સોમવારે શેરબજારમાં ભારે ઘટાડો, સેન્સેક્સ અને નિફ્ટી શરૂઆતથી જ તૂટ્યા. અમેરિકા-ઈરાન શાંતિ નિષ્ફળતાથી ક્રૂડ ઓઇલ ભાવ વધ્યા. PM મોદીની સોનાની ખરીદીથી દૂર રહેવા અને પેટ્રોલ-ડીઝલ બચાવવાની અપીલથી ચિંતા વધી. એશિયન બજારોમાં નબળાઈ, જાપાન અને હોંગકોંગ ઘટ્યા. અમેરિકન બજારોમાં મિશ્ર વલણ. ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ વધ્યા, સોના ઘટ્યા અને ચાંદી વધ્યા.

વૈશ્વિક અછત વચ્ચે, ઈરાન દરરોજ 2 Billion USD નું ક્રૂડ ઓઈલ સમુદ્રમાં ફેંકી રહ્યું છે. અમેરિકાની હોર્મુઝ નાકાબંધી અને સંગ્રહ ક્ષમતા ખૂટી પડતા, ઈરાન પાસે તેલ કાઢવું અનિવાર્ય બન્યું છે. કુવાઓ બંધ કરવાથી કાયમી નુકસાનનો ભય, અને સંગ્રહ સ્થાનો ભરાઈ જતાં, સમુદ્રમાં તેલ ઢોળવા મજબૂર બન્યા છે. આ બગાડ વૈશ્વિક અર્થતંત્ર અને સમુદ્રી જીવસૃષ્ટિ માટે ખતરો છે.

વિશ્વના બે સૌથી શક્તિશાળી દેશો અમેરિકા અને ચીન વચ્ચેના સંબંધોમાં એક નવો વળાંક આવવા જઈ રહ્યો છે. ઈરાન સાથેના વધતા તણાવ અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની નાકાબંધી વચ્ચે અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ચીનની મુલાકાત લેવાના છે. ચીનના વિદેશ મંત્રાલયે આ હાઈ-પ્રોફાઈલ મુલાકાતની સત્તાવાર જાહેરાત કરી છે.ત્રણ દિવસીય રાજ્ય મુલાકાતનું આયોજનચીનના પ્રમુખ શી જિનપિંગના વિશેષ આમંત્રણ પર, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ 13મી મેથી 15મી મે દરમિયાન બેઈજિંગની મુલાકાત લેશે.

નેપાળના કાઠમંડુ એરપોર્ટ પર ટર્કિશ એરલાઇન્સની ફ્લાઇટ TK 726 ના ટાયરમાં લેન્ડિંગ સમયે આગ લાગી. 289 લોકો સવાર હતા, પરંતુ ત્વરિત ફાયરફાઇટિંગ ઓપરેશનને કારણે કોઈ જાનહાનિ થઈ નથી. મુસાફરોને ઈમરજન્સી એક્ઝિટ દ્વારા બહાર કાઢવામાં આવ્યા. પ્રાથમિક અનુમાન મુજબ, રનવે ઘર્ષણ અથવા બ્રેક સિસ્ટમની ખામી કારણભૂત હોઈ શકે છે.

ઉનાળુ વેકેશનમાં મુસાફરોના અતિભારે ધસારાને કારણે અમદાવાદથી વિવિધ ડેસ્ટિનેશનોના હવાઈ ભાડા સામાન્ય દિવસો કરતાં ત્રણથી ચાર ગણા વધી ગયા છે. મુંબઈ, દિલ્હી, ગોવા, વારાણસી, જયપુર, બેંગલુરુ જેવા શહેરોમાં ભાડા આસમાને પહોંચ્યા છે, જેના કારણે સામાન્ય વર્ગના લોકોએ હવાઈ મુસાફરીનો વિચાર પણ છોડી દીધો છે.

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ તાજેતરમાં દેશવાસીઓને પેટ્રોલ-ડીઝલ બચાવવા, સોનું ખરીદવાનું ટાળવા અને શક્ય હોય ત્યાં 'વર્ક ફ્રોમ હોમ' અપનાવવા જેવી જે અપીલ કરી છે, તેની પાછળ એક ગંભીર આર્થિક સંકટ છુપાયેલું હોવાનું સામે આવ્યું છે. કેન્દ્રીય ઉર્જા મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરીએ આ અંગે ચોંકાવનારા આંકડા રજૂ કરતા જણાવ્યું છે કે દેશની સરકારી તેલ કંપનીઓ હાલમાં ભારે આર્થિક દબાણ હેઠળ છે.

