ફિઝિયોલોજી કે મેડિસિન ક્ષેત્રે નોબેલ પ્રાઈઝ 'ઓપ્ટોજેનેટિક્સ' પદ્ધતિ માટે વૈજ્ઞાનિકોને એનાયત થયું છે. આ પદ્ધતિ પ્રકાશ દ્વારા મગજના કોષોને નિયંત્રિત કરે છે. તેની શોધ તળાવની લીલ 'ક્લેમિડોમોનાસ' પરના સંશોધનમાંથી થઈ, જેમાં 'ચેનલરોડોપ્સિન' પ્રોટીન પ્રકાશ પ્રત્યે પ્રતિક્રિયા આપે છે. આ ટેકનોલોજી ભવિષ્યમાં રેટિનાની બીમારીઓ, પાર્કિન્સન અને એપિલેપ્સી જેવા રોગોની સારવારમાં ઉપયોગી થશે.

મહેસાણામાં 44 વર્ષીય અજીતસિંહ રાજપુરોહિત, જેઓ કિડનીની બીમારીથી પીડાઈ રહ્યા હતા, તેમને તેમના 38 વર્ષીય નાના ભાઈ મહાવીરસિંહ રાજપુરોહિતે પોતાની એક કિડની દાન કરીને નવું જીવન આપ્યું છે. 7 ઓક્ટોબર, 2026ના રોજ નડિયાદમાં કિડની ટ્રાન્સપ્લાન્ટ સર્જરી સફળતાપૂર્વક સંપન્ન થઈ હતી. હાલ બંને ભાઈઓ હોસ્પિટલમાં સારવાર હેઠળ છે. આ ઘટના ભાઈચારા અને ત્યાગનું ઉત્તમ ઉદાહરણ પૂરું પાડે છે.

આધુનિક એનેસ્થેસિયાની શોધે તબીબી વિજ્ઞાનમાં ક્રાંતિ લાવી છે, જે દર્દીઓને પીડા મુક્ત રાખી જટિલ સર્જરી શક્ય બનાવે છે. ૧૬ ઓક્ટોબર, ૧૮૪૬ના રોજ અમેરિકાના બોસ્ટનમાં વિલિયમ થોમસ ગ્રીન મોર્ટને ઇથરની વરાળ દ્વારા પ્રથમ જાહેર નિદર્શન કર્યું હતું. આજે એનેસ્થેસિયોલોજિસ્ટ દર્દીની સુરક્ષા, શ્વાસ, હૃદયના ધબકારા અને બ્લડપ્રેશર પર સતત નજર રાખીને મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.

વિજયનગર તાલુકાના અંદ્રોખા સ્થિત આર.કે.પટેલ એજ્યુકેશન કેમ્પસની આર્ટ્સ કોલેજમાં 'ન સેવા સંકલ્પ અભિયાન' હેઠળ નશા મુક્ત જાગૃતિ કાર્યક્રમ યોજાયો. કાર્યક્રમમાં ટ્રસ્ટી ડૉ. પરેશભાઈ પટેલ, બાળ સુરક્ષા અધિકારી મુકેશભાઈ સોલંકી, નશાબંધી વિભાગના કોન્સ્ટેબલ મૌલિકભાઈ પટેલ સહિત સ્ટાફ અને વિદ્યાર્થીઓ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. આચાર્ય ડૉ. પરેશભાઈ પટેલે વિદ્યાર્થીઓને નશાથી દૂર રહેવા માર્ગદર્શન આપ્યું.

કેન્દ્ર સરકારે નોન-શિડ્યુલ્ડ કેન્સર વિરોધી દવાઓ પર 30% ટ્રેડ માર્જિન કેપ લાગુ કરવાનો ઐતિહાસિક નિર્ણય લીધો છે. આનાથી દવાઓના ભાવમાં 70% સુધીનો ઘટાડો થશે અને દેશના જરૂરિયાતમંદ દર્દીઓને વાર્ષિક અંદાજે 2,500 કરોડની આર્થિક રાહત મળશે. સુપ્રીમ કોર્ટની ચિંતા અને દવાઓના બજારમાં થતી અતિશય નફાખોરીને ધ્યાનમાં રાખીને આ પગલું લેવાયું છે.

