પ્લેગ, એક ભયાનક રોગચાળો જેણે ઇતિહાસમાં ત્રણ વાર વિશ્વને ભરડામાં લીધું છે. 14મી સદીમાં 'બ્લેક ડેથ' તરીકે ઓળખાતા પ્લેગે યુરોપની ત્રીજા ભાગની વસ્તીનો સફાયો બોલાવી દીધો હતો, જેના કારણે રોમન સામ્રાજ્ય નબળું પડ્યું અને અનેક સામાજિક-આર્થિક પરિવર્તનો આવ્યા. 6ઠ્ઠી સદીમાં 'જસ્ટિનિયન પ્લેગ' અને 19મી સદીમાં ચીનથી ફેલાયેલા ત્રીજા રાઉન્ડના પ્લેગે પણ લાખો લોકોનો ભોગ લીધો હતો. ગુજરાતમાં 1994માં સુરતમાં પ્લેગ ફેલાયો હતો. તાજેતરમાં રશિયાની એક પ્રયોગશાળામાં પ્લેગના બેક્ટેરિયા ધરાવતી કસનળી તૂટતાં ચિંતા પ્રસરી છે, જે દર્શાવે છે કે આ રોગ સંપૂર્ણપણે નાબૂદ થયો નથી.

મહારાષ્ટ્ર ફૂડ એન્ડ ડ્રગ એડમિનિસ્ટ્રેશન (FDA) રાજ્યમાં ખાદ્ય સુરક્ષાને જનઆંદોલન બનાવવા માટે 'ઈટ રાઈટ' અભિયાન શરૂ કરશે. FDA કમિશનર તુકારામ મુંઢેએ મુંબઈમાં આ જાહેરાત કરી હતી. આ અભિયાનનો ઉદ્દેશ્ય ખાદ્ય પદાર્થોની ગુણવત્તા સુધારવી, ખાવા-પીવાની યોગ્ય આદતો વિકસાવવી અને ગ્રાહકોમાં જાગૃતિ લાવવાનો છે. અત્યાર સુધીમાં ૧૫-૧૬ હજાર ખાદ્ય સંસ્થાઓની તપાસમાં અડધી સંસ્થાઓમાં ખામીઓ મળી આવી હતી, જેના પગલે ૬૦૦ લાઇસન્સ સસ્પેન્ડ કરાયા છે અને ૫,૨૦૦ને નોટિસ અપાઈ છે.

પોરબંદરમાં નવરાત્રિ પર્વને લઈને ખેલૈયાઓમાં ભારે ઉત્સાહ છે. ગરબા ક્લાસીસમાં તાલીમ લીધા બાદ યુવાનો રાસોત્સવમાં ભાગ લેવા તૈયાર છે. એક એકેડેમીના શિક્ષક વિજય એ. ઠકરારે ખેલૈયાઓ માટે સ્વાસ્થ્ય ટિપ્સ આપી છે. તેમણે જણાવ્યું કે, નવ દિવસ દરમિયાન સ્ટેમિના જાળવવો જરૂરી છે. રમતી વખતે ઠંડા પાણી, કોલ્ડ્રિંક્સને બદલે લીંબુ પાણી, ORS કે ગ્લુકોઝનું પાણી પીવું હિતાવહ છે. ભારે ખોરાક ટાળી ફળો કે ફણગાવેલા કઠોળ ખાવા જોઈએ. નિર્ણાયકો ખેલૈયાઓની સ્ટાઇલ, એનર્જી, ડ્રેસિંગ સેન્સ અને ચહેરાના હાવભાવ પર ધ્યાન આપે છે, તેથી સ્માઈલ અને જોશ સાથે રમવું જોઈએ.

