પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવ અને વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈન ખોરવાઈ હોવા છતાં, 15 ભારતીય જહાજો ખાતર અને કાચો માલ લઈને સંવેદનશીલ 'હોર્મુઝની ખાડી' સુરક્ષિત રીતે પાર કરીને ભારત આવી રહ્યા છે. આ જહાજોમાં 3.32 લાખ MT યુરિયા, 2.57 લાખ MT ડીએપી (DAP), અને 1.11 લાખ MT સલ્ફરનો સમાવેશ થાય છે. સરકારના સઘન પ્રયાસોથી ખેડૂતો માટે ખાતરની અછતનો ખતરો ટળી ગયો છે. સ્થાનિક ઉત્પાદન પણ વેગ પકડી રહ્યું છે.

રાજ્યમાં ખેતરોમાંથી પસાર થતી વીજ લાઇન અને ટાવરના કારણે ખેડૂતોને થતા નુકશાન સામે ગુજરાત સરકારે એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે. હવે જંત્રીના બદલે પ્રવર્તમાન બજાર ભાવ (માર્કેટ રેટ)ના આધારે વળતર ચૂકવવામાં આવશે. નવા પરિપત્ર મુજબ, ટ્રાન્સમિશન ટાવરના પાયા હેઠળ આવતી જમીન માટે બજાર કિંમતના 200% એટલે કે બમણું વળતર મળશે. તેમજ રાઈટ ઓફ વે (RoW) કોરિડોર માટે પણ ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં 30%, નગરપાલિકા વિસ્તારોમાં 45% અને મહાનગરપાલિકા વિસ્તારોમાં 60% મુજબ વળતર ચૂકવાશે. આ નિર્ણયથી ખેડૂતોની લાંબા સમયથી ચાલતી માંગનો અંત આવ્યો છે.

અલ નીનો અને નબળા ચોમાસાને કારણે શેરડીના વાવેતરમાં ઘટાડો થયો છે, જેનાથી ખાંડના ઉત્પાદનમાં ઘટાડો થવાની ધારણા છે. વૈશ્વિક પુરવઠાની અછતના ભયથી ખાંડના ભાવમાં વધારો થઈ રહ્યો છે. છેલ્લા મહિનામાં, જથ્થાબંધ બજારમાં ખાંડના ભાવમાં ત્રણ ટકાથી વધુ, જ્યારે રિટેલમાં આઠ ટકાથી વધુનો વધારો થયો છે. વૈશ્વિક ખાંડના ભાવમાં પણ લગભગ સાત ટકાનો વધારો નોંધાયો છે. સ્થાનિક બજારમાં ભાવ નિયંત્રણ માટે સરકારે નિકાસ પર પ્રતિબંધ લંબાવ્યો છે.

ગુજરાત રાજ્યમાં ખેડૂતોના વીજ ટાવર અને હાઈટેન્શન લાઇન મુદ્દે ચાલી રહેલા લાંબા સમયના વિરોધ બાદ રાજ્ય સરકારે મોટો નિર્ણય લીધો છે. હવે જંત્રીના દરને બદલે ખેડૂતોને તેમની જમીનના વર્તમાન બજાર ભાવના બમણા દરે વળતર ચૂકવવામાં આવશે. આ માટે 'માર્કેટ રેટ કમિટી'ની રચના કરવામાં આવશે, જેમાં ખેડૂતો, કંપની પ્રતિનિધિઓ અને જિલ્લા કલેક્ટરનો સમાવેશ થશે. આ નિર્ણયને ખેડૂત સંગઠનોના દબાણ અને આગામી રાજકીય ગણતરીઓ સાથે જોડવામાં આવી રહ્યો છે.

સુરત મહાનગરપાલિકાની શાળાઓ ફક્ત શિક્ષણ જ નહીં, પરંતુ વિદ્યાર્થીઓમાં પર્યાવરણ પ્રત્યે જવાબદારી અને સ્વસ્થ જીવનશૈલીના મૂલ્યો પણ સિંચી રહી છે. કતારગામની એક શાળામાં ઓર્ગેનિક ખેતી અંગે જાગૃતિ કાર્યક્રમ યોજાયો, જ્યાં વિદ્યાર્થીઓને પ્રાકૃતિક ખેતીનું મહત્વ સમજાવ્યું અને તેમના હાથે બીજ વાવડાવી પ્રાયોગિક શિક્ષણ અપાયું. રાસાયણિક ખાતરના ગેરફાયદા સમજાવ્યા અને જૈવિક ખેતીના ફાયદા વર્ણવ્યા. વિદ્યાર્થીઓને ઓર્ગેનિક ખેતીના સિદ્ધાંતો, કુદરતી ખાતર, જમીન જાળવણી અને આરોગ્યલક્ષી ફાયદાઓ પર માર્ગદર્શન આપવામાં આવ્યું.

