ગુજરાત સરકાર દ્વારા શ્રમિકોના આરોગ્યની સુરક્ષા માટે એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. ESIC Gujarat Healthcare MoU હેઠળ, રાજ્યના વીમાધારક શ્રમિકો અને તેમના આશ્રિતોને હવે ‘ટર્સરી કેર’ અને ‘સુપર સ્પેશિયાલિટી’ સારવાર માટે 6 આરોગ્ય સંસ્થાઓ સાથે સમજૂતી કરવામાં આવી છે. આ પહેલ લાખો શ્રમિક પરિવારો માટે મોટી આર્થિક રાહત અને મજબૂત આરોગ્ય સુરક્ષા કવચ બનશે. યુ.એન. મહેતા ઇન્સ્ટિટ્યૂટ, GMERS, GCRI, IKDRC અને AIIMS રાજકોટ જેવી અગ્રણી સંસ્થાઓ આ નેટવર્કમાં સામેલ છે. વધુ 45 હોસ્પિટલો સાથે પણ MoU કરવાની પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે.

પેકેજ્ડ ખાદ્ય પદાર્થો પર સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત Warning Labels લગાવવા અંગે સુપ્રીમ કોર્ટે FSSAI અને કેન્દ્ર સરકારને આકરા સૂચનો આપ્યા છે. કોર્ટે જણાવ્યું કે દેશના નાગરિકોને તેઓ શું ખાઈ રહ્યા છે તેની માહિતી મેળવવાનો અધિકાર છે. ખાંડ, મીઠું કે Saturated Fat ની માત્રા વિશે સ્પષ્ટતા જરૂરી છે. આ મુદ્દો કરોડો લોકોના સ્વાસ્થ્ય, ખાસ કરીને બાળકોના ભવિષ્ય સાથે જોડાયેલો છે. બે અઠવાડિયામાં નિર્ણય નહીં લેવાય તો કોર્ટ પોતે આદેશ જારી કરશે. FSSAIના નિર્ણયો પર પણ કોર્ટે પ્રશ્ન ઉઠાવ્યા છે.

જામનગર ડેન્ટલ કોલેજની રોગી કલ્યાણ સમિતિમાંથી 1.36 કરોડ રૂપિયાની ઉચાપત થઈ છે. રાજ્ય સરકારના આરોગ્ય વિભાગે આ પ્રકરણમાં તપાસ સમિતિની રચના કરી છે. ક્લાર્ક દ્વારા આ રકમ પોતાના ખાતામાં ટ્રાન્સફર કરવામાં આવી હતી. જામનગર સેશન્સ અદાલતે ડીનની ભૂમિકા સામે શંકા વ્યક્ત કરી હતી અને ત્રણ પોલીસ અધિકારીઓ સામે પણ ગંભીર ટિપ્પણીઓ કરી હતી. હવે આરોગ્ય વિભાગ ડીનનો જવાબ લેશે, જ્યારે ગૃહ વિભાગ પોલીસ અધિકારીઓની ભૂમિકાની તપાસ કરશે. નવી તપાસ સમિતિના અંતિમ અહેવાલ બાદ આ કેસમાં મોટા ખુલાસા થવાની શક્યતા છે.

શેવિંગ બાદ ત્વચા પર થતી બળતરા, ખંજવાળ અને નાના કટ્સને શાંત કરવા માટે એલોવેરા જેલ રામબાણ ઇલાજ છે. તેના બળતરા વિરોધી ગુણધર્મો રાહત આપે છે અને ઘા ઝડપથી રૂઝાવવામાં મદદ કરે છે. શેવિંગથી ત્વચાનું કુદરતી તેલ ઘટી શકે છે, જેના કારણે dryness આવી શકે છે, પરંતુ એલોવેરા જેલ ત્વચાને મોઇશ્ચરાઇઝ્ડ રાખે છે. તેના એન્ટીબેક્ટેરિયલ ગુણધર્મો ખીલ અને ચેપને અટકાવે છે. આલ્કોહોલ-ફ્રી એલોઇવેરા જેલ ત્વચાને ઠંડક અને ભેજ આપી તેનું રક્ષણ કરે છે.

