રાજ્ય સરકાર અને રાજ્યપાલ દ્વારા પ્રાકૃતિક ખેતીને પ્રોત્સાહન અપાઈ રહ્યું છે ત્યારે ઉમરગામના ખેડૂત હસમુખ પટેલે ૮ વર્ષથી પ્રાકૃતિક ખેતી અપનાવી આવક વધારી છે. તેઓ પોતાના ખેતી વિષયક જ્ઞાન અન્ય ખેડૂતો સુધી પહોંચાડી રહ્યા છે. તેમના ખેતરમાં કેરી, ચીકુ, કેળા, ફણસ, આમળા, જાંબુ, હળદર, સૂરણ, કારેલા અને દૂધી જેવા વિવિધ પાકોનું જૈવિક પદ્ધતિથી ઉત્પાદન થાય છે. ૨૦૧૮થી પ્રાકૃતિક ખેતી અપનાવી, તેઓ જીવામૃત, ઘન જીવામૃત અને પંચામૃતનો ઉપયોગ કરે છે. આંબા નીચે હળદરનું વાવેતર કરીને મલ્ટી-ક્રોપિંગ પદ્ધતિથી જમીનનો અસરકારક ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. તેઓ હવે પ્રાકૃતિક ખેતીના માસ્ટર ટ્રેનર બની ખેડૂતોને તાલીમ આપે છે.

નર્મદા જિલ્લાના સાગબારા તાલુકામાં આદિવાસી વિસ્તારોમાં જંગલની જમીન ખેડવાના મુદ્દે ખેડૂતો દ્વારા ખોપી ગામે બળદો અને હળ સાથે ધરણાં પ્રદર્શન કરવામાં આવ્યું. સુરત જિલ્લાના ઉમરપાડાના વન વિભાગના કર્મચારીઓ દ્વારા આ જમીન ખેડવા દેવામાં ન આવતાં ખેડૂતોમાં ભારે રોષ જોવા મળ્યો. છેલ્લા એક માસથી આ મુદ્દે સંઘર્ષ કરી રહેલા લગભગ બાર ગામના આદિવાસી ખેડૂતો, જેઓ વર્ષોથી આ જમીન ખેડી રહ્યા છે, તેમને ન્યાયની માંગ કરી. વિશ્વ આદિવાસી દિને આ ધરણાં પ્રદર્શનને વેગ મળ્યો.

નર્મદા જિલ્લો, જે જંગલો અને ડુંગરોથી ઘેરાયેલો છે અને સિંચાઈની મર્યાદિત સુવિધાઓ ધરાવે છે, તે હવે PM-KUSUM યોજના હેઠળ ₹618.41 કરોડના ખર્ચે 14,989 ઓફ-ગ્રીડ સોલાર પંપની ફાળવણી સાથે આત્મનિર્ભર બની રહ્યો છે. આ પહેલથી ખેડૂતો માત્ર વરસાદ પર આધાર રાખવાને બદલે, સૂર્યપ્રકાશનો ઉપયોગ કરીને બારેમાસ ખેતી કરી શકશે, જેનાથી કૃષિ આવકમાં વધારો થશે અને રોજગારી માટે થતું સ્થળાંતર ઘટશે. આ યોજના ઇકો-સેન્સિટિવ વિસ્તારના નિયમોનું પાલન કરતી વખતે પર્યાવરણને નુકસાન પહોંચાડ્યા વિના ખેતીને પ્રોત્સાહન આપે છે.

દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લાના ઓખામંડળ અને કલ્યાણપુર તાલુકાના ખેડૂતો માટે સારા સમાચાર છે. વરસાદની અછતને કારણે ઊભી થયેલી સિંચાઈની જરૂરિયાતને પહોંચી વળવા માટે રાજ્ય સરકાર સમક્ષ કરાયેલી રજૂઆત સફળ રહી છે. સ્થાનિક સાંસદ અને ધારાસભ્યના પ્રયાસોથી, નર્મદા યોજનાનું પાણી બંને તાલુકાના ખેડૂતોને સિંચાઈ માટે ઉપલબ્ધ કરાવવાનો માર્ગ મોકળો થયો છે. સાની ડેમ મારફતે પાણી ખેડૂતો સુધી પહોંચાડવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરાઈ છે. આનાથી ખરીફ સિઝનના પાકને જરૂરી પિયત મળશે અને વરસાદના અભાવની અસર ઘટશે.

