સ્વાતંત્ર્ય દિવસ નિમિત્તે, ભારતીય ટપાલ વિભાગે ગ્રામીણ પોસ્ટલ લાઇફ ઇન્શ્યોરન્સ (RPLI) ના નિયમોમાં નોંધપાત્ર ફેરફારો કર્યા છે. આ ફેરફારોનો હેતુ 'સૌના માટે વીમો' ના લક્ષ્યને આગળ વધારવાનો અને આ સરકારી ગેરંટીવાળી સસ્તી યોજનાનો લાભ વધુ સરળ બનાવવાનો છે. હવે, ગામડામાં કાયમી રહેઠાણની શરત દૂર કરવામાં આવી છે. જો તમારું ઇન્ડિયા પોસ્ટ (POSB) અથવા કોઈપણ શેડ્યૂલ્ડ બેંકમાં સક્રિય બચત ખાતું હોય, તો તમે પાત્ર છો. ખાતાની ચકાસણી માટે ડિજિટલ પુરાવા પણ માન્ય ગણાશે.

શેરબજારના જોખમથી બચવા માટે ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ છે. 10 લાખ રૂપિયાના રોકાણ માટે યોગ્ય બેંક પસંદ કરવી મહત્વપૂર્ણ છે. હાલમાં, કેટલીક Small Finance Banks મોટી બેંકો કરતાં વધુ વ્યાજ ઓફર કરી રહી છે, જે વાર્ષિક 8.10% સુધીનું વળતર આપી શકે છે. સૂર્યોદય SF બેંક અને ઉત્કર્ષ SF બેંક 8.10% વ્યાજ દર સાથે રૂ. 81,000 નું વળતર 1 વર્ષમાં આપી શકે છે. FD કરાવતા પહેલા, ચોક્કસ સમયગાળા માટેના વાસ્તવિક વ્યાજદરની તપાસ કરવી જરૂરી છે.

નવી કાર ખરીદતી વખતે પેટ્રોલ કે ઇલેક્ટ્રિક કારનો પ્રશ્ન ઊભો થાય છે, જેમાં લાંબા ગાળે કઈ કાર સસ્તી પડશે તે જાણવું જરૂરી છે. EVની શરૂઆતી કિંમત વધુ હોવા છતાં, સરકારની ટેક્સમાં રાહત, પ્રતિ કિલોમીટર ઓછો ચાર્જિંગ ખર્ચ (₹1-₹1.5), અને પેટ્રોલ કાર કરતાં 60% ઓછા પાર્ટ્સ હોવાને કારણે ઓછો મેન્ટેનન્સ ખર્ચ, EVને લાંબા ગાળે ફાયદાકારક બનાવે છે. વિનફાસ્ટ (VinFast) દ્વારા લોન્ચ કરાયેલ 'કોસ્ટ કેલ્ક્યુલેટર' ટૂલ મુજબ, 3-4 વર્ષમાં EVની વધારાની કિંમત વસૂલ થઈ જાય છે અને 5-8 વર્ષમાં ₹3-₹5 લાખ સુધીની બચત થઈ શકે છે.

લાંબાગાળાના યોગ્ય આયોજન સાથે મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં નાનું રોકાણ પણ મોટું ફંડ બનાવી શકે છે. તાજેતરમાં, એક ખાસ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ સ્કીમે ₹10 લાખના રોકાણને ₹1.25 કરોડમાં રૂપાંતરિત કરીને રોકાણકારોમાં ચર્ચા જગાવી છે. આ શાનદાર રિટર્ન આપનાર સ્કીમ 'HDFC Mid Cap Fund Direct Growth' છે. જો તમે 2013 માં તેમાં ₹10 લાખનું રોકાણ કર્યું હોત, તો આજે તે ₹1.25 કરોડ થઈ ગયા હોત. આ ફંડ મિડકેપ કંપનીઓમાં રોકાણ કરે છે અને તેમાં ઊંચું જોખમ રહેલું છે.