હોર્મુઝની ખાડીમાં લાંબા સમયથી ફસાયેલા ૧,૫૦૦ જહાજો હવે 'સુપર સ્પ્રેડર' બની શકે છે, તેવી ચેતવણી વૈજ્ઞાનિકોએ આપી છે. જહાજોના તળિયે 'બાયોફાઉલિંગ'ને કારણે સમુદ્રી જીવો, શેવાળ અને પરજીવીઓ ચોંટી જાય છે. જ્યારે આ જહાજો જુદાં-જુદાં બંદરો તરફ રવાના થશે, ત્યારે આ જીવો હજારો કિ.મી. દૂર પહોંચી શકે છે. આનાથી સ્થાનિક દરિયાઈ જીવસૃષ્ટિ અને મત્સ્યપાલન, જળકૃષિ જેવા ઉદ્યોગોને ગંભીર ખતરો ઊભો થઈ શકે છે.

ગુજરાતમાં ચોમાસાની વિચિત્ર પેટર્ન અને ક્લાઈમેટ ચેન્જની અસર જનસ્વાસ્થ્ય પર સ્પષ્ટપણે જોવા મળી રહી છે. ચાલુ વર્ષે ૭ મહિનામાં પેટના ઇમરજન્સી કેસો ૨૨,૧૭૩ નોંધાયા છે, જ્યારે હૃદયરોગના કેસોમાં પણ વધારો જોવા મળ્યો છે, જેમાં ૯૦૩૬ દર્દીઓ નોંધાયા હતા. ગત વર્ષની સરખામણીમાં પેટના ઇમરજન્સી કેસો ૩૨% વધીને ૨.૧૫ લાખને પાર થયા છે, જ્યારે હૃદયરોગોના ઇમરજન્સી કેસો ૩૬% વધીને ૯૮,૫૮૨ નોંધાયા હતા. અમદાવાદમાં ૧.૩૭ લાખ પેટના રોગો પૈકી ૩૬,૭૩૩ અને ૬૨ હજાર હૃદયરોગો પૈકી ૧૬ હજાર કેસો નોંધાયા છે.

પોરબંદર જિલ્લામાં આરોગ્ય વિભાગ દ્વારા મચ્છરજન્ય રોગોના નિયંત્રણ માટે આઈ.આર.એસ. કામગીરીનો બીજો રાઉન્ડ શરૂ કરાયો છે. ચોમાસામાં મચ્છરોનો ઉપદ્રવ વધે તે પહેલાં, આદિતપરા, સીમાણી અને એરડા ગામોમાં દવા છંટકાવ અને પોરાનાશક કામગીરી કરવામાં આવી રહી છે. આ ઝુંબેશ, ડો. ડી.બી. મહેતા અને ડો. એન.એન. બામણીયાના માર્ગદર્શન હેઠળ, ઇન્ડોર રેસીડયુઅલ સ્પ્રે (IRS)ના અમલીકરણ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. આ પ્રયાસો ડેંગ્યુ, મેલેરિયા અને ચિકનગુનિયા જેવા રોગોના ફેલાવાને રોકવામાં મદદ કરશે.

'ધર્મરત્નપ્રકરણ' ગ્રન્થકાર મહર્ષિએ ગુણાનુરાગ નામના ગુણ પર પ્રકાશ પાડ્યો છે. આ ગુણમાં ગુણીજનો પ્રત્યે બહુમાન, ગુણસંગ્રહનો પુરુષાર્થ, પ્રાપ્ત ગુણની રક્ષા અને નિર્ગુણી વ્યક્તિની ઉપેક્ષા જેવા પાસાઓનો સમાવેશ થાય છે. ગુણવાન વ્યક્તિના સ્થાન કે ઉંમરને ધ્યાનમાં લીધા વિના તેના ગુણનો આદર કરવો, પોતાની ગમતી વસ્તુઓના સંગ્રહની જેમ ગુણોનો સંગ્રહ કરવો, મહેનતથી મેળવેલા ગુણોની રક્ષા કરવી અને દોષોને દફનાવીને દુષ્ટોની ઉપેક્ષા કરવી એ ગુણાનુરાગના મુખ્ય સિદ્ધાંતો છે.