સરકાર ખાદ્યચીજોમાં મોંઘવારી નિયંત્રણ માટે પગલાં લઈ રહી છે. કઠોળ અને ખાંડની આયાત તથા બફર સ્ટોક પર ધ્યાન અપાઈ રહ્યું છે. ગુજરાતમાં GST વિવાદે ઇસબગુલના વેપારને અસર કરી છે, જે નિકાસને પણ પ્રભાવિત કરી શકે છે. બીજી તરફ, જીરાની નિકાસમાં ૨૦૨૬-૨૭ના પ્રથમ બે માસમાં ૨૧%નો ઘટાડો નોંધાયો છે. વૈશ્વિક સ્તરે માંગમાં ઘટાડો અને અન્ય દેશોમાં વધેલું વાવેતર મુખ્ય કારણો છે. જોકે, નિષ્ણાતો માને છે કે જીરા બજારમાં વધુ મંદીની સંભાવના ઓછી છે અને સપ્ટેમ્બર-ઓક્ટોબરમાં તેજી આવી શકે છે.

ગુજરાતમાં ચોમાસાની ઋતુમાં અત્યાર સુધીમાં સરેરાશ 70 ટકા વરસાદ નોંધાયો છે, પરંતુ વરસાદનું અસમાન વિતરણ ચિંતાનો વિષય બન્યું છે. રાજ્યના 14 જિલ્લાઓમાં વરસાદની ઘટ જોવા મળી રહી છે, જેમાંથી 9 જિલ્લાઓમાં 30 ટકાથી વધુ વરસાદી ઘટ નોંધાઈ છે. દેવભૂમિ દ્વારકામાં સૌથી વધુ 81% ઘટ છે, જ્યાં માત્ર 6.24% વરસાદ વરસ્યો છે. પોરબંદર, જામનગર, કચ્છ, અરવલ્લી, સાબરકાંઠા, દાહોદ અને ગીર સોમનાથ જેવા જિલ્લાઓમાં પણ વરસાદની તીવ્ર અછત વર્તાઈ રહી છે. દક્ષિણ ગુજરાતમાં 97% વરસાદ થયો છે, જ્યારે કચ્છ અને ઉત્તર ગુજરાતમાં ઓછા વરસાદને કારણે જળાશયો અને કૃષિ પાક પર અસર થવાની શક્યતા છે.

કચ્છમાં આયોજિત "ખેડૂત જાગૃતિ વર્કશોપ"માં, રાજ્યમંત્રી ત્રિકમભાઈ છાંગાએ પરંપરાગત ખેતીની સાથે એગ્રો ફોરેસ્ટ્રી યોજના અપનાવવા ખેડૂતોને પ્રોત્સાહન આપ્યું. આ કાર્યક્રમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ ગુજરાત સરકારની “Assistance to Farmers to Increase Green Cover and Income under Agroforestry” યોજના વિશે ખેડૂતોને માહિતગાર કરવાનો હતો. ખેતરોમાં વૃક્ષો વાવીને પર્યાવરણ જતન સાથે વધારાની આર્થિક ઉપાર્જન કઈ રીતે મેળવી શકાય તેની વિસ્તૃત જાણકારી અને માર્ગદર્શન પુરૂં પાડવામાં આવ્યું. સાગ, ચંદન, નીલગીરી જેવા વૃક્ષોની કચ્છમાં સીધી માંગ હોવાથી ખેડૂતોને વધુ લાભ મળશે.