સુરતના માંડવીના ધારાસભ્ય કુંવરજી હળપતિનો એક વીડિયો વાઈરલ થયો છે, જેમાં તેઓ ખેડૂતો સાથે ગાળાગાળી અને મારવાની ધમકી આપતા દેખાઈ રહ્યા છે. નેશનલ હાઈવે 56ના જમીન સંપાદનના મુદ્દે ખેડૂતોએ મદદ ન કરવાનો આક્ષેપ લગાવ્યો હતો. વિવાદ વધતાં ધારાસભ્યએ સ્પષ્ટતા કરી કે આ વીડિયો એડિટ કરેલો છે અને રાજકીય કિન્નાખોરીથી વાઈરલ કરાયો છે. તેમણે જણાવ્યું કે AAP પ્રમુખ રાયસિંગ ચૌધરીએ શરૂઆત કરી હતી અને તેમની કારકિર્દીને નુકસાન પહોંચાડવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.

VBG રામજી ગ્રામિણ યોજના હેઠળ મનરેગાના નિયમોમાં થયેલા ફેરફારોને મજૂરોનું શોષણ ગણાવી વિરોધ થઈ રહ્યો છે. ગુજરાતમાં મજૂરોને ફક્ત રૂ. 300 દૈનિક મજૂરી ચૂકવાશે, જે અન્ય રાજ્યો કરતાં ઓછી છે. યોજનાનો 40% ખર્ચ રાજ્યો પર નાખ્યો છે, જે મજૂરોની આજીવિકા પર ઘેરું સંકટ લાવી શકે છે. માંગ આધારિત રોજગારને બદલે બજેટ ફાળવણી પર નિર્ભરતા અને વાવણી-લણણી દરમિયાન 60 દિવસ કામ બંધ રાખવાથી મજૂરોને ઓછું વેતન સ્વીકારવાની ફરજ પડશે. ગુજરાતમાં હજુ 4 કરોડ રૂપિયા મજૂરી પેટે ચૂકવાયા નથી.

મધ્યપ્રદેશના કાન્હા ટાઇગર રિઝર્વમાંથી સામે આવેલા એક વીડિયોએ સૌને ચિંતિત કરી દીધા છે, જેમાં એક વાઘ પ્લાસ્ટિકની બોટલ ચાવતો જોવા મળ્યો છે. આ ઘટના દર્શાવે છે કે પ્લાસ્ટિક પ્રદૂષણ હવે વન્યજીવોના સૌથી સુરક્ષિત વિસ્તારો સુધી પહોંચી ગયું છે. આ પ્રદૂષણ પ્રાણીઓના આંતરડામાં અવરોધ ઊભો કરી શકે છે અને માઇક્રોપ્લાસ્ટિક દ્વારા સમગ્ર ખોરાકની સાંકળને અસર કરી શકે છે. વન્યજીવ ફોટોગ્રાફર અનિલ વોહરા દ્વારા રેકોર્ડ કરાયેલ આ વીડિયો, પર્યટકો દ્વારા ફેલાવવામાં આવતા કચરા સામે કડક કાર્યવાહીની જરૂરિયાત દર્શાવે છે. આ સમગ્ર પર્યાવરણ અને જૈવ વૈવિધ્ય માટે ગંભીર ચેતવણી છે.

આવતીકાલે મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલની અધ્યક્ષતામાં ગાંધીનગરમાં મહત્વપૂર્ણ કેબિનેટ બેઠક યોજાશે. આ બેઠકમાં ચોમાસાની વર્તમાન સ્થિતિ, ભારે વરસાદ, અતિવૃષ્ટિ અને પૂર જેવી પરિસ્થિતિને પહોંચી વળવા સરકારની તૈયારીઓની સમીક્ષા કરવામાં આવશે. ડિઝાસ્ટર મેનેજમેન્ટ, નીચાણવાળા વિસ્તારોની સજ્જતા, રાહત અને બચાવ કામગીરી તેમજ સંભવિત અતિવૃષ્ટિ માટેના એક્શન પ્લાન પર વિસ્તૃત ચર્ચા થશે. ઉપરાંત, વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત હેઠળની પ્રાદેશિક પરિષદો, નવી યોજનાઓના અમલીકરણ અને ઔદ્યોગિક નીતિની સ્થિતિની સમીક્ષા થશે. ખેડૂતોના વીજ પોલ મુદ્દે પણ રાહત આપતી નવી નીતિ અથવા જાહેરાત થવાની શક્યતા છે.

