રાજ્ય સરકારના 'નંબર વન' દાવાઓ વચ્ચે આરોગ્ય વિભાગના આંકડાઓએ પોલ ખોલી છે. છેલ્લા બે વર્ષમાં 801 સગર્ભા મહિલાઓ સહિત 12,700 લોકો HIV નો શિકાર બન્યા છે. આવનારી પેઢીને સુરક્ષિત રાખવાના સરકારી અભિયાનોના દાવાઓ છતાં, માતા-પિતાથી બાળકોમાં સંક્રમણ રોકવામાં નિષ્ફળતા સ્પષ્ટ દેખાય છે.

મોટાભાગના સેગમેન્ટસમાં વધારાને પરિણામે બિન-જીવન વીમા કંપનીઓની  પ્રીમિયમ મારફતની આવકમાં એપ્રિલમાં ૮.૩૦ ટકા જેટલો વધારો થવા પામ્યો છે. એપ્રિલમાં બિન-જીવન વીમા કંપનીઓની પ્રીમિયમ મારફતની આવક રૂપિયા ૩૬૪૧૭.૬૭ કરોડ રહી હતી. ગત નાણાં વર્ષમાં આરોગ્ય વીમા કંપનીઓની પ્રીમિયમ મારફતની આવક રૂપિયા ૧.૪૦ લાખ કરોડ રહી હતી.

કેરેબિયન પ્રિન્સેસ ક્રૂઝ શિપ પર નોરો વાઇરસનો ચેપ ફેલાયો, જેમાં 3,116 પ્રવાસીઓ સવાર હતા. 115 પ્રવાસીઓ બીમાર પડ્યા. આ વાઇરસ ઝડપથી ફેલાઈને ઝાડા-ઉલટી જેવી સમસ્યાઓ ઊભી કરે છે. યુરોપ અને દક્ષિણ એટલાન્ટિક સુધી હન્ટા વાઇરસના ફેલાવાને પગલે આરોગ્ય એજન્સીઓ પણ સતર્ક બની છે.

ગુજરાતના ઘાટલોડિયામાં રહેતી પૂજાબેન સુથારની પુત્રી વેદિકા જન્મથી જ અન્નનળી વગર જન્મી હતી. જ્યાં સારવાર મર્યાદિત હતી, ત્યાં માતાના અડગ પ્રેમ અને સંકલ્પે ચમત્કાર સર્જ્યો. માતાએ દોઢ વર્ષ સુધી દર અઢી કલાકે પોતાનું દૂધ પાઇપ મારફતે બાળકીને પીવડાવ્યું. આ પ્રક્રિયા માત્ર દિવસમાં જ નહીં, રાત્રે ઊંઘ છોડીને પણ સતત ચાલુ રાખી. દોઢ વર્ષ બાદ ડોકટરે અન્નનળી બનાવવાની સફળ સર્જરી કરી. આજે વેદિકા સ્વસ્થ જીવન જીવી રહી છે.

ગુજરાત રાજ્ય યોગ બોર્ડ પોરબંદરમાં સ્વસ્થ ગુજરાત, મેદસ્વીતા મુક્ત ગુજરાતના સંકલ્પ સાથે યોગ ક્રાંતિનો પ્રારંભ કરે છે. વિવિધ સંસ્થાઓ સાથે MOU દ્વારા નિઃશુલ્ક યોગ તાલીમ અપાશે. ચમ ઇંગ્લીશ મીડીયમ સ્કુલ, ભારતીય પ્રજ્ઞાચક્ષુ ગુરુકુળ, એક્સ્ટ્રીમ ફિટનેસ કેર, કરાટેડો એસોસિએશન, માર્શલ આર્ટ્સ એન્ડ ફિટનેસ એકેડેમી અને પ્રતિભા એકેડેમી સાથે કરાર થયા છે. આ અભિયાનનો ઉદ્દેશ્ય યોગનો પ્રચાર-પ્રસાર કરી, છેવાડાના માનવી સુધી નિઃશુલ્ક યોગ સેવાઓ પહોંચાડી શ્રેષ્ઠ માનવ નિર્માણ કરવાનો છે.