દેડિયાપાડા, ચિકદા, નેત્રંગ અને સુરતના ઉમરપાડા તાલુકા સહિતના ઉપરવાસમાં થયેલા ભારે વરસાદને કારણે દેડિયાપાડા તાલુકામાંથી વહેતી કરજણ નદી બે કાંઠે વહેતી થઈ છે. લાંબા સમય બાદ નદીમાં પાણીની સારી આવક થતાં ખેડૂતોમાં ખુશીની લાગણી છવાઈ ગઈ છે. જોકે, નદીમાં તેજ પ્રવાહ વચ્ચે જીવના જોખમે માછીમારી કરતા લોકોની સુરક્ષા અંગે પ્રશ્નો ઉઠી રહ્યા છે. આ પાણી કરજણ ડેમમાં પહોંચતા સિંચાઈ અને પીવાના પાણીની જરૂરિયાતો પૂરી થવાની આશા છે.

ચોમાસાની સ્થિતિ સરકારી નાણાકીય, વીજળી ઉત્પાદન અને માળખાકીય સુવિધાઓને સીધી અસર કરે છે. વરસાદ શેરબજાર, ખાસ કરીને FMCG, ઓટો અને કૃષિ સંબંધિત શેરો પર પણ અસર કરી શકે છે. જ્યારે ગ્રામીણ સમૃદ્ધિ સોનાની માંગને પ્રભાવિત કરી શકે છે, ત્યારે બેંકિંગ ક્ષેત્ર સારી લણણીને કારણે સુધારેલી ચુકવણી ક્ષમતા અને ઓછી લોન તણાવથી લાભ મેળવી શકે છે. ઓછો વરસાદ ભારતના ચાલુ ખાતાને પણ નકારાત્મક અસર કરી શકે છે.

રાજ્યમાં ચોમાસાની સિઝન જામતા જ ખેતી માટે ખાતરની તાતી જરૂરિયાત ઊભી થઈ છે, ત્યારે છોટા ઉદેપુર અને પંચમહાલ જિલ્લામાં ખેડૂતોને ખાતર મેળવવા માટે ભારે હાલાકીનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. વહેલી સવારથી કલાકો સુધી લાઈનમાં ઊભા રહ્યા બાદ પણ પૂરતો જથ્થો ન મળતા ખેડૂતોમાં તંત્ર સામે રોષ જોવા મળી રહ્યો છે. આધારકાર્ડ દીઠ માત્ર બે થેલી ખાતર મળતા ખેડૂતો નારાજ છે. ગોધરામાં સર્વર ડાઉન અને OTPની સમસ્યાને કારણે વિતરણ કામગીરી અટકી પડતા ખેડૂતોને વધુ મુશ્કેલી પડી રહી છે.

આધુનિક ટેક્નોલોજીના યુગમાં પણ છોટા ઉદેપુરના નસવાડી તાલુકાના ડુંગરાળ વિસ્તારના ખેડૂતો જૂની પરંપરા મુજબ માત્ર વરસાદના ભરોસે ખેતી કરવા મજબૂર છે. સરકારના અનેક દાવા છતાં, પાયાની જરૂરિયાત સિંચાઈ સુવિધાથી તેઓ વંચિત છે. અંદાજે ૧૨ હજાર હેક્ટર ખેતીની જમીન પિયત વિહોણી હોવાથી હજારો પરિવારો ચોમાસાના વરસાદ પર નિર્ભર છે. અનિયમિત વરસાદને કારણે પાક નિષ્ફળ જતાં ભારે આર્થિક નુકસાન થાય છે અને રોજગારીના અભાવે સૌરાષ્ટ્ર તરફ સ્થળાંતર કરવું પડે છે. નર્મદા નદી નજીક હોવા છતાં પાણી માટે વલખાં મારવા પડે છે. ખેડૂતો લિફ્ટ ઇરિગેશન યોજના દ્વારા સિંચાઈની માંગ કરી રહ્યા છે.