દર વર્ષે ૧૩ ઓગસ્ટના રોજ 'અંગદાન દિવસ' મનાવાય છે. ગુજરાતમાં અંગદાન પ્રવૃત્તિને પ્રોત્સાહન અપાય છે. વર્ષ ૨૦૧૯માં સ્ટેટ ઓર્ગન એન્ડ ટિશ્યૂ ટ્રાન્સપ્લાન્ટ ઓર્ગેનાઇઝેશન (SOTTO)ની રચના થઈ. ૨૦૧૯થી અત્યાર સુધીમાં ૮૬૦ મૃત્યુ પશ્ચાત અંગદાતાઓ દ્વારા ૨,૫૪૮ અંગોનું દાન કરાયું, જેમાંથી ૧,૯૮૨ અંગ પ્રત્યારોપણ સફળ થયા. કુલ ૨,૫૪૮ અંગોમાં ૧,૪૧૭ કિડની, ૭૧૯ લીવર, ૨૦૭ હૃદય, ૧૭૪ ફેફસાં અને ૩૧ સ્વાદુપિંડનો સમાવેશ થાય છે. કુલ ૧,૯૭૪ દર્દીઓને ઓર્ગન ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કરીને નવું જીવન મળ્યું.

આજની દોડધામભરી જિંદગીમાં નાની-નાની બાબતોમાં મન દૂખી થઈ જાય છે. કોઈનો વ્યવહાર કે ભૂતકાળની ઘટનાઓ મનમાં ભાર બની રહે છે. આ ભારમાંથી મુક્ત થવાનો માર્ગ 'ક્ષમા' છે. ક્ષમા નબળાઈ નથી, પણ અંદરની સૌથી મોટી તાકાત છે. શાસ્ત્રોમાં ક્ષમાને સર્વોત્તમ ગુણ ગણાવ્યો છે. ક્ષમાથી માનસિક શાંતિ મળે છે અને ક્રોધ-અદાવતની આગથી આંતરિક શાંતિ બચી જાય છે. બીજાને ક્ષમા આપવી એ પોતાના આત્માની મુક્તિ માટેનું દાન છે. કરુણા સાથેની ક્ષમા અહંકારને ઓગાળે છે.

ભારતમાં પોસાય તેવી આરોગ્ય સેવા અને પારદર્શકતાનો મુદ્દો ફરી ચર્ચામાં આવ્યો છે. LocalCircles દ્વારા કરાયેલા સર્વેક્ષણ અને સંસદીય સ્થાયી સમિતિના અહેવાલે ખાનગી હોસ્પિટલોમાં થતા જંગી ખર્ચ અને અપારદર્શક બિલિંગની કડવી વાસ્તવિકતા ઉજાગર કરી છે. અચાનક આવેલી બીમારી કે ઈમરજન્સી વખતે ખાનગી હોસ્પિટલમાં દાખલ થવું એ માત્ર શારીરિક-માનસિક ચિંતા જ નહીં, પરંતુ અસહ્ય આર્થિક બોજ પણ ઊભો કરે છે. દેશભરના 306 જિલ્લાઓમાંથી 23,084 થી વધુ નાગરિકોના પ્રતિભાવો લેવાયા હતા. સરકારી અને ખાનગી હોસ્પિટલ વચ્ચે 8 ગણો તફાવત જોવા મળ્યો છે.