8મા પગાર પંચ પર કેન્દ્રીય કર્મચારીઓની નજર છે, જેમાં બેઝિક પે અને પગાર વધારાની અપેક્ષા છે. ₹18,000 સુધી પહોંચેલા લઘુત્તમ બેઝિક પગારની શરૂઆત ₹55 થી થઈ હતી. દરેક પગાર પંચએ પગાર વધારવાની સાથે પગાર નિર્ધારણ પદ્ધતિમાં પણ ફેરફાર કર્યો છે. પ્રથમ પગાર પંચ 1946માં ₹55 થી શરૂ થયો હતો, જે 7મા પગાર પંચ હેઠળ ₹18,000 સુધી પહોંચ્યો છે. 8મા પગાર પંચમાં આંકડો શું હશે તે ભલામણો બાદ નક્કી થશે.

વર્લ્ડ ગોલ્ડ કાઉન્સિલના આંકડા મુજબ, અમેરિકા 8133.46 ટન ગોલ્ડ રિઝર્વ સાથે પ્રથમ ક્રમે છે, ત્યારબાદ જર્મની (3,351.53 ટન) અને ઇટાલી (2,451.84 ટન) આવે છે. ફ્રાન્સ, રશિયા, ચીન અને સ્વિટ્ઝરલેન્ડ પણ ટોપ 10 માં સ્થાન ધરાવે છે. ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) 882 ટન રિઝર્વ સાથે 8માં સ્થાને છે. જોકે, ભારતીય ઘરોમાં રહેલું વ્યક્તિગત સોનું ગણવામાં આવે તો ભારત વિશ્વનો સૌથી મોટો ગ્રાહક દેશ બને છે. આ યાદીમાં છેલ્લા બે સ્થાન પર નેધરલેન્ડ્સ (612.45 ટન) નવમા અને તુર્કી (580.00 ટન) દસમા ક્રમે આવે છે.

ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલે અમરેલી ખાતે 80મા સ્વાતંત્ર્ય દિવસની ઉજવણી પ્રસંગે બિન અનામત વર્ગના વિદ્યાર્થીઓ માટે વિદેશ અભ્યાસ લોન યોજનાની આવક મર્યાદા વધારવાની જાહેરાત કરી. અગાઉ રૂ. 6 લાખની આવક મર્યાદા હવે વધારીને રૂ. 10 લાખ કરવામાં આવી છે. આ જાહેરાત ગુજરાત બિન અનામત શૈક્ષણિક અને આર્થિક વિકાસ નિગમ દ્વારા આપવામાં આવતી લોનને લાગુ પડે છે. આ પગલાંનો ઉદ્દેશ્ય આર્થિક રીતે નબળા પરંતુ ઉચ્ચ અભ્યાસની ઈચ્છા ધરાવતા યુવાનોને મદદ કરવાનો છે, જેથી તેઓ વિદેશમાં અભ્યાસ કરી શકે અને પોતાના સપના પૂરા કરી શકે.

કેન્દ્ર સરકારે પેટ્રોલ, ડીઝલ અને એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ (ATF) ના નિકાસ પર લાગતા વિન્ડફોલ ટેક્સમાં ઘટાડો કર્યો છે, જે શનિવારથી લાગુ. પેટ્રોલ નિકાસ પર ડ્યુટી શૂન્ય કરવામાં આવી છે. ડીઝલ પર પ્રતિ લીટર 1.5 રૂપિયાનો ઘટાડો કરી 24 રૂપિયા કરવામાં આવી છે, જ્યારે ATF પર પ્રતિ લીટર 22 રૂપિયાથી ઘટાડી 19.5 રૂપિયા કરાયો છે. આ ઘટાડાની સીધી અસર પેટ્રોલ-ડીઝલના છૂટક ભાવો પર નહીં પડે, કારણ કે આ ટેક્સ માત્ર ઓઇલ નિકાસ કરતી કંપનીઓ પર લાગુ પડે છે, તેથી ફક્ત તેમને જ રાહત મળશે.

