ગુજરાત સરકાર ચોમાસા દરમિયાન દરિયામાં વહી જતા અંદાજે 15,000 MCM પાણીનો સંગ્રહ કરવા કવાયત હાથ ધરી રહી છે. જળ સંસાધન વિભાગના અભ્યાસ મુજબ, 2050 સુધીમાં પાણીની માંગ 114% વધશે, જે સેમિકન્ડક્ટર અને ડેટા સેન્ટર્સ જેવા નવા ઉદ્યોગોની જરૂરિયાતોને પહોંચી વળવા મહત્વપૂર્ણ છે. સરકાર જળાશયોની ક્ષમતા વધારવા અને ઓવરફ્લો પાણીને વાળવા જેવા વિકલ્પો પર વિચાર કરી રહી છે.

આગામી દિવાળીના તહેવારો પહેલાં સામાન્ય અને મધ્યમવર્ગીય પરિવારો માટે માઠા સમાચાર છે. ખાદ્યતેલના બજારમાં તેજી જોવા મળી રહી છે, જેમાં સિંગતેલના ડબ્બામાં ₹70નો વધારો થતાં ભાવ ₹3,050 થયો છે. કપાસિયા તેલના 15 કિલો ડબ્બાના ભાવમાં ₹25નો વધારો થતાં તે ₹2,670 થી ₹2,700ની સપાટીએ પહોંચ્યો છે. સનફ્લાવર તેલમાં પણ ₹25નો વધારો થયો છે. માર્કેટ યાર્ડમાં જૂની મગફળીની આવક ઘટતાં અને તહેવારોને કારણે માંગ વધતાં ભાવ વધ્યા છે.

કેન્દ્ર સરકારે નોન-શિડ્યુલ્ડ કેન્સર વિરોધી દવાઓ પર 30% ટ્રેડ માર્જિન કેપ લાગુ કરવાનો ઐતિહાસિક નિર્ણય લીધો છે. આનાથી દવાઓના ભાવમાં 70% સુધીનો ઘટાડો થશે અને દેશના જરૂરિયાતમંદ દર્દીઓને વાર્ષિક અંદાજે 2,500 કરોડની આર્થિક રાહત મળશે. સુપ્રીમ કોર્ટની ચિંતા અને દવાઓના બજારમાં થતી અતિશય નફાખોરીને ધ્યાનમાં રાખીને આ પગલું લેવાયું છે.

સુરતમાં નવરાત્રી મહોત્સવ દરમિયાન ગરબાના બ્રેકમાં નાસ્તાની જયાફત માણવાનો ટ્રેન્ડ વધ્યો છે. કેટલીક સોસાયટીઓમાં સભ્યો જાતે જ નાસ્તો તૈયાર કરીને એકતા અને સહકારનું પ્રદર્શન કરે છે, જ્યારે અન્ય સોસાયટીઓ નાના કેટરર્સને ઓર્ડર આપીને રોજગારી પૂરી પાડે છે. આ પ્રવૃત્તિ સામાજિક જોડાણ મજબૂત કરવાની સાથે નાના ધંધાર્થીઓ માટે આવકની નવી તક ઊભી કરી રહી છે.

ઇન્ટરનેશનલ મોનેટરી ફંડ (IMF) એ 2026 અને 2027 માટે ભારતના GDP વૃદ્ધિદરનો અંદાજ 7% રહેવાનું જણાવ્યું છે, જે અગાઉના 6.4% અને 6.7% કરતાં વધુ છે. મજબૂત સ્થાનિક માંગ, સર્વિસ સેક્ટરની કામગીરી અને માળખાકીય સુધારાને કારણે ભારત વિશ્વની સૌથી ઝડપથી વિકસતી મોટી અર્થવ્યવસ્થા બનશે. જોકે, વૈશ્વિક ભૌગોલિક રાજકીય અનિશ્ચિતતાઓ અને ક્રૂડ ઓઇલના ઊંચા ભાવ પડકારરૂપ બની શકે છે.

