથી શરૂ કરીને, લેખક કહે છે કે વસંત હવે કેલેન્ડર અને નિબંધોમાં જ રહી ગઈ છે. ગામડામાં વસંતનું મહત્વ અને શહેરમાં માણસની પ્રકૃતિથી દૂર થવાની વાત કરે છે, છતાંય થોડા સ્મરણો અને સંવાદોથી વસંતને માણી શકાય છે. વસંત ઋતુ એટલે પ્રેમ, કરુણા અને પ્રભુની અનુભૂતિ.

આજના સમયમાં હિંસા, લૂંટ અને ફ્રોડના કિસ્સાઓ વધી રહ્યા છે, ત્યારે મહિલાઓએ પોતાની સુરક્ષા માટે સજ્જ થવું જરૂરી છે. "પરખ" તમને એ જાણવામાં મદદ કરે છે કે તમે તમારી સુરક્ષા માટે કેટલા સજાગ છો. પ્રશ્નોના જવાબ આપો અને જાણો કે તમારે કેટલી કાળજી લેવાની જરૂર છે, શું તમે તમારી જાતને બચાવવા સક્ષમ છો? આ એક self-assessment TEST છે.

જનરલ નરવણેના પુસ્તક પર હોબાળો, જેમાં ડોકલામ વિવાદમાં મોદી સરકારની ભૂમિકા સામે સવાલ ઉઠાવ્યા. અગાઉ પણ સરકાર અને સેના વચ્ચે મતભેદો થયા છે. જનરલ કરિયપ્પાને નેહરુએ નીતિગત બાબતો પર મંતવ્યો આપવા બદલ ખખડાવ્યા હતા. જનરલ થિમૈયાના રાજીનામા વખતે નેહરુએ "TEMPERAMENTAL મતભેદ" કહ્યા. એડમિરલ વિષ્ણુ ભાગવતને પુસ્તકના કારણે હટાવાયા અને વાજપેયી સરકારે ટેકો ગુમાવ્યો. જનરલ વી.કે.સિંઘ મોદી સરકારમાં મંત્રી બન્યા. આર્મી ચીફે લાલ બહાદુર શાસ્ત્રીને ખોટી સલાહ આપી, જનરલ સુંદરજીએ રાજીવ ગાંધીનો વિશ્વાસ ગુમાવ્યો અને સિયાચીનના ઉકેલમાં INDIN ARMYએ સરકારને ટેકો ન આપ્યો.

ગાંધીજીની પુણ્યતિથિ નિમિત્તે સ્મરણાંજલિ: ગરીબ મહિલાની વાત સાંભળીને કસ્તુરબા ભાવુક થયા. ચંપારણના ખેડૂતોની સ્થિતિ જોઈને ગાંધીજીએ વસ્ત્રો ઓછા કરવાનો નિર્ણય કર્યો, કારણ કે દેશની લાખો બહેનો પાસે શરીર ઢાંકવા પૂરતાં કપડાં ન હતા. આથી જ તેમણે જીવનપર્યંત ઓછા કપડા પહેર્યા, જે Winston Churchillએ તેમને 'અર્ધનગ્ન ફકીર' કહ્યા, છતાં તેઓએ દેશ માટે આઝાદી અપાવી અને સાદગીથી જીવ્યા. ગાંધીજીએ King Georgeને પણ પોતાના સાદા પહેરવેશમાં મળ્યા.

ટોચની AI કંપની એન્થ્રોપિકના CEO ડારિયો એમોડેઈએ ચેતવણી આપી છે કે AI બાયોલોજિકલ વેપન્સ બનાવી શકે છે. AI બાયોલોજિકલ સાયન્સનું જ્ઞાન ધરાવે છે અને પ્રોમ્પ્ટ આપવાથી ખતરનાક માહિતી આપી શકે છે. આ વેપન્સ માનવ અને પર્યાવરણ માટે જોખમી છે, અને દુરુપયોગથી મોટી ખુંવારી થઈ શકે છે. જે વર્ષોની મહેનતથી મળે તે માહિતી AI મિનિટોમાં શોધી આપે છે.

