ટ્રમ્પે ઈરાનની વિનંતીથી ઊર્જા સુવિધાઓ પર હુમલો 6 એપ્રિલ 2026 સુધી સ્થગિત કર્યો. અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે વાટાઘાટો સકારાત્મક દિશામાં આગળ વધી રહી છે. ઈરાને હોર્મુઝમાંથી 10 ટેન્કરોને પસાર થવા મંજૂરી આપી છે, જ્યારે યુદ્ધનો 28મો દિવસ છે. ટ્રમ્પના નિર્ણય પર વિશ્વની નજર છે, કારણ કે આ સમયગાળો મધ્ય પૂર્વ માટે નિર્ણાયક છે.

વર્તમાન પરિસ્થિતિમાં ઈરાન, યુએસ અને ઇઝરાયેલ સામે આર્થિક જીત મેળવી રહ્યું છે. મીડિયા રિપોર્ટ મુજબ, પશ્ચિમ એશિયાના યુદ્ધે ઈરાન માટે તક ઉભી કરી છે. Hormuz Strait પર પ્રભુત્વ જાળવી રાખીને ઈરાન દરરોજ આશરે $1.3 બિલિયનની આવક મેળવી રહ્યું છે. યુદ્ધને કારણે તેલના ભાવ વધ્યા છે, અને ડિસ્કાઉન્ટ ઘટ્યું છે. આર્થિક સંકટથી બચવા અમેરિકાનું પણ ઈરાન સામે નરમ વલણ છે.

વૈશ્વિક બજારોના નબળા વલણો વચ્ચે ભારતીય શેરબજારની શરૂઆત નીચા સ્તરે થઈ. રોકાણકારો સાવચેતીભર્યું વલણ અપનાવી રહ્યા છે, ખાસ કરીને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ઈરાન વચ્ચેની પરિસ્થિતિને કારણે. HDFC બેંક અને રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝના શેરમાં વેચાણ દબાણ જોવા મળ્યું. ડોલર સામે રૂપિયામાં ઘટાડાની બજાર પર નકારાત્મક અસર પડી. સેન્સેક્સ અને નિફ્ટી બંને ઘટાડા સાથે ટ્રેડ થયા.

ગાઝા યુદ્ધ પછી IDFમાં 12,000 સૈનિકોની અછત છે, સરહદી તણાવ અને આંતરિક સુરક્ષા કામગીરીઓના કારણે સૈનિકો પર બોજો વધી રહ્યો છે. જનરલ ઝમીરે ચેતવણી આપી કે જો વહેલી તકે પગલાં નહીં લેવામાં આવે તો સેનાની કાર્યક્ષમતા પ્રભાવિત થશે. ફરજિયાત લશ્કરી સેવાના વિસ્તરણ માટે કાયદાકીય સુધારા જરૂરી છે, નહીં તો IDF સામાન્ય કામગીરી પણ જાળવી શકશે નહીં. અલ્ટ્રા-ઓર્થોડોક્સ યુવાનોની ભરતી ન થવાથી સ્થિતિ વધુ ગંભીર બની છે.

27 માર્ચે શેરબજાર ઘટ્યું; સેન્સેક્સ 900 પોઈન્ટ ઘટી 74,400 થયો, નિફ્ટી 270 પોઈન્ટ ઘટી 23,000 થયો. સેન્સેક્સના 30માંથી 26 શેરો વધ્યા. ઓટો અને બેન્કિંગ શેરોમાં વેચવાલી થઈ. 26 માર્ચે રામ નવમીથી બજાર બંધ હતું. 25 માર્ચે સેન્સેક્સ 1,205 પોઈન્ટ ઉછળી 75,273 પર અને નિફ્ટી 394 પોઈન્ટ ઉછળી 23,306 પર બંધ થયો હતો, જેમાં ઓટો, બેન્કિંગ, મેટલ અને FMCG શેરોમાં તેજી હતી.

