રાજકોટના મંત્ર હરખાણી, ડાઉન સિન્ડ્રોમ (Down Syndrome) હોવા છતાં ગુજરાતનો પ્રથમ મનોદિવ્યાંગ ગ્રેજ્યુએટ બન્યો છે. તેણે પેરા ઓલિમ્પિકમાં સ્વિમિંગમાં 2 ગોલ્ડ મેડલ જીત્યા છે અને PM મોદીના હસ્તે 'રાષ્ટ્રીય બાળ પુરસ્કાર' મેળવ્યો છે. તેની માતાના અતૂટ વિશ્વાસ અને મંત્રની મહેનતથી તેણે શૈક્ષણિક અને રમતગમતના ક્ષેત્રમાં સિદ્ધિઓ મેળવી છે.

દેશભરમાં દવાઓની દુકાનોની હડતાળ. ગુજરાતમાં 35,000+ દુકાનો બંધ રહેશે, ઓનલાઈન દવા વેચાણ સામે વિરોધ. કડક દવા વેચાણ નીતિની માગ. અમદાવાદમાં 3,000+ દુકાનો જોડાશે. દર્દીઓને ઈમરજન્સીમાં દવા મેળવવામાં મુશ્કેલી પડશે, E-Pharmacy, GSR 817(E) નોટિફિકેશન, GSR 220(E) નોટિફિકેશન, કોર્પોરેટ ડિસ્કાઉન્ટ નીતિ સામે વિરોધ.

આ વર્ષે ચારધામ યાત્રા શરૂ થયાને 1 મહિનો થયો છે ત્યાં ૫૫ લોકોનાં મોત થયા છે, મોટાભાગે સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ મોટું કારણ કોરોનાકાળ પછી લોકોનાં ચારધામ યાત્રા દરમિયાન મોતના કિસ્સામાં વધારો થયો છે. ખાસ કરીને 2022થી આ આંકડો મોટો થતો ગયો છે. છેલ્લાં કેટલાક વર્ષોના અહેવાલ જોઈએ તો 2025માં સૌથી ઓછા 83 લોકોનાં મોત થયા હતા. તેની પહેલાં 2024 માં 246 લોકોનાં મોત થયા હતા. 2023 માં 149 લોકોનાં જ્યારે 2022માં 311 લોકોનાં મોત ચારધામ યાત્રા દરમિયાન થયા હતા. આ વર્ષે અત્યાર સુધીમાં સૌથી વધારે ૩૦ લોકોનાં કેદરનાથના રસ્તામાં મોત થયા છે.

જીવન ત્રણ મુખ્ય બાબતોથી ઘડાય છે: મન, શરીર અને પરિસ્થિતિ. મન અને શરીરને આપણે ધારણા મુજબ કાબૂમાં રાખી શકીએ છીએ. પરિસ્થિતિ ભલે આપણા હાથમાં ન હોય, પરંતુ તેનો સામનો કરવાની આપણી ક્ષમતા અને નિર્ણય આપણા હાથમાં છે. પોતાની જાતને સતર્ક રાખીને, જીવનના પડકારોને પહોંચી વળી શકાય છે. આ ત્રણ મુખ્ય પરિબળો પર નિયંત્રણ મેળવીને, આપણે આપણા જીવનને સફળતાપૂર્વક દિશા આપી શકીએ છીએ.

વ્યારા નગરપાલિકામાં ભાજપે નવા પ્રમુખ તરીકે પીડિયાટ્રિશિયન ડૉ. પ્રિયાબેન પટેલને નિયુક્ત કર્યા છે. 40 વર્ષથી નાની યુવા ટીમમાં માત્ર ઉપપ્રમુખ અનિશકુમાર ચૌધરી (54) વરિષ્ઠ છે. ડૉ. પટેલ સ્થાનિકોની આરોગ્ય જરૂરિયાતો સમજે છે. પાણી, ગટર, રસ્તા, સ્વચ્છતા, સ્ટ્રીટ લાઈટ અને અટકેલા પ્રોજેક્ટ્સ પર ફોકસ રહેશે.