SGCCI અને JITO દ્વારા આયોજિત ‘વેલ્થ એક્ષ્પો’માં રોકાણકારોને શેરબજાર નિષ્ણાતો દ્વારા માર્ગદર્શન અપાયું. સંદીપ જૈને ‘360 ડિગ્રી એપ્રોચ’ સમજાવ્યો, મિડકેપ 100ના સારા રિટર્નની વાત કરી. IPOમાં તક વધારવા માટે યુવા યુગલોને સલાહ અપાઈ. એનર્જી, મેટલ, ડિફેન્સ, ફાર્મા સેક્ટર્સ આ વર્ષે આઉટ પર્ફોર્મ કરશે તેવી ધારણા છે. RSI જેવા ટૂલ્સનો ઉપયોગ અને ઓલ ટાઈમ હાઈના શેરમાં રોકાણની સલાહ અપાઈ.

મધ્ય-પૂર્વ યુદ્ધની અસરથી અર્થતંત્ર બચાવવા, વડાપ્રધાને દેશવાસીઓને એક વર્ષ સોનું ખરીદવાનું ટાળવા, વર્ક ફ્રોમ હોમ, જાહેર પરિવહન, ઇલેક્ટ્રિક વાહનોનો ઉપયોગ વધારવા, વિદેશ પ્રવાસ અને ખાવાના તેલનો વપરાશ ઘટાડવા અપીલ કરી. આ 'લોકડાઉન'ના સંકેત આપે છે.

અમેરિકા અને ઇરાન યુદ્ધની અસર વિશ્વ પર પડી છે અને ભવિષ્યમાં પણ તેની અસર જોવા મળશે. એશિયન ડેવલોપમેન્ટ બેંક (એડીબી) અનુસાર ઇરાન યુદ્ધને કારણે ઉત્પન્ન થયેલ વૈશ્વિક તંગદિલી અસર જારી રહેશે અને ક્રૂડનાં ભાવ લાંબા સમય સુધી ઉંચા બની રહી શકે છે. અર્થશાસ્ત્રીઓનું માનવું છે કે આની અસર ભારતમાં પણ જોવા મળશે અને અહીં મોંઘવારીનો બોંબ ફૂટી શકે છે. આ સાથે જ એડીબીએ ભારતનાં જીડીપી વિકાસનાં અંદાજમાં પણ મોટો ઘટાડો કર્યો છે.

ઈસ્કોનના પૂર્વ નેતા ચિન્મય કૃષ્ણદાસ, જેઓ ૨૦૨૪માં થયેલી એક વકીલની હત્યાના કેસમાં આરોપી છે, તેમની જામીન અરજી બાંગ્લાદેશ હાઈકોર્ટે રવિવારે ફગાવી દીધી છે. તેઓ રાજદ્રોહના આરોપસર પણ ધરપકડાયા હતા. અગાઉ નીચલી કોર્ટે પણ જામીન નકારતા તેમના અનુયાયીઓએ વિરોધ પ્રદર્શનો કર્યા હતા.

તાજેતરમાં 'સેલ' (Cell) જર્નલમાં પ્રકાશિત થયેલા એક અભ્યાસ અનુસાર, થાઈલેન્ડના વૈજ્ઞાનિકોએ ચામાચીડિયામાં એક એવો નવો કોરોનાવાયરસ શોધી કાઢ્યો છે, જે માણસોને સંક્રમિત કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. આ શોધે વિશ્વભરના નિષ્ણાતોનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે કારણ કે આ વાયરસ અન્ય કોરોનાવાયરસની જેમ જ માનવ કોષો સાથે જોડાવવાની ક્ષમતા ધરાવતો હોવાનું જણાય છે. જોકે, સંશોધકોનું કહેવું છે કે, આ વાયરસ હાલમાં લોકોમાં ફેલાઈ રહ્યો હોય તેવા કોઈ પુરાવા નથી, પરંતુ ભવિષ્યના જોખમોને સમજવા માટે પ્રાણીઓમાં વાયરસની દેખરેખ રાખવી કેટલી મહત્વની છે તે આ બાબત સ્પષ્ટ કરે છે.