રિલાયન્સ ઈન્ડસ્ટ્રીઝના ચેરમેન મુકેશ અંબાણીએ ગૌતમ અદાણીને પાછળ છોડીને ફરીથી ભારતના સૌથી ધનિક વ્યક્તિનું સ્થાન મેળવ્યું છે. ફોર્બ્સની રિયલ-ટાઇમ બિલિયોનેર્સ લિસ્ટ મુજબ, અંબાણીની સંપત્તિ 78.8 અબજ ડોલર જ્યારે અદાણીની સંપત્તિ 74.9 અબજ ડોલર નોંધાઈ છે. આ રેન્કિંગ શેરબજારના ઉતાર-ચઢાવને આધીન છે.

ફોર્બ્સની રિયલ-ટાઇમ બિલિયોનેર્સ લિસ્ટ મુજબ, મુકેશ અંબાણી ફરી એકવાર ભારતના સૌથી ધનિક વ્યક્તિ બન્યા છે. તેમની નેટવર્થ $78.8 બિલિયન છે, જે ગૌતમ અદાણીની $74.9 બિલિયન નેટવર્થ કરતાં વધુ છે. આ યાદી શેરબજારના ઉતાર-ચઢાવના આધારે દર પાંચ મિનિટે અપડેટ થાય છે. એશિયામાં ચીનના ઝાંગ યિમિંગ સૌથી ધનિક છે, જ્યારે અંબાણી બીજા અને અદાણી ત્રીજા ક્રમે છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય ભંડોળ (IMF)એ નાણાકીય વર્ષ 2026-27 માટે ભારતના GDP વૃદ્ધિદરનો અંદાજ 6.4% થી વધારીને 7% કર્યો છે. મજબૂત સ્થાનિક માંગ અને સેવા ક્ષેત્રના પ્રદર્શનને કારણે આ વૃદ્ધિ શક્ય બનશે. IMFના અંદાજ મુજબ, ભારત વિશ્વની સૌથી ઝડપથી વિકસતી મોટી અર્થવ્યવસ્થાઓમાં સ્થાન જાળવી રાખશે, જ્યારે ચીનનો વૃદ્ધિદર 4.5% રહેવાની શક્યતા છે.

રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ સમર્થિત Jio-bp એ પેટ્રોલના ભાવમાં ₹5 અને ડીઝલના ભાવમાં ₹3 નો વધારો કર્યો છે, જે રવિવારથી અમલમાં આવ્યો છે. આ ભાવ વધારો ચાલુ વર્ષે કંપની દ્વારા પ્રથમ વખત કરવામાં આવ્યો છે. Jio-bp આ પગલું ભરનારી બીજી ઓઇલ કંપની બની છે, કારણ કે અગાઉ 3 ઓક્ટોબરે Nayara Energy એ પણ ભાવ વધાર્યા હતા. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં થયેલા વધારાને કારણે આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે.

Truecaller એપનો ઉપયોગ કરતા યુઝર્સ જો પોતાનો નંબર ડિરેક્ટરીમાંથી દૂર કરવા માંગતા હોય, તો તેની સરળ પ્રક્રિયા ઉપલબ્ધ છે. સૌ પ્રથમ, એપમાં જઈને એકાઉન્ટ ડિએક્ટિવેટ કરવું જરૂરી છે. ત્યારબાદ, Truecallerની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર જઈને 'Unlist Your Number' વિકલ્પ દ્વારા નંબર દૂર કરવાની વિનંતી સબમિટ કરી શકાય છે. આ પગલાં તમારી ડિજિટલ પ્રાઇવસી જાળવવામાં મદદરૂપ થાય છે.

ભારતીય રેલવેના નિયમો મુજબ, ટ્રેનના પાટાની નજીક મકાન બાંધકામ કરતા પહેલા રેલવેની જમીનની હદથી ઓછામાં ઓછા 30 મીટરનું અંતર રાખવું જરૂરી છે. આ અંતર રેલવેની જમીનનું રક્ષણ કરવા અને ભવિષ્યના વિવાદો ટાળવા માટે છે. 30 મીટરની અંદર બાંધકામ માટે રેલવે NOC આવશ્યક છે, અને સ્થાનિક પરિસ્થિતિઓ પણ અંતર નક્કી કરવામાં ભૂમિકા ભજવે છે.