શું મહત્વના સમયે તણાવને કારણે તમારા ચહેરા પર ખીલ વધી જાય છે? આ માત્ર સંયોગ નથી, મનોવૈજ્ઞાનિક તણાવ અને ત્વચાની સમસ્યાઓ વચ્ચે ગાઢ સંબંધ છે. જ્યારે તમે સ્ટ્રેસમાં હો છો, ત્યારે શરીરમાં cortisol જેવા હોર્મોન્સ વધે છે, જે ત્વચાની તેલ બનાવતી ગ્રંથિઓ (sebaceous glands)ની પ્રવૃત્તિને ઉત્તેજીત કરી શકે છે. આનાથી sebumનું ઉત્પાદન વધે છે અને ખીલ વધી શકે છે. Stress immune system અને ત્વચાના natural barrierને પણ અસર કરે છે, જે એક્ઝિમા જેવી સ્થિતિને વધુ ખરાબ બનાવી શકે છે.

બાળકના જન્મ પછી નવી માતાઓ પોતાની ત્વચાની કાળજી પાછળ રાખી દે છે, જેના કારણે હાથની ત્વચા અચાનક સૂકી, ખરબચડી અને ફાટેલી બની શકે છે. ગર્ભાવસ્થા અને ડિલિવરી પછી શરીરમાં થતા હોર્મોનલ, મેટાબોલિક અને ઇમ્યુન સિસ્ટમ સંબંધિત મોટા ફેરફારો ત્વચા પર અસર કરે છે. વારંવાર હાથ ધોવા, સેનિટાઇઝરનો ઉપયોગ, ડિટર્જન્ટ અને ગરમ પાણીના સંપર્કથી સૂકાપો વધે છે. ઓસ્ટ્રોજનનું સ્તર ઘટવાથી પણ ત્વચા ભેજ ગુમાવે છે. સરળ સ્કિનકેર રૂટિન, યોગ્ય મોઇશ્ચરાઇઝરનો ઉપયોગ અને હાથને ઇરિટેશનથી બચાવવાથી રાહત મળી શકે છે.

કોથમીર ભારતીય રસોડામાં અનિવાર્ય છે, પણ ફ્રિજમાં રાખ્યા પછી કાળી પડી જાય છે. આ સમસ્યા પાછળ ભેજ, કોષોને નુકસાન, ઓક્સિડેશન અને ફ્રિજનું વધુ પડતું ઓછું તાપમાન જેવા કારણો જવાબદાર છે. ખરાબ પાન દૂર કરવા, ધોયા વગર રાખવી, પેપર ટુવાલનો ઉપયોગ કરવો, એરટાઇટ કન્ટેનરમાં સ્ટોર કરવી, અથવા દાંડીને પાણીમાં રાખવી જેવી સરળ પદ્ધતિઓ અપનાવીને કોથમીરને લાંબા સમય સુધી તાજી અને લીલી રાખી શકાય છે. આ હેક્સ કોથમીરની શેલ્ફ લાઇફ વધારવામાં મદદરૂપ થાય છે.

મોટાભાગના ઘરોમાં ચા રોજિંદી આદત બની ગઈ છે, અને બાળકો પણ જોઈને ચા પીવાની જીદ કરે છે. વાલીઓ માને છે કે થોડીક કે વધુ દૂધવાળી ચા નુકસાન નહીં કરે, પરંતુ નિષ્ણાંતોના મતે આ આદત બાળકના સ્વાસ્થ્ય પર ગંભીર અસર કરી શકે છે. ચામાં રહેલા તત્વો આયર્નની ઉણપ (એનિમિયા) નોતરી શકે છે, જેનાથી થાક, ચક્કર અને વાળ ખરવા જેવી સમસ્યાઓ થાય છે. કેફીન બાળકના માનસિક-શારીરિક વિકાસ અને ઊંઘ પર પણ ખરાબ અસર કરે છે. ગ્રીન ટી પણ બાળકો માટે સલામત નથી. 10 વર્ષથી નાના બાળકોને ચા બિલકુલ ન આપવી જોઈએ.