નવરાત્રિ પર્વ દરમિયાન રાજ્યના નાગરિકોને શુદ્ધ અને ભેળસેળરહિત ખાદ્યપદાર્થો મળે તે સુનિશ્ચિત કરવા આરોગ્ય મંત્રી પ્રફુલ પાનશેરીયાએ ગાંધીનગરમાં અધિકારીઓ સાથે બેઠક યોજી હતી. તેમણે જણાવ્યું કે, મીઠાઈ, ફરસાણ, દૂધ અને ઘીમાં ભેળસેળ રોકવા રાજ્યભરમાં મોબાઈલ ફૂડ ટેસ્ટિંગ વાન કાર્યરત રહેશે જે સ્થળ પર જ ગુણવત્તા ચકાસશે. ભેળસેળ કરનારાઓ સામે કડક કાનૂની પગલાં લેવાશે.

શારદીય નવરાત્રી દરમિયાન સાબુદાણાનો ઉપયોગ ઉપવાસની વાનગીઓમાં વધુ થાય છે. સાબુદાણા ટેપીઓકાના મૂળમાંથી બને છે અને તેમાં કાર્બોહાઇડ્રેટ્સ વધુ હોય છે. વધુ પડતા સેવનથી બ્લડ સુગર વધી શકે છે અને ફાઇબરની ઉણપને કારણે કબજિયાત જેવી પાચન સમસ્યાઓ થઈ શકે છે. વજન ઘટાડવા માંગતા લોકોએ તેનું સેવન મર્યાદિત કરવું જોઈએ.

ગુજરાતમાં નશાકારક પદાર્થોના સેવનના કિસ્સાઓમાં ચિંતાજનક વધારો થયો છે. છેલ્લા 6 વર્ષમાં 'સબ્સ્ટન્સ રીલેટેડ ડિસઓર્ડર્સ'ના દર્દીઓની સંખ્યા 79,098 થી વધીને 1.25 લાખ થઈ છે, જે 95% નો ઉછાળો દર્શાવે છે. રોજ સરેરાશ 344 યુવાનો સારવાર લેવા મજબૂર બન્યા છે. આ વ્યસન શારીરિક, માનસિક અને પારિવારિક સંબંધો પર ગંભીર નકારાત્મક અસરો કરે છે.

આ લેખ ગરબા પહેલાં શરીરને ઊર્જા આપવા માટે ચાર પૌષ્ટિક અને સ્વાદિષ્ટ વાનગીઓ રજૂ કરે છે. તેમાં પનીર અને શાકભાજીથી બનેલો પનીર રેપ, ઓટ્સ ઉપમા, ફણગાવેલા કઠોળની ચાટ અને પનીર ભુર્જી ટોસ્ટનો સમાવેશ થાય છે. આ વાનગીઓ સરળતાથી ઘરે બનાવી શકાય છે અને ગરબાની રમઝટ માટે ઉત્તમ વિકલ્પ છે.

નવરાત્રિમાં સતત ગરબા રમ્યા બાદ થતા શરીરના થાક, પગમાં ભારેપણું અને વાયુના પ્રકોપને ઘટાડવા માટે આયુર્વેદિક ઉપચાર સૂચવવામાં આવ્યા છે. આ ઉપચારોમાં પૂરતો આરામ, હળવો અને સુપાચ્ય આહાર, રાત્રે હળવું ભોજન, તેલ માલિશ, સ્ટીમ બાથ અને પગના તળિયામાં ઘીના મસાજનો સમાવેશ થાય છે. વધુ પડતા થાક માટે તરત ભારે કસરત કે ઉપવાસ ટાળવા અને જરૂર જણાય તો અનુભવી આયુર્વેદિક વૈદ્યની સલાહ લેવી.

ભુજની જી.કે. જનરલ હોસ્પિટલમાં, કચ્છની એકમાત્ર નાઈટ્રિક ઓક્સાઈડ થેરાપી સુવિધા ધરાવતી હોસ્પિટલે, જન્મ સમયે ગર્ભમાં મળત્યાગ થવાથી ગંભીર ન્યુમોનિયા અને PPHN થી પીડિત નવજાત શિશુનો જીવ બચાવ્યો છે. બાળરોગ નિષ્ણાતો દ્વારા NICU માં નાઈટ્રિક ઓક્સાઈડ થેરાપી આપીને ફેફસાંની રક્તવાહિનીઓનું દબાણ ઘટાડી, ઓક્સિજનનું સ્તર સુધારવામાં આવ્યું.