મિડલ ઈસ્ટના યુદ્ધ વચ્ચે, 42 હજાર ટન LPG ભરેલું 'જગ વસંત' ટેન્કર કંડલા પોર્ટ પહોંચ્યું છે, જે ભારતની ઊર્જા સુરક્ષા માટે સારા સમાચાર છે. આ જથ્થો ગેસ સપ્લાયને સ્થિર કરશે. કંડલા પોર્ટ ઓથોરિટી 'મિડ-સી ટ્રાન્સફર' ટેકનિકથી ગેસ ઝડપથી ઉતારશે, જે ગેસ પુરવઠાને સામાન્ય રાખવામાં મદદ કરશે.

Iran Nuclear Policy હેઠળ, મિડલ ઈસ્ટનું યુદ્ધ ખતરનાક વળાંક પર છે, જે વિશ્વ સુરક્ષાને હચમચાવી શકે છે. વર્ષોથી બંધ ઓરડામાં ચર્ચા થતી હતી તે હવે ખુલ્લેઆમ થઈ રહી છે. Israel અને અમેરિકાના હુમલાઓ વચ્ચે ઈરાન પરમાણુ નીતિ બદલવા તરફ મક્કમ છે. આ ફેરફારનું કારણ આયતુલ્લાહ અલી ખામેનેઈનું મૃત્યુ માનવામાં આવે છે.

મિડલ ઇસ્ટમાં તણાવ છે, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ઈરાન સાથે કૂટનીતિમાં 'કેરટ એન્ડ સ્ટીકની નીતિ' અપનાવી રહ્યા છે. એક તરફ પડદા પાછળ વાટાઘાટો અને બીજી તરફ 10,000 સૈનિકોની વધારાની ટુકડી મોકલી લશ્કરી તાકાત વધારી દબાણ લાવવાની વ્યૂહરચના છે. અમેરિકા ઈરાનના તેલ કે ઉર્જા માળખા પર 10 દિવસ સુધી હુમલો કરશે નહીં. 'ઓપરેશન એપિક ફ્યુરી' હેઠળ ડ્રોન સ્પીડબોટનો ઉપયોગ શરૂ થયો છે.

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી ઈરાન યુદ્ધની પરિસ્થિતિ પર ૨૭ માર્ચે મુખ્યમંત્રીઓ સાથે વીડિયો કોન્ફરન્સિંગથી ચર્ચા કરશે, જેમાં ચૂંટણી રાજ્યોના મુખ્યમંત્રીઓ સામેલ નહીં થાય. મોદીએ રાજ્યસભામાં કહ્યું કે યુદ્ધ ચાલુ રહેશે તો ગંભીર પરિણામ આવશે, અને કેન્દ્ર-રાજ્યે સાથે મળીને કામ કરવું પડશે. સરકારે દેશમાં પેટ્રોલ, ડીઝલ અને ગેસની અછતની અફવાઓને નકારી કાઢી છે, અને મંત્રાલયે અફવા ફેલાવનારાઓ સામે કાર્યવાહીની ચેતવણી આપી છે. જયશંકરે કહ્યું કે ભારત પાકિસ્તાન જેવો દલાલ દેશ નથી.

Middle East યુદ્ધ અને હોર્મુઝ તણાવથી Global Economic Crashનું સંકટ. Energy Economist અલહાજીની ચેતવણી: સંઘર્ષ નહીં અટકે તો મે સુધીમાં Global Economy Crash થઈ શકે છે. આ પરિસ્થિતિ વૈશ્વિક અર્થતંત્ર માટે ખૂબ જ ચિંતાજનક છે અને તાત્કાલિક પગલાં લેવાની જરૂર છે.

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટથી શિપમેન્ટ બંધ થતા ફિલિપાઈન્સે રાષ્ટ્રીય ઉર્જા કટોકટી જાહેર કરી છે. ઈરાન યુદ્ધની એશિયાના દેશો પર આડકતરી અસર થઇ રહી છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વિશ્વની ઉર્જા જીવનરેખા ગણાય છે અને ત્યાં શિપિંગ બંધ થવાથી ફિલિપાઈન્સ પહેલો ભોગ બન્યો છે.