લોકસભામાં કેન્દ્રીય કૃષિ મંત્રીએ ફળ અને શાકભાજીમાં જંતુનાશકો અંગેના મહત્વપૂર્ણ આંકડા રજૂ કર્યા. છેલ્લા 3 વર્ષમાં કુલ 70,652 સેમ્પલ તપાસાયા, જેમાંથી માત્ર 3.1% માં જંતુનાશકો MRL (Maximum Residue Limit) થી વધુ મળ્યા. 96.9% સેમ્પલ સુરક્ષિત હતા. સરકાર MPRNL મોનિટરિંગ સિસ્ટમ અને GPS લોકેશન દ્વારા ખેતરોનું ટ્રેકિંગ કરી સુરક્ષિત ખેતીને પ્રોત્સાહન આપી રહી છે. ભારત ફળ-શાકભાજીનો શુદ્ધ નિકાસકાર બની રહ્યો છે, જ્યારે નિકાસ અને આયાત બંનેમાં વૃદ્ધિ જોવા મળી રહી છે. ડિજિટલ સર્વે, IPM (Integrated Pest Management) અને ઓઇલ પામ મિશન જેવા સુધારાઓ દ્વારા સરકાર સુરક્ષિત ઉત્પાદન અને આયાત પર નિર્ભરતા ઘટાડવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે.

રાજકોટ સ્થિત બી.ટી. સવાણી કિડની હોસ્પિટલે રોબોટિક સર્જરીમાં 50થી વધુ સફળ ઓપરેશન કરીને મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ મેળવી છે. હોસ્પિટલના રોબોટિક સર્જરી વિભાગ દ્વારા પાર્ટિયલ નેફેક્ટોમી, કિડની કેન્સર અને જન્મજાત જનનાંગની ખોડખાપણ જેવી જટિલ સર્જરીઓ આધુનિક ટેક્નોલોજીની મદદથી સફળતાપૂર્વક કરવામાં આવી રહી છે. ડો. અમિષ મહેતા અનુસાર, રોબોટિક સર્જરીથી દર્દીઓમાં રક્તસ્ત્રાવ ઓછો થાય છે, ચીરા નાના હોય છે અને દર્દીઓ ઝડપથી સ્વસ્થ થાય છે. આંતરરાષ્ટ્રીય કક્ષાની સારવાર સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છના દર્દીઓ માટે ઉપલબ્ધ છે.

કર્ણાટક સરકારે જાહેર આરોગ્યને ધ્યાનમાં રાખીને એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે. રાજ્યમાં તમાકુ અથવા નિકોટિન ધરાવતા ગુટકા અને પાન મસાલાના ઉત્પાદન, સંગ્રહ, વિતરણ, પરિવહન અને વેચાણ પર એક વર્ષ માટે પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે. આ જાહેરનામું 15 જૂનના રોજ બહાર પાડવામાં આવ્યું હતું, જેનો અમલ 12 ઓગસ્ટથી શરૂ થયો છે. Food Safety Commissioner દ્વારા Food Safety and Standards Act, 2006 હેઠળ આ આદેશ આપવામાં આવ્યો છે, જે પેકેજ્ડ અને અનપેકેજ્ડ બંને પ્રકારના ઉત્પાદનો પર લાગુ પડશે.

દરરોજ 8 કલાકથી ઓછી ઊંઘ લેવાથી શરીરને પૂરતો આરામ મળતો નથી, જે રોગપ્રતિકારક શક્તિને નબળી પાડે છે. સતત ઓછી ઊંઘ દિવસભર થાક, ધ્યાન અને યાદશક્તિમાં ઘટાડો, સ્થૂળતા, વજન વધવું, બ્લડ પ્રેશરમાં વધારો અને હૃદયના સ્વાસ્થ્ય પર નકારાત્મક અસર કરી શકે છે. ઉપરાંત, ટાઇપ 2 ડાયાબિટીસનું જોખમ પણ વધી શકે છે. સારી ઊંઘ માટે નિયમિત સમયે સૂવા-જાગવાની ટેવ કેળવવી જરૂરી છે.