સુરેન્દ્રનગરની ગાંધી હોસ્પિટલના મુખ્ય ગેટ પર સિક્યુરિટી કેબિન શોભા સમાન છે, પણ ગાર્ડ ગાયબ. અસામાજિક તત્વોનો રાફડો ફાટતાં દર્દીઓ અને સ્ટાફની સુરક્ષા જોખમાઈ છે. ડોક્ટર પર હુમલા અને ચોરીની ઘટનાઓ વધી છે. રિનોવેશનના બહાને ગાર્ડ ગેરહાજર છે, જેના કારણે હોસ્પિટલ કેમ્પસમાં કોઈ પણ પ્રવેશી શકે છે. તાત્કાલિક સુરક્ષા વ્યવસ્થા સુધારવાની માંગ ઉઠી રહી છે.

ખ્યાતિ હોસ્પિટલ કેસમાં સારવારના નામે ખોટી એન્જીયોગ્રાફી અને એન્જીયોપ્લાસ્ટી કરી દર્દીઓના મૃત્યુ નીપજાવવાના આરોપીઓની ડિસ્ચાર્જ અરજી અમદાવાદ ગ્રામ્ય કોર્ટે ફગાવી દીધી છે. ચેરમેન કાર્તિક પટેલ સહિતના આરોપીઓ સામે 6070 પાનાની ચાર્જશીટ દાખલ છે. ગરીબ દર્દીઓને ડરાવી આર્થિક લાભ મેળવવાનો આરોપ છે. હાઇકોર્ટે નીચલી કોર્ટને ફરી સુનાવણીનો આદેશ કર્યો હતો.

ઉનાળામાં નાગરિકોના આરોગ્યની સુરક્ષા માટે મહાનગરપાલિકાનું આરોગ્ય તંત્ર સક્રિય થયું. શહેરના વિવિધ વિસ્તારોમાં મરી-મસાલાના 13 વેચાણ એકમો પર આકસ્મિક તપાસ હાથ ધરાઈ. શંકાસ્પદ 17 નમૂના લેવાયા, જે કેન્સર તથા પથરી કરતા પદાર્થોની ભેળસેળ ધરાવી શકે છે. તમામ નમૂના લેબોરેટરીમાં પૃથ્થકરણ માટે મોકલાયા છે, જેનો રિપોર્ટ 4 દિવસમાં આવશે. રિપોર્ટના આધારે Food Safety and Standard Act હેઠળ કડક કાર્યવાહી કરાશે.

હન્ટા વાઇરસ ચેપી છે પણ કોરોના જેવી મહામારી નથી. ત્રણ લોકોના મોત છતાં, 29 ચેપગ્રસ્ત પ્રવાસીઓને 12 દેશોમાં જવા દેવાની છૂટ મોંઘી પડશે. આ વાયરસ ખાંસી-છીંકથી ફેલાઈ શકે છે, 50% જીવ જોખમમાં મુકાઈ શકે છે, પણ કોરોના કે શરદી-ખાંસીની જેમ ઝડપી નથી. આર્જેન્ટિનાથી નીકળેલા ક્રૂઝ પરથી વાયરસ ફેલાયો.

ભાવનગર જિલ્લા આરોગ્ય વિભાગ દ્વારા તમામ તાલુકાઓમાં વસ્તીની દ્રષ્ટીએ જિલ્લામાંકુલ ૪૯ પ્રાથમિક આરોગ્ય સેન્ટરો કાર્યરત કરાયા છે. જ્યારે ખાસ કરીને છેલ્લા ચાર માસની આંકડાકીય માહિતી જોતા ડાયરીયા (ઝાડા)ના કુલ ૧૮૩૧ અને શરદી-ઉધરસના ૫૧૪૭ કેસ નોંધાવા પામ્યા છે. જેમાં ખાસ કરીને માર્ચ-એપ્રિલમાં ડાયરીયાના અને જાન્યુ. ફેબુ્ર.માં શરદી ઉધરસના કેસો વધ્યા હતા.