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે યુદ્ધમાં નરમાશ આવી છે. President Trump એ Iran ના Energy Sites પરના હુમલા 10 દિવસ માટે સ્થગિત કર્યા છે. Iran સરકારે વિનંતી કરી હોવાથી ટ્રમ્પે આ નિર્ણય લીધો છે, જેથી બંને દેશો વચ્ચે ચાલી રહેલી વાતચીતને આગળ વધારવાની તક મળે. Trump ની સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટ દ્વારા આ માહિતી મળી.

મુંબઈ બજાર રામનવમીના લીધે બંધ રહ્યું, પણ સોના-ચાંદીના ભાવ ઘટ્યા. વિશ્વ બજારમાં પણ ભાવ ઓછા થયા, જેના લીધે ઈમ્પોર્ટ કોસ્ટ ઘટી. જોકે, મુંબઈ કરન્સી બજારમાં રૂપિયા સામે ડોલર નો ભાવ વધી 94ને પાર થયો. આર્થિક અસ્થિરતા વચ્ચે રૂપિયો નબળો પડ્યો અને ડોલર મજબૂત થયો.

ખર્ગ આઈલેન્ડ બચાવવા મંદેબની ખાડી બંધ, રાતા સમુદ્રથી આવતો crude oilનો 12% પુરવઠો જોખમમાં. ખર્ગ આઈલેન્ડ ઈરાન માટે લાઈફલાઈન, 90% નિકાસ પ્રોડક્શન અહીંથી. ઈરાન પ્રોક્સી વોર કરી શકે, હુથી વિદ્રોહીઓ દ્વારા યુદ્ધની તૈયારીઓ કરી છે.

US-ઈરાન સંઘર્ષની અસર મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ સુધી પહોંચી છે. પરિસ્થિતિને કારણે કંપનીઓને નવી યોજનાઓ મુલતવી રાખવાની ફરજ પડી. SEBIએ ઘણી યોજનાઓને મંજૂરી આપી હોવા છતાં, માર્ચમાં ફક્ત નવ નવી ઇક્વિટી યોજનાઓ (NFOs) શરૂ થઈ. પશ્ચિમ એશિયામાં સંઘર્ષ વધવાથી લોન્ચિંગની ગતિ ધીમી પડી.

અમેરિકાના President ટ્રમ્પએ ઇરાનને ધમકી આપી છે કે જો તે મંત્રણા અંગે ગંભીર નહીં થાય તો તેને ભારે પરિણામો ભોગવવા પડશે. ટ્રમ્પએ કહ્યું કે ઇરાને અમેરિકાની ૧૫ સૂત્રીય ફોર્મ્યુલા ફગાવી દીધી છે, જેનાથી તેઓ ગુસ્સે થયા છે. ટ્રમ્પ ઇરાન સાથેનું યુદ્ધ ઝડપથી પૂરું કરવા માંગે છે કારણકે તેમને બીજા ઘણા કામો છે.

અમેરિકા-ઈરાન યુદ્ધની અસરથી નાયરા એનર્જીએ પેટ્રોલના ભાવમાં ₹5 અને ડીઝલના ભાવમાં ₹3નો વધારો કર્યો. હવે નાયરાના 7000 પંપો પર પેટ્રોલ ₹100.71 અને ડીઝલ ₹91.31ના ભાવે વેચાશે. ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં વધારો થતાં કંપનીએ રિટેલ ગ્રાહકો પર ભાવ વધારાનો બોજો નાખ્યો છે.

મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ વચ્ચે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં વધારો થયો છે. બ્રેન્ટ ક્રૂડ $103 અને WTI $91 આસપાસ ટ્રેડ થઈ રહ્યો છે. યુએસ અને ઈરાન વચ્ચેનો તણાવ અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર નિયંત્રણના ઈરાદાથી ભાવ વધ્યા છે. યુએસનું અસ્પષ્ટ વલણ અને પુરવઠા અવરોધોથી ડીઝલ અને ઉડ્ડયન ઇંધણના ભાવમાં પણ અસર થઈ છે. ટેન્કર ટ્રાફિક ઘટ્યો છે.