જૂન મહિનો પૂરો થયો છતાં બનાસકાંઠા સહિત અનેક વિસ્તારોમાં વરસાદ થયો નથી. અલનીનોની અસર અને ચોમાસુ બેસી ગયા બાદ પણ વરસાદ ખેંચાતા ખેડૂતો ચિંતિત છે. ખેતરો તૈયાર છે, બિયારણ અને ખાતર પણ ખરીદાયું છે, પરંતુ વરસાદના અભાવે વાવેતર શક્ય નથી. ખેડૂતોને શિયાળુ-ઉનાળુ પાકને પણ નુકસાન થવાની ભીતિ છે. તેઓ સરકાર પાસે તળાવો ભરવા, કેનાલમાં પાણી છોડવા અને ખેડૂતોનું લાઈટ બિલ માફ કરવા જેવી માગણી કરી રહ્યા છે.

પોરબંદર જિલ્લાના પ્રાકૃતિક ખેડૂતો દ્વારા નાગરિકોને રસાયણમુક્ત, પૌષ્ટિક ખાદ્ય સામગ્રી ઉપલબ્ધ કરાવવા અમૃત આહાર મોલ શરૂ કરાયો છે. જૂની રામબા સ્કૂલ ગ્રાઉન્ડ પાસે આવેલો આ મોલ સ્થાનિક ખેડૂતો દ્વારા જ સંચાલિત છે. અહીં કોઈ વચેટિયા વિના ખેડૂતો સીધી પોતાની ઉપજ વેચે છે, જેથી શુદ્ધતાની સો ટકા ગેરંટી મળે છે. ગાયનું દૂધ, ઘી, છાશ, ડ્રેગન ફ્રૂટ, કેળા, તાજા શાકભાજી, અને વિવિધ પ્રકારના અનાજ, કઠોળ, તેલ, અને મસાલા ઉપલબ્ધ છે. ૫ કિલોગ્રામથી વધુ ખરીદી પર મફત હોમ ડિલિવરીની સુવિધા પણ છે.

બનાસકાંઠા અને થરાદ વાવ વિસ્તારોમાં ચોમાસાની શરૂઆતથી જ વરસાદ ખેંચાયો છે, જેના કારણે વરસાદ આધારિત 1.58 હેકટર જમીનમાં વાવેતર થયું નથી. ખેડૂતોએ મગફળી, કપાસ, મકાઇ જેવા પાકોના મોંઘા બિયારણ ખરીદી રાખ્યા છે. જો અષાઢી બીજ સુધી વાવણી લાયક વરસાદ ન આવે, તો બિયારણ, ખાતર અને દવાનો ખર્ચ માથે પડશે. કૃષિ નિષ્ણાતો મુજબ, વરસાદ વધુ વિલંબિત થશે તો ખેડૂતોને મગફળી અને કપાસને બદલે મગ, ઘાસચારો જેવા ટૂંકા ગાળાના કઠોળ પાકો તરફ વળવું પડશે.

અરવલ્લી જિલ્લામાં ચોમાસુ વરસાદ ખેંચાતા ખેડૂતોની હાલત કફોડી બની છે. જૂન માસના અંત સુધીમાં માત્ર 2300 થી 2400 હેક્ટરમાં કપાસ, મગફળી અને સોયાબીન જેવા પાકોની વાવણી થઈ શકી છે. દસ દિવસ અગાઉ થયેલ વાવણી લાયક વરસાદ બાદ ખેડૂતોએ વાવણી શરૂ કરી હતી, પરંતુ વરસાદ ન થતાં મગફળી અને સોયાબીનના પાકો નષ્ટ થવાના આરે છે. ગત વર્ષની સરખામણીમાં વાવણી 15 દિવસ મોડી થતાં ઉત્પાદન ઘટવાની શક્યતા છે. ખેડૂતો પોતાના વાવેલા પાકને બચાવવા માટે ડ્રીપ ઇરીગેશન અને ફૂવારા પદ્ધતિ જેવી પદ્ધતિઓ અપનાવવા મજબૂર બન્યા છે.