આજકાલ મોબાઇલના વધુ પડતા ઉપયોગથી માણસનું મગજ ડોપામાઇન લૂપમાં ફસાઈ જાય છે, જેના કારણે તે નાની નાની વાતોમાં છટકી જાય છે. આ લૂપ આનંદ અને ઉત્સાહ મેળવવા માટે કોઈ પણ પ્રવૃત્તિને વારંવાર કરાવે છે, જેમ કે ગેમિંગ, સોશિયલ મીડિયા, જુગાર અને નશા. બાળકોમાં તેની અસર વધુ જોવા મળે છે, જે તોડફોડથી લઈને આત્મહત્યા સુધીના ગંભીર કિસ્સાઓ તરફ દોરી જાય છે. નિષ્ણાતો આને આધુનિક સમયનું અદૃશ્ય વ્યસન ગણાવે છે અને તેનો ઉપાય મોબાઇલનો જરૂર પૂરતો જ ઉપયોગ કરવાનું સૂચવે છે.

ઓનલાઈન દવા વેચાણ અને ડુપ્લીકેટ દવાઓ સામે વિરોધમાં ગુજરાતના 35,000 થી વધુ મેડિકલ સ્ટોર્સ આજે બંધ રહેશે. ઈમરજન્સી જરૂરિયાત માટે 832 સ્ટોર ખુલ્લા રાખવામાં આવશે. આ હડતાળ ગેરકાયદેસર ઈ-ફાર્મસી અને ડુપ્લીકેટ દવાઓના વેચાણ સામે છે, જે નાના વેપારીઓ અને લોકોના સ્વાસ્થ્ય માટે જોખમી છે.

વિશ્વ ડેન્ગ્યુ દિવસ નિમિત્તે ટાંડા પ્રાથમિક આરોગ્ય કેન્દ્ર (PHC) ખાતે ડેન્ગ્યુ અને મચ્છરજન્ય રોગો સામે જાગૃતિ ફેલાવવા વિશાળ રેલી યોજાઈ. આરોગ્ય કર્મચારીઓ, આશા વર્કર્સ અને સ્ટાફે ઉત્સાહભેર ભાગ લીધો. મુખ્ય જિલ્લા આરોગ્ય અધિકારી, જિલ્લા મેલેરિયા અધિકારી અને તાલુકા આરોગ્ય અધિકારીના માર્ગદર્શન હેઠળ આ કાર્યક્રમ PHC ટાંડાના મેડિકલ ઓફિસરની આગેવાનીમાં સંપન્ન થયો. રેલી દ્વારા ગામમાં ડેન્ગ્યુથી બચાવના સંદેશા લોકો સુધી પહોંચાડવામાં આવ્યા.

સુપ્રસિદ્ધ યાત્રાધામ પાવાગઢમાં આરોગ્ય સુવિધાના અભાવે ભક્તો અને સ્થાનિકોને પ્રાથમિક સારવાર માટે હાલોલ જવું પડે છે. તળેટી ખાતેનું જર્જરિત કોમ્યુનિટી હેલ્થ સેન્ટર આંગણવાડીમાં કાર્યરત છે. મંદિર ટ્રસ્ટ દ્વારા ડુંગર પર પ્રાથમિક સુવિધા અપાય છે, પરંતુ મોટાભાગના દિવસોમાં યાત્રાળુઓ રામ ભરોસે રહે છે. વિકાસ કાર્યોમાં આરોગ્ય સુવિધાઓ ઉમેરવાની લોક માંગ છે.

જાહેર સ્થળોએથી રખડતા કૂતરા નહીં હટાવવા પર સુપ્રીમની રાજ્યોને ટકોર. લોકોના જીવનનું રક્ષણ સરકારની જવાબદારી, કૂતરાઓના ત્રાસને અવગણી શકાય નહીં. બાળકો-વૃદ્ધો પર કૂતરાના હુમલા ચિંતાજનક, તમામ હાઇકોર્ટો મામલા પર નજર રાખે. હડકાયા અને જોખમી કૂતરાઓને 'ઇન્જેક્શન'થી મારી નાંખવાની છૂટ.