ભારતીય મૂળના વૈજ્ઞાનિક વીરભદ્રન રામનાથનને 2026નો પ્રતિષ્ઠિત Crafoord Prize મળશે, જેને જિઓસાયન્સનું નોબેલ કહે છે. તેમણે CFCs અને પ્રદૂષણની જળવાયુ પર થતી અસર અંગે મહત્વપૂર્ણ સંશોધનો કર્યા છે. તેમની શોધથી ગ્લોબલ વોર્મિંગને સમજવામાં અને પર્યાવરણ બચાવવા આંતરરાષ્ટ્રીય સંધિઓ બનાવવામાં મદદ મળી. નાસામાં તેમણે CFCsની ગરમી શોષવાની ક્ષમતા શોધી અને ભારતીય ચોમાસા પર બ્રાઉન ક્લાઉડ્સની અસર પણ દર્શાવી.

સંગીત દુનિયાના '68માં વાર્ષિક ગ્રેમી એવોર્ડ'માં દલાઈ લામાને તેમના આલ્બમ 'મેડિટેશન' માટે ગ્રેમી મળ્યો. સ્ટીવન સ્પીલબર્ગ EGOT વિજેતા બન્યા. K-Popએ પણ પ્રથમવાર ગ્રેમી જીત્યો. દલાઈ લામાએ જસ્ટિસ કેતનજીને હરાવ્યા, સ્પીલબર્ગને 'મ્યુઝિક ફોર જોન વિલિયમ્સ' માટે એવોર્ડ મળ્યો, અને 'ડેમન હન્ટર્સ'ના ગીત 'ગોલ્ડ'ને પણ એવોર્ડ મળ્યો. સંગીતની કોઈ સીમા નથી તે સાબિત થયું.

ઈરાનમાં સરકાર વિરુદ્ધ વિરોધ પ્રદર્શનો થઈ રહ્યા છે, જેના કારણે વૈશ્વિક બજારમાં સોનાના ભાવ વધી રહ્યા છે. ઈરાનમાં ચાંદીનો ભાવ ભારતીય ચલણમાં ₹6,607.15 પ્રતિ ગ્રામ છે, જ્યારે સોનાનો ભાવ ₹320,728.11 પ્રતિ ગ્રામ છે. ભારતીય કસ્ટમ નિયમોનુસાર, પુરુષો 20 ગ્રામ અને મહિલાઓ 40 ગ્રામ સુધીનું સોનું ડ્યુટી વિના લાવી શકે છે. વધુ સોનું ફી ભરીને લાવી શકાય છે.

એક ગરીબ વ્યક્તિ નિષ્ફળતાથી હતાશ થયો. ગામના સંતે વાંસ અને કેક્ટસના છોડની વાત કરી સમજાવ્યું કે ધીરજથી પ્રયાસ કરવાથી સફળતા મળે છે. નિષ્ફળતા અસ્થાયી છે, પ્રયાસ ચાલુ રાખો. પોઝિટિવ રહો, નિયમિત અભ્યાસ કરો, માર્ગદર્શકની સલાહ લો. પોતાના પર ભરોસો રાખો. મહેનત અને ધીરજથી સફળતા મળશે. DON'T GIVE UP.

નાણા મંત્રી નિર્મલા સીતારમણે બજેટ 2026-27 રજૂ કર્યું. જેમાં પર્યટનને પ્રોત્સાહન આપવા 50 શહેરોમાં વર્લ્ડ ક્લાસ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઊભું કરાશે. ભારતને ઓલ-સીઝન ડેસ્ટિનેશન અને ગ્લોબલ ટુરિસ્ટ-હબ બનાવવાનો હેતુ છે, સાથે જ ટિયર 2-3 શહેરોની અર્થવ્યવસ્થા મજબૂત થશે. મંદિરોના શહેરોમાં આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાસીઓ માટે વિશેષ સુવિધાઓ વિકસાવાશે અને નેશનલ ડેસ્ટિનેશન ડિજિટલ નોલેજ ગ્રિડ દ્વારા ડિજિટલ ડેટા તૈયાર થશે. IIM દ્વારા ગાઇડને તાલીમ મળશે અને સીપ્લેન VGF યોજના પણ શરૂ થશે.

જળપ્લાવિત વિસ્તારો ઇકોસિસ્ટમનો ભાગ છે, જૈવવિવિધતા જાળવે છે. 1971માં 'રામસર' શહેરમાં વેટલેન્ડ્સ સંરક્ષણ માટે સંધિ થઈ. ભારત 1982માં જોડાયું. 2026 માટે થીમ "Wetlands and Traditional Knowledge" છે. ગુજરાતમાં કચ્છનું ‘છારી-ઢંઢ’ 98મી રામસર સાઇટ બન્યું. ગુજરાતમાં પાંચ રામસર સાઇટ્સ છે. વેટલેન્ડ પાણી શુદ્ધ કરે છે.