અમદાવાદ જિલ્લાના ધોળકાના સરગવાળા ગામમાં GSPLની ગેસ પાઇપલાઇન કામગીરી સામે આઠથી વધુ ગામના ખેડૂતો વિરોધ પર ઊતર્યા છે. પૂરતા વળતર અને સંમતિ વિના ખેતરોમાં કામગીરી શરૂ કરાતા ખેડૂતોમાં રોષ ફેલાયો છે. મહિલાઓએ રામધૂન અને ભજન-કીર્તન કરીને અનોખો વિરોધ નોંધાવ્યો. ખેડૂતોનો આરોપ છે કે પાઇપલાઇનથી પાક અને જમીનને નુકસાન થશે. તેમણે કલેક્ટર અને ધારાસભ્યને હસ્તક્ષેપ કરી ખેડૂતોને ન્યાય અપાવવા તથા ગેસ લાઇન રોડની બાજુથી પસાર કરવાની માંગ કરી છે.

ભારતીય મૂળની ગુરનૂર કૌરે કેનેડાની નેશનલ હાઈ સ્કૂલ બિગ ડેટા ચેલેન્જ સ્પર્ધામાં પ્રથમ સ્થાન મેળવ્યું છે. તેણે AI અને બિગ ડેટાનો ઉપયોગ કરીને ઘઉંના પાકમાં થતા રોગોની આગાહી કરતું ટેક્નોલોજી વિકસાવ્યું છે. આ મોડલ હવામાનના ડેટાનું વિશ્લેષણ કરીને રોગચાળાની શક્યતા વિશે અગાઉથી સંકેત આપી શકે છે, જે ખેડૂતોને નુકસાન ઘટાડવામાં મદદરૂપ થશે. ગુરનૂરને તેના પ્રોજેક્ટ માટે 1,200 કેનેડિયન ડૉલરનો સ્કેલ AI એવોર્ડ પણ મળ્યો છે.

છોટાઉદેપુર જિલ્લાના કુંદનપુરનું સૌથી મોટું સિંચાઈ તળાવ સંપૂર્ણ સૂકાઈ જતાં આસપાસના 20 ગામોના ખેડૂતો અને પશુપાલકો મુશ્કેલીમાં મુકાયા છે. નજીકથી નર્મદાની મુખ્ય કેનાલ પસાર થતી હોવા છતાં તળાવમાં પાણી છોડવામાં આવતું નથી. ખેડૂતોની માંગ છે કે લિફ્ટિંગ યોજના દ્વારા નર્મદાનું પાણી તળાવમાં ભરવામાં આવે, જેથી સિંચાઈ, ભૂગર્ભ જળસ્તર અને પશુઓ માટે પીવાના પાણીની સમસ્યા દૂર થઈ શકે તેમજ ખેડૂતોને બીજા પાકનો લાભ મળી રહે.

વૈશ્વિક સ્તરે અબજો લોકો માટે મુખ્ય ખોરાક ગણાતા ચોખાના ઉત્પાદનની પર્યાવરણીય અસરો ચિંતાજનક બની છે. નવા રિસર્ચ મુજબ, વર્તમાન ચોખા ઉત્પાદન પદ્ધતિઓ ગ્રીનહાઉસ ગેસ ઉત્સર્જન, મીઠા પાણીના અતિશય શોષણ અને પોષક તત્વોના પ્રદૂષણમાં મુખ્ય ફાળો આપી રહી છે. ડાંગરના ખેતરોમાંથી મિથેન ગેસનું ઉત્સર્જન આબોહવા પરિવર્તનમાં મોટો ફાળો આપે છે, જ્યારે રાસાયણિક ખાતરો જળાશયોને પ્રદૂષિત કરી રહ્યા છે. સંશોધકો ટકાઉ ખેતી પદ્ધતિઓ અપનાવવા પર ભાર મૂકી રહ્યા છે.