જૂનાગઢ જિલ્લા આરોગ્ય વિભાગ જુવેનાઇલ ડાયાબિટીસ માટે ઝુંબેશ ચલાવી રહ્યું છે. 130 બાળકોનું રજીસ્ટ્રેશન થયું છે. આ ઓટોઇમ્યુન રોગ 5-7 વર્ષના બાળકોમાં જોવા મળે છે. સરકાર 18 વર્ષ સુધી ગ્લુકોમીટર, ગ્લુકોસ્ટ્રીપ, લેન્સેટ અને જરૂરી Inuslin આપશે. રોગના લક્ષણોની કાળજી જરૂરી.

સુપ્રીમ કોર્ટે રખડતા કૂતરાઓને હટાવવાના જૂના આદેશમાં ફેરફારનો ઇનકાર કર્યો. દેશમાં કૂતરા કરડવાના વધતા બનાવોને ધ્યાનમાં રાખીને, કોર્ટે કહ્યું કે જાહેર સુરક્ષા સર્વોપરી છે. જરૂર પડ્યે હડકાયા કે હિંસક કૂતરાઓને દયામૃત્યુ (Euthanasia) આપવાનો પણ નિર્દેશ આપ્યો. દરેક જિલ્લામાં 'Animal Birth Control Center' ફરજિયાત બનાવવા અને કાયદાનું કડકાઈથી પાલન કરવા જણાવ્યું.

દવાના છૂટક વેપારમાં ઓનલાઈન ફાર્મસીના કારણે નાના વેપારીઓને થતા નુકસાન સામે અમદાવાદ કેમિસ્ટ એસોસિએશન દ્વારા વિરોધ પ્રદર્શન કરવામાં આવ્યું છે. વેપારીઓના હિતના રક્ષણ માટે આવતીકાલે બુધવારના રોજ અમદાવાદ શહેર સહિત સમગ્ર ગુજરાત અને દેશભરના તમામ મેડિકલ સ્ટોર્સ એક દિવસ માટે 'પ્રતીકાત્મક બંધ' પાળશે. જોકે, દવા એસોસિએશન દ્વારા સ્પષ્ટતા કરાઈ છે કે, બંધ દરમિયાન સામાન્ય જનતાને હાલાકી ન પડે તે માટે સરકારી અને મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન સંચાલિત હોસ્પિટલોના મેડિકલ સ્ટોર્સ ખુલ્લા રાખવામાં આવશે.

ડભોઇના વડજ, કનાયડા, ગામડી અને ધરમપુરી એમ કુલ 4 ગામના લોકો માટે વિનામૂલ્યે મેડિકલ કેમ્પ યોજાયો. નિષ્ણાંત ડોક્ટરો દ્વારા શારીરિક તપાસ, આંખ, કાન, નાક, ગળું, ચામડીના રોગો, ડાયાબિટીસ જેવી બીમારીઓનું નિ:શુલ્ક ચેકઅપ કરાયું. દર્દીઓને નિદાન, સારવાર, દવા અને હેલ્થ સપ્લિમેન્ટ્સ પણ વિનામૂલ્યે અપાયા.

આપણી ટેવોનું મનોવિજ્ઞાન સમજવા માટે માનવ જાતિના ઇતિહાસમાં ડોકિયું કરવું પડે છે. આદિમાનવની ખોરાક મેળવવાની અને રક્ષણ કરવાની મૂળભૂત પ્રવૃત્તિઓ આજે પણ આપણા જીવનનો આધાર છે, પરંતુ સમય સાથે તેમાં પરિવર્તન આવ્યું છે. સારી ટેવો કેળવવી મુશ્કેલ લાગે છે કારણ કે આપણી કુદરતી વૃત્તિ સાથે તે હંમેશા સુસંગત હોતી નથી. કોઈ પણ નવી ટેવ અપનાવવા માટે કારણ, પ્રોત્સાહન અને તાત્કાલિક પરિણામ (ઈનામ) ની જરૂર પડે છે. આ ત્રણ તત્વો, થોડા આત્મસંયમ અને આત્મકલ્યાણની ભાવના સાથે, સારી ટેવો કેળવવામાં મદદ કરી શકે છે.