વડોદરા જિલ્લાના સાવલી તાલુકા હેલ્થ કચેરી ખાતે ટીબી મુક્ત ભારત અભિયાન અંતર્ગત 'નેશનલ લોન્ચ ઓફ ટીબી જોશ' કાર્યક્રમનું જીવંત પ્રસારણ લાભાર્થીઓને બતાવવામાં આવ્યું. આ કાર્યક્રમમાં જિલ્લા વિકાસ અધિકારીની અધ્યક્ષતા હેઠળ આરોગ્ય અધિકારીઓ અને ડોક્ટરો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. દીપક ચેરીટેબલ ટ્રસ્ટ દ્વારા 25 ટીબી દર્દીઓને પોષણ કીટનું વિતરણ કરાયું. એન.ટી.ઈ.પી. હેઠળ 2030 સુધીમાં ટીબી મુક્ત પંચાયતોને જિલ્લા વિકાસ અધિકારી દ્વારા પ્રમાણપત્રો એનાયત કરાયા હતા. કાર્યક્રમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ ટીબી રોગ સામે જનજાગૃતિ ફેલાવી તેને નાથવાનો હતો.

ભાવનગર જિલ્લાના પાલિતાણા તાલુકાના ખીજડીયા ગામે બાળ સ્વાસ્થ્યને પ્રોત્સાહન આપવા માટે એક ઐતિહાસિક નિર્ણય લેવાયો છે. ગામની તમામ દુકાનો પર પ્લાસ્ટિક પેક્ડ જંકફૂડ, ચિપ્સ અને પડિકાના વેચાણ પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે. આ ઠરાવનો ભંગ કરનાર વેપારીને રૂ. 11,000નો દંડ ફટકારવામાં આવશે. CDPO, સરપંચ અને આંગણવાડી કાર્યકરોના માર્ગદર્શન હેઠળ આ નિર્ણય લેવાયો છે, જે બાળકોના કુપોષણ મુક્ત ભવિષ્ય માટે પ્રેરણારૂપ છે.

નવરાત્રિ દરમિયાન સ્ટેમિના અને ગ્લો જાળવી રાખવા માટે યુવાનો 'IV Drip Therapy' તરફ વળી રહ્યા છે, જેમાં વિટામિન અને ગ્લુટાથિઓન ડ્રિપ માટે રૂ. ૧૫,૦૦૦ સુધીનો ખર્ચ કરવામાં આવી રહ્યો છે. ઇન્ડિયન મેડિકલ એસોસિએશન (IMA) ગુજરાતના વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ મુકેશ મહેશ્વરીએ આ ટ્રેન્ડ સામે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. તબીબોના મતે, આ થેરાપીથી એલર્જી, ઇન્ફેક્શન, Hepatitis B, C અને HIV જેવા જીવલેણ રોગોનું જોખમ વધી શકે છે. વધુ પડતાં વિટામિન્સ કિડની અને લીવરને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. અનેક દેશોમાં પ્રતિબંધિત આ થેરાપી પર ભારતમાં પણ પ્રતિબંધ મૂકવાની માગ કરાઈ છે.

ગુજરાતમાં માનસિક સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત વિકારોના દર્દીઓની સંખ્યામાં છેલ્લા 6 વર્ષમાં 113% નો નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. વર્ષ 2019-20માં જ્યાં 8.19 લાખ દર્દીઓ હતા, તે વધીને 2025-26માં 15.43 લાખ થયા છે. ખાસ કરીને ડિપ્રેશનના કેસમાં 113% નો વધારો જોવા મળ્યો છે, જે 1.44 લાખથી વધીને 3.09 લાખ થયા છે. એન્કઝાઈટીના કેસમાં 94% અને બાળકોમાં વિકારોના કેસમાં 79% નો વધારો થયો છે. માદક પદાર્થોના સેવન સંબંધિત માનસિક વિકારો અને વૃદ્ધાવસ્થામાં માનસિક સમસ્યાઓના કેસમાં પણ ચિંતાજનક વધારો નોંધાયો છે. નિષ્ણાતો મનની તકલીફને અવગણવાને બદલે સમયસર મદદ લેવાની સલાહ આપે છે.

ગુજરાતમાં છેલ્લા એક વર્ષમાં માનસિક રોગોના 15.43 લાખ કેસ નોંધાયા છે, જે રાજ્યમાં માનસિક સ્વાસ્થ્યની ગંભીર સ્થિતિ દર્શાવે છે. છેલ્લા 6 વર્ષમાં ડિપ્રેશનના કેસમાં 113% અને એન્ઝાયટીના કેસમાં 93% નો વધારો થયો છે. નિષ્ણાતો આ વધારા માટે પરિવાર સાથે ઘટતો સંવાદ, સોશિયલ મીડિયાનો અતિશય ઉપયોગ, અભ્યાસનું ભારણ, કારકિર્દીની ચિંતા અને સતત હરીફાઈને મુખ્ય કારણો ગણાવી રહ્યા છે. આ સમસ્યા માત્ર વયસ્કોમાં જ નહીં પરંતુ તમામ વર્ગના લોકોમાં જોવા મળી રહી છે.

સાલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ મેડિકલ સાયન્સ દ્વારા 'મેડપલ્સ' નામનું ડિજિટલ વેબ પ્લેટફોર્મ વિકસાવવામાં આવ્યું છે. કોમ્યુનિટી મેડિસિન બ્રાન્ચ હેઠળ MBBSના વિદ્યાર્થી ધ્રુવ પટેલે ફેમિલી એડોપ્શન પ્રોગ્રામ (FAP)ને ડિજિટલ સ્વરૂપ આપ્યું છે. આ પ્લેટફોર્મ દ્વારા 3,000 ગ્રામ્ય પરિવારોના આશરે 10,000 નાગરિકોની આરોગ્ય માહિતીનું સંચાલન, દર્દીઓનું ફોલોઅપ અને જરૂરિયાત મુજબ હોસ્પિટલમાં રેફરલની પ્રક્રિયાને સુવ્યવસ્થિત બનાવવાનો પ્રયાસ કરાયો છે. આ પહેલમાં 600 મેડિકલ વિદ્યાર્થીઓ અને 100 ફેકલ્ટી સભ્યો જોડાયા છે, જે ટેક્નોલોજી દ્વારા મેડિકલ શિક્ષણ અને ગ્રામ્ય આરોગ્યસેવા વચ્ચેનું જોડાણ મજબૂત કરે છે.

અમદાવાદની એલજી હોસ્પિટલમાં શ્વાનના મળથી ફેલાતા હાઈડેટિડ રોગનો એક દુર્લભ કિસ્સો સામે આવ્યો છે. 60 વર્ષીય વૃદ્ધાના પેટમાં 15 વર્ષથી દુખાવો હોવા છતાં તેને અવગણ્યો હતો, જેના કારણે શ્વાનના મળ દ્વારા ફેલાતા ફીતાકૃમિએ 500 જેટલી ગાંઠો બનાવી દીધી હતી. સર્જરી દરમિયાન એક ગાંઠ ફાટતાં તેનું પ્રવાહી પેટમાં ફેલાયું અને કાર્ડિયાક એરેસ્ટથી મૃત્યુ થયું. આ રોગ શ્વાનના મળમાં રહેલા ફીતાકૃમિના ઇંડાં માનવીના શરીરમાં પ્રવેશવાથી થાય છે અને વર્ષો સુધી લક્ષણો દેખાતા નથી.

ફૂડ એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (FSSAI) એ પ્રોટીન સંબંધિત ગેરમાર્ગે દોરનારા દાવા કરતી કંપનીઓ સામે કડક કાર્યવાહી કરી છે. FSSAI એ Dr. Reddy's, Nestle Health Sciences, Tirupati Wellness, Amazon, Flipkart અને Netmeds જેવી કંપનીઓને નોટિસ ફટકારીને તેમના ઉત્પાદનો પર કરવામાં આવેલા પ્રોટીન અને સ્નાયુ વૃદ્ધિના દાવાઓનો આધાર અને ખાદ્ય સુરક્ષા નિયમોના પાલન અંગે ખુલાસો માંગ્યો છે. આ કાર્યવાહીનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ગ્રાહકોને ખોટી માહિતીથી બચાવવાનો અને કંપનીઓ દ્વારા સ્વાસ્થ્ય લાભના અયોગ્ય દાવાઓને રોકવાનો છે.