સરકારના નવા આંકડા મુજબ, ભારતનો જથ્થાબંધ ભાવ સૂચકાંક (WPI) આધારિત ફુગાવાનો દર જુલાઈ 2026માં ઘટીને 9.78% થયો છે, જે જૂનમાં 9.87% હતો. આ ઘટાડો માત્ર સૂચકાંકમાં છે, વાસ્તવમાં પ્રાથમિક વસ્તુઓ અને ઉત્પાદિત ઉત્પાદનોના ભાવમાં વધારો થયો છે. બળતણ અને ઊર્જાના ભાવમાં ઘટાડો થયો હોવા છતાં, તે હજુ પણ ઊંચા સ્તરે છે. ખનિજ તેલ, ખાદ્ય વસ્તુઓ, બેસિક મેટલ્સ અને રસાયણો ફુગાવા માટે મુખ્ય જવાબદાર રહ્યા છે. ખાદ્ય ફુગાવામાં પણ વૃદ્ધિ જોવા મળી છે. મે 2026ના આંકડામાં પણ સુધારો કરવામાં આવ્યો છે, જેના કારણે ફુગાવાનો દર વધ્યો છે.

RBIની તાજેતરની બેઠક દેશના અર્થતંત્ર માટે પડકારજનક ભવિષ્યનો સંકેત આપે છે. નબળું ચોમાસું, વધતી મોંઘવારી અને અમેરિકી ટેરિફ જેવી નવી મુશ્કેલીઓએ ચિંતાઓ વધારી દીધી છે. RBI એ આર્થિક સ્થિતિ અને GDP ગ્રોથ રેટ અંગે વાસ્તવિક ચિત્ર રજૂ કર્યું છે, જેમાં મોંઘવારીનો અંદાજ ૫% અને GDP ગ્રોથ ૬.૭% રાખવામાં આવ્યો છે. પશ્ચિમ એશિયા સંકટ અને અમેરિકાની આર્થિક નીતિઓ, ખાસ કરીને નવા ટેરિફ અને વિઝા નીતિઓમાં કડકાઈ, ભારતીય નિકાસ અને IT કંપનીઓ પર અસર કરી રહ્યા છે. આ સ્થિતિમાં, RBI એ મોંઘવારી નિયંત્રણ અને આર્થિક વિકાસ બંને વચ્ચે સંતુલન જાળવવું પડશે.

ભારતમાં વાર્ષિક 1 કરોડ રૂપિયાથી વધુ કમાણી કરનારા લોકોની સંખ્યા વધીને 5.35 લાખથી વધુ થઈ ગઈ છે, જે દેશના ડાયરેક્ટ ટેક્સ કલેક્શનમાં નોંધપાત્ર વૃદ્ધિ દર્શાવે છે. ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં 1 એપ્રિલથી 10 ઑગસ્ટ સુધીમાં નેટ ડાયરેક્ટ ટેક્સ કલેક્શન 23.09% વધીને ₹ 8.11 લાખ કરોડ થયું છે. છેલ્લા 4 વર્ષમાં આ સૌથી મોટો વધારો છે. ખાસ કરીને પર્સનલ ટેક્સપેયર્સ અને HUFનો ફાળો મહત્વનો રહ્યો છે. 100 કરોડથી વધુ કમાણી કરનારા લોકોની સંખ્યામાં પણ 39% નો વધારો જોવા મળ્યો છે.

અનેક લોકો તાત્કાલિક નાણાકીય જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે મોબાઈલ લોન એપ્સનો સહારો લે છે. જોકે, આવા ઓનલાઈન પ્લેટફોર્મ પર ફેક લોન એપ્સનું જોખમ વધી રહ્યું છે, જે યુઝર્સને આર્થિક નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. ગૃહ મંત્રાલય હેઠળ કાર્યરત એજન્સી 'સાઇબર દોસ્ત I4C' એ સોશિયલ મીડિયા પર ચેતવણી જારી કરી છે. તેમણે કેટલીક બનાવટી લોન એપ્સના નામ સાથે એક લિસ્ટ જાહેર કર્યું છે, જેમાં પર્સનલ ડેટા ચોરી અને તેના દુરુપયોગનું જોખમ રહેલું છે. કોઈપણ લોન એપ ડાઉનલોડ કરતા પહેલા તેની ચકાસણી કરવી અત્યંત જરૂરી છે.