કેન્દ્ર સરકારે કેન્સરની દવાઓ પર 30% ટ્રેડ માર્જિન કેપ લગાવવાનો પ્રસ્તાવ સુપ્રીમ કોર્ટમાં રજૂ કર્યો છે. આ પગલાનો ઉદ્દેશ દવાઓના ભાવમાં થતી અતિશય વૃદ્ધિને રોકવાનો અને દર્દીઓ માટે વ્યાજબી ભાવ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે. સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ જણાવ્યું કે, આ યાદી સમયાંતરે અપડેટ થશે. સુપ્રીમ કોર્ટે આ નિયમન સમગ્ર ફાર્માસ્યુટિકલ બજારમાં લાગુ કરવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો.

ઈલેક્ટ્રિક વાહનો (EVs)ના વધતા વેચાણ વચ્ચે, ઘણા મુસાફરોને પરંપરાગત કાર કરતાં EVમાં વધુ ઉબકા આવવાની ફરિયાદ છે. નિષ્ણાતોના મતે, EVની સાયલન્ટ મોટર અને એન્જિનના અવાજ, ગિયર બદલવાના અવાજ, તથા કંપનના અભાવે મગજને ગતિ પરિવર્તનની આગોતરી ચેતવણી મળતી નથી. આ 'અગાઉના અનુભવના અભાવ'ને કારણે મગજ માટે આંચકો સર્જાય છે, જે મોશન સિકનેસનું કારણ બને છે. જોકે, ડ્રાઇવરને આ સમસ્યા ઓછી નડે છે. આ સમસ્યાથી બચવા માટે કેટલીક ટિપ્સ અપનાવી શકાય છે.

મહારાષ્ટ્ર FDA કમિશનર તુકારામ મુંધેએ શાળાઓમાં વડાપાવ-સમોસા જેવા જંક ફૂડ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. એક બાળકે આ અંગે પ્રશ્ન પૂછતાં તેમણે સમજાવ્યું કે પૌષ્ટિક આહાર શારીરિક અને માનસિક વિકાસ માટે વધુ ફાયદાકારક છે. તેમણે બાળકોને સ્વાદ કરતાં સ્વાસ્થ્યને પ્રાથમિકતા આપવા અને તેલ-તળેલા તથા કૃત્રિમ રંગોવાળા ખોરાક ટાળવાની સલાહ આપી. આ પ્રતિબંધનો હેતુ બાળકોને સ્થૂળતા અને બીમારીઓથી બચાવવાનો છે, અને તેના સ્થાને ઈડલી, પોહા, ફળો જેવા પૌષ્ટિક વિકલ્પો ઉપલબ્ધ કરાયા છે.

મેનોપોઝ (45-55 વર્ષ) દરમિયાન શરીરમાં એસ્ટ્રોજનનું સ્તર ઘટવાથી મહિલાઓના હાડકાં નબળા પડે છે. આ હોર્મોનલ ફેરફાર હાડકાંના ઘનત્વને ઘટાડે છે, જેનાથી ઓસ્ટિયોપોરોસિસનો ખતરો વધે છે અને હાડકાં સરળતાથી તૂટી શકે છે. મેનોપોઝના પ્રથમ 5 વર્ષમાં હાડકાંના જથ્થામાં લગભગ 10% ઘટાડો થઈ શકે છે. હાડકાંને મજબૂત રાખવા માટે કેલ્શિયમયુક્ત આહાર (ડેરી ઉત્પાદનો, બદામ, બ્રોકલી) અને નિયમિત કસરત (ચાલવું, જોગિંગ, સીડી ચઢવી) જરૂરી છે. જરૂર જણાય તો ડોક્ટરની સલાહ લઈને કેલ્શિયમ સપ્લીમેન્ટ લઈ શકાય છે.