આજકાલ યુવાઓમાં સ્ટડી, કરિયર અને ભવિષ્ય સંબંધિત બાબતોમાં ઉદાસીનતા જોવા મળે છે, જેને ‘સિલેક્ટિવ ડીપ્રેશન પેટર્ન’ કહી શકાય. આ સ્થિતિમાં, બાળક બહાર મિત્રો સાથે ખુશ દેખાઈ શકે છે, પરંતુ જવાબદારીઓથી દૂર ભાગે છે. આ ‘આઇડેન્ટિટી ક્રાઇસિસ’ અને ‘ઈમોશનલ બર્નઆઉટ’ ના લક્ષણો હોઈ શકે છે. કાઉન્સેલિંગ અને પેરેન્ટ્સનો સહકાર બાળકને આ ગૂંચવણોમાંથી બહાર આવવામાં મદદ કરી શકે છે.

આયુર્વેદના મતે માઇગ્રેન, થાક, પગનો દુખાવો, મોઢાના ચાંદા, અનિદ્રા અને હાથ-માથાની ધ્રુજારી જેવા વિવિધ સ્વાસ્થ્ય પ્રશ્નોના કારણો અને તેના સરળ આયુર્વેદિક ઉપચારો વિશે વૈદ્યો દ્વારા માર્ગદર્શન આપવામાં આવ્યું છે. તીખા, ખાટા, ઠંડા પદાર્થો, ચાઈનીઝ ફૂડ, ફાસ્ટ ફૂડ, ચા, કોફી, ચોકલેટ, કોલ્ડ ડ્રિંક્સ, આલ્કોહોલ જેવી વસ્તુઓ ટાળવાની સલાહ આપવામાં આવી છે. આયુર્વેદિક ઔષધો, યોગ્ય આહાર, પૂરતી ઊંઘ, અને જીવનશૈલીમાં પરિવર્તન દ્વારા રાહત મેળવી શકાય છે.

દુનિયાભરમાં 'રાઈસ વોટર'નો ક્રેઝ વધ્યો છે, જાપાન અને ચીનની મહિલાઓના લાંબા વાળનું રહસ્ય આ જ છે. ચોખાના પાણીમાં રહેલું Inositol ક્ષતિગ્રસ્ત વાળને રીપેર કરે છે અને એમિનો એસિડ્સ, વિટામિન B અને E મૂળને મજબૂતી આપે છે. ફર્મેન્ટેડ કે તાત્કાલિક ઉપયોગ માટે રાઈસ વોટર તૈયાર કરી, શેમ્પૂ પછી ભીના વાળમાં લગાવી 5-10 મિનિટ બાદ ધોઈ લો. અઠવાડિયામાં બે વાર ઉપયોગથી વાળની લંબાઈ વધે છે.

પોરબંદર જિલ્લામાં ગાય-ભેંસને ખરવા-મોવાસા રોગ સામે રક્ષણ માટે વેક્સિનેશન આયોજન થયું. 187000 પશુ લક્ષ્યાંક સામે OTP સિસ્ટમ શરૂ થતાં ડેટા એન્ટ્રીમાં વિલંબ થયો છે. 35,000થી વધુ પશુઓની એન્ટ્રી બાકી, જે 30/5 સુધીમાં પૂર્ણ કરવાનો દાવો કરાયો છે. નેટવર્ક કે સર્વર સમસ્યાઓ ડેટા અપલોડમાં વિક્ષેપ પાડી શકે છે.

ગાંધીનગરના 'ટેરાનોવાસ પીઝા'માં પીરસવામાં આવેલા પીઝામાંથી જીવતો વંદો નીકળતા ગ્રાહકોમાં ભારે રોષ જોવા મળ્યો. 'Buy 1 Get 1' સ્કીમ પાછળ રેસ્ટોરન્ટ સંચાલકોએ સ્વચ્છતા (Hygiene) ને નેવે મૂકી દેતા ગ્રાહકોના સ્વાસ્થ્ય સાથે ગંભીર ચેડાં થયા છે. ગાંધીનગર મનપાના ફૂડ વિભાગની કામગીરી સામે પણ સવાલો ઉઠ્યા છે.