સોના-ચાંદીની ખરીદી સ્માર્ટ રીતે કરવા માટે આ ટિપ્સ ખૂબ જ ઉપયોગી છે. ઘણીવાર લોકો જ્વેલરીની ડિઝાઇન પસંદ કરી લે છે અને હોલમાર્કિંગ, મેકિંગ ચાર્જ કે સાચા ભાવની તપાસ કર્યા વગર ખરીદી કરે છે. આના કારણે જ્વેલર્સ ઘણા વધારે મેકિંગ ચાર્જ વસૂલી શકે છે, જેનાથી ગ્રાહકોને નુકસાન થાય છે. બિનજરૂરી ખર્ચથી બચવા અને યોગ્ય કિંમતે દાગીના ખરીદવા માટે, સૌ પ્રથમ Bureau of Indian Standards હોલમાર્ક તપાસો, બજાર ભાવની સરખામણી કરો, મેકિંગ ચાર્જ પૂછો, હંમેશા પાકું બિલ લો, અને દાગીનાનું વજન જાતે ચેક કરો.

કેબ બુકિંગમાં હવે એક્સ્ટ્રા પેમેન્ટનો ખેલ નહીં ચાલે. રોડ ટ્રાન્સપોર્ટ અને હાઇવે મંત્રાલયે Ola, Uber જેવી એપ્લિકેશન્સને મુસાફરી શરૂ થાય તે પહેલાં ટિપ અથવા વધારાની ચૂકવણીના વિકલ્પો દૂર કરવાનો આદેશ આપ્યો છે. આ Motor Vehicle Aggregator Guidelines, 2025 નું ઉલ્લંઘન ગણાશે. મુસાફરોને ટિપ આપવા માટે પ્રોત્સાહિત કરતા મેસેજ અથવા વિકલ્પો, જેમ કે "એડવાન્સ ટિપ" કે "ઝડપી રાઇડ કન્ફર્મેશન", દૂર કરવા પડશે. રાઈડ પૂર્ણ થયા પછી જ મુસાફર સ્વેચ્છાએ ટિપ આપી શકશે, જે સંપૂર્ણપણે ડ્રાઇવરને જશે.

મોદી સરકાર દ્વારા શેરી વિક્રેતાઓ માટે PM સ્વનિધિ યોજના હેઠળ ₹90,000 સુધીની ગેરંટી ફ્રી લોન આપવામાં આવી રહી છે. આ યોજનામાં માત્ર આધાર કાર્ડ રજૂ કરીને અરજી કરી શકાય છે, જેમાં કોઈપણ કોલેટરલની જરૂર નથી. યોજનાનો લાભ 31 માર્ચ, 2030 સુધી ઉપલબ્ધ રહેશે અને અત્યાર સુધી 7.5 મિલિયનથી વધુ લોકોને લાભ મળ્યો છે. આ ઉપરાંત, સમયસર ચુકવણી કરનારાઓને ક્રેડિટ કાર્ડ અને ડિજિટલ પેમેન્ટ પર કેશબેક જેવી સુવિધાઓ પણ મળે છે.

