અમેરિકા-ઈઝરાયેલ અને ઈરાનના યુદ્ધને પગલે વૈશ્વિક ઉર્જા પુરવઠામાં અવરોધ દૂર થવાની આશા છે. ઈરાને ઓમાન તરફના સમુદ્રી માર્ગે જહાજોને હુમલાના જોખમ વિના પસાર થવા દેવા માટે અમેરિકા સાથે મંત્રણામાં પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો છે. જો અમેરિકા માંગણીઓ સ્વીકારે તો ઈરાન ઓમાનના જળક્ષેત્રમાંથી જહાજોને જવા દેશે.

અમેરિકાએ જણાવ્યું કે સીઝફાયર માટે કોઈ સત્તાવાર માંગ નથી. ઈરાન સાથેની વાટાઘાટોનો આગામી રાઉન્ડ પાકિસ્તાનમાં જ થઈ શકે છે. White House મુજબ, હાલમાં પાકિસ્તાન જ એકમાત્ર mediator ની ભૂમિકા ભજવી રહ્યું છે. તેઓએ આ બાબતે સ્પષ્ટતા કરી હતી.

રશિયા-ઈરાનથી OILની આયાત બંધ થતા ભારતની નિર્ભરતા વધશે, જે મોંઘું પડી શકે છે. પુરવઠો ઘટવાથી પેટ્રોલ-ડીઝલ અને રાંધણ ગેસના ભાવમાં ઉછાળો આવી શકે છે. અમેરિકાએ રશિયન OILની ખરીદી પર આપેલી છૂટછાટની સમયમર્યાદા 11 એપ્રિલે પૂર્ણ થઈ ગઈ છે. હવે પ્રતિબંધોની છૂટછાટ લંબાવાશે નહીં.

NATIONAL STOCK EXCHANGEમાં નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬માં ACTIVE રોકાણકારોની સંખ્યામાં મોટો ઘટાડો. લગભગ ૩૫ લાખ ખાતા બંધ થયા. આ ત્રણ વર્ષમાં પ્રથમ વાર્ષિક ઘટાડો અને સૌથી મોટો ઘટાડો છે. DISCOUNT BROKERSના ગ્રાહકોની સંખ્યામાં ઘટાડો થવાને કારણે આ પરિસ્થિતિ આવી છે. NSE પર ACTIVE રોકાણકારોની સંખ્યામાં ૭ ટકાનો ઘટાડો થયો.

ખાડી યુદ્ધના કારણે નિર્માણ સામગ્રીના ભાવ વધારાથી ગુજરાતમાં વિકાસ કાર્યો અટક્યા છે, ખાસ કરીને બીટુમીન, સ્ટીલ અને સિમેન્ટના ભાવ વધારા સામે પાટણ જિલ્લા કોન્ટ્રાક્ટર્સ એસોસિએશને સરકાર સામે રજૂઆત કરી છે. ટેન્ડર ભરતી વખતના ભાવ અને બજાર ભાવમાં તફાવતથી પ્રોજેક્ટ્સ પૂર્ણ કરવા આર્થિક રીતે મુશ્કેલ છે, ભાવ તફાવત નહીં ચૂકવાય તો કામો અટકી જશે અને શ્રમિકોની રોજગારી પર જોખમ આવશે. કોન્ટ્રાક્ટરોએ પેનલ્ટી વગર સમયમર્યાદા વધારવા અને મુલાકાત માટે સમય માંગ્યો છે.

નાણાં વર્ષમાં જેમ્સ એન્ડ જ્વેલરીની USA નિકાસ ઘટી, પણ Australia, Hong Kong, Canadaમાં વધારાથી અસર ઓછી થઈ. 2025-26માં ભારતની જેમ્સ એન્ડ જ્વેલરી નિકાસ વાર્ષિક ધોરણે ૩.૩૨% ઘટીને $27.72 Billion થઈ, જે પાંચ વર્ષમાં સૌથી નીચી છે, એમ જેમ એન્ડ જ્વેલરી એક્સપોર્ટ પ્રમોશન કાઉન્સિલે જણાવ્યું હતું.