પ્રધાનમંત્રી જન આરોગ્ય યોજના (PMJAY) હેઠળ ₹500,000 સુધીનું આરોગ્ય વીમા કવરેજ મેળવવા માટે આયુષ્માન કાર્ડ આવશ્યક છે. હવે તમે WhatsApp દ્વારા ઘરે બેઠા સરળતાથી તમારું આયુષ્માન કાર્ડ બનાવી શકો છો. ફક્ત +91 72908 23838 નંબર સેવ કરો, "Hi" મેસેજ મોકલો અને "Apply for PMJAY Card" વિકલ્પ પસંદ કરો. આધાર અને રજિસ્ટર્ડ મોબાઇલ નંબર દ્વારા લોગિન અને e-KYC પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરો. આ કાર્ડ તમને કેશલેસ સારવારનો લાભ આપશે.

મહારાષ્ટ્ર રાજ્યમાં હોટલો અને રેસ્ટોરાં બાદ હવે FDA એ આયુર્વેદિક કંપનીઓ પર કડક કાર્યવાહી કરી છે. ગંદકી, લાયકાત વિનાનો સ્ટાફ, અને ક્વોલિટી કન્ટ્રોલના અભાવ જેવા ગંભીર મુદ્દાઓ પર તપાસ બાદ ૧૩૫ ઉત્પાદકોને નોટિસ ફટકારાઈ છે. જ્યારે ૧૦ એકમોના લાઈસન્સ રદ કરવામાં આવ્યા છે. આ એકમોમાં અસ્વચ્છ વાતાવરણ, ટેકનિકલ સ્ટાફનો અભાવ, અને ગુણવત્તા નિયંત્રણની નબળી વ્યવસ્થા જોવા મળી હતી. FDA કમિશનર તુકારામ મુંઢેએ સ્પષ્ટ ચેતવણી આપી છે કે આરોગ્ય સાથે જોડાયેલી દવાઓના ઉત્પાદકોએ ડ્રગ્સ એન્ડ કોસ્મેટિક્સ નિયમોનું ચુસ્તપણે પાલન કરવું પડશે.

બોડેલી તાલુકા આરોગ્ય કચેરી તેમજ બોડેલી દીપક ફઉન્ડેશન, વડોદરાના સહયોગથી જિલ્લા ક્ષય કેન્દ્ર, છોટાઉદેપુર દ્વારા ટીબી રોગની સારવાર લઈ રહેલા દર્દીઓ માટે પૌષ્ટિક આહાર કીટ વિતરણ તથા પેશન્ટ પ્રોવાઇડર IEC કાર્યક્રમ યોજાયો હતો. જિલ્લા ક્ષય અધિકારી ડો. ભરતસિંહ ચૌહાણના માર્ગદર્શન હેઠળ તથા તાલુકા હેલ્થ ઓફ્સિર ડૉ. વિકાસ રંજનની અધ્યક્ષતામાં બોડેલી તાલુકાના ટીબીના 25 દર્દીને પૌષ્ટિક આહાર કિટનું વિતરણ કરાયું હતું. કાર્યક્રમમાં ટીબી રોગ અંગે દર્દીઓને વિસ્તૃત માર્ગદર્શન અપાયું હતું.

બોડેલી તાલુકાની મૂલધર પ્રાથમિક શાળામાં ૧૦મી ઓગસ્ટના રોજ રાષ્ટ્રીય કૃમિનાશક દિવસની ઉજવણી કરવામાં આવી. કૃમિના ચેપથી બાળકોમાં થતી એનેમિયા, કુપોષણ, ભૂખ ન લાગવી, વજન ઘટવું, પેટનો દુઃખાવો અને અન્ય શારીરિક સમસ્યાઓ વિશે માહિતિ અપાઇ. આ પ્રસંગે ૧ થી ૧૯ વર્ષના તમામ બાળકોને Albendazole ની ગોળી આપવામાં આવી. વ્યક્તિગત સ્વચ્છતા અને હાથ ધોવાની યોગ્ય પદ્ધતિ વિશે પણ માર્ગદર્શન અપાયું. શાળાના શિક્ષકો દ્વારા આ કાર્યક્રમનું સફળ આયોજન કરાયું.