ગુજરાતમાં ભૂગર્ભ જળની સ્થિતિ અત્યંત ચિંતાજનક બની રહી છે. સરકારી જળસંચય અભિયાનોના દાવાઓ છતાં, જમીનમાંથી પાણીનું સ્તર સતત ઊંડું જઈ રહ્યું છે. ખાસ કરીને ગાંધીનગર, મહેસાણા, પાટણ અને બનાસકાંઠા જેવા જિલ્લાઓમાં ભૂગર્ભ જળનો વપરાશ ખૂબ જ વધારે છે, જ્યારે ડાંગ, પંચમહાલ અને ભરૂચ જેવા જિલ્લાઓમાં વપરાશ ઓછો છે. ચોમાસા દરમિયાન જમીનમાં ઉતરતા પાણી કરતાં બમણું પાણી ખેંચાઈ રહ્યું છે, જેના કારણે કુદરતી જળ સ્ત્રોતો સુકાઈ રહ્યા છે. આ સ્થિતિ પીવાના પાણી અને સિંચાઈ બંને માટે ગંભીર સમસ્યા ઊભી કરશે, જે ગ્રામીણ અર્થતંત્રને પણ અસર કરશે.

અમદાવાદની શાકભાજી માર્કેટમાં રોજ 2500 ટન એટલે કે 25 લાખ કિલો શાકભાજીની આવક થાય છે. આ ગણતરી મુજબ, 80 લાખની વસ્તી ધરાવતું અમદાવાદ શહેર દર વર્ષે 91 લાખ ક્વિન્ટલ શાકભાજીનો વપરાશ કરે છે, જેની કિંમત આશરે 2400 કરોડ રૂપિયા થાય છે. શહેરમાં બ્રોકલી, ઝુકીની જેવી વિદેશી શાકભાજી સહિત 65 થી 70 પ્રકારના શાકભાજી ઉપલબ્ધ છે. 14 રાજ્યો અને 15 જિલ્લામાંથી આ શાકભાજી આવે છે, જે દર્શાવે છે કે અમદાવાદીઓ શાકભાજીના શોખીન છે.

જામનગર જિલ્લાના લાલપુર તાલુકાના હરીપર ગામના ખેડૂત પ્રભુલાલ ગોવિંદભાઈ અકબરીએ 30 વીઘા જમીનમાંથી માત્ર અઢી વીઘામાં ખારેકની ખેતી અપનાવી લાખોની કમાણી કરી છે. કચ્છમાં ખારેકની ખેતી જોઈ પ્રેરિત થઈ, તેમણે ઈઝરાઈલથી રૂ. 2500 પ્રતિ છોડના ભાવે 50 છોડ વસાવી વાવેતર કર્યું. આઠ વર્ષની મહેનત બાદ, હવે તેમને દર વર્ષે અંદાજે 5 ટન જેટલું મબલખ ઉત્પાદન મળી રહ્યું છે. તેમની ગુણવત્તાસભર ખારેક જામનગર શહેરમાં છૂટક અને જથ્થાબંધ બંને રીતે વેચાય છે, જે અન્ય ખેડૂતો માટે પ્રેરણારૂપ છે.

અરવલ્લી જિલ્લામાં, ખાસ કરીને માલપુર અને મેઘરજ તાલુકામાં, સાંજે અચાનક વાતાવરણ પલટાયું હતું અને વરસાદનું આગમન થયું. લાંબા સમયના ઉકળાટ બાદ થયેલા આ વરસાદથી સ્થાનિક વિસ્તારોમાં રાહત મળી. મેઘરજ તાલુકાના રામગઢ, મેઘરજ નગર, સિસોદરા અને કંભરોડા જેવા સ્થળોએ તથા માલપુર તાલુકાના માલપુર નગર, સજ્જનપુરા કંપા, ગોવિંદપુર કંપા અને વણઝારીયા જેવા ગામોમાં વરસાદ નોંધાયો. આ વરસાદથી વાતાવરણમાં ઠંડક પ્રસરી અને વરસાદની આતુરતાથી રાહ જોઈ રહેલા ખેડૂતોમાં ખુશીનો માહોલ જોવા મળ્યો.

ગુજરાતમાં વરસાદની ઘટને કારણે ખેડૂતો મુશ્કેલીમાં મુકાયા છે. છેલ્લા વર્ષોની સરખામણીમાં ચાલુ વર્ષે વાવેતરમાં 50% ઘટાડો થયો છે અને વરસાદમાં પણ 28.72% ની ઘટ જોવા મળી છે. 26 જૂન સુધીમાં માત્ર 5.55% વરસાદ પડ્યો છે, જ્યારે ગયા વર્ષે આ સમયે 34.27% વરસાદ થયો હતો. પાણીની અછતને કારણે પીવાના પાણીની સમસ્યા પણ વિકટ બની રહી છે. આવા સમયે, ખેડૂતોને એરંડો, મગ, મઠ જેવા પાકોની વાવણી કરવાની સલાહ આપવામાં આવી રહી છે, જે દુષ્કાળ સામે ટકી શકે છે.