શહેરા તાલુકાના અણીયાદ ગામમાં ડેરીથી કોલેજ તરફ જતા રસ્તા પરના ખેતરમાં વીજ વાયરો જમીનથી ખૂબ નીચે લટકી રહ્યા છે. કેટલીક જગ્યાએ વીજ થાંભલા પણ નમી ગયેલા છે. ચોમાસામાં ખેતરોમાં પાણી અને ભેજને કારણે વીજ કરંટ લાગી જાનહાનિ થવાનો ભય રહે છે. આ ગંભીર પરિસ્થિતિ છતાં વીજ કચેરી દ્વારા કોઈ પગલાં ન લેવાતા લોકોમાં રોષ છે. વીજ કંપનીની પ્રી-મોન્સૂન મેઈન્ટેનન્સ કામગીરી પર પણ સવાલો ઊભા થયા છે.

ઝઘડિયા તાલુકાના રાણીપુરા ગામમાં કિંજલ કેમિકલ કંપનીમાંથી કેમિકલ લીકેજ થતાં કેળના પાકને મોટું નુકસાન થયું હતું. એક માસ બાદ પણ કોઈ કાર્યવાહી ન થતાં ખેડૂત આગેવાન સંજય દેસાઇ અને અન્ય ખેડૂતોએ ઝઘડિયા નાયબ કલેક્ટરને આવેદનપત્ર સુપરત કર્યું. કંપની છેલ્લા ત્રણ વર્ષથી ગેરકાયદે પ્રવૃત્તિઓ કરી ખેડૂતોને નુકસાન પહોંચાડી રહી છે. કેમિકલ યુક્ત પાણીથી જમીનની ફળદ્રુપતા અને ઉત્પાદન ક્ષમતા ઘટી રહી છે. અગાઉ પણ વિવિધ કચેરીઓમાં રજૂઆતો કરવામાં આવી છે.

સાગબારા તાલુકામાં જંગલની જમીન અને ખેડાણના મુદ્દે ખેડૂતોમાં ભારે ચિંતા છે. ખોપી ગામ ખાતે એકઠા થયેલા ખેડૂતોએ ન્યાયની માંગ કરી છે. ફોરેસ્ટ વિભાગ દ્વારા જંગલની જમીન પર ખેડાણ અટકાવવાની સૂચનાઓ સામે અસંતોષ વ્યક્ત કરવામાં આવ્યો છે. અન્ય તાલુકાઓમાં છૂટછાટ મળતી હોવા છતાં સાગબારાના ખેડૂતો સાથે ભેદભાવ શા માટે? તેવી રજૂઆત કરાઈ છે. ઉકાઈ જળાશયથી વિસ્થાપિત પરિવારોના જીવનનિર્વાહ માટે જમીનના પ્રશ્ને પણ માનવતાના ધોરણે નિર્ણય લેવા અપીલ કરાઈ છે. આ મુદ્દો નાલ, હલગામ, ખોપી, પાડી સહિત 10-12 ગામોને અસર કરી રહ્યો છે.

જામનગર જિલ્લાના જોડિયા તાલુકાના લીંબુડા ગામે ખાનગી વીજ લાઈનના કારણે ખેડૂતોમાં ભારે રોષ જોવા મળી રહ્યો છે. ખેડૂતોના પાક અને જમીનને થયેલા નુકસાન અંગે રજૂઆતો છતાં તંત્ર અને શાસક પક્ષ દ્વારા કોઈ કાર્યવાહી ન થતાં ગ્રામજનોએ ભાજપ સામે વિરોધના બેનરો લગાવ્યા છે. આ બેનરો દ્વારા ભાજપના નેતાઓ અને કાર્યકરોને ચૂંટણી પ્રચાર કે મત માંગવા ગામમાં ન આવવાની ચેતવણી આપવામાં આવી છે. ખેડૂતો જેતપુર ખાતેના ખેડૂત સત્યાગ્રહને સમર્થન આપી રહ્યા છે અને જ્યાં સુધી વીજ લાઈનનો પ્રશ્ન ઉકેલાશે નહીં ત્યાં સુધી દેખાવો યથાવત રહેશે.