ગુજરાતમાં તુવેરનું વાવેતર 31% વધ્યું હોવા છતાં તુવેરદાળના ભાવમાં છેલ્લા એક વર્ષમાં 50% નો તોતિંગ વધારો થયો છે. પ્રતિ કિલો તુવેરદાળના ભાવ 130 રૂપિયાથી વધીને 180-160 રૂપિયાએ પહોંચ્યા છે. દેશભરમાં તુવેરનું ઉત્પાદન પણ સ્થિર રહ્યું છે. આ ભાવ વધારા પાછળ નફાખોર લોબી દ્વારા સંગ્રહખોરી અને ભાવ નિયંત્રણમાં સરકારની નિષ્ફળતા જવાબદાર હોવાની શંકા છે. સિંગતેલ અને સૂર્યમુખી તેલના ભાવમાં પણ વધારો જોવા મળ્યો છે.

ભારતીય રૂપિયાએ છેલ્લા છ મહિનામાં ડોલર સામે સૌથી મોટો ઉછાળો નોંધાવ્યો છે, જે લગભગ એક રૂપિયો મજબૂત થયો છે. આ તેજીનું મુખ્ય કારણ શનિવારે RBI દ્વારા જાહેર કરાયેલા સુધારા છે, જેમાં ફોરેક્સ ડેરિવેટિવ્ઝ ટ્રેડિંગના નિયમો કડક કરવા અને ડોલર ખરીદી પર 20% અનામત રાખવાનો સમાવેશ થાય છે. આ પગલાંથી રૂપિયા સામે સટ્ટાખોરી ઘટવાની અને ચલણને ટેકો મળવાની અપેક્ષા છે.

શારદીય નવરાત્રી દરમિયાન સાબુદાણાનો ઉપયોગ ઉપવાસની વાનગીઓમાં વધુ થાય છે. સાબુદાણા ટેપીઓકાના મૂળમાંથી બને છે અને તેમાં કાર્બોહાઇડ્રેટ્સ વધુ હોય છે. વધુ પડતા સેવનથી બ્લડ સુગર વધી શકે છે અને ફાઇબરની ઉણપને કારણે કબજિયાત જેવી પાચન સમસ્યાઓ થઈ શકે છે. વજન ઘટાડવા માંગતા લોકોએ તેનું સેવન મર્યાદિત કરવું જોઈએ.

મંગળવારે, નવરાત્રિના ત્રીજા દિવસે, ભારતમાં સોના અને ચાંદીના ભાવમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો. દિલ્હીમાં 24-કેરેટ સોનાનો ભાવ ₹1,49,810 પ્રતિ 10 ગ્રામ રહ્યો, જ્યારે મુંબઈમાં ₹1,49,670 રહ્યો. રૂપિયામાં આવેલા મજબૂતીને કારણે આ ઘટાડો નોંધાયો. RBIના પગલાં બાદ રૂપિયો 93 પૈસા મજબૂત થઈ 95.78 પ્રતિ ડોલર બંધ રહ્યો. ચાંદીના ભાવમાં પણ ₹2,000નો ઘટાડો થયો.