PM સ્વાનીધિ યોજના હેઠળ, કેન્દ્ર સરકાર નાના વેપારીઓ અને ફેરિયાઓને ₹90,000 સુધીની ગેરન્ટી ફ્રી લોન આપી રહી છે. આ યોજનાનો ઉદ્દેશ કોરોના મહામારીમાં રોજગાર ગુમાવનારાઓને મદદ કરવાનો છે. ₹17,800 કરોડથી વધુની લોન મંજૂર કરાઈ છે અને 75.5 લાખથી વધુ લોકોને ફાયદો થયો છે. યોજના 31 માર્ચ 2030 સુધી ચાલશે. સમયસર લોન ભરનારાઓને ₹30,000 સુધીનું રૂપે ક્રેડિટ કાર્ડ અને ડિજિટલ પેમેન્ટ પર કેશબેક પણ મળશે. અરજી પ્રક્રિયા સરળ છે.

દેશમાં અસહ્ય મોંઘવારીએ સામાન્ય અને મધ્યમ વર્ગને મુશ્કેલીમાં મૂક્યો છે. જીવનજરૂરી ચીજવસ્તુઓ, ખાસ કરીને દૂધ અને વિવિધ કઠોળના ભાવમાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે. એક તરફ પરિવારોની આવક મર્યાદિત છે, તો બીજી તરફ ખર્ચ બમણો થઈ ગયો છે, જેના કારણે ખરીદશક્તિ ઘટી ગઈ છે. ચોખા, લોટ, તેલ અને શાકભાજી જેવી રોજિંદી વપરાશની વસ્તુઓ પણ સામાન્ય માણસની પહોંચથી દૂર થઈ રહી છે. ઈરાન યુદ્ધ અને નબળા ચોમાસા જેવા પરિબળો મોંઘવારીમાં વધારો કરી રહ્યા છે, જેના કારણે તહેવારોના માહોલમાં પણ આર્થિક ભીંસ અનુભવાશે.

નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬માં, ભારતીય રિટેલ ટ્રેડરોએ ડેરિવેટિવ્સ (F&O) વેપારમાં ₹૯૧,૬૮૫ કરોડનું ભારે નુકસાન કર્યું છે. સિક્યુરિટીઝ એન્ડ એક્સચેન્જ બોર્ડ ઓફ ઈન્ડિયા (SEBI) દ્વારા લાગુ કરાયેલા કડક નિયમનકારી પગલાંઓ છતાં, આ નુકસાન નોંધાયું છે. આંકડા દર્શાવે છે કે મોટાભાગના ડેરિવેટિવ્સ ટ્રેડરો નુકસાનમાં રહે છે, જે નિયમનકારી પગલાંની અસરકારકતા પર પ્રશ્નાર્થ ઊભો કરે છે. રિટેલ ટ્રેડરોનો કુલ ડેરિવેટિવ્સ વેપારમાં ૩૧% હિસ્સો યથાવત છે.

આજથી શ્રાવણોત્સવનો પ્રારંભ થયો છે, જે ભગવાન શિવની આરાધનાનો પવિત્ર માસ છે. શ્રાવણ માસમાં આવતા વિવિધ તહેવારો, જેમ કે જન્માષ્ટમી, નાગપંચમી અને રક્ષાબંધન, ગામડાઓના આર્થિક વ્યવસાયને ધાર્મિક રંગ આપી ખુશાલી લાવે છે. આ ઉત્સવો ગ્રામીણ અર્થતંત્રને વેગવંતુ બનાવે છે. હાલના સમયમાં યુવાનો ધાર્મિક પ્રવૃત્તિઓથી અંતર રાખતા જોવા મળે છે, જે ચિંતાનો વિષય છે. અમરનાથ દર્શન જેવા કાર્યક્રમો યુવાનોને ધાર્મિક પરંપરાઓ તરફ વાળવામાં મદદરૂપ થાય છે. આ કથાઓને વર્તમાન જીવન સાથે જોડીને યુવાનો સુધી પહોંચાડવાની જરૂર છે.