આરોગ્ય, મહિલા અને બાળ વિકાસ તથા શિક્ષણ વિભાગના સંયુક્ત ઉપક્રમે "સ્વસ્થ બાળક - મજબૂત ભારત" અંતર્ગત કાલોલની શ્રી સરસ્વતી વિદ્યામંદિર ખાતે રાષ્ટ્રીય કૃમિનાશક દિવસની ઉજવણી કરવામાં આવી. આ કાર્યક્રમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય શાળાના તમામ બાળકોને કૃમિ મુક્ત બનાવી સ્વસ્થ, પોષિત અને શિક્ષિત કરવાનો હતો. આ પ્રસંગે બાળકોને કૃમિનાશક અલ્બેન્ડાઝોલની ગોળી આપવામાં આવી. કાર્યક્રમમાં રાજેન્દ્રભાઈ જોશી અને હિંમતસિંહ સિસોદિયા ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

સંજેલી તાલુકામાં આવેલ 137 આંગણવાડી કેન્દ્રો ખાતે ક્કવિશ્વ સ્તનપાન સપ્તાહક્ર ની ઉજવણી કરાઈ હતી. આ પ્રસંગે સગર્ભા-ધાત્રી માતાઓ અને સ્થાનિક લોકોને સ્તનપાન, બાળ પોષણ અને આરોગ્યનું મહત્વ સરળ રીતે સમજાવાયું. કાર્યક્રમમાં ઈનચાર્જ સીડીપીઓ મણીબેન ભાભોર, મુખ્ય સેવિકા દમયંતીબેન, બ્લોક કોઓર્ડિનેટર, પીએસઈ, બીએનએમ, આંગણવાડી કાર્યકરો, સગર્ભા માતા, ધાત્રી માતા,મોટી સંખ્યામાં અન્ય લાભર્થી ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

તાજેતરમાં ઊજવાયેલા International Friendship Day પછી, આધુનિક જીવનમાં મિત્રતાની મંદી (Friendship Recession) પર ચર્ચા શરૂ થઈ છે. ટેકનોલોજી અને સોશિયલ મીડિયાના યુગમાં, ભલે આપણી પાસે હજારો 'મિત્રો' અને સંપર્કો હોય, પરંતુ નિઃસંકોચપણે વાત કરી શકાય તેવા સાચા મિત્રો ઓછા થઈ ગયા છે. સંબંધો માટે સમયનો અભાવ, કારકિર્દીની સ્પર્ધા અને ડિજિટલ કનેક્ટિવિટીના કારણે આપણે ભૌતિક રીતે વધુ જોડાયેલા દેખાઈએ છીએ, પરંતુ ભાવનાત્મક રીતે વધુ એકલા થઈ રહ્યા છીએ. આ એકલતા માત્ર માનસિક જ નહીં, પરંતુ શારીરિક સ્વાસ્થ્યને પણ અસર કરે છે. તેથી, મિત્રતાને જાળવી રાખવા માટે સમય અને પ્રયાસ કરવો અનિવાર્ય છે.

નટવર આહલપરા ગુજરાતના અગ્રણી સમાજસેવક ડૉ. સુરેશ હરિલાલ સોનીનું જીવન રક્તપિત્તના દર્દીઓ, મતિમંદ લોકો અને સમાજથી ત્યજાયેલા પીડિતોની સેવામાં સમર્પિત રહ્યું. તેમની આજીવન નિસ્વાર્થ સેવા અને માનવતાવાદી કાર્યોની કદરરૂપે ભારત સરકારે તેમને પદ્મશ્રીથી સન્માનિત કર્યા. સેવા, ચિંતન, વાંચન અને લેખનનો સુંદર સમન્વય તેમના કાર્યોમાં જોવા મળતો. તેમની લોકપ્રિય પુસ્તિકાઓ ‘પ્રેરણા’ અને ‘ખિસકોલી’ તેમજ ‘શ્રદ્ધા’ ચિંતન પુસ્તિકાની અનેક આવૃત્તિઓ પ્રકાશિત થઈ. સમાજના સહયોગથી તેમણે અનેક રક્તપિત્તગ્રસ્તોને નવી જિંદગી આપી.