કાર્ડિયોલોજિસ્ટના મતે, હોસ્પિટલના ધક્કા ખાધા વિના ઘરે જ કેટલાક સરળ મૂવમેન્ટ્સની મદદથી હૃદયની તંદુરસ્તી ચકાસી શકાય છે. 60 સેકન્ડમાં 60 સીડીઓ ચઢવાનો ટેસ્ટ એરોબિક ક્ષમતા દર્શાવે છે. ખુરશી પર બેસી-ઉઠીને 40 વર્ષથી વધુ ઉંમરના લોકો નીચેના ભાગની તાકાત ચકાસી શકે છે, જેમાં 16 કરતા વધુ વખત બેસી-ઉઠવું સારી ફિટનેસ સૂચવે છે. હાર્ટ રેટ રિકવરી ટેસ્ટમાં, 3-5 મિનિટની કસરત બાદ એક મિનિટમાં પલ્સ રેટ 25 બીટ્સ કરતા વધુ ઘટે તો હૃદયની રિકવરી શાનદાર ગણાય છે.

આરોગ્ય મંત્રી પ્રફુલ પાનશેરીયાએ ગઈકાલે મોડી રાત્રે ગાંધીનગર સિવિલ હોસ્પિટલની અચાનક મુલાકાત લીધી હતી. તેમણે સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી ખાતે પરેડમાં ભાગ લેવા આવેલા વિવિધ રાજ્યોના BSF, CRPF અને ITBPના 87 જવાનો, જેઓ ડેન્ગ્યુ અને તાવથી પીડાઈ રહ્યા હતા, તેમની સારવારની સમીક્ષા કરી. મંત્રીએ જવાનોના ખબર-અંતર પૂછી તેમનું મનોબળ વધાર્યું અને તબીબો સાથે બેઠક કરી. હાલ 37 જવાનો સારવાર હેઠળ છે, જેમાંથી કોઈની સ્થિતિ ગંભીર નથી અને 50 જવાનો સ્વસ્થ થઈને ઘરે પરત ફર્યા છે. મંત્રીએ પ્લેટલેટ્સના સ્ટોક અને સારવારની ગુણવત્તા અંગે પણ સૂચનાઓ આપી.

કેન્દ્ર સરકારે તમામ નોન-શિડ્યુલ્ડ કેન્સર વિરોધી દવાઓ માટે ટ્રેડ માર્જિનને એમઆરપીના 30% સુધી મર્યાદિત કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ નિર્ણયનો મુખ્ય ઉદ્દેશ દવાઓ પર લેવાતા અતિશય નફાને નિયંત્રિત કરવાનો અને જીવનરક્ષક દવાઓને વધુ પરવડે તેવી બનાવવાનો છે. આ પગલાંથી 110 કેન્સર વિરોધી દવાઓના ભાવ ઘટશે, જેનાથી દર્દીઓને વાર્ષિક લગભગ ₹2500 કરોડની બચત થવાની ધારણા છે. સુપ્રીમ કોર્ટે પણ કેન્સરની દવાઓની ઊંચી કિંમતો અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી, જ્યાં એક દવાની MRP ₹2700 હતી પરંતુ રિટેલ વિક્રેતાને ₹27000માં વેચાઈ રહી હતી.

વિશ્વ દૃષ્ટિ દિવસ નિમિત્તે અમદાવાદ સિવિલ હોસ્પિટલમાં નેત્ર આરોગ્ય જાગૃતિ અને અંધત્વ નિવારણ માટે કાર્યક્રમ યોજાયો હતો. આ કાર્યક્રમમાં, સયાજી હોસ્પિટલ (SSG) ના ઓપ્થેલ્મોલોજી વિભાગને રાજ્યમાં આંખની સર્જરીમાં બીજું સ્થાન મેળવવા બદલ પુરસ્કાર એનાયત કરાયો હતો. SSG હોસ્પિટલમાં એક વર્ષમાં 5907 આંખની સર્જરીઓ કરવામાં આવી હતી, અને દરરોજ સરેરાશ 100થી વધુ દર્દીઓ ઓપીડીમાં આવે છે. રાજ્યમાં પ્રથમ પુરસ્કાર એમજે મેડિકલ ગવર્નમેન્ટ કોલેજને મળ્યો હતો. રાજ્ય મંત્રી દર્શનાબેન વાઘેલાએ જણાવ્યું કે મોતિયાના ઓપરેશનમાં ગુજરાત દેશમાં પ્રથમ ક્રમે છે.