મધ્ય પૂર્વમાં અમેરિકા, Israel અને ઇરાન વચ્ચે યુદ્ધ ચાલી રહ્યું છે, જેમાં અમેરિકાએ ઈરાન પર 5,000 પાઉન્ડના બોમ્બ ઝીંક્યાનો દાવો કર્યો છે. ટ્રમ્પે કહ્યું ઈરાની નેતાઓ હાર સ્વીકારી ચૂક્યા છે, પણ ડરથી બોલતા નથી. White Houseના જણાવ્યા અનુસાર મિશન પૂર્ણ થવામાં સમય લાગશે. ઇરાન આ દાવાઓને ખોટા ગણાવે છે.

ભારતના NSE અને BSE રામ નવમી નિમિત્તે બંધ છે. આગામી દિવસોમાં રજાઓના કારણે ટ્રેડિંગ પ્રવૃત્તિ ઓછી રહેશે. મહાવીર જયંતિ અને ગુડ ફ્રાઈડેને કારણે ટૂંકા ટ્રેડિંગ અઠવાડિયા રહેશે. MCX આજે પ્રથમ સત્રમાં બંધ રહેશે પણ સાંજે ટ્રેડિંગ શરૂ થશે. 2026 માં કુલ 16 રજાઓ છે, જેમાં ડો. આંબેડકર જયંતિ, મહારાષ્ટ્ર દિવસ અને બકરી ઈદ વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.

અમેરિકન-ઈઝરાયલ હુમલા બાદ ઈરાનનું યુદ્ધ ભીષણ થયું. જંગની આગથી વૈશ્વિક ઈંધણ પુરવઠો ખોરવાયો, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર પ્રતિબંધોથી તેલની અછત સર્જાઈ. અનેક દેશોએ ઈંધણ બચાવવા કટોકટી જાહેર કરી, કોરોનાકાળની જેમ જનજીવન ઠપ્પ થયું.

પશ્ચિમ એશિયામાં યુદ્ધના તણાવ વચ્ચે ઈરાને ભારત માટે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખોલી દીધો છે. ઈરાન આ નિર્ણયથી વૈશ્વિક બજારમાં ઊર્જા સંકટ હળવું થવાની આશા છે. મિત્ર દેશોના જહાજોને મુક્તપણે પસાર થવાની મંજૂરી આપશે, જેમાં ભારત, ચીન, રશિયા, ઈરાક અને પાકિસ્તાનનો સમાવેશ થાય છે. જોકે, જહાજોએ પસાર થતા પહેલા Iranian સત્તાવાળાઓ સાથે Coordination કરવું પડશે.

અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે દાવો કર્યો છે કે ઈરાન ડીલ કરવા બેતાબ છે, પણ તેને મોતનો ડર છે. અમેરિકન સૈનિકોમાં બળવો: 'અમે ઈઝરાયેલ માટે મરવા તૈયાર નથી', ટ્રમ્પના Iran યુદ્ધ સામે સેનામાં ભારે રોષ છે. આ યુદ્ધ ચોથા સપ્તાહમાં છે અને સ્થિતિ ગંભીર છે.

મૂડીઝે એશિયા માટે ચેતવણી જારી કરી છે કે ઈરાન યુદ્ધની એશિયા પેસિફિક ક્ષેત્રની અર્થવ્યવસ્થાઓ પર મોટી અસર થશે. આ ક્ષેત્રનો આર્થિક વિકાસ ધીમો પડી શકે છે, ખાસ કરીને મધ્ય પૂર્વમાંથી ઇંધણ આયાત કરતા દેશોને અસર થશે. એશિયા પેસિફિક ક્ષેત્રમાં ભારત, ચીન, જાપાન, ઓસ્ટ્રેલિયા જેવા દેશોનો સમાવેશ થાય છે. સરેરાશ GDP વૃદ્ધિ દર ઘટવાની શક્યતા છે.