ભારતમાં નોકરી કરતા જેન-ઝી, જેમને અનુભવ અને લાઈફસ્ટાઈલ પ્રેમી માનવામાં આવે છે, તેમની આવકનો મોટો હિસ્સો રોજિંદા ખર્ચાઓમાં જાય છે. એક રિપોર્ટ મુજબ, જેન-ઝીની માસિક આવકનો ૭૦ ટકા હિસ્સો બિલ, કરિયાણા અને ફૂડ પાછળ ખર્ચાય છે. ૫.૨ લાખથી વધુ જેન-ઝી યુઝર્સના યુપીઆઈ વ્યવહારોના સ્ટડીમાં જાણવા મળ્યું છે કે, બિલ પેમેન્ટ અને સબસ્ક્રિપ્શન ૨૦.૧%, કરિયાણા ૧૫.૭%, ફાઈનાન્શિયલ સર્વિસ ૧૨.૨%, શોપિંગ ૧૧.૯% અને ફૂડ ૧૧.૫% જેટલો ખર્ચ થાય છે. આ પાંચ કેટેગરી મળીને કુલ ૭૦% ખર્ચ દર્શાવે છે, જે તેમની જવાબદારીઓ પ્રત્યેની સભાનતા દર્શાવે છે. ટ્રાવેલ અને એક્સપિરિયન્સ પર માત્ર ૫% ખર્ચ થાય છે.

EPFO એ પેન્શન ફંડ ઉપાડના નિયમોમાં મહત્વપૂર્ણ ફેરફારો કર્યા છે. હવે નોકરી છોડ્યા પછી તરત જ સંપૂર્ણ પીએફ રકમ ઉપાડવાને બદલે, કર્મચારીઓને 12 અને 36 મહિનાનો વેઇટિંગ પીરિયડ અનુસરવો પડશે. આ ફેરફારો કર્મચારીઓની બચત સુરક્ષિત કરવા અને નિયમો વ્યવસ્થિત કરવા માટે કરવામાં આવ્યા છે. જોકે, તાત્કાલિક નાણાકીય જરૂરિયાત માટે આંશિક ઉપાડ અને વર્ષમાં બે વાર 75% સુધીની રકમ ઉપાડવાની સુવિધા હજુ પણ ઉપલબ્ધ રહેશે, જેના માટે 36 મહિના રાહ જોવાની જરૂર નથી.

શેરબજારમાં રેલી અને IPOની સંખ્યામાં વધારાને કારણે જુલાઈમાં ૨૮.૯૦ લાખ નવા ડીમેટ ખાતા ખૂલ્યા, જે ચાલુ વર્ષનો સૌથી વધુ માસિક આંક છે. ડિસેમ્બર ૨૦૨૦થી અત્યાર સુધીમાં ડીમેટ ખાતાની સંખ્યા પાંચ ગણી વધીને ૨૩.૪૪ કરોડ થઈ ગઈ છે. બજારની અનુકૂળ સ્થિતિ, ખાતા ખોલાવવામાં સરળતા અને મૂડી બજાર પ્રત્યે વધેલા વિશ્વાસને કારણે આ વૃદ્ધિ જોવા મળી રહી છે. જુલાઈમાં ૧૨ IPO દ્વારા ૨૮૬૪૯ કરોડ રૂપિયા ઊભા કરાયા હતા. રોકાણકારો, ખાસ કરીને યુવાવર્ગ, શેરબજારને નાણાં કમાવવાનું સરળ માધ્યમ ગણી રહ્યા છે.

ભારતમાં સોનું માત્ર ઘરેણાં કે રોકાણ નથી, પણ જરૂરિયાતના સમયે પૈસા મેળવવાનું મુખ્ય સાધન બન્યું છે. દેશમાં ₹18.62 લાખ કરોડનું ગોલ્ડ લોન માર્કેટ છે, જેમાં દક્ષિણ ભારતનું વર્ચસ્વ છે. સંસદના આંકડા મુજબ, કુલ ગોલ્ડ લોનમાંથી લગભગ 75% હિસ્સો દક્ષિણના પાંચ રાજ્યોનો છે. ગુજરાત, જે સોનાના વેપારમાં આગળ છે, તે ગોલ્ડ લોનમાં પાછળ છે. આ તફાવત પાછળ લોકોની નાણાકીય ટેવો અને અલગ વિચારસરણી જવાબદાર છે. RBI મુજબ, ગોલ્ડ લોન ક્ષેત્ર સલામત છે અને ગ્રાહકોના હિત માટે કડક નિયમો બનાવવામાં આવ્યા છે.