ગાંધીનગર આરોગ્ય વિભાગ અને કડી સર્વ વિશ્વ વિદ્યાલયના NSS યુનિટ દ્વારા ટીબી મુક્ત ભારત અભિયાન અંતર્ગત નીક્ષય મિત્ર અભિયાન પર એક વર્કશોપનું આયોજન કરાયું. આ કાર્યક્રમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ NSS સ્વયંસેવકોને નીક્ષય મિત્ર તરીકે સક્ષમ બનાવી સમાજમાં TB અંગેના ભ્રમો દૂર કરી જાગૃતિ ફેલાવવાનો હતો. ગાંધીનગર શહેર TB ઉન્મૂલન અધિકારી ડૉ. પાર્થ ગોસ્વામીએ માર્ગદર્શન આપ્યું, જેમાં કુલ 92 સ્વયંસેવકોએ તાલીમ મેળવી અને નિક્ષે મિત્ર માટે રજીસ્ટ્રેશન કરાવ્યું.

કેન્દ્ર સરકારે કેન્સરના દર્દીઓને મોટી રાહત આપતા તમામ બિન-સૂચિબદ્ધ એન્ટી-કેન્સર દવાઓ પર ટ્રેડ માર્જિન વધુમાં વધુ 30% સુધી મર્યાદિત કરવાનો આદેશ કર્યો છે. આ નિર્ણય બ્રાન્ડેડ, જેનેરિક, દેશી અને આયાતી દવાઓ સહિત તમામ પર લાગુ પડશે. આ પગલાથી કેન્સરની કેટલીક દવાઓના MRPમાં 70% સુધીનો ઘટાડો શક્ય બનશે, જેનાથી દર્દીઓને વાર્ષિક આશરે ₹2,500 કરોડની બચત થશે. આ નિર્ણયનો મુખ્ય હેતુ દવાઓના ભાવમાં રહેલા અતિશય નફાને કાબૂમાં લઈને સારવારનો ખર્ચ ઘટાડવાનો છે, જેથી સામાન્ય માણસને સસ્તી આરોગ્ય સેવાઓ મળી રહે.

વડોદરા મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (VMC) શહેરમાં યોગને પ્રોત્સાહન આપવા માટે દરેક વોર્ડમાં યોગ સેન્ટર સ્થાપવાની યોજના બનાવી રહ્યું છે. ગોત્રી ગાર્ડન અને માંજલપુર સ્પોર્ટ્સ કોમ્પ્લેક્સમાં નવા યોગ સેન્ટર તૈયાર છે, અને ભવિષ્યમાં અન્ય વોર્ડમાં પણ આવા સેન્ટર બનશે. સંચાલન માટે ટેન્ડર પ્રક્રિયા હાથ ધરાશે અને નીતિ-નિયમો નક્કી કરવા કમિટી રચાઈ છે. કોર્પોરેશનના કર્મચારીઓ, તેમના બાળકો, કાર્યરત કાઉન્સિલરો અને તેમના બાળકોને પ્રવેશ ફીમાં 50% રાહત મળશે. યોગ સેન્ટર સવારે 5થી રાત્રે 9 સુધી ખુલ્લા રહેશે અને સંચાલકો માટે ગંદકી અંગે દંડની જોગવાઈ પણ છે.

અમદાવાદની અસારવા સિવિલ હોસ્પિટલમાં World Sight Day 2026 નિમિત્તે બાળકોમાં વધતા સ્ક્રીન ટાઈમ અને તેની આંખો પર થતી માઠી અસરો અંગે જાગૃતિ કાર્યક્રમ યોજાયો. આઈ હોસ્પિટલના એડિશનલ ડિરેક્ટર ડૉ. નીલમ પટેલે જણાવ્યું કે સરકારી હોસ્પિટલોમાં રોજેરોજ બાળકોની આંખની સમસ્યાઓની 10 થી વધુ OPD નોંધાય છે. બાળકોમાં સતત મોબાઈલ કે ડિજિટલ સ્ક્રીન સામે રહેવાથી આંખોમાં થાક, બળતરા, સૂકી આંખો, માથાનો દુખાવો અને માયોપિયાનું જોખમ વધી રહ્યું છે. તેમણે બાળકોનો સ્ક્રીન સમય મર્યાદિત કરવા, આઉટડોર ગેમ્સ વધારવા અને પૌષ્ટિક આહાર લેવાની સલાહ આપી.