જાપાનના કાન્તો પ્રાંતમાં આવેલા કાન્તો શહેર માટે આજની સવાર કોઈ હોરર મૂવીના દ્રશ્ય જેવી ભયાનક સાબિત થઈ હતી. જાપાનના સૌથી સક્રિય જ્વાળામુખી સકુરાજીમાં પ્રચંડ વિસ્ફોટ થતાં આખું શહેર રાખની ઝપેટમાં આવી ગયું છે. વિસ્ફોટ એટલો શક્તિશાળી હતો કે, ગણતરીની મિનિટોમાં આકાશમાં 3,500 મીટર (આશરે 11,500 ફૂટ) સુધી રાખનો ગોટેગોટા જોવા મળ્યા હતા. સ્થાનિક લોકોના જણાવ્યા અનુસાર, વિસ્ફોટ બાદ શહેરમાં ભારે માત્રામાં રાખ પડવાનું શરૂ થયું હતું. રસ્તાઓ, વાહનો અને મકાનો પર રાખની એટલી જાડી પરત જામી ગઈ છે કે જાણે શહેરમાં રાખોડી રંગનો બરફ પડ્યો હોય તેવું દ્રશ્ય ખડું થયું હતું.

પશ્ચિમ એશિયામાં વધતા સંઘર્ષને કારણે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં 20,000 થી વધુ ભારતીય નાવિકો જોખમમાં છે. NUSI એ વ્યક્ત કરેલી ચિંતા મુજબ, યુદ્ધ વકરશે તો જહાજો અટકી શકે છે, જેનાથી ખોરાક અને દવાઓની અછત સર્જાઈ શકે છે. મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલાનું જોખમ રહેલું છે. NUSI એ ભારત સરકારને ઇવેક્યુએશન પ્રોટોકોલ તાત્કાલિક લાગુ કરવા વિનંતી કરી છે.

નેપાળની બાલેન સરકારે ભારતીયો માટે નવા Identity Card નિયમો લાગુ કર્યા છે. હવે ઓળખપત્ર વિના કોઈ ભારતીય નેપાળમાં પ્રવેશી શકશે નહીં. આ નિર્ણયથી સરહદ પર અફરાતફરી જોવા મળી રહી છે. આધાર કાર્ડ જેવા વૈધ દસ્તાવેજો ફરજિયાત છે. ચીની ઘૂસણખોરીની આશંકા અને સ્થાનિકોમાં રોષ પણ જોવા મળી રહ્યો છે.

દિલ્હીમાં 24 કેરેટ ગોલ્ડ 1,52,500 રૂપિયા પ્રતિ 10 ગ્રામ છે, મુંબઈ-કોલકાતામાં 1,52,350 રૂપિયા. ડોમેસ્ટિક અને ગ્લોબલ ફેક્ટર્સ ભાવને પ્રભાવિત કરે છે. સોનામાં વીકલી 1,640 રૂપિયાનો વધારો, 22 કેરેટ ગોલ્ડ 1,500 રૂપિયા મોંઘું થયું. ચાંદી 10,000 રૂપિયા મોંઘી થઈ 2,75,000 રૂપિયા પ્રતિ કિલોગ્રામ.

આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ $115 પ્રતિ બેરલને વટાવી ગયા હોવા છતાં, ભારતીય તેલ કંપનીઓએ આજે સ્થાનિક પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવમાં કોઈ ફેરફાર કર્યો નથી. આ વાહનચાલકો માટે મોટી રાહત છે. મે મહિનાના અંત સુધીમાં ભાવ વધારાની ભીતિ છે.

પાકિસ્તાનના ઉત્તર-પશ્ચિમ વિસ્તારમાં આવેલા બન્નુ જિલ્લામાં શનિવારે એક ભયાનક આતંકવાદી હુમલો થયો છે. અફઘાનિસ્તાન સરહદ પાસે આવેલા ખૈબર પખ્તુનખ્વા પ્રાંતમાં આતંકીઓએ એક પોલીસ ચોકીને નિશાન બનાવી હતી. આ હુમલામાં વિસ્ફોટકો ભરેલી કારનો ઉપયોગ કરીને આખી પોલીસ ચોકીને ઉડાવી દેવામાં આવી છે, જેમાં અંદાજે 15 જેટલા પોલીસકર્મીઓના મોત થયા હોવાની આશંકા છે. અત્યાર સુધી 3ના મૃતદેહ મળી આવ્યા છે.