લોકસભામાં પૂછાયેલા પ્રશ્નના જવાબમાં નાણા રાજ્ય મંત્રી પંકજ ચૌધરીએ LICના રોકાણ, ફંડ મેનેજમેન્ટ અને સુરક્ષા નિયમો અંગે વિગતવાર માહિતી આપી. ગ્રાહકો દ્વારા ભરાતા પ્રીમિયમના ફંડને LIC સરકારી બોન્ડ, સ્ટેટ ડેવલપમેન્ટ ડિબેન્ચર, કોર્પોરેટ બોન્ડ, ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સ અને શેરબજાર જેવા સુરક્ષિત સાધનોમાં રોકે છે. LICનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય માત્ર Return મેળવવાનો નથી, પરંતુ Policyholdersના નાણાંની સુરક્ષા અને લાંબા ગાળે સ્થિર આવક આપવાનો છે. કંપની IRDAIના નિયમો હેઠળ, સરકારની મર્યાદામાં રહીને જ રોકાણ કરે છે. જોખમ ઘટાડવા માટે 'ડાઇવર્સિફિકેશન'ની વ્યૂહરચના અપનાવાય છે.

નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા (NPCI) દ્વારા યુનિફાઈડ પેમેન્ટ્સ ઈન્ટરફેસ (UPI) ને વૈશ્વિક સ્તરે વિસ્તારવાનો નિર્ણય લેવાયો છે. વિદેશમાં વસતા NRI અને પ્રવાસીઓને સીધો નાણાકીય લાભ આપવા માટે જાપાન, મલેશિયા અને બહેરીન જેવા દેશો સાથે આંતરરાષ્ટ્રીય નેટવર્ક તૈયાર થઈ રહ્યું છે. ભારતીય ડિજિટલ પેમેન્ટની સફળતા બાદ હવે UPI વિશ્વભરમાં વિસ્તરશે. આંતરરાષ્ટ્રીય ટ્રાન્સફર અને ડિજિટલ ચુકવણી સરળ બનાવવા ગઠબંધન થઈ રહ્યું છે. આ યોજના હેઠળ ભારતીય પ્રવાસીઓ અને NRI ભારતીય બેંક એકાઉન્ટ અથવા QR કોડ સ્કેન કરીને વિદેશમાં પણ સુરક્ષિત, ઝડપી અને પારદર્શી રીતે નાણાં ટ્રાન્સફર કે ખરીદી કરી શકશે.

આગામી રક્ષાબંધન અને જન્માષ્ટમીના તહેવારો પહેલા જ સ્થાનિક બજારમાં ખાદ્યતેલના ભાવમાં મોટો વધારો નોંધાયો છે. છેલ્લા ત્રણ દિવસમાં માગ વધવાના કારણે સિંગતેલના ડબ્બે ₹45 અને કપાસિયા તેલના ડબ્બે ₹35નો ઉછાળો આવ્યો છે. મગફળીનો પૂરતો જથ્થો હોવા છતાં વેપારીઓ અને મિલો દ્વારા ભાવ વધારી દેવાતા સામાન્ય જનતા પર આર્થિક બોજ વધ્યો છે. તહેવારો નજીક હોવા છતાં અચાનક થયેલા આ ભાવવધારાને કારણે સ્થાનિક છૂટક બજારમાં સામાન્ય ગ્રાહકોની ખરીદી પર ભારે અસર પડી છે.