GMERS જનરલ હોસ્પિટલ ગાંધીનગર ખાતે અગ્નિ સલામતી સપ્તાહ નિમિત્તે સ્ટાફ માટે ખાસ જાગૃતિ કાર્યક્રમ યોજાયો. આગ લાગવાના કારણો, સાવચેતી અને fire extinguisher ના ઉપયોગની પ્રેક્ટિકલ તાલીમ આપવામાં આવી. PASS અને RACE પદ્ધતિ સમજાવી, ફાયર મોક ડ્રીલ યોજાઈ. સ્ટાફે અગ્નિ સુરક્ષા પ્રતિજ્ઞા લીધી.

ગાંધીનગરમાં મોયા-મોયા જેવી દુર્લભ બીમારીથી પીડિત યુવક આયુર્વેદિક ચિકિત્સાથી સ્વસ્થ થયો છે. આઠ વર્ષથી પથારીવશ રહેલા યુવકે લાખો રૂપિયાના ખર્ચાળ ઉપચારો બાદ સેક્ટર-22 સરકારી આયુર્વેદ હોસ્પિટલમાં રાહત મેળવી. વૈદ્ય રાકેશ ભટ્ટની 35 દિવસની સારવાર બાદ દર્દી ફરી ચાલવા લાગ્યો. આ બીમારીમાં મગજને લોહી પહોંચાડતી નળીઓ બ્લોક થવાથી સ્ટ્રોક અને લકવા જેવા લક્ષણો જોવા મળે છે.

હિંમતનગર સિવિલ હોસ્પિટલમાં 76 થેલેસેમિયાના દર્દીઓ સારવાર લઈ રહ્યા છે, જેમાં 18 ને દર મહિને નિયમિતપણે નિઃશુલ્ક લોહી ચઢાવવામાં આવે છે. આ દર્દીઓ સાબરકાંઠા, અરવલ્લી અને રાજસ્થાન જિલ્લાના છે. મેજર થેલેસેમિયાથી પીડાતા દર્દીઓને PICU અને પીડિયાટ્રિક વોર્ડમાં દાખલ કરીને દવાઓ સાથે સારવાર અપાય છે, જેનાથી તેમને રાહત મળે છે.

પાટણના બેતાલીસ લેઉવા પાટીદાર સમાજ દ્વારા સ્તન કેન્સર સામે જાગૃતિ અને વહેલા નિદાન માટે 53 ગામોમાં 6000 મહિલાઓનું બ્રેસ્ટ કેન્સર સ્ક્રિનિંગ કેમ્પ 2026નો પ્રારંભ. મેનાબા રોટરી મલ્ટી સ્પેશિયાલીટી હોસ્પિટલ અને રણજીત ફાઉન્ડેશનના સહયોગથી નિઃશુલ્ક તપાસ, જેમાં જરૂર જણાય ત્યાં નિઃશુલ્ક સારવાર પણ આપવામાં આવશે.

અત્યંત દુર્લભ 'મોયા મોયા' બીમારીથી પીડિત ગાંધીનગરના યુવકને લાખોના ખર્ચ અને 8 વર્ષ પથારીવશ રહ્યા બાદ આયુર્વેદિક સારવારથી 35 દિવસમાં ચાલતો કરવાનો દાવો કરાયો છે. ડો. રાકેશ ભટ્ટે પંચકર્મ, નસ્ય, શિરોધારા જેવી સારવાર આપી અને બળવાન, બ્રોન્કોડાયલેટર, બ્લડ થીનર ઔષધો આપ્યા. આયુર્વેદે યુવકને નવજીવન આપ્યું છે.