પરિસ્થિતિગત ચિંતા એ કોઈ ચોક્કસ પરિસ્થિતિ, જેમ કે ઇન્ટરવ્યૂ, પરીક્ષા કે જાહેરમાં બોલતા પહેલાં થતી અસ્થાયી ગભરાટની લાગણી છે. આ સમયે મગજની તાણ પ્રતિભાવ પ્રણાલી સક્રિય થવાથી હૃદયના ધબકારા અને શ્વાસ ઝડપી થાય છે, જેના કારણે પરસેવો, ધ્રુજારી અને ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં મુશ્કેલી જેવી સમસ્યાઓ થઈ શકે છે. મૂલ્યાંકનનો ડર અને ભૂલ થવાના વિચારો ચિંતા વધારે છે. આ ચિંતા ઘટાડવા માટે પૂર્વતૈયારી, નિયંત્રિત શ્વાસ, સકારાત્મક વિચારો, પૂરતી ઊંઘ અને નિયમિત કસરત મદદરૂપ થાય છે. જો ચિંતા રોજિંદા જીવનને અસર કરે તો નિષ્ણાતની સલાહ લેવી જરૂરી છે.

અભિનેત્રી ઇશિતા દત્તાએ જણાવ્યું કે બીજી પ્રેગ્નન્સી દરમિયાન તેને પિત્તાશયમાં પથરીની ગંભીર સમસ્યા થઈ હતી. આ બીમારી અને ત્યારબાદ થયેલી સર્જરીને કારણે તેના શરીર પર એટલી ગંભીર અસર થઈ કે માત્ર 40 દિવસમાં તેનું 15 કિલો વજન ઘટી ગયું હતું. ઇશિતાએ સ્પષ્ટ કર્યું કે આ વજન ઘટાડો કોઈ ડાયટ કે ફિટનેસ રૂટિનનું પરિણામ નહોતું, પરંતુ બીમારીને કારણે થયેલી શારીરિક તકલીફોનું પરિણામ હતું. પુત્રીના જન્મ બાદ તેણે સર્જરી કરાવી હતી અને સંપૂર્ણ સ્વસ્થ થતાં છ મહિના લાગ્યા હતા. હાલ તે ‘દ્રશ્યમ 3’ની સફળતા માણી રહી છે.

અમદાવાદમાં જાનવી નિધમ શેરઠિયાએ પોતાના 29મા જન્મદિવસે 29 જરૂરિયાતમંદ દર્દીઓની આંખના ઓપરેશન કરાવી સમાજમાં પ્રેરણારૂપ કાર્ય કર્યું છે. તેમના બાળકને જન્મ સમયે રેટિનોપેથી ઑફ પ્રીમેચ્યોરિટીની સમસ્યા હતી, જેના કારણે તેમણે આ નિર્ણય લીધો. સ્વામી વિવેકાનંદ નેત્રમંદિર ટ્રસ્ટના ‘અંધત્વમાંથી ઉજાસ’ મિશન હેઠળ આર્થિક રીતે અસમર્થ દર્દીઓને મદદ કરવામાં આવે છે. આ ઓપરેશનનો ખર્ચ લગભગ 25,000 રૂપિયા થાય છે, જેમાં ડોકટરો ફી લેતા નથી. આ પહેલ દ્વારા અનેક પરિવારોને નવજીવન મળી રહ્યું છે.

ઘરે સરળતાથી ફેસ સીરમ બનાવવા માટે એલોવેરા જેલ, ગુલાબજળ અને ગ્લિસરીનનો ઉપયોગ કરી શકાય છે. આ મિશ્રણ ત્વચાને ભેજ આપીને મુલાયમ બનાવવામાં મદદ કરે છે. બે ચમચી એલોવેરા જેલ, બે ચમચી ગુલાબજળ અને એક ચમચી ગ્લિસરીન મિક્સ કરીને ઘરેલું સીરમ તૈયાર કરી શકાય છે. ઉપયોગ કરતા પહેલાં પેચ ટેસ્ટ કરવો જરૂરી છે અને આંખોની આસપાસ તથા કપાયેલી ત્વચા પર લગાવવાનું ટાળવું જોઈએ. આ સીરમ તાજું જ વાપરવું હિતાવહ છે, કારણ કે તેમાં પ્રિઝર્વેટિવ્સ હોતા નથી. ત્વચાની સંભાળ માટે સનસ્ક્રીન અને પૂરતી ઊંઘ પણ મહત્વપૂર્ણ છે.