જૂની પેન્શન યોજના હેઠળ ૧-૪-૨૦૦૫ પહેલાના શિક્ષક-આચાર્યોના અનેક કેસો NOC, ફાઝલ, વ્હેલી નિમણૂક જેવા વિવિધ વાંધાઓને કારણે પેન્ડીંગ છે અથવા પરત મોકલાયા છે. શૈક્ષિક મહાસંઘે આ પ્રશ્નો પર ન્યાયિક અને વ્યવહારુ અભિગમ અપનાવી યોગ્ય નિર્ણય લેવાની માંગ કરી છે. સંચાલક અને કચેરીની જવાબદારી હોવા છતાં શિક્ષકોને નુકસાન થઈ રહ્યું છે. ઉપલબ્ધ પુરાવાઓના આધારે દરખાસ્તો મંજૂર કરવા વિનંતી છે.

ભારતીય રિઝર્વ બેંકના રિટેલ ડાયરેક્ટ પ્લેટફોર્મ પર રિટેલ રોકાણકારોની સરકારી બોન્ડ્સ (ગિલ્ટ્સ)માં ભારે વૃદ્ધિ જોવા મળી રહી છે. પોર્ટફોલિયોમાં વિવિધતા લાવવા અને સુરક્ષિત રોકાણ મેળવવા માટે તેઓ આ તરફ વળી રહ્યા છે. ૨૭ જુલાઈ સુધીમાં, ટ્રેઝરી બિલ્સ અને અન્ય સરકારી જામીનગીરીઓમાં પ્રાઈમરી માર્કેટ સબ્સ્ક્રિપ્શન ૩૮.૨% વધીને રૂ. ૯,૫૭૨.૭૫ કરોડ થયું, જ્યારે સેકન્ડરી માર્કેટ ટ્રેડિંગ વોલ્યુમ ૧૬૩% વધીને રૂ. ૧૧,૦૦૩.૭૫ કરોડ થયું. પોર્ટલ પર ખાતાઓની સંખ્યા પણ ૩,૭૭,૦૦૦ સુધી પહોંચી ગઈ છે.

પગાર આવતા જ બચતની યોજનાઓ નિષ્ફળ જાય છે? પૈસા ક્યાં ખર્ચાય છે તે સમજવું મુશ્કેલ બને છે. મોટાભાગની આર્થિક સમસ્યાઓ રોજિંદા અનિયોજિત ખર્ચાઓથી થાય છે. આ બિનજરૂરી ખર્ચાઓને નિયંત્રિત કરવાની વિચારસરણીને 'ફાઇનાન્શિયલ મિનિમલિઝમ' કહેવાય છે. તેનો અર્થ કંજૂસાઈ નહીં, પરંતુ દરેક રૂપિયાનો સમજદારીપૂર્વક ઉપયોગ કરવો અને બચત તથા રોકાણને પ્રાથમિકતા આપવી છે. જાપાનની 'કકેઇબો' (Kakeibo) પદ્ધતિ પણ આ જ સિદ્ધાંત પર આધારિત છે. તે ખર્ચની સમીક્ષા કરીને જરૂરિયાત સમજવામાં મદદ કરે છે.

કેન્દ્ર સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જૂની પેન્શન યોજના (OPS) લાગુ કરવાનો હાલમાં કોઈ પ્રસ્તાવ વિચારણા હેઠળ નથી. નાણા રાજ્ય મંત્રી પંકજ ચૌધરીએ લોકસભામાં જણાવ્યું કે, OPS પુનઃસ્થાપિત કરવાથી સરકારી તિજોરી પર લાંબા ગાળાનો ભારે નાણાકીય બોજ આવી શકે છે. NPS માંથી OPS માં પાછા ફરવાના નાણાકીય અને કાનૂની પડકારો પણ છે, કારણ કે NPS માં જમા થયેલ ફંડ પાછું આપવાની કોઈ જોગવાઈ નથી. રાજ્યોમાં OPS લાગુ કરવાનો નિર્ણય રાજ્ય સરકારો પર નિર્ભર છે, જ્યારે કેન્દ્રએ NPS ના વિકલ્પ તરીકે UPS શરૂ કરી છે.