મોરબી જિલ્લાના જેતપર ખાતે હેવી વીજલાઇન માટે ખેડૂતોની જમીનમાં થાંભલા ઊભા કરવા અને નજીવું વળતર ચૂકવવાના મુદ્દે ચાલી રહેલા આંદોલનને હવે રાષ્ટ્રીય સ્તરે સમર્થન મળવા જઈ રહ્યું છે. દેશવ્યાપી ખેડૂત આંદોલનના અગ્રણી નેતા રાકેશ ટિકેત આવતીકાલે 8 ઓગસ્ટે મોરબીની મુલાકાત લઈને ખેડૂતોને સંબોધશે. તેઓ સત્યાગ્રહ છાવણીની મુલાકાત લઈ ચર્ચા કરશે અને ત્યારબાદ રવાપર રોડ સ્થિત કેપિટલ માર્કેટ ચોક ખાતે જાહેર સભાને સંબોધશે. ખેડૂતો ચાર ગણું વળતર આપવાની માંગ કરી રહ્યા છે.

કેન્દ્રીય કેબિનેટે રાષ્ટ્રીય સર્ક્યુલર બાયોએનર્જી યોજના (GOBARdhan) હેઠળ CNG અને PNG માં બાયોગેસ બ્લેન્ડિંગ માટે ₹23,731 કરોડની મંજૂરી આપી છે. આગામી 10 વર્ષમાં કમ્પ્રેસ્ડ બાયોગેસ (CBG) ઉત્પાદન 10 ગણું વધારવાનો લક્ષ્યાંક છે. નાણાકીય વર્ષ 2026-27 થી 2035-36 સુધી લાગુ થતી આ યોજનામાં 2028-29 થી CNG/PNG માં 5% બાયોગેસ બ્લેન્ડિંગ ફરજિયાત બનશે. આ યોજના ઉત્પાદકોને સ્થિર કિંમત, મૂડી સહાય અને ધિરાણ સહિતની સુવિધાઓ પૂરી પાડશે, જેનાથી દેશની ઊર્જા સુરક્ષા મજબૂત થશે અને રોજગારીની નવી તકો ઊભી થશે.

ધંધુકા સિંચાઈ પ્રોજેક્ટમાં કરોડોના કૌભાંડનો ઘટસ્ફોટ થયો છે, જ્યાં વલ્લભીપુર બ્રાન્ચ કેનાલ અને ભૂગર્ભ પાઈપલાઈનના કામોમાં જાહેર નાણાંની લૂંટ ચલાવાઈ છે. CAG ના રિપોર્ટ મુજબ, 1600 મિ.મી. વ્યાસની પાઈપો માટે જરૂરી 249 ઈંચ મજબૂતાઈને બદલે માત્ર 124 ઈંચની નબળી પાઈપોનો ઉપયોગ કરાયો. 68% કામ પૂર્ણ થયું હોવા છતાં, 25 કરોડનું કામ અધૂરું છોડી કોન્ટ્રાક્ટરને કમ્પ્લીશન સર્ટિફિકેટ ઈસ્યુ કરાયું. હલકી ગુણવત્તાની પાઈપ છતાં રૂ.47 કરોડ ચૂકવી દેવાયા અને વપરાશમાં ન લેવાઈ હોવા છતાં 50.33 લાખ રૂપિયા અપાયા. નિવૃત્ત અધિકારીઓની રહેમનજર હેઠળ આ ગેરરીતિઓ આચરવામાં આવી, જેના કારણે ખેડૂતોને મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે.