જામનગર શહેર અને જિલ્લામાં વાતાવરણમાં પલટા સાથે ડેન્ગ્યુનો રોગચાળો વકર્યો છે. છેલ્લા સવા માસમાં શહેર અને જિલ્લામાં ડેન્ગ્યુના કુલ 22 પોઝિટિવ કેસ નોંધાયા છે, જેમાં શહેરમાં 12 અને ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં 10 કેસ સામે આવ્યા છે. કેસોમાં વધારો થતાં આરોગ્ય વિભાગે અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં સઘન સર્વેલન્સ અને પોરાનાશક કામગીરી હાથ ધરી છે. મચ્છરના સંવર્ધન સ્થાનો શોધી નાશ કરવા તેમજ ફોગિંગ જેવી કામગીરી કરવામાં આવી રહી છે. નાગરિકોને ઘર અને આસપાસ પાણી ભરાવા ન દેવા, પાણીના પાત્રો ઢાંકી રાખવા અને દિવસ દરમિયાન સંપૂર્ણ ઢંકાય તેવા કપડાં પહેરવાની સલાહ અપાઈ છે.

સુપ્રીમ કોર્ટે ફાર્માસ્યુટિકલ કંપનીઓ દ્વારા ડોકટરોને મોંઘી ભેટો, વિદેશ પ્રવાસો અને અન્ય લાભો આપીને દર્દીઓને મોંઘી દવાઓ લખાવવા માટે પ્રભાવિત કરવાની અનૈતિક પ્રથાઓને રોકવા માટે કેન્દ્ર સરકારને ત્રણ સભ્યોની નિષ્ણાત સમિતિ રચવાનો આદેશ આપ્યો છે. આ સમિતિ ફાર્મા કંપનીઓની માર્કેટિંગ પ્રથાઓને નિયંત્રિત કરવા માટે ભલામણો કરશે અને કાયદેસર રીતે બંધનકર્તા નિયમનકારી માળખાની જરૂરિયાત તપાસશે. સુપ્રીમ કોર્ટ આ મામલે 29 જાન્યુઆરીએ વધુ સુનાવણી કરશે.

નેશનલ મેડિકલ કમિશન (NMC) એ દેશભરના મેડિકલ પ્રેક્ટિશનર્સ અને હોસ્પિટલો માટે જાહેરાતો અંગે નવી ગાઈડલાઈન જાહેર કરી છે. સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશ બાદ મેડિકલ પ્રોફેશનની ગરિમા જાળવવા અને દર્દીઓના હિત રક્ષણ માટે આ પગલું લેવાયું છે. નવા નિયમો મુજબ, 'નંબર વન ડૉક્ટર', '100 ટકા સક્સેસ', 'મિરેકલ ટ્રીટમેન્ટ' જેવા ભ્રામક શબ્દો અને ડિસ્કાઉન્ટ/ઓફર્સ પર પ્રતિબંધ રહેશે. આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) નો ઉપયોગ પણ દર્દીઓને ગેરમાર્ગે દોરવા માટે નહીં થાય. નિયમોના ઉલ્લંઘન પર ચેતવણી, દંડ, અને 3 થી 12 મહિના સુધી લાયસન્સ સસ્પેન્ડ થઈ શકે છે.

રાજકોટના પ્રખ્યાત ડેન્ટિસ્ટ ડૉ. દેવેન્દ્ર કાલરિયા, જેઓ દર્દીઓની સારવારની સાથે સાથે વીકએન્ડમાં પોતાના ગામ મોરબીના ચુપણી ખાતે DNK ઓર્ગેનિક ફાર્મમાં ગાય આધારિત ખેતી કરે છે. પિતાના સંસ્કારો અને મનસુખભાઈ સુવાગિયાની પ્રેરણાથી તેમણે 42 વર્ષની ઉંમરે ખેતી શરૂ કરી. તેઓ અઠવાડિયાના 3 દિવસ (શુક્રવાર, શનિવાર, રવિવાર) ફાર્મ પર વિતાવે છે, જ્યાં તેઓ લીંબુ, નાળિયેરી, અને વિવિધ વૃક્ષોની ખેતી કરે છે. ડૉ. કાલરિયાનો ઉદ્દેશ્ય ઝેરમુક્ત ખેતી અને સ્વસ્થ જીવનશૈલી અંગે જાગૃતિ ફેલાવવાનો છે. તેમણે લોકોને પ્રકૃતિ સાથે જોડવા માટે એક નાનકડો રિસોર્ટ પણ વિકસાવ્યો છે.