જમ્યા પછી તરત આરામ કરવાને બદલે માત્ર 10-15 મિનિટ હળવું ચાલવાથી ડાયાબિટીસનું જોખમ ઘટાડી શકાય છે. આ સ્લો વોક રક્તમાં શુગરનું સ્તર નિયંત્રણમાં રાખવામાં, વજન સંતુલિત કરવામાં, હૃદયનું સ્વાસ્થ્ય સુધારવામાં અને મેટાબોલિઝમ વધારવામાં મદદરૂપ થાય છે. ચાલવાથી સ્નાયુઓ ગ્લુકોઝનો વધુ સારી રીતે ઉપયોગ કરે છે, જેનાથી બ્લડ સુગર કંટ્રોલમાં રહે છે. આ ઉપરાંત, તે તણાવ ઘટાડે છે, ઊંઘ સુધારે છે અને કેલરી બર્ન કરવામાં પણ મદદ કરે છે. આ સરળ પ્રવૃત્તિ માટે કોઈ ખાસ સાધનોની જરૂર નથી.

તાજેતરમાં મધ્ય પ્રદેશ અને ઉત્તર પ્રદેશમાં બે વિદ્યાર્થિનીઓના ડીજેના તીવ્ર અવાજને કારણે અચાનક મોત થયાની ઘટનાઓએ 'મેગા સાઉન્ડ કલ્ચર'ની ગંભીરતા પર પ્રકાશ પાડ્યો છે. આ ઘટનાઓ ભલે પ્રાથમિક રિપોર્ટ પર આધારિત હોય, પરંતુ તે અનિયંત્રિત ઘોંઘાટ, ખાસ કરીને બાળકોના સ્વાસ્થ્ય પર થતી ઘાતક અસરો અંગે ચિંતા જગાવે છે. વૈજ્ઞાનિક રીતે, 55 dB થી વધુ અવાજ પ્રદૂષણ ગણાય છે, જ્યારે ડીજે સિસ્ટમ 110-130 dB સુધી પહોંચી શકે છે. આ ધ્વનિ પ્રદૂષણ હૃદય, બ્લડ પ્રેશર, તણાવ અને કાનને કાયમી નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. ઉજવણીની માત્રાને અવાજની તીવ્રતા સાથે ન તોલવી જોઈએ.

પ્લેગ, એક ભયાનક રોગચાળો જેણે ઇતિહાસમાં ત્રણ વાર વિશ્વને ભરડામાં લીધું છે. 14મી સદીમાં 'બ્લેક ડેથ' તરીકે ઓળખાતા પ્લેગે યુરોપની ત્રીજા ભાગની વસ્તીનો સફાયો બોલાવી દીધો હતો, જેના કારણે રોમન સામ્રાજ્ય નબળું પડ્યું અને અનેક સામાજિક-આર્થિક પરિવર્તનો આવ્યા. 6ઠ્ઠી સદીમાં 'જસ્ટિનિયન પ્લેગ' અને 19મી સદીમાં ચીનથી ફેલાયેલા ત્રીજા રાઉન્ડના પ્લેગે પણ લાખો લોકોનો ભોગ લીધો હતો. ગુજરાતમાં 1994માં સુરતમાં પ્લેગ ફેલાયો હતો. તાજેતરમાં રશિયાની એક પ્રયોગશાળામાં પ્લેગના બેક્ટેરિયા ધરાવતી કસનળી તૂટતાં ચિંતા પ્રસરી છે, જે દર્શાવે છે કે આ રોગ સંપૂર્ણપણે નાબૂદ થયો નથી.

