કચ્છી નરપુંગવ શ્યામજી કૃષ્ણવર્મા.
કચ્છી નરપુંગવ શ્યામજી કૃષ્ણવર્મા.
Published on: 17th June, 2026

મહર્ષિ દયાનંદ સરસ્વતીના શિષ્ય અને કચ્છના પનોતા પુત્ર શ્યામજી કૃષ્ણવર્માએ ભારતની આઝાદી માટે પોતાનું જીવન સમર્પિત કર્યું હતું. તેમના તેજસ્વી વ્યક્તિત્વમાં વક્તૃત્વ, લેખન અને નેતૃત્વ શક્તિનો ત્રિવેણી સંગમ હતો. લંડનમાં તેમણે સ્થાપેલું 'ઇન્ડિયા હાઉસ' અને ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે શરૂ કરેલી રાષ્ટ્રસેવાની શરતવાળી શિષ્યવૃત્તિઓ તેમનું ચિરસ્મરણીય કાર્ય છે, જેનો લાભ વીર સાવરકરે પણ લીધો હતો. સરદારસિંહ રાણા અને મેડમ ભિખાઈજી કામા જેવા ગુજરાતના ક્રાંતિવીર સાથીઓ સાથે મળીને તેમણે વિદેશમાં રહીને દેશભક્તિની મશાલ પ્રગટાવી હતી, જેમના બલિદાનો પ્રત્યે કૃતજ્ઞ રહેવું એ આપણી પવિત્ર ફરજ છે.