લગ્નજીવનમાં શારીરિક નિકટતા મહત્વની છે. વજાઇનિસ્મસ, એક સાયકોલોજિકલ બીમારી, જેના કારણે કપલ સંબંધ બાંધી શકતા નથી. આ બીમારીના કારણે સુખી લગ્નજીવનમાં તિરાડ પડે છે અને સંતાન પણ નથી થઇ શકતું. સેક્સોલોજિસ્ટ ડૉ. પારસ શાહે આ બીમારીના કારણો અને સારવાર વિશે વિસ્તૃત ચર્ચા કરી છે.

સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં આરોગ્ય વિભાગની સઘન ડોર-ટુ-ડોર કામગીરી અને લોકોની જાગૃતિને કારણે ડેન્ગ્યુના કેસોમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે. 2019 માં 260 કેસથી ઘટીને 2026 માં માત્ર 2 કેસ નોંધાયા છે. આરોગ્ય ટીમો દ્વારા પાણીના પાત્રોની નિયમિત તપાસ અને જંતુનાશક દવાનો છંટકાવ કરવામાં આવે છે. લોકો પણ પોતાના ઘરની આસપાસ પાણી જમા ન થાય તે માટે સતર્ક બન્યા છે.

કચ્છમાં PHC-CHCની 55 એમ્બ્યુલન્સનું સંચાલન ‘108’ને સોંપાતા ગ્રામીણ ઈમરજન્સી આરોગ્ય સેવાઓ ઝડપી બની છે. આ નિર્ણયથી કટોકટી સમયે ગ્રામીણ જનતાને તાત્કાલિક લાભ મળી રહ્યો છે, જ્યારે આરોગ્ય સ્ટાફ માટે ફિલ્ડ વર્કની વ્યવસ્થાઓ બદલાઈ છે. ડોક્ટરો અને નર્સોને ફિલ્ડ વિઝીટ અને રસીકરણ જેવી કામગીરી માટે હવે પ્રાઈવેટ વાહનો ભાડે લેવા પડે છે, જેનો ખર્ચ 'રોગી કલ્યાણ સમિતિ'માંથી ચૂકવાશે. આ પરિવર્તનથી સરકારી વાહનોનો બિનજરૂરી ઉપયોગ ઘટ્યો છે અને ઈમરજન્સી રિસ્પોન્સ સિસ્ટમ મજબૂત બની છે.

કોંગો અને યુગાન્ડામાં બુંડીબુગ્યો વાયરસ (Bundibugyo virus) નામના ઈબોલાના ઘાતક સ્ટ્રેનના ફેલાવાને કારણે WHO એ જાહેર આરોગ્યની આંતરરાષ્ટ્રીય ચિંતાની કટોકટી જાહેર કરી છે. આ સ્ટ્રેન અગાઉની મોટાભાગની મહામારીઓમાં ફેલાયેલા 'ઝૈરે' (Zaire) સ્ટ્રેન કરતાં અલગ છે. બુંડીબુગ્યો સ્ટ્રેનની શોધ વર્ષ 2007-2008માં યુગાન્ડાના બુંડીબુગ્યો જિલ્લામાં થઈ હતી, જ્યાં તે પહેલીવાર સામે આવ્યો હતો. ત્યારે તેણે 116થી વધુ લોકોને સંક્રમિત કર્યા હતા અને તેના કારણે આશરે 34-40 ટકા લોકોના મોત થયા હતા.