પોસ્ટ ઓફિસની પબ્લિક પ્રોવિડન્ટ ફંડ (PPF) યોજના સુરક્ષિત રોકાણ અને ઉત્તમ વળતર આપે છે. ₹1.5 લાખના વાર્ષિક રોકાણ પર 7.1% વ્યાજ દર મળે છે. 15 વર્ષ પછી ₹40.68 લાખ મળે છે, જ્યારે 25 વર્ષ સુધી રોકાણ ચાલુ રાખવાથી ₹1 કરોડથી વધુ રકમ એકઠી થાય છે. આ યોજના EEE સ્ટેટસ સાથે ₹1.5 લાખ સુધીના કર લાભ પણ પ્રદાન કરે છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાં ભંડોળ (IMF)એ 2026 અને 2027 માટે ભારતના GDP વૃદ્ધિ દરનો અંદાજ 7% સુધી વધાર્યો છે. મજબૂત સ્થાનિક માંગ અને સેવા ક્ષેત્રની કામગીરીને કારણે આ વૃદ્ધિ શક્ય બનશે, જ્યારે વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થા મોંઘા તેલ અને અનિશ્ચિતતા સામે ઝઝૂમી રહી છે. જોકે, ઊંચા કાચા તેલના ભાવ અને વૈશ્વિક પડકારો ભારત માટે ચિંતાનો વિષય બની શકે છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય કોફીના ભાવમાં ઘટાડો થતાં આગામી શિયાળામાં ભારતમાં કોફી સસ્તી થવાની સંભાવના છે. વૈશ્વિક ઉત્પાદન વપરાશ કરતાં વધી રહ્યું છે, જેના કારણે ભાવ પર દબાણ છે. બ્રાઝિલમાંથી પુરવઠો વધવાની અપેક્ષા અને કોફીના ભાવમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. જોકે, અલ નીનો અને અરેબિકા સ્ટોકની અછત જેવા પરિબળોએ ભાવને થોડો ટેકો આપ્યો હતો.

લંડનમાં રહેતી ભારતીય મૂળની મહેંદી કલાકાર માની બસરાને સ્ટારબક્સની કપ ડિઝાઇન સ્પર્ધા જીતી છે. તેણે મહેંદી કોનનો ઉપયોગ કરીને સુંદર મંડલા ડિઝાઇન બનાવી, જે વિજેતા જાહેર થઈ. હવે તેની ડિઝાઇન યુકેના બિલબોર્ડ્સ પર જાહેરાત તરીકે પ્રદર્શિત થઈ રહી છે. આ જીત સાથે તેને જાણીતા કલાકાર યિન્કા ઇલોરી પાસેથી મેન્ટરશિપ પણ મળી છે.

આજના યુગમાં મેટ્રિમોનિયલ વેબસાઈટ્સની લોકપ્રિયતા વધી છે, જ્યાં હજારો રૂપિયા લઈને પ્રોફાઈલ મેચિંગ, તપાસ અને ગેરંટી આપવામાં આવે છે. જોકે, લગ્ન ટકવાની કોઈ ગેરંટી નથી. આ કારણે, શ્રીમંત અને પ્રસિદ્ધ પરિવારોમાં લગ્ન પહેલાં 'પ્રી-નપ' એટલે કે પ્રી-નપ-શ્યુ-અલ એગ્રીમેન્ટ કરવાની પ્રથા વધી રહી છે. આ કરાર લગ્ન તૂટે કે મૃત્યુ થાય ત્યારે આર્થિક બાબતો, મિલકતની વહેંચણી અને ભરણપોષણ જેવી બાબતો સ્પષ્ટ કરે છે.

ભારતના લાંબા વાળની વૈશ્વિક બજારમાં, ખાસ કરીને ચીનમાં, મોટી માંગ છે. ચીન ભારતીય વાળની દાણચોરી કરીને વિગ બનાવે છે, કારણ કે ભારતીય વાળ જાડાઈ અને ગુણવત્તામાં ચીનના વાળ કરતાં શ્રેષ્ઠ હોય છે. ૨૦૨૬માં ભારતે ૯૦૦૦ કરોડ રૂપિયાના વાળની નિકાસ કરી હતી. જોકે, ભારત વિગ ઉત્પાદનમાં ચીન કરતાં પાછળ છે. તમિલનાડુ, આંધ્રપ્રદેશ અને પશ્ચિમ બંગાળ જેવા રાજ્યોમાંથી વાળ એકત્રિત થાય છે.