સુરેન્દ્રનગરના નગરા ગામે આમ આદમી પાર્ટી (AAP) દ્વારા હાઈટેન્શન પાવર લાઈન અને વીજ થાંભલાના મુદ્દે યોજાયેલા ખેડૂત સંમેલનમાં 1500 થી વધુ ખેડૂતો જોડાયા હતા. આપના નેતાઓ ગોપાલ ઈટાલિયા અને ઈસુદાન ગઢવીએ ભાજપ સરકાર પર ખાનગી કંપનીઓ સાથે મળીને ખેડૂતોની જમીન પચાવી પાડવાનો ગંભીર આરોપ લગાવ્યો. ખેડૂતોને કંપનીના નફામાં ભાગ અથવા યોગ્ય ભાડું મળવું જોઈએ તેવી માંગ સાથે, 5મી તારીખે ગાંધીનગર ખાતે ઉપવાસ આંદોલનની જાહેરાત કરવામાં આવી છે.

કેન્દ્રીય કૃષિ રાજ્ય મંત્રી ભગીરથ ચૌધરી કમર્શિયલ કાકડી ખેતી પ્રોજેક્ટ માટે પોતાના જ મંત્રાલય હેઠળની યોજનામાંથી ₹99.03 લાખની સબસિડી મેળવી વિવાદમાં આવ્યા છે. વિપક્ષે 'ભ્રષ્ટાચાર'નો આરોપ લગાવ્યો છે. મંત્રી ચૌધરીએ કહ્યું કે તેઓ બાળપણથી ખેડૂત છે અને 2018માં (મંત્રી બન્યા પહેલા) જ અરજી કરી હતી. તેમણે તમામ વિગતો જાહેર કરી છે અને કહ્યું કે દેશભરમાં હજારો ખેડૂતો આવી સબસિડી લે છે. તેઓ આ ફાર્મનો ઉપયોગ ખેડૂતોને ટ્રેનિંગ આપવા માટે કરે છે.

નર્મદા આધારિત મહત્વાકાંક્ષી કસરા-દાંતીવાડા પાઇપલાઇન યોજના અંતર્ગત પાટણ અને બનાસકાંઠા જિલ્લાના ૧૫૯ તળાવો પાણીથી ભરવાની કામગીરી શરૂ થઈ છે. ૬૮૪ કરોડના ખર્ચે ૭૭ કિલોમીટર લાંબી MS પાઇપલાઇન નેટવર્ક બિછાવવામાં આવ્યું છે. આ યોજના અંતરિયાળ વિસ્તારોના ખેડૂતો માટે સિંચાઈના પાણીની સમસ્યા હલ કરશે, ભૂગર્ભ જળસ્તર સુધારશે અને ખેતી-પશુપાલનને પ્રોત્સાહન આપશે. પ્રથમ ફેઝમાં ૧૫૯ તળાવો ભરાયા બાદ બીજા ફેઝની કામગીરી પણ શરૂ કરવામાં આવશે, જેથી આ પ્રદેશ હરિયાળો બનશે.

પોરબંદર જિલ્લામાં ચોમાસાની અડધી સીઝન પૂર્ણ થવા છતાં 26 જૂન સુધી એક ટીપું પણ વરસાદ ન પડતાં છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં પ્રથમ વખત રેકોર્ડબ્રેક વિલંબ નોંધાયો છે. વરસાદની ખેંચને કારણે મગફળી સહિતના ખરીફ પાકના વાવેતરમાં વિલંબ થતાં ખેડૂતો ચિંતિત બન્યા છે. આગોતરી વાવણી કરનાર ખેડૂતોના પાક પણ ગરમીથી સુકાવાની ભીતિ છે. સાથે જ પીવાના પાણી અને પશુચારા અંગે પણ ચિંતા વધી છે, જેથી ખેડૂતો મેઘરાજાની આતુરતાથી રાહ જોઈ રહ્યા છે.