મહારાષ્ટ્ર ફૂડ એન્ડ ડ્રગ એડમિનિસ્ટ્રેશન (FDA) રાજ્યમાં ખાદ્ય સુરક્ષાને જનઆંદોલન બનાવવા માટે 'ઈટ રાઈટ' અભિયાન શરૂ કરશે. FDA કમિશનર તુકારામ મુંઢેએ મુંબઈમાં આ જાહેરાત કરી હતી. આ અભિયાનનો ઉદ્દેશ્ય ખાદ્ય પદાર્થોની ગુણવત્તા સુધારવી, ખાવા-પીવાની યોગ્ય આદતો વિકસાવવી અને ગ્રાહકોમાં જાગૃતિ લાવવાનો છે. અત્યાર સુધીમાં ૧૫-૧૬ હજાર ખાદ્ય સંસ્થાઓની તપાસમાં અડધી સંસ્થાઓમાં ખામીઓ મળી આવી હતી, જેના પગલે ૬૦૦ લાઇસન્સ સસ્પેન્ડ કરાયા છે અને ૫,૨૦૦ને નોટિસ અપાઈ છે.

પોરબંદરમાં નવરાત્રિ પર્વને લઈને ખેલૈયાઓમાં ભારે ઉત્સાહ છે. ગરબા ક્લાસીસમાં તાલીમ લીધા બાદ યુવાનો રાસોત્સવમાં ભાગ લેવા તૈયાર છે. એક એકેડેમીના શિક્ષક વિજય એ. ઠકરારે ખેલૈયાઓ માટે સ્વાસ્થ્ય ટિપ્સ આપી છે. તેમણે જણાવ્યું કે, નવ દિવસ દરમિયાન સ્ટેમિના જાળવવો જરૂરી છે. રમતી વખતે ઠંડા પાણી, કોલ્ડ્રિંક્સને બદલે લીંબુ પાણી, ORS કે ગ્લુકોઝનું પાણી પીવું હિતાવહ છે. ભારે ખોરાક ટાળી ફળો કે ફણગાવેલા કઠોળ ખાવા જોઈએ. નિર્ણાયકો ખેલૈયાઓની સ્ટાઇલ, એનર્જી, ડ્રેસિંગ સેન્સ અને ચહેરાના હાવભાવ પર ધ્યાન આપે છે, તેથી સ્માઈલ અને જોશ સાથે રમવું જોઈએ.

વડોદરા જિલ્લાના સાવલી તાલુકા હેલ્થ કચેરી ખાતે ટીબી મુક્ત ભારત અભિયાન અંતર્ગત 'નેશનલ લોન્ચ ઓફ ટીબી જોશ' કાર્યક્રમનું જીવંત પ્રસારણ લાભાર્થીઓને બતાવવામાં આવ્યું. આ કાર્યક્રમમાં જિલ્લા વિકાસ અધિકારીની અધ્યક્ષતા હેઠળ આરોગ્ય અધિકારીઓ અને ડોક્ટરો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. દીપક ચેરીટેબલ ટ્રસ્ટ દ્વારા 25 ટીબી દર્દીઓને પોષણ કીટનું વિતરણ કરાયું. એન.ટી.ઈ.પી. હેઠળ 2030 સુધીમાં ટીબી મુક્ત પંચાયતોને જિલ્લા વિકાસ અધિકારી દ્વારા પ્રમાણપત્રો એનાયત કરાયા હતા. કાર્યક્રમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ ટીબી રોગ સામે જનજાગૃતિ ફેલાવી તેને નાથવાનો હતો.

ભાવનગર જિલ્લાના પાલિતાણા તાલુકાના ખીજડીયા ગામે બાળ સ્વાસ્થ્યને પ્રોત્સાહન આપવા માટે એક ઐતિહાસિક નિર્ણય લેવાયો છે. ગામની તમામ દુકાનો પર પ્લાસ્ટિક પેક્ડ જંકફૂડ, ચિપ્સ અને પડિકાના વેચાણ પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે. આ ઠરાવનો ભંગ કરનાર વેપારીને રૂ. 11,000નો દંડ ફટકારવામાં આવશે. CDPO, સરપંચ અને આંગણવાડી કાર્યકરોના માર્ગદર્શન હેઠળ આ નિર્ણય લેવાયો છે, જે બાળકોના કુપોષણ મુક્ત ભવિષ્ય માટે પ્રેરણારૂપ છે.