અમેરિકાના યુટાઉમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) હવે ડોક્ટર તરીકે કાર્યરત થશે અને ચોક્કસ દવાઓ માટે પ્રિસ્ક્રિપ્શન લખી આપશે. આ AI સિસ્ટમ ખીલ (acne) જેવી ત્વચા સંબંધિત સમસ્યાઓ માટે દવાઓ સૂચવશે. દર્દીના સવાલોના જવાબ અને ફેશિયલ સ્કેનના આધારે, AI ડોક્ટરોના લિમિટેડ લિસ્ટમાંથી સારવાર શોધી પ્રિસ્ક્રિપ્શન તૈયાર કરશે. યુટાઉમાં ડોક્ટરની એપોઈન્ટમેન્ટ માટે લાંબો વેઇટિંગ ટાઇમ અને ડર્મેટોલોજિસ્ટની અછતને ધ્યાનમાં રાખીને આ સિસ્ટમને મંજૂરી આપવામાં આવી છે. એક હેલ્થ કંપની આ સિસ્ટમને વધુ વિકસાવવાની યોજના ધરાવે છે.

જામનગર નજીક બેડેશ્વર વિસ્તારમાં આવેલી એ-વન બોમ્બે બિરયાની રેસ્ટોરન્ટમાંથી નોન-વેજ વાનગીઓ આરોગ્યા બાદ 77 લોકોને ફૂડ પોઇઝનિંગ થયું છે. રાત્રે ભોજન લીધા બાદ સવારથી જ લોકોને તાવ, ઝાડા-ઉલ્ટી શરૂ થતાં તેમને જી.જી. હોસ્પિટલમાં ખસેડાયા હતા. મનપાની ફૂડ શાખાએ રેસ્ટોરન્ટની તપાસ કરતાં અનહાઇજેનિક સ્થિતિ જણાતાં તેને નવા આદેશ સુધી સીલ કરી દીધી છે. હોસ્પિટલમાં દાખલ 77 પૈકી મોટાભાગનાને રજા અપાઈ છે, જ્યારે 11 લોકો સારવાર હેઠળ છે. રેસ્ટોરન્ટમાંથી ફૂડના 5 નમૂના વડોદરા લેબમાં મોકલાયા છે અને 25 કિલો રાંધેલા ભાતનો નાશ કરાયો છે. રિપોર્ટ બાદ જ ચોક્કસ કારણ સ્પષ્ટ થશે.

ફેટી લીવરની સમસ્યા આજકાલ વધી રહી છે. ખરાબ જીવનશૈલી, ઓછી શારીરિક પ્રવૃત્તિ અને ખોટી ખાવા-પીવાની આદતો આના મુખ્ય કારણો છે. લોકોમાં મૂંઝવણ હોય છે કે શું ખાવું અને શું ટાળવું. ખાસ કરીને બટાકા જેવા શાકભાજી વિશે, જ્યાં તેની માત્રા અને બનાવવાની રીત મહત્વની છે. ડૉ. હર્ષ કપૂર જણાવે છે કે વધુ કાર્બોહાઇડ્રેટ અને સ્ટાર્ચ ધરાવતા બટાકા જો તળીને કે વધુ માત્રામાં ખવાય તો ફેટી લીવરની સમસ્યા વધી શકે છે. તેથી, બાફેલા કે ઓછા તેલમાં બનાવેલા બટાકા મર્યાદિત માત્રામાં ખાવા અને તળેલા તથા પ્રોસેસ્ડ બટાકા ટાળવા હિતાવહ છે.