નવસારી જિલ્લામાં પાવરગ્રીડ કોર્પોરેશન દ્વારા છેલ્લા પોણા ત્રણ વર્ષથી 765 કેવી અને 400 કેવી વીજલાઇન તથા ટાવરો સ્થાપવાની કામગીરી ચાલી રહી છે, જેના કારણે 58 ગામોની આશરે 1500 વીઘા જમીન અસરગ્રસ્ત બની છે. ખેડૂતોનું કહેવું છે કે વીજલાઇન અને ટાવરોને કારણે જમીનનું મૂલ્ય ઘટ્યું છે, છતાં જમીન વળતર અંગે હજુ અંતિમ નિર્ણય લેવાયો નથી. કલેક્ટરે જણાવ્યું કે 23 ગામોમાં વેલ્યુએશનની પ્રક્રિયા પૂર્ણ થઈ છે અને પાવરગ્રીડને વહેલી તકે વળતર ચૂકવવા સૂચના આપવામાં આવશે.

વલસાડ દાંતી ગામમાં દરિયાઈ ધોવાણને કારણે ખેડૂતોની કિંમતી ખેતીલાયક જમીન દરિયામાં સમાઈ જવાની ઘટના સામે આવ્યા બાદ દિવ્ય ભાસ્કરમાં અહેવાલ પ્રસિદ્ધ થયો હતો. આ અહેવાલ બાદ વલસાડ-ડાંગના સાંસદ ધવલ પટેલે દાંતી અને કકવાડી વિસ્તારની સ્થળ મુલાકાત લીધી હતી. તેમણે દરિયા કાંઠે ચાલી રહેલા Protection Wall ના કામની સમીક્ષા કરી, સ્થાનિક ખેડૂતો અને ગ્રામજનો સાથે ચર્ચા કરી. વધતા ધોવાણથી ખેતીની જમીન અને વસાહતોને પડતા જોખમ અંગે માહિતી મેળવી સંબંધિત અધિકારીઓને કામગીરી ઝડપી અને ગુણવત્તાસભર રીતે પૂર્ણ કરવા સૂચના આપી.

અલ-નીનોની અસર, વરસાદની ઘટતી આગાહી અને સરકારના ઇથેનોલ બ્લૅન્ડિંગ પ્રોગ્રામ પર વધતા ભારને કારણે ભારતના ખાંડ ઉદ્યોગ પર ગંભીર સંકટ તોળાઈ રહ્યું છે. હવામાન નિષ્ણાતો દ્વારા સામાન્ય કરતાં ઓછા વરસાદની આશંકા અને ઇથેનોલ ઉત્પાદન માટે શેરડીના વધતા વપરાશને કારણે, આગામી 3 વર્ષ સુધી દેશ નિકાસ માટે પૂરતી ખાંડ ઉપલબ્ધ નહીં રહેવાની ધારણા છે. ઓછા પાણીની જરૂરિયાતવાળા પાકો તરફ ખેડૂતોનું વળવાથી શેરડીના ઉત્પાદનમાં ઘટાડો થવાની શક્યતા છે, જે ૨૦૨૫-૨૬ સુધીમાં ઉત્પાદનને વપરાશ કરતાં ઓછું કરી શકે છે. આ પરિસ્થિતિમાં ભારત નિકાસકારમાંથી આયાતકાર બનવાની ભીતિ છે.

હાસ્ય કલાકાર હકાભા ગઢવીએ ખેડૂતોના આંદોલનને મંચ પરથી સમર્થન આપ્યું છે. ખેતરમાં વીજ થાંભલા નાખવાના વિરોધમાં ચાલી રહેલા આંદોલનમાં તેમણે સરકારને ખેડૂતોની માગ પૂરી કરવા અપીલ કરી. તેમણે સ્પષ્ટ કહ્યું કે સરકારને ન ગમે તે તેમનો વિષય છે, ખેડૂતોને ગમે તે મહત્વનું છે. હકાભાએ દિવ્ય ભાસ્કરને આપેલા ઇન્ટરવ્યૂમાં જણાવ્યું કે વળતરના મુદ્દે કોણ નડતરરૂપ છે તે સ્પષ્ટ નથી. ખેડૂતો ઉકલી જાય તે પહેલાં તેમના પ્રશ્નો ઉકેલાય તે જરૂરી છે. આ નિવેદનોથી તેમની ચારેતરફ ચર્ચા થઈ રહી છે.