તાપી જિલ્લામાં એક વર્ષમાં 4741 આરોગ્ય જાગૃતિ કેમ્પ યોજાયા, જેમાં 4.25 લાખથી વધુ નાગરિકોના બ્લડપ્રેશરની તપાસ થઈ. આ તપાસ દરમિયાન 60 હજારથી વધુ હાઇપરટેન્શન (Silent Killer) ના નવા દર્દીઓ મળ્યા, જેમની સમયસર સારવાર અને દવાઓ આપી આરોગ્ય સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરાઈ રહી છે.

સામાન્ય પરિવારમાંથી આવતા ડો. ચિરાગ ભોરણિયાએ ડેન્ટલ ક્ષેત્ર છોડી UPSCની તૈયારી શરૂ કરી. પિતાની બીમારી અને આર્થિક સંઘર્ષ વચ્ચે, મર્યાદિત સંસાધનો અને જાતે અભ્યાસ કરીને તેમણે સફળતા મેળવી. HIV ગ્રસ્ત બાળકો સાથેના સેવાકાર્યે તેમની વહીવટી સમજને વધુ પુખ્ત બનાવી. આખરે, તેમણે લક્ષ્યવેધ સિદ્ધ કરી ભારતીય સૂચના સેવામાં પોતાની સેવા આપી.

જીવનમાં બદલાવ અનિવાર્ય છે, છતાં લોકો એવું માને છે કે બધું સ્થિર રહેશે. વાસ્તવમાં, જીવનમાં કશું કાયમી નથી. બદલાવ અચાનક કે ધીરેધીરે આવી શકે છે. લોકો આવી પરિસ્થિતિઓ સામે લડવા અને અનુકૂલન સાધવા સક્ષમ છે. તેઓ મુશ્કેલીઓમાંથી શીખીને વધુ મજબૂત બને છે. અંગત અને વૈશ્વિક પડકારોનો સામનો કરતાં, લોકો જીવનને સામાન્ય ગતિમાં ધબકતું રાખવાનો પ્રયાસ કરે છે. આ સર્વાઇવલની પ્રક્રિયામાં, તેઓ પોતાની જાતને ભૂંસાઈ જવાથી બચાવે છે.

ઓનલાઈન દવા વેચાણ અને અન્ય મુદ્દાઓ પર ગુજરાત સહિત દેશભરના કેમિસ્ટો ૨૦મીએ એક દિવસીય હડતાળ કરશે. આ દેશવ્યાપી હડતાળમાં ગુજરાતના ૩૫ હજાર અને દેશભરના લાખો કેમિસ્ટ જોડાશે. લોકો, ખાસ કરીને જેમની દવાઓ ખાલી થઈ રહી છે, તેમણે ૨૦મી મે પહેલાં ખરીદી કરી લેવી. સરકાર દ્વારા ઓનલાઈન દવા વેચાણ પર નિયંત્રણ અને ડુપ્લિકેટ દવાઓ સામે કડક કાયદાની માંગ છે. ઇમરજન્સી સેવાઓ માટે દવાઓની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવામાં આવશે.

વેકેશનમાં નોકરીયાત માતાપિતા સમય ન આપતાં બાળકો એકલતા અને તણાવનો ભોગ બની રહ્યા છે. છેલ્લા 5 દિવસમાં 3 સગીરોએ ગુસ્સે થઈ તોડફોડ, ઘર છોડવાની અને આત્મહત્યાની ધમકી આપી, જેના પગલે 181 અભયમ હેલ્પલાઇનમાં ફરિયાદ નોંધાઈ. સાઇકોલોજિસ્ટના મતે, બાળકોને ગેજેટ્સ નહીં, પણ ક્વોલિટી ટાઇમ આપવો જોઈએ.

પોરબંદરમાં દૂધ તપાસવાનું મશીન 18 મહિનાથી બંધ છે, જેના કારણે ભેળસેળિયા દૂધનું જોખમ વધ્યું છે. 1000 ડેરીઓમાં રોજ 50,000 લિટર દૂધનું વેચાણ થાય છે, છતાં તંત્ર નિષ્ક્રિય છે. દૂધના સેમ્પલ વડોદરા મોકલવા પડે છે, જ્યાં સુધી રિપોર્ટ આવે ત્યાં સુધી દૂધ વપરાઈ જાય છે.