ભારતમાં તહેવારો પહેલા રિટેલ ફુગાવાનો દર 5.54% પર પહોંચ્યો છે, જે છેલ્લા 23 મહિનાનો સૌથી ઊંચો છે. ખાદ્ય ફુગાવામાં પણ નોંધપાત્ર વધારો થયો છે, જેમાં ડુંગળી, આદુ, લસણ અને લીંબુ જેવી વસ્તુઓના ભાવ આસમાને પહોંચ્યા છે. ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ફુગાવો શહેરી વિસ્તારો કરતાં વધુ જોવા મળ્યો છે. અલ નીનોની અસર અને વરસાદની અછતને કારણે કૃષિ ઉત્પાદનોના ભાવ વધ્યા છે.

સુપ્રીમ કોર્ટે કેન્સર વિરોધી દવાઓના ટ્રેડ માર્જિનને MRPના ૩૦% સુધી મર્યાદિત કરવાના કેન્દ્ર સરકારના નિર્ણય પર નારાજગી વ્યક્ત કરી છે. કોર્ટે સવાલ કર્યો છે કે જો કેન્સરની દવાઓના ભાવ મર્યાદિત કરી શકાય છે, તો અન્ય દવાઓના ટ્રેડ માર્જિનને કેમ મર્યાદિત કરી શકાતા નથી? કોર્ટે એક સેલાઇન ડ્રિપના ૧૧ રૂપિયા પડતર સામે ૨૭૦ રૂપિયા ભાવ વસૂલવાનો ઉદાહરણ આપ્યું.

કેન્દ્ર સરકારે કેન્સરની દવાઓ પર 30% ટ્રેડ માર્જિન કેપ લગાવવાનો પ્રસ્તાવ સુપ્રીમ કોર્ટમાં રજૂ કર્યો છે. આ પગલાનો ઉદ્દેશ દવાઓના ભાવમાં થતી અતિશય વૃદ્ધિને રોકવાનો અને દર્દીઓ માટે વ્યાજબી ભાવ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે. સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ જણાવ્યું કે, આ યાદી સમયાંતરે અપડેટ થશે. સુપ્રીમ કોર્ટે આ નિયમન સમગ્ર ફાર્માસ્યુટિકલ બજારમાં લાગુ કરવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો.

ભારતમાં તહેવારોની સિઝન પહેલાં જ મોંઘવારીનો માર સામાન્ય જનતા પર પડ્યો છે. સપ્ટેમ્બર મહિનામાં છૂટક ફુગાવો વધીને 5.54% થયો છે, જે ઓગસ્ટમાં 4.82% હતો. ખાદ્ય મોંઘવારી દર 7.74% પર પહોંચ્યો છે, જેમાં ડુંગળીના ભાવમાં 108.09%નો જંગી વધારો થયો છે. ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં મોંઘવારી દર શહેરી વિસ્તારો કરતાં વધુ નોંધાયો છે. જોકે, બટાકા અને ટામેટાંના ભાવમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.

છોટાઉદેપુરનો ડોલોમાઇટ ઉદ્યોગ દિવાળીના તહેવાર નિમિત્તે ફરી ધમધમી ઉઠ્યો છે. અહીં જમીનમાંથી નીકળતા સફેદ ડોલોમાઇટ પથ્થરને દળીને 95% શુદ્ધતા ધરાવતો રંગોળી પાવડર બનાવવામાં આવે છે. છોટાઉદેપુર ગુજરાતનું સૌથી મોટું રંગોળી હબ છે, જ્યાં 32 ખાણો અને 100 કારખાના આવેલા છે. આ ઉદ્યોગ 10,000થી વધુ લોકોની રોજગારી પૂરી પાડે છે અને તેની રંગોળી ગુજરાત ઉપરાંત મહારાષ્ટ્ર, કર્ણાટક, રાજસ્થાન સહિત અનેક રાજ્યોમાં સપ્લાય થાય છે.