નવરાત્રિ દરમિયાન સ્ટેમિના અને ગ્લો જાળવી રાખવા માટે યુવાનો 'IV Drip Therapy' તરફ વળી રહ્યા છે, જેમાં વિટામિન અને ગ્લુટાથિઓન ડ્રિપ માટે રૂ. ૧૫,૦૦૦ સુધીનો ખર્ચ કરવામાં આવી રહ્યો છે. ઇન્ડિયન મેડિકલ એસોસિએશન (IMA) ગુજરાતના વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ મુકેશ મહેશ્વરીએ આ ટ્રેન્ડ સામે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. તબીબોના મતે, આ થેરાપીથી એલર્જી, ઇન્ફેક્શન, Hepatitis B, C અને HIV જેવા જીવલેણ રોગોનું જોખમ વધી શકે છે. વધુ પડતાં વિટામિન્સ કિડની અને લીવરને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. અનેક દેશોમાં પ્રતિબંધિત આ થેરાપી પર ભારતમાં પણ પ્રતિબંધ મૂકવાની માગ કરાઈ છે.

ગુજરાતમાં માનસિક સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત વિકારોના દર્દીઓની સંખ્યામાં છેલ્લા 6 વર્ષમાં 113% નો નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. વર્ષ 2019-20માં જ્યાં 8.19 લાખ દર્દીઓ હતા, તે વધીને 2025-26માં 15.43 લાખ થયા છે. ખાસ કરીને ડિપ્રેશનના કેસમાં 113% નો વધારો જોવા મળ્યો છે, જે 1.44 લાખથી વધીને 3.09 લાખ થયા છે. એન્કઝાઈટીના કેસમાં 94% અને બાળકોમાં વિકારોના કેસમાં 79% નો વધારો થયો છે. માદક પદાર્થોના સેવન સંબંધિત માનસિક વિકારો અને વૃદ્ધાવસ્થામાં માનસિક સમસ્યાઓના કેસમાં પણ ચિંતાજનક વધારો નોંધાયો છે. નિષ્ણાતો મનની તકલીફને અવગણવાને બદલે સમયસર મદદ લેવાની સલાહ આપે છે.

ગુજરાતમાં છેલ્લા એક વર્ષમાં માનસિક રોગોના 15.43 લાખ કેસ નોંધાયા છે, જે રાજ્યમાં માનસિક સ્વાસ્થ્યની ગંભીર સ્થિતિ દર્શાવે છે. છેલ્લા 6 વર્ષમાં ડિપ્રેશનના કેસમાં 113% અને એન્ઝાયટીના કેસમાં 93% નો વધારો થયો છે. નિષ્ણાતો આ વધારા માટે પરિવાર સાથે ઘટતો સંવાદ, સોશિયલ મીડિયાનો અતિશય ઉપયોગ, અભ્યાસનું ભારણ, કારકિર્દીની ચિંતા અને સતત હરીફાઈને મુખ્ય કારણો ગણાવી રહ્યા છે. આ સમસ્યા માત્ર વયસ્કોમાં જ નહીં પરંતુ તમામ વર્ગના લોકોમાં જોવા મળી રહી છે.

સાલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ મેડિકલ સાયન્સ દ્વારા 'મેડપલ્સ' નામનું ડિજિટલ વેબ પ્લેટફોર્મ વિકસાવવામાં આવ્યું છે. કોમ્યુનિટી મેડિસિન બ્રાન્ચ હેઠળ MBBSના વિદ્યાર્થી ધ્રુવ પટેલે ફેમિલી એડોપ્શન પ્રોગ્રામ (FAP)ને ડિજિટલ સ્વરૂપ આપ્યું છે. આ પ્લેટફોર્મ દ્વારા 3,000 ગ્રામ્ય પરિવારોના આશરે 10,000 નાગરિકોની આરોગ્ય માહિતીનું સંચાલન, દર્દીઓનું ફોલોઅપ અને જરૂરિયાત મુજબ હોસ્પિટલમાં રેફરલની પ્રક્રિયાને સુવ્યવસ્થિત બનાવવાનો પ્રયાસ કરાયો છે. આ પહેલમાં 600 મેડિકલ વિદ્યાર્થીઓ અને 100 ફેકલ્ટી સભ્યો જોડાયા છે, જે ટેક્નોલોજી દ્વારા મેડિકલ શિક્ષણ અને ગ્રામ્ય આરોગ્યસેવા વચ્ચેનું જોડાણ મજબૂત કરે છે.