અમેરિકાના શ્રમ વિભાગે H1B visa કાર્યક્રમ હેઠળ વિદેશી કર્મચારીઓના લઘુત્તમ પગારમાં 30% વધારો સૂચવ્યો છે. આ દરખાસ્તથી ભારતીય પ્રોફેશનલ્સને મોટો ફાયદો થશે. Trump સરકારનો આશય American નાગરિકો પર પડતું દબાણ ઘટાડવાનો છે. નાની કંપનીઓ માટે Entry level પદો પર વિદેશી કર્મચારીઓની ભરતી મુશ્કેલ બનશે.

ઈરાન યુદ્ધે પુરવઠા શૃંખલામાં વિક્ષેપ પાડયો હોવાથી વૈશ્વિક ખાદ્ય પદાર્થોના ભાવ ત્રણ વર્ષથી વધુ સમયગાળામાં સૌથી વધુ વધી ગયા હતા.  તેલ અને અનાજના ભાવમાં વધારો થવાને કારણે એપ્રિલમાં સંયુક્ત રાષ્ટ્રના ખાદ્ય પદાર્થોના ભાવ સૂચકાંકમાં ૧.૬ ટકાનો વધારો નોંધાયો હતો. તે એક વર્ષ પહેલા કરતા ૨.૫ ટકા વધુ છે.

મોટાભાગના સેગમેન્ટસમાં વધારાને પરિણામે બિન-જીવન વીમા કંપનીઓની  પ્રીમિયમ મારફતની આવકમાં એપ્રિલમાં ૮.૩૦ ટકા જેટલો વધારો થવા પામ્યો છે. એપ્રિલમાં બિન-જીવન વીમા કંપનીઓની પ્રીમિયમ મારફતની આવક રૂપિયા ૩૬૪૧૭.૬૭ કરોડ રહી હતી. ગત નાણાં વર્ષમાં આરોગ્ય વીમા કંપનીઓની પ્રીમિયમ મારફતની આવક રૂપિયા ૧.૪૦ લાખ કરોડ રહી હતી.

મુંબઈ ઝવેરીબજારમાં આજે શનિવારના કારણે બુલીયન બજાર સત્તાવાર બંધ રહી હતી. જોકે બંધ બજારો સોના- ચાંદીના ભાવમાં વિશ્વબજાર પાછળ પીછેહટ જોવા મળી હતી. વિશ્વબજાર ઘટતાં ઘરઆંગણે ઈમ્પોર્ટ કોસ્ટ નીચી આવી હતી. દરમિયાન, કરન્સીમાં આજે બંધ બજારે રૂપિયા સામે ડોલરના ભાવ ઉંચકાયા હતા. વિશ્વબજારમાં ક્રૂડતેલના ભાવ આંચકા પચાવી ફરી વધી આવ્યા હતા. વિશ્વબજારમાં કોપરના ભાવ ઉછળી ત્રણ મહિનાની ટોચે પહોંચ્યા હતા.

યુદ્ધ બાદ ઇરાનના અખાતમાં 20 હજાર નાવિકો સાથે 2 હજાર જહાજો ફસાયેલા છે. પાણીની અછત, મોંઘવારી અને માનસિક તણાવ જેવી મુશ્કેલીઓનો સામનો કરી રહ્યા છે. કાયદા હોવા છતાં સુરક્ષા અને પ્રત્યાવર્તન અઘરું છે. ભૂતકાળમાં સુએઝ નહેરમાં 8 વર્ષ સુધી 14 જહાજો ફસાયેલા રહ્યાં હતાં, જેને 'યલો ફ્લીટ' નામ અપાયું.

અમેરિકાના પ્રતિબંધો છતાં ઈરાન પરમાણુ શસ્ત્રો વિકસાવી રહ્યું હતું. ઈરાનના વિદેશમંત્રીને ઓમાનના વેપારી પાસેથી 'U-235' લખેલી એક ભેદી ચબરખી મળી, જે પરમાણુ શસ્ત્રો માટે જરૂરી યુરેનિયમના આઈસોટોપનો સંકેત હતો. આ ઘટના બાદ ઈરાને અબ્દુલ કાદિરખાનના નેટવર્ક દ્વારા ગુપ્ત રીતે સેન્ટ્રિફ્યુઝ મેળવી પરમાણુ ટેકનોલોજી વિકસાવી.

Anguilla, એક નાનકડો ટાપુ, .ai ડોમેન એક્સટેન્શનના કારણે Arrtificial Intelligence (AI) ક્રાંતિનો લાભ લઈ રહ્યો છે. ChatGPT ના લોન્ચ બાદ .ai ડોમેનની માંગ વધતા, Anguilla ની સરકારની આવકમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે, જેનો ઉપયોગ દેશના વિકાસ, એરપોર્ટ, આરોગ્ય અને શિક્ષણમાં થઈ રહ્યો છે.

રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધે લાખોનો ભોગ લીધો છે, અર્થતંત્રને ધ્રુજાવી દીધું છે. શરણાર્થી સંકટ સર્જાયું છે. યુક્રેન ‘ફૂડ બાસ્કેટ’ હોવા છતાં નિકાસ અવરોધાઈ છે. આ યુદ્ધે NATO ને નવી ઊર્જા આપી છે, પણ UN નું અસ્તિત્વ નબળું પાડ્યું છે. રશિયાએ ભાડૂતી સૈનિકો, ખાસ કરીને વેગનર ગ્રુપનો ઉપયોગ કર્યો. ભારતીય અને પેરુવિયન યુવાનોને ઊંચા પગારની લાલચ આપી યુદ્ધમાં ધકેલાયા, જે માનવ તસ્કરી સમાન છે. આ આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાઓનું ઉલ્લંઘન છે.

વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતા, ઈરાન-અમેરિકા યુદ્ધ, અને ક્રૂડ ઓઈલના ઊંચા ભાવ વચ્ચે, આયાત બિલ વધ્યું છે. પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ વધવાની શક્યતા છે. જોકે, યુદ્ધના અંતની ડીલ અથવા રાજ્યોની ચૂંટણીઓમાં ભાજપના વિજયથી બજારમાં પોઝિટિવ વલણ જોવા મળી શકે છે.

ઓનલાઇન શોપિંગના ખાલી બોક્સમાંથી સાયબર ઠગ તમારા કચરામાંથી તમારી પસંદગી જાણીને તમને ડિજિટલ ફ્રોડનો શિકાર બનાવી શકે છે. તમારા સ્માર્ટફોનમાં AI, પબ્લિક Wi-Fi, અને એપ્લિકેશન સેટિંગ્સ પર ધ્યાન આપો. ખોટી એપ્લિકેશન્સ ડાઉનલોડ કરવી, પાસવર્ડ ઓટો સેવ રાખવા, અને પબ્લિક Wi-Fi પર પેમેન્ટ કરવું જોખમી બની શકે છે. સાવધાની અને જાગૃતિ જ સાયબર ઠગથી બચવાનો શ્રેષ્ઠ ઉપાય છે.

કેરેબિયન પ્રિન્સેસ ક્રૂઝ શિપ પર નોરો વાઇરસનો ચેપ ફેલાયો, જેમાં 3,116 પ્રવાસીઓ સવાર હતા. 115 પ્રવાસીઓ બીમાર પડ્યા. આ વાઇરસ ઝડપથી ફેલાઈને ઝાડા-ઉલટી જેવી સમસ્યાઓ ઊભી કરે છે. યુરોપ અને દક્ષિણ એટલાન્ટિક સુધી હન્ટા વાઇરસના ફેલાવાને પગલે આરોગ્ય એજન્સીઓ પણ સતર્ક બની છે.

રશિયા-યુક્રેન વચ્ચે ત્રણ દિવસનો યુદ્ધવિરામ થયો છે. યુક્રેને રશિયાની વિક્ટરી ડે પરેડમાં હુમલો ન કરવાની ખાતરી આપી છે. આ પરેડ ટેન્કો અને મિસાઈલો વગર તદ્દન ફિક્કી રહી. અમેરિકા પ્રેરિત આ યુદ્ધવિરામ ૯, ૧૦ અને ૧૧ મે સુધી છે. રશિયા આ દરમિયાન સતર્ક છે.

ઇરાન-મિડલ ઈસ્ટ તણાવ અને વૈશ્વિક જેટ ફ્યુઅલ સપ્લાયની અસર અમદાવાદ એરપોર્ટ પર દેખાઈ રહી છે. ઉનાળાની સિઝનમાં, 13 ફ્લાઇટો બંધ અને કેટલીક ફ્લાઇટોની ફ્રીકવન્સી અડધી થતાં દર અઠવાડિયે 17 હજાર સીટો ઘટી ગઈ છે. આંતરરાષ્ટ્રીય મુસાફરો માટે વિકલ્પો સીમિત બન્યા છે, અને ગલ્ફ સેક્ટરમાં ભાડાં આસમાને પહોંચી ગયા છે. અનેક એરલાઇન્સે રૂટ સ્થગિત કે બંધ કર્યા છે, જેના કારણે મુસાફરીનો સમય વધશે અને પેકેજ મોંઘા થશે.