વર્ષ 2026 માટેનો અર્થશાસ્ત્રનો નોબેલ મેમોરિયલ પુરસ્કાર અમેરિકી અર્થશાસ્ત્રીઓ રોબર્ટ ઈ. હૉલ અને માઇકલ વુડફોર્ડને સંયુક્ત રીતે આપવામાં આવ્યો છે. મેક્રો-ઇકોનોમિક સ્થિરતામાં તેમના 'માઇક્રો-ઇકોનોમિક' પાયા પરના અભૂતપૂર્વ થિયરી બદલ તેમને આ સન્માન મળ્યું છે. તેમના સંશોધને વિશ્વભરની સેન્ટ્રલ બૅંકો અને સરકારો માટે આર્થિક મોડેલોને મજબૂત સૈદ્ધાંતિક પાયો પૂરો પાડ્યો છે. રોબર્ટ હૉલ સ્ટેનફોર્ડ યુનિવર્સિટી અને માઇકલ વુડફોર્ડ કોલંબિયા યુનિવર્સિટી સાથે જોડાયેલા છે. આ પુરસ્કારની ઇનામી રકમ 1.2 કરોડ સ્વીડિશ ક્રોનોર છે.

ઈલેક્ટ્રિક વાહનો (EVs)ના વધતા વેચાણ વચ્ચે, ઘણા મુસાફરોને પરંપરાગત કાર કરતાં EVમાં વધુ ઉબકા આવવાની ફરિયાદ છે. નિષ્ણાતોના મતે, EVની સાયલન્ટ મોટર અને એન્જિનના અવાજ, ગિયર બદલવાના અવાજ, તથા કંપનના અભાવે મગજને ગતિ પરિવર્તનની આગોતરી ચેતવણી મળતી નથી. આ 'અગાઉના અનુભવના અભાવ'ને કારણે મગજ માટે આંચકો સર્જાય છે, જે મોશન સિકનેસનું કારણ બને છે. જોકે, ડ્રાઇવરને આ સમસ્યા ઓછી નડે છે. આ સમસ્યાથી બચવા માટે કેટલીક ટિપ્સ અપનાવી શકાય છે.

આગામી દિવાળીના તહેવારો પહેલાં ખાદ્યતેલના ભાવમાં ફરી તેજી જોવા મળી છે. સિંગતેલના 15 કિલોના ડબ્બામાં ₹70નો વધારો થતાં ભાવ ₹3,050ને પાર પહોંચી ગયો છે. કપાસિયા તેલ અને સનફ્લાવર તેલમાં પણ ₹25નો વધારો થયો છે. માર્કેટ યાર્ડમાં મગફળીની નવી આવક નહિવત હોવાને કારણે અને તહેવારોમાં માંગ વધતાં ભાવ વધ્યા છે. નવી મગફળીની આવક શરૂ ન થાય ત્યાં સુધી ભાવ ઊંચા રહેવાની શક્યતા છે, જેનાથી ગૃહિણીઓનું બજેટ ખોરવાયું છે.

વિશ્વબેંકના 'પૉવર્ટી એન્ડ ઇનઇક્વાલિટી પ્લેટફોર્મ'ના તાજા ડેટા મુજબ, વિશ્વના કેટલાક સૌથી સમૃદ્ધ દેશોના સૌથી ગરીબ 10 ટકા લોકોની આવક ભારતના સૌથી ધનિક 10 ટકા લોકો કરતાં પણ વધુ છે. અહેવાલ દર્શાવે છે કે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, કેનેડા, જર્મની અને ઑસ્ટ્રેલિયા જેવા દેશોમાં ગરીબ વર્ગની દૈનિક આવક ભારતના ટોચના 10% અમીરોની દૈનિક આવક કરતાં ઘણી વધારે છે. ભારતમાં મહિને 80,000 રૂપિયા કમાનાર વ્યક્તિ ટોચના 10% માં આવે છે, તેમ છતાં તેમનું જીવનધોરણ વિકસિત દેશોના ગરીબ વર્ગ કરતાં નીચું છે. આ ભારતની આર્થિક વ્યવસ્થા અને ઉત્પાદકતા સામે મોટો પડકાર છે.