આર્જેન્ટિનાથી સિંગાપોર જતાં ક્રુઝ શિપ MV Hondius પર હંટા વાયરસ ફેલાયો. એક ડચ યુગલ સહિત ત્રણના મોત થયા. 12 દેશોના 24થી વધુ પ્રવાસીઓએ મેડિકલ તપાસ વિના શિપ છોડી દીધું. WHO ચિંતિત છે અને કોન્ટેક્ટ ટ્રેસિંગ શરૂ કરાયું છે.

વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજીની મદદથી મોટા ખતરા ટાળી દેતી માનવજાત ક્યારેક નાના જીવ તરફથી આવતા સંકટ સામે હાંફી જતી હોય છે. કોરોના વાઇરસ એનું વરવું ઉદાહરણ. એના ઓછાયા હજુ ધરતી પરથી પૂરેપૂરા સમાપ્ત નથી થયા, ત્યાં તો નવું જોખમ દરવાજે દસ્તક દેતું આવી પહોંચ્યું છે. એપ્રિલમાં આર્જેન્ટિનાથી કેનેરી ટાપુઓ તરફ જઈ રહેલા એક ક્રુઝ શિપ પર હેન્ટા વાઇરસનો પ્રકોપ ફેલાઈ ગયો હતો. જેને કારણે ત્રણ મુસાફરોના મોત નિપજ્યા હતા. ઉંદરો દ્વારા ફેલાતો આ દુર્લભ રોગ શ્વસનતંત્ર અને કિડની પર જીવલેણ હુમલો કરે છે.

સુરતમાં ઝાડા-ઉલ્ટીના કેસો વધતાં મહાનગરપાલિકા ફૂડ વિભાગે મેંગો શેક અને આઇસ ડિશ વેપારીઓ પર દરોડા પાડ્યા. ગરમીમાં લોકો દ્વારા વધુ ઉપયોગમાં લેવાતી આ વસ્તુઓમાં હાનિકારક સિન્થેટિક કલર અને કેમિકલયુક્ત એસેન્સનો ઉપયોગ થતો હોવાની આશંકા હતી, જે લીવર અને કિડનીને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. 36 દુકાનો અને સેન્ટરો પરથી સેમ્પલ લેવાયા.

અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (AMC)ના કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોને SVP હોસ્પિટલમાં પગાર આધારિત ઇન્ડોર કેશલેસ સારવાર મળશે. OPD અને દવાઓ માટે રિએમ્બર્સમેન્ટ જૂની પદ્ધતિ મુજબ ચાલુ રહેશે. રૂમની ફાળવણી સાતમા કે છઠ્ઠા પગાર પંચના ગ્રેડ પે મુજબ થશે. ડૉક્ટર દ્વારા લખાયેલી દવાઓ હોસ્પિટલ સ્ટોર અથવા જન આરોગ્ય કેન્દ્રમાંથી લેવાની રહેશે, અન્યથા નિયમ મુજબ વળતર મળશે.

મકરપુરાની શિક્ષિકાને જમતા જડબા નીચે સોજો અને દુખાવો થતો. નિદાનમાં લાળગ્રંથિમાં 4 પથરી મળી, જે 1-3 મીમીની હતી. રેડિયોલોજી તપાસ બાદ ઈએન્ડટી સર્જન ડો. હિરેન સોનીએ સફળ સર્જરી કરી. તેમણે કહ્યું કે, ફાસ્ટફૂડની આદતને કારણે તેના ઝીણા કણો લાળગ્રંથિમાં જમા થઈ પથરી બનાવે છે. આવો કેસ એક લાખમાંથી એકને થાય છે. ગોત્રી હોસ્પિટલમાં આ સર્જરી નિઃશુલ્ક કરાય છે.

સુરતમાં વરાછાની મમતા મલ્ટિ-સ્પેશિયાલિટી હોસ્પિટલમાં ગેરકાયદે ગર્ભપરીક્ષણ અને ગર્ભપાતના રેકેટનો પર્દાફાશ થયો છે. ફાર્માસિસ્ટ રામગોપાલ ખંડેલવાલ સામે PC&PNDT Act હેઠળ વરાછા પોલીસ સ્ટેશનમાં ગુનો નોંધાયો છે. આરોપી ડોક્ટર ન હોવા છતાં ઓપરેશન કરતો હતો અને અગાઉ પણ ગુનામાં ઝડપાયો હતો. સુરત પોલીસની કાર્યવાહીથી મેડિકલ જગતમાં ખળભળાટ મચી ગયો છે.