ઈરાન-અમેરિકા યુદ્ધ ચાલુ રહે તો 2008 જેવી મંદી અને આર્થિક સંકટ આવી શકે છે. PRIVATE CREDIT MARKET એક અપારદર્શક દુનિયા છે, જ્યાં નિયમો નથી. 2020 માં આ MARKET 2 ટ્રિલિયન ડોલરનું હતું, જે વધીને 3 ટ્રિલિયન ડોલર થયું. રોકાણકારોનો વિશ્વાસ ઉઠી જશે તો પૈસા પાછા ખેંચવાનું શરૂ થશે, જેની શરૂઆત થઈ ગઈ છે.

ભારતનું IPO બજાર હાલમાં સ્થિર છે. આ વર્ષે માત્ર 19 કંપનીઓએ પ્રવેશ કર્યો છે, જ્યારે રૂ. 3 લાખ કરોડથી વધુના IPO અટવાયા છે, ખાસ કરીને વિદેશી રોકાણકારોના વેચાણ, નબળા શેરબજાર અને ઈરાન તણાવના કારણે. કંપનીઓ તેમના ઇશ્યૂ લોન્ચ કરવામાં ખચકાટ અનુભવી રહી છે કારણ કે તેમને યોગ્ય મૂલ્યાંકન મળવાનો ડર છે.

મુંબઈ ઝવેરી બજારમાં આજે સોના-ચાંદીના ભાવમાં તેજી આગળ વધી. વિશ્વ બજારના સમાચાર તેજી બતાવતા હતા. World Market વધતાં ઈમ્પોર્ટ કોસ્ટ ઊંચકાઈ હોવાનું બજાર સૂત્રો જણાવી રહ્યા હતા. ઈરાન તથા અમેરિકા યુદ્ધમાં શાંતિની મંત્રણાઓ શરૂ થશે એવા સમાચાર આવી રહ્યા હતા. આના પગલે સોનાના ભાવ ઔંસના ૪૭૭૪થી વધી ૪૮૭૧ થઈ ૪૮૧૪થી ૪૮૧૫ Dollar રહ્યા હતા.

બજાજએ 'ડોમિનર 400'નું નવું વર્ઝન લોન્ચ કર્યું, જેમાં કિંમતમાં ₹37,000નો ઘટાડો અને 349cc એન્જિન છે. ટેક્સ ઘટવાના કારણે ભાવ ઘટ્યા છે. એન્જિનમાં સ્ટ્રોક ઘટાડ્યો છે, પણ પાવર જાળવી રાખ્યો છે. વજન 3 કિલો ઘટ્યું છે, અને લૂકમાં કોઈ ફેરફાર નથી. નિષ્ણાતો માને છે કે આ એન્જિન NS400Zમાં પણ આવી શકે.

ફાઇનાન્સિયલ ટાઇમ્સના રિપોર્ટ મુજબ, ઇરાને ચીનના સેટેલાઇટનો ઉપયોગ કરી અમેરિકાના મધ્યપૂર્વના લશ્કરી થાણા પર હુમલા કર્યા. ઇરાને અમેરિકન લશ્કરી થાણાની રેકી કરી યુદ્ધમાં સફળતાપૂર્વક નિશાન બનાવ્યા. આ સેટેલાઇટનો ઉપયોગ ૨૦૨૪ના અંતિમ દિવસોમાં થયો. ટ્રમ્પનો દાવો છે કે જિનપિંગ શસ્ત્ર સહાય ન આપવા સંમત થયા, પરંતુ ચીને ઇરાનને મદદ કરવાનો ઇન્કાર કર્યો છે.

સતત ચાર વર્ષ બાદ અમેરિકાને પાછળ છોડી ચીન ભારતનું સૌથી મોટું વેપાર ભાગીદાર બન્યું. ભારતે ચીનમાં 19.47 અબજ ડોલરની નિકાસ કરી, જ્યારે ચીન પાસેથી 131.63 અબજ ડોલરની આયાત થઈ. પરિણામે, ચીન સાથે ભારતની વેપાર ખાધ વધીને 112.16 અબજ ડોલર થઈ છે, જે ચિંતાજનક બાબત છે.

ભારતમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સનો વપરાશ વધ્યો છે, પણ તે બેંગલુરુ, મુંબઈ, દિલ્હી, હૈદરાબાદ જેવા ટોપ-10 શહેરોમાં જ કેન્દ્રિત છે. OpenAIના રિપોર્ટ મુજબ, મોટા શહેરોમાં AIનો ઉપયોગ કોડિંગ, ડેટા એનાલિસિસ અને જટિલ સમસ્યાઓ ઉકેલવા માટે થાય છે. ડેવલપર્સે AI TOOLSનો સ્વીકાર કર્યો છે, જ્યારે નાના શહેરોમાં ઉપયોગ સામાન્ય પ્રશ્નો સુધી મર્યાદિત છે. ભારત AIનો ઉપયોગ કરતા ટોપ-5 દેશોમાં સામેલ છે.

દુનિયાભરમાં મિડિલ ઈસ્ટમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષની અસર હવે ગેસ અને તેલની સપ્લાય પર દેખાઈ રહી છે. ભારત તેની LPG ગેસની જરૂરિયાત માટે મોટાપાયે મિડિલ ઈસ્ટ પર નિર્ભર છે. સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝમાં જહાજોની અવરજવર ખોરવાતા અને ઇઝરાયલ-ઈરાન વચ્ચેના તણાવને કારણે એનર્જી સપ્લાય ચેઈન ખરાબ રીતે પ્રભાવિત થઈ છે. અહેવાલો મુજબ, આ સપ્લાયને ફરીથી સામાન્ય થવામાં મહિનાઓ નહીં પણ વર્ષો લાગી શકે છે.સરકારી અધિકારીઓએ સંકેત આપ્યા છે કે, ગ્લોબલ LPG સપ્લાય ચેઈન જે રીતે ખોરવાઈ છે, તેને સંપૂર્ણપણે પાટા પર આવતા ઓછામાં ઓછા 3 થી 4 વર્ષ કે તેથી વધુ સમય લાગી શકે છે.

હોર્મુઝમાં અમેરિકન નાકાબંધી વચ્ચે પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ઈરાનને લઈને થોડા નરમ પડતા દેખાઈ રહ્યા છે. પાકિસ્તાનમાં ફરી ઈરાન સાથે બેઠક થવાના સમાચારો વચ્ચે ટ્રમ્પે પોતાના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ટ્રૂથ સોશિયલ પર મોટી જાહેરાત કરી છે. તેમણે કહ્યું કે, હું હોર્મુઝ હંમેશા માટે ખોલી રહ્યો છું. આ ચીન અને દુનિયા માટે કરી રહ્યો છું. ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પર લખ્યું કે, "ચીન ખૂબ ખુશ છે કે હું હોર્મુઝ કાયમી ધોરણે ખોલી રહ્યો છું. હું આ તેમના માટે પણ કરી રહ્યો છું - અને વિશ્વ માટે પણ. આ પરિસ્થિતિ ફરી ક્યારેય ઊભી થશે નહીં. તેઓ ઈરાનને હથિયારો ન મોકલવા માટે સંમત થયા છે.

ઈરાને ચીનના જાસૂસી સેટેલાઇટનો ઉપયોગ કરીને મધ્ય પૂર્વમાં આવેલા અમેરિકન સૈન્ય ઠેકાણાઓની રેકી કરી હતી. આ જાસૂસીને કારણે ઈરાનને તમામ મહત્વની જાણકારી મળી ગઈ હતી અને ત્યારબાદ યુદ્ધ દરમિયાન તેને અમેરિકન ઠેકાણાઓને વીણી-વીણીને નિશાન બનાવ્યા હતા. ચીની સેટેલાઇટનો આ ઉપયોગ 2024ના છેલ્લા દિવસોમાં કરવામાં આવ્યો હતો. ફાઇનાન્શિયલ ટાઇમ્સના અહેવાલમાં આ દાવો કરવામાં આવ્યો છે. રિપોર્ટ અનુસાર, ઈરાને TEE-01B સેટેલાઇટ્સનો ઉપયોગ કર્યો હતો, જેને ચીની કંપની 'અર્થ આઈ' દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે.