રાજુલા તાલુકાના કડિયાળી ગામમાં રેલવે તંત્ર દ્વારા વરસાદી પાણી છોડવાથી ૧૫૦ જેટલા ખેડૂતોના ખેતીપાકોનું ધોવાણ થયું છે. આ અંગે ભાવનગર ડીઆરએમ (DRM) ને રજૂઆત છતાં કોઈ પરિણામ ન મળતાં, ખેડૂતો આગામી સમયમાં પીપાવાવ (Pipavav) પોર્ટને જોડતી તમામ ટ્રેનો રોકી રેલરોકો આંદોલન કરવાની ચીમકી ઉચ્ચારી છે. પાણીના નિકાલ અને પાક નુકસાનીનું વળતર તાત્કાલિક આપવાની માંગણી કરવામાં આવી છે.

અલ નીનોની સંભવિત અસરને પગલે, જો કઠોળના ભાવ વધશે તો સરકાર બફર સ્ટોકમાંથી તેને મુક્ત કરવાની યોજના ધરાવે છે. હાલમાં ૪.૨૪ મિલિયન ટન (MT) કઠોળનો સ્ટોક ઉપલબ્ધ છે. સપ્ટેમ્બરમાં અલ નીનોની અસર રવિ પાક પર પડી શકે છે, તેથી સરકાર ખરીફ પાકની સ્થિતિનું મૂલ્યાંકન કરી રહી છે અને ભાવ પર નજર રાખી રહી છે. બફર સ્ટોક બજારના દબાણને નિયંત્રિત કરવામાં અને સંગ્રહખોરીને રોકવામાં મદદ કરે છે. આ સ્ટોક ભાવ સહાય યોજના અને ભાવ સ્થિરીકરણ ભંડોળ હેઠળ રાખવામાં આવે છે.

બોડેલી તાલુકાના ઊંચા કલમ ગામે મધ્યપ્રદેશથી વિસ્થાપિત પરિવારોને ફાળવેલી જમીનમાં ખેતી કરે છે. ગામ નજીક રેતીના વોશિંગ પ્લાન્ટના કારણે ખેતી અને પર્યાવરણને નુકસાન થતાં હોવાના આક્ષેપ સાથે અસરગ્રસ્તોએ નિરાકરણની માંગ કરી છે. પ્લાન્ટમાંથી નીકળતી રેતી અને ગ્રેવલ કોતરોમાં ઠાલવાતાં પાણીના નિકાલનો માર્ગ અવરોધાયો છે, જેનાથી ખેતરોમાં પાણી ભરાઈ રહે છે, જમીનનું ધોવાણ થાય છે અને પાકને નુકસાન થાય છે. આ બાબતે અધિકારીઓને રજૂઆતો કરવા છતાં કાર્યવાહી ન થતાં તંત્ર સામે સવાલો ઉઠ્યા છે.

કેન્દ્ર સરકારે કમ્પ્રેસ્ડ બાયોગેસ (CBG) ના ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ‘ગોબરધન’ યોજનાને 23,731 કરોડ રૂપિયાના બજેટ સાથે મંજૂરી આપી છે. આ યોજનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ CBG ઉત્પાદનમાં 10 ગણો વધારો કરી ઊર્જા સુરક્ષા મજબૂત કરવાનો છે. 2018માં શરૂ થયેલી આ યોજના કૃષિ કચરા અને પશુઓના છાણને બાયોગેસ અને ખાતરમાં રૂપાંતરિત કરે છે. આગામી 10 વર્ષ સુધી લાગુ થનારી આ યોજના નવા બાયોગેસ પ્રોજેક્ટ્સ માટે કેપિટલ સબસિડી અને સારી ખરીદ કિંમત પૂરી પાડશે, જેનાથી ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં સ્વચ્છતા જળવાશે અને આવકમાં વધારો થશે.