જીવનમાં સફળતા અને માન-સન્માન પ્રાપ્ત કરવા છતાં જ્યારે કોઈ તમને અપરાધ-બોધ કરાવે, ત્યારે ગીલ્ટ ટ્રેપથી બચવું જરૂરી છે. આ લેખમાં, બે ઉદાહરણો દ્વારા સમજાવવામાં આવ્યું છે કે કેવી રીતે પરિસ્થિતિઓ આપણને અપરાધી અનુભવી શકે છે, ભલે તે આપણી મહેનત હોય કે નિર્ણયો. પરફેક્ટ પેરેન્ટિંગની કલ્પના, અફસોસ, અને સંબંધોમાં અસમાનતા પણ ગીલ્ટનું કારણ બની શકે છે. તમારી ભાવનાઓ અને મર્યાદાઓને સમજીને, શાંતિથી સ્પષ્ટતા આપીને, અને જાત પર વિશ્વાસ રાખીને તમે આ બોજમાંથી મુક્ત થઈ શકો છો.

અમદાવાદના ચાંદખેડામાં ઢોસા ખાધા બાદ બે નાની બાળકીઓના મોત નિપજ્યાં હતાં. એક મહિના બાદ, પોસ્ટમોર્ટમ કરનાર ડોક્ટરે મોતનું ચોક્કસ કારણ જાણી શક્યા નથી, જેના કારણે આ ઘટના વધુ રહસ્યમય બની ગઈ છે. FSL રિપોર્ટ પણ મદદરૂપ થયા નથી, અને પોલીસ તપાસ પણ આગળ વધી રહી નથી.

માનસિક સમસ્યાઓ સામાન્ય છે. દરેક વ્યક્તિ સંઘર્ષ કરે છે. અયોગ્ય વર્તન સહાનુભૂતિ માંગે છે, નફરત નહીં. લાઇફ સ્ટાઇલ, સોશિયલ મીડિયા ડિસ્ટર્બન્સ વધારે છે. નિષ્ણાતો કહે છે કે, સમસ્યાને અવગણીને વ્યક્તિની નિપુણતા તરફ ધ્યાન આપવાથી સારા પરિણામો મળે છે. જેમ કે, ચોરીની આદત (cleptomania) ધરાવતી વ્યક્તિ જો કોઈ કાર્યમાં નિપુણ હોય, તો તેને તે દિશામાં વાળવાથી સકારાત્મક પરિણામ મળી શકે છે.

બોમ્બે હાઈકોર્ટે ડૉક્ટર યુવતીના મેટરનિટી લીવ કેસમાં ઐતિહાસિક ચુકાદો આપ્યો. માતા બનવું એ મહિલાનો મૂળભૂત અધિકાર છે અને કોઈ સેવાનિયમ કે કોન્ટ્રેક્ટ તેને અટકાવી શકે નહીં. કોર્ટે ડૉક્ટર યુવતી પર લગાવેલો દંડ રદ કર્યો અને સરકારની સંવેદનહીનતાની ઝાટકણી કાઢી. આ ચુકાદો Women's right to work દરમિયાન ગર્ભાવસ્થા અને મેટરનિટી લીવના અધિકારને સુરક્ષિત રાખવામાં મદદરૂપ થશે.