એક બ્રિટિશ ભવિષ્યવક્તાએ નવી મહામારીની ભવિષ્યવાણી કર્યાના થોડા દિવસો બાદ રશિયાની એક સિક્રેટ લેબમાં કામ કરતી 28 વર્ષીય વૈજ્ઞાનિક ડાર્યા શિપિલોવા (Daria Shipilova)નું પ્લેગથી શંકાસ્પદ મૃત્યુ થયું છે. ક્રેગ હેમિલ્ટન-પાર્કર નામના આ ભવિષ્યવક્તાએ ફેફસાં પર હુમલો કરનાર ખતરનાક બેક્ટેરિયલ મહામારીનો દાવો કર્યો હતો. ડાર્યા શિપિલોવા 'ન્યુમોનિક પ્લેગ'નો શિકાર બની હતી, જ્યારે લેબમાં લાઈવ બેક્ટેરિયાવાળી ટેસ્ટ ટૂટી ગઈ હતી. આ ઘટના બાદ રશિયામાં અનેક વિસ્તારોને સીલ કરવામાં આવ્યા છે અને AI દ્વારા બીમારી પર કાબૂ મેળવવાનો દાવો કરાયો છે.

અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (AMC) દ્વારા Dengue અને Malaria ના કેસોને કાબૂમાં દર્શાવવા માટે આંકડાકીય રમત રમાઈ રહી હોવાનો આરોપ છે. માત્ર ત્રણ દિવસમાં લોહીના 89 હજાર અને સીરમના 6 હજાર નમૂના લીધાનો AMCનો દાવો, પોતાની કામગીરી સારી દેખાડવા માટે કરવામાં આવ્યો હોવાનું મનાય છે. વાસ્તવિક રોગચાળાની સ્થિતિ અને દર્દીઓની સંખ્યામાં મોટો ફેરફાર જોવા મળ્યો નથી, જે AMCની પારદર્શિતા પર પ્રશ્નાર્થ ઊભો કરે છે.

મહારાષ્ટ્ર ફૂડ એન્ડ ડ્રગ એડમિનિસ્ટ્રેશન (FDA) એ રાજ્યમાં ખાદ્ય સુરક્ષાના નિયમોના ઉલ્લંઘન બદલ સઘન કાર્યવાહી હાથ ધરી છે. નવી મુંબઈ APMC માં ઇથેફોન નામના દ્રાવણમાં પકવેલા ૧,૩૯૪ કિલો કેળાં જપ્ત કરવામાં આવ્યા છે. આ ઉપરાંત, મુંબઈમાં આઠ ખાદ્ય સંસ્થાઓના લાઇસન્સ સસ્પેન્ડ કરાયા છે, જેમાં કૂપર હોસ્પિટલની કેન્ટિન અને બોરીવલીની નોમ નોમ રેસ્ટોરાંનો સમાવેશ થાય છે. પ્રતિબંધિત પાનમસાલા, ગુટખા, ભેળસેળયુક્ત દૂધ, અને ખાદ્ય સામગ્રી સાથે કેમિકલ રાખવા જેવી ગંભીર ખામીઓ સામે આવી છે. પુણે વિભાગે ડિટર્જન્ટ ભેળવેલું દૂધ પણ જપ્ત કર્યું છે.

હોલોસીન યુગનું સુરક્ષિત કુદરતી વાતાવરણ હવે ખોરવાઈ રહ્યું છે. પોટ્સડેમ ઈન્સ્ટિટ્યૂટના અહેવાલમાં ખુલાસો થયો છે કે કુદરતની નવ 'પ્લેનેટરી બાઉન્ડ્રીઝ'માંથી સાતનું માનવજાતે ઉલ્લંઘન કર્યું છે. આ ઉલ્લંઘનોમાં ક્લાઈમેટ ચેન્જ, જૈવવિવિધતાનો વિનાશ, રાસાયણિક પ્રદૂષણ, જમીનનો અતિરેક, તાજા પાણીની કટોકટી અને સમુદ્રનું એસિડિફિકેશન મુખ્ય છે. અશ્મિભૂત ઈંધણોના દહનથી કાર્બન ડાયોક્સાઈડ વધ્યો છે, જેના કારણે બરફ ઓગળી રહ્યો છે અને આપત્તિઓ વધી રહી છે. જૈવવિવિધતાના ઘટાડાથી ખોરાક શૃંખલા નબળી પડી છે. જો પૃથ્વી 'ટિપિંગ પોઈન્ટ' વટાવશે તો પરિસ્થિતિ ગંભીર બનશે.