છોટા ઉદેપુરના બોડેલી તાલુકાના ઊંચા કલમ ગામમાં રેતીના વોશિંગ પ્લાન્ટના કારણે ખેડૂતો ભારે મુશ્કેલીમાં મુકાયા છે. પ્લાન્ટના કચરાને કારણે ખેતરોમાં પાણી ભરાઈ જાય છે, જે પાકને નુકસાન પહોંચાડે છે અને જમીનનું ધોવાણ કરે છે. મધ્ય પ્રદેશથી સ્થળાંતર કરાયેલા પરિવારોની આજીવિકા પણ જોખમમાં મુકાઈ છે. વારંવાર રજૂઆતો કરવા છતાં તંત્ર દ્વારા કોઈ પગલાં લેવાતા નથી, જેનાથી ખેડૂતોમાં ભારે રોષ જોવા મળી રહ્યો છે. ગેરકાયદે રેતી ખનન અને પર્યાવરણને નુકસાન પહોંચાડવા બદલ પ્લાન્ટ સામે કડક કાર્યવાહીની માંગ છે.

રાજ્ય સરકાર ખેડૂતોને પૂરતા પ્રમાણમાં, વ્યાજબી ભાવે અને પારદર્શી રીતે રાસાયણિક ખાતર મળી રહે તે સુનિશ્ચિત કરવા પ્રતિબદ્ધ છે. આ માટે સબસિડાઈઝડ ખાતરના વિતરણ વ્યવસ્થાની ચકાસણી કરવા તેમજ ગેરરીતિઓ સામે કડક પગલાં લેવા વિશેષ તપાસ અધિકારીઓ અને નિરીક્ષણ અધિકારીઓની નિમણૂંક કરાઈ છે. તેઓ ટોપ યુરિયા ડીલર્સની ચકાસણી કરશે, POS મશીનના આંકડા અને ફિઝિકલ સ્ટોકની સચોટ તપાસ કરશે, અને ફરજિયાત ટેગિંગ જેવી ગેરરીતિઓ સામે કડક કાર્યવાહી કરશે.

ડભોઇ તાલુકામાં અતિવૃષ્ટિ અને વરસાદી પાણી ભરાવાને કારણે ખેડૂતો ભારે મુશ્કેલીમાં મુકાયા છે. ઢાઢર નદીના કાંઠાના આશરે 17 ગામોમાં ખેતરોમાં ઘૂંટણસમા પાણી ભરાતા 2000 વીઘામાં વાવેલો ડાંગરનો ઉભો પાક પાણીમાં ગરકાવ થઈ ગયો છે. શાકભાજીના પાકને પણ વ્યાપક નુકસાન થયું છે. સતત પાણીમાં ડૂબેલો રહેવાથી પાક સડી જવાનો અને સંપૂર્ણપણે નષ્ટ થવાનો ભય ખેડૂતોને સતાવી રહ્યો છે. કરોડો રૂપિયાના નુકસાનની ભીતિ અને આર્થિક સંકટને કારણે ખેડૂતો તંત્ર સમક્ષ મદદની અપેક્ષા રાખી રહ્યા છે.

વાવ તાલુકાના મોરીખા ગામમાં વરસાદી પાણી ભરાવાથી તળાવમાંથી મૃત માછલીઓ જાહેર રસ્તાઓ અને ઘરોમાં આવી પહોંચી છે. આ કારણે ગામમાં ભારે દુર્ગંધ ફેલાઈ રહી છે અને રોગચાળો ફાટી નીકળવાની ભીતિ સેવાઈ રહી છે. આરોગ્ય વિભાગે દવા છંટકાવ કર્યો હોવા છતાં, મૃત માછલીઓના નિકાલ અંગે લોકોમાં ચિંતા છે. તાલુકા વિકાસ અધિકારી (TDO) વિનોદ પરમારે પરિસ્થિતિ જાણવા માટે વીડિયો માંગ્યો છે અને તલાટીનો સંપર્ક કરવાની વાત કરી છે. હાલ ચાંદીપુરા રોગના કેસો વધી રહ્યા છે, ત્યારે આ ઘટના જવાબદાર તંત્રની નિષ્ક્રિયતા દર્શાવે છે.