તાપી જિલ્લામાં સ્વચ્છ ભારત મિશન-ગ્રામીણ હેઠળ જાગૃતિ અને આરોગ્યપ્રદ પર્યાવરણ માટે સઘન સફાઈ ઝુંબેશ હાથ ધરાઈ. જિલ્લા અધિકારીઓના માર્ગદર્શન હેઠળ તાલુકાઓમાં અમલીકરણ થયું. જાહેર સ્થળો, શૌચાલયો, ગ્રામ પંચાયત, ધાર્મિક સ્થળોની સફાઈ કરાઈ. ‘ડોર ટુ ડોર’ કચરા સંગ્રહને મજબૂત બનાવી ઘન કચરાના નિકાલની વ્યવસ્થા સુનિશ્ચિત થઈ. ગ્રામજનોના સહયોગથી અભિયાન સફળ રહ્યું.

'ગ્રીન સોશિયલ પ્રિસ્ક્રાઇબિંગ' એ પ્રકૃતિ-આધારિત સારવાર પદ્ધતિ છે, જે માનસિક સ્વાસ્થ્ય સુધારવા પર ભાર મૂકે છે. સંશોધનો દર્શાવે છે કે હરિયાળી, છોડ, અને પક્ષીઓના અવાજો ડિપ્રેશન, એંગ્ઝાયટી, અને સ્ટ્રેસ ઘટાડવામાં મદદરૂપ થાય છે. યુ.કે.માં થયેલા અભ્યાસો અને ઇંગ્લેન્ડ સરકારના પ્રયોગોએ આ પદ્ધતિની અસરકારકતા સાબિત કરી છે. પ્રદૂષિત વાતાવરણ મનોસામાજિક તણાવ વધારે છે, જ્યારે પ્રકૃતિ શાંતિ અને પ્રસન્નતા પ્રદાન કરે છે. બાળકોના સર્વાંગી વિકાસ માટે તેમને નાનપણથી પ્રકૃતિની નજીક રાખવા અનિવાર્ય છે.

પાલનપુરના વોર્ડ નંબર ર માં શિવમપાર્ક સોસાયટીમાં પીવાના પાણીની તંગી છે. પાંચ દિવસથી લોકો પાણી માટે વલખા મારી રહ્યા છે. ત્યાં ગંદા પાણીનું તળાવ ભરાયેલું છે. નગરપાલિકાની ચૂંટણીમાં અપક્ષ ઉમેદવાર જીત્યા બાદ આ સમસ્યા ઉભી થઈ છે. લોકોમાં પાલિકાના સત્તાધીશો સામે ભારે નારાજગી પ્રવર્તી રહી છે.

અમદાવાદના દક્ષિણઝોનના લાંભા વોર્ડના ગ્યાસપુર વિસ્તારમાં ગેરકાયદે ચાલતા અને સાબરમતી નદીમા પ્રદૂષિત પાણી છોડતા ધોબીઘાટના ૧૯ યુનિટ કોર્પોરેશનના એસ્ટેટ વિભાગ દ્વારા તોડી પડાયા છે.કોર્પોરેશન અને જી.પી.સી.બી.ની નજર તળે એક વર્ષથી ધમધમતા આ યુનિટો સામે નોટિસ આપીને અંતે કાર્યવાહી કરવામા આવી છે. જી.પી.સી.બી.ની નોટિસ પછી કરવામા આવેલી કાર્યવાહીને લઈ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન સામે સવાલ થઈ રહયા છે. એક વર્ષથી નોટિસ અપાઈ હતી તો કોર્પોરેશન તરફથી કયા કારણથી કાર્યવાહી કરવામા ના આવી.

પોરબંદરની ભાવસિંહજી સરકારી હોસ્પિટલમાં ઓર્થોપેડિક વિભાગમાં એક જ ડોકટર ઉપલબ્ધ હોવાથી સેંકડો દર્દીઓ હાલાકી ભોગવી રહ્યા છે. OPD માં લાંબી કતારો અને ડોક્ટરોની ગેરહાજરીથી દર્દીઓ પરેશાન છે. Junior resident doctors દ્વારા OPD ચલાવવામાં આવી રહી છે. દર્દીઓને તાત્કાલિક નિષ્ણાંત ડોકટરોની સેવા મળવી જોઈએ. સામાજિક આગેવાને પણ આ બાબતે રજુઆત કરી છે.