અમેરિકાએ ઈઝરાયેલને સાથ આપવા યુદ્ધ કર્યું, જેના કારણે ખાડી દેશોએ ક્રૂડ પર કાપ મૂક્યો. 1993માં મિસર-સિરિયા સામે ઇઝરાયેલ યુદ્ધમાં સ્થિતિ વણસી હતી. અમેરિકાએ Operation Nickel Grass હાથ ધર્યું, જેનાથી આરબ દેશોએ ક્રૂડનો સપ્લાય રોક્યો. 1979માં ઈરાનમાં ક્રાંતિ થઈ અને શાહ રઝા પહલવીનો તખતો પલટાયો.

વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતા વચ્ચે પણ S&P Globalએ ભારતના આર્થિક વિકાસ દર (GDP) નો અંદાજ 40 બેઝિસ પોઈન્ટ વધારી 7.10 ટકા કર્યો છે, જે મજબૂત આર્થિક ગતિવિધિનો સંકેત આપે છે. નાણાં વર્ષ 2028 તથા 2029ના GDP અંદાજ પણ વધારીને અનુક્રમે 7.20 ટકા અને 7 ટકા કરાયા છે.

મુંબઈ ઝવેરી બજારમાં સોના-ચાંદીના ભાવમાં તેજી આવી. વિશ્વ બજારમાં ઉછાળા અને ડોલર સામે રૂપિયાના ઘટાડાને કારણે કિંમતી ધાતુઓની IMPORT COST વધી. વૈશ્વિક બજારમાં સોનાના ભાવ 4600 DOLLARને વટાવી ગયા, જો કે નવી માગ ધીમી રહી હતી. સોનાના ભાવ 4401થી 4602 DOLLAR થયા.

અમેરિકા-ઈરાનના યુદ્ધવિરામ બાદ વૈશ્વિક બજારોમાં તેજી આવી. ક્રૂડ ઓઈલ ઘટ્યું, શેરબજાર વધ્યું. જોકે, Trumpના દાવાને ઈરાને નકાર્યો અને યુદ્ધના સંકેતોથી પ્રોફિટ બુકિંગ થયું. FIIsએ કન્ઝયુમર ડ્યુરેબલ્સ, AUTOMOBILE, BANKING-FINANCE, CAPITAL GOODS, Pharma, METAL-MINING શેરોમાં ખરીદી કરી. સેન્સેક્સ 1205 પોઈન્ટ વધીને 75273 પર પહોંચ્યો.

વર્તમાન યુદ્ધ જેવી પરિસ્થિતિ અને આર્થિક ઉથલપાથલ માટે ગ્રહોની અશુભ ચાલ જવાબદાર છે. જ્યોતિષી જીગર ઠક્કરના જણાવ્યા અનુસાર 16 એપ્રિલ સુધી સાવચેતી રાખવી. સૂર્ય અને મંગળની યુતિથી યુદ્ધ જેવી સ્થિતિનું નિર્માણ થયું છે. 13 ફેબ્રુઆરીથી 16 એપ્રિલ દરમિયાન શેરબજાર અને સોના-ચાંદીના ભાવમાં અસ્થિરતા રહેશે. બિનજરૂરી પ્રવાસ ટાળવો. 16 એપ્રિલ પછી સ્થિતિમાં સુધારો આવશે.

અમેરિકામાં ડોનાલ્ડ Trump ની લોકપ્રિયતા યુદ્ધ અને મોંઘવારીના કારણે ઘટી છે. સર્વે મુજબ, માત્ર 36% લોકો તેમને પસંદ કરે છે, જ્યારે 61% લોકો ઈરાન યુદ્ધના વિરોધમાં છે. 46% લોકો માને છે કે યુદ્ધથી અમેરિકાની સુરક્ષા ઘટશે અને 34% Republicans એ મોંઘવારી સામેની Trump ની પદ્ધતિઓને નાપસંદ કરી છે. વ્હાઇટ હાઉસમાં તેમના પુનરાગમન પછી લોકપ્રિયતાને લઈને સવાલ સર્જાયો છે.