માળીયા તાલુકાના જામવાડી ગામે ખેડૂતોએ પોતાની માલિકીની જમીન પર સ્વખર્ચે બનાવેલો પુલ તોડી પાડવા સામે કલેકટર કચેરી ખાતે રજૂઆત કરી છે. કાસમભાઇ દલ સહિત 29 ખેડૂતોએ જણાવ્યું કે, આ પુલ ખેડૂતોને તેમના ખેતરો સુધી પહોંચવા માટે અત્યંત જરૂરી છે. ગ્રામજનો દ્વારા આ પુલ તોડવા માટે અરજી કરવામાં આવી છે, જેના પગલે સ્થાનિક ધારાસભ્ય પણ આ મુદ્દે હસ્તક્ષેપ કરી રહ્યા છે. ખેડૂતોનો દાવો છે કે પુલથી કોઈને નુકસાન નથી અને જો તે તોડી પાડવામાં આવશે તો ખેતી કાર્યમાં ભારે મુશ્કેલી ઊભી થશે. તેમણે પુલ યથાવત રાખવાની માંગ કરી છે.

રાજ્યના ખેડૂતોને વ્યાજબી ભાવે રાસાયણિક ખાતર મળે તે માટે રાજ્ય સરકારે મહત્ત્વનો નિર્ણય કર્યો છે. કૃષિ વિભાગ દ્વારા સબસિડાઈઝડ ખાતરની વિતરણ વ્યવસ્થાની ચકાસણી અને ગેરરીતિઓ સામે કડક પગલાં લેવા તપાસ અને નિરીક્ષણ અધિકારીઓની નિમણૂક કરાઈ છે. ખાતર વિતરણમાં પારદર્શિતા લાવવા, ઔદ્યોગિક ઉપયોગ, સંગ્રહખોરી, કાળાબજારી, બનાવટી ખાતર અને યુરિયા સાથે અન્ય પ્રોડક્ટના ફરજિયાત ટેગિંગ જેવી ગેરરીતિઓ સામે ખેડૂતોના હિતનું રક્ષણ કરવા આ ટીમો જિલ્લાઓમાં તૈનાત કરાશે.

મોરબી જિલ્લાના 29 ગામોમાં ખેડૂતો દ્વારા વીજ લાઈન અને પોલના વળતરની માંગણી સાથે ઉગ્ર વિરોધ પ્રદર્શન. સરકારની ઉપેક્ષા સામે આક્રોશ વ્યક્ત કરવા, ખેડૂતોએ આગામી ચૂંટણીમાં ભાજપના નેતાઓને મત માંગવા ગામમાં ન આવવાની ચેતવણી આપતા બેનરો લગાવ્યા છે. જેતપર ગામથી શરૂ થયેલ આ આંદોલન હવે 29 ગામોમાં ફેલાયું છે, જ્યાં ભાજપના નેતાઓ માટે પ્રવેશબંધી જાહેર કરવામાં આવી છે. આ આરપારની લડાઈમાં ખેડૂતો મક્કમ નિર્ધાર સાથે પોતાની માંગણીઓ પુરી કરાવવા પ્રયત્નશીલ છે.

જુલાઈમાં દેશભરમાં ચોમાસાના જોરદાર આગમન બાદ ખરીફ વાવણીમાં ઘટાડો લગભગ સમાપ્ત થયો છે. ૩૧ જુલાઈ સુધીમાં ૮૯૪.૨૨ લાખ હેકટર પર વાવણી પૂર્ણ થઈ છે, જે ગયા વર્ષની સરખામણીમાં ૩% થી ઓછી છે. કુલ ૧૧૦૪.૪૬ લાખ હેકટર વિસ્તારમાં સામાન્ય ખરીફ વાવેતર થાય છે. ડાંગરનું વાવેતર ૨.૨૦% ઘટ્યું છે, જ્યારે કઠોળમાં ૬.૩૦% ઘટાડો અને તેલીબિયાંમાં સહેજ વધારો જોવા મળ્યો છે. કપાસનું વાવેતર પણ લગભગ ગયા વર્ષ જેટલું જ રહ્યું છે.