મોટાભાગની તકલીફો આપણને બીજા પાસેથી આપણી વાત સાંભળીએ ત્યારે થાય છે, જ્યારે આપણે આપણી જાતને સાંભળતા જ નથી. દુઃખ સુખને શોધવામાં જ આવે છે, દુઃખી હોઈએ ત્યારે એક વાત પોતાની જાતને સંબોધીને જ કહેવા જેવી છે કે દુઃખ હંમેશાં મોટા માથાને જ પડે છે. માણવાનું રાખીશું તો નજીકના વર્તમાનથી પણ ખુશ થઈ શકાય છે. બીજાની વાતો સાંભળીને દુઃખી જ થવાનું હોય તો વાતો સાંભળવી જ શું કામ? માણસનું સાચું માપ બીજાઓ એના વિશે કેટલું ખરાબ બોલે છે તેના પરથી જ નીકળતું હોય છે.

સોનીપત વૃધ્ધાશ્રમનો કિસ્સો ચિંતાજનક છે, જ્યાં એક પિતાના મૃત્યુ સમયે તેમની ત્રણેય દીકરીઓ હાજર રહી નહોતી, માત્ર ૫૧૦૦ રૂપિયા મોકલી અંતિમ વિધિ કરાવી. આ ઘટના અનેક પ્રશ્નો ઊભા કરે છે. વૃધ્ધાશ્રમોમાં રહેતા મોટાભાગના વૃધ્ધો સંતાનો દ્વારા ત્યજી દેવાયેલા હોય છે, તેમના બાળકો વિદેશમાં રહેતા હોય છે, અથવા નવી પેઢી સાથે સુમેળ ન થવાના કારણે તેઓ એકલવાયું જીવન જીવી શકતા નથી. ઘણા કિસ્સાઓમાં, વૃદ્ધ દંપત્તિમાંથી એકના અવસાન બાદ, એકલતા ટાળવા વૃધ્ધાશ્રમ પસંદ કરે છે. વૃધ્ધાશ્રમો, ભલે સમાજ માટે શરમજનક સ્થિતિ દર્શાવે, પરંતુ તે તરછોડાયેલા વૃધ્ધોને કુટુંબ જેવી હૂંફ અને સંભાળ પૂરી પાડે છે.

ગણેશોત્સવ દરમિયાન ‘ડ્રગ-મુક્ત મુંબઈ’ અભિયાનનો સંદેશ સમાજ સુધી પહોંચાડવા કેબિનેટ મંત્રી મંગલ પ્રભાત લોઢાએ ગણેશ મંડળોને સૂચના આપી છે. તેમણે જણાવ્યું કે આ વર્ષે તમામ ગણેશોત્સવ મંડળોએ તેમની સજાવટ અને થીમ ‘ડ્રગ-મુક્ત મુંબઈ’ અભિયાનને અનુરૂપ ડિઝાઇન કરવી જોઈએ, જેથી યુવાનોમાં જાગૃતિ આવે અને તેઓ ડ્રગ્સ મુક્ત મુંબઈ માટે પ્રતિજ્ઞા લેવા પ્રેરાય. આ માટે મંડળોએ સાંસ્કૃતિક પ્રવૃત્તિઓનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ. બેઠકમાં બીએમસી અધિકારીઓ, પોલીસ, ટ્રાફિક પોલીસ અને અન્ય વિભાગોના પ્રતિનિધિઓ હાજર રહ્યા હતા.