અમેરિકા-ઈરાન યુદ્ધવિરામ વચ્ચે 20 હજાર મેટ્રિક ટન LPG સાથે જગ વિક્રમ જહાજ હોર્મુઝ ખાડી પાર કરીને કંડલા પહોંચ્યું. યુદ્ધવિરામ વચ્ચે હોર્મુઝ પાર કરનાર પ્રથમ ભારતીય અને ખાડીમાંથી બહાર નીકળનાર 9મું ભારતીય જહાજ છે. દીનદયાળ પોર્ટ ઓથોરિટી કંડલા ખાતે ઓઈલ જેટી નંબર 1 ઉપર લાંગરવામાં આવ્યું. LPG ખાલી કરવાની ગતિવિધિ શરૂ કરાઈ છે, જે દેશના વિવિધ વિસ્તારોમાં સપ્લાય થશે.

IDFએ દાવો કર્યો છે કે તેણે દક્ષિણ લેબનોનના બિંત જ્બીલ શહેરને ઘેરી લીધું છે અને નિયંત્રણમાં લેશે. અહેવાલો અનુસાર, ઇઝરાયેલી સેનાએ ઘરો તોડવાનું શરૂ કર્યું છે. ઈઝરાયેલના આ દાવા વચ્ચે, પાકિસ્તાનમાં US-Iranની શાંતિ વાટાઘાટો નિષ્ફળ ગઈ હતી. સેનાએ હિઝબુલ્લાહના 100 આતંકવાદીઓના મોતનો દાવો કર્યો છે. હિઝબુલ્લાહે લોહિયાળ જંગ ચાલુ હોવાનું જણાવ્યું છે.

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધને રોકવા માટે બીજા રાઉન્ડની વાતચીતની અટકળો લગાવવામાં આવી રહી છે. પાકિસ્તાન અને ઈજિપ્તના પ્રયાસોથી પ્રથમ બેઠક ઈસ્લામાબાદમાં યોજાઈ હતી, જે અનિર્ણિત રહી હતી. આ દરમિયાન ભારતમાં અમેરિકાના રાજદૂત અને ટ્રમ્પના નજીકના સર્જિયો ગોરે યુદ્ધ રોકવામાં ભારતની ભૂમિકા અંગે મોટું નિવેદન આપ્યું છે. તેમણે કહ્યું છે કે મધ્ય પૂર્વમાં શાંતિ માટે અમેરિકા ભારતની ભાગીદારીનું સ્વાગત કરશે.

અમદાવાદમાં લીંબુનો ભાવ છૂટક બજારમાં ₹200/kg સુધી પહોંચ્યો, હોલસેલમાં ₹150-₹160/kg છે. વેપારીઓ પ્રમાણે, Corona કાળમાં આટલો ભાવ હતો. એક અઠવાડિયામાં હોલસેલ ભાવમાં ₹40નો વધારો થયો છે. જમાલપુર માર્કેટમાં સારી QUALITY ના લીંબુ ₹180/kg છે. ભાવનગર અને મુંબઈથી લીંબુ આવે છે. ગરમીમાં ભાવ વધતા લોકો પરેશાન છે.

અમેરિકા-ઈરાન તણાવ વચ્ચે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની સ્થિતિ ગંભીર છે. જો આ દરિયાઈ માર્ગ બંધ થાય, તો વૈશ્વિક તેલ પુરવઠા પર અસર થશે. નોમુરાના અહેવાલ મુજબ માર્ચ ૨૦૨૬ની તુલનાએ દરરોજ આશરે 2.3 million barrels ની અછત સર્જાઈ શકે છે.

US દ્વારા હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર નૌસેનિક નાકાબંધીની અસર વર્તાઈ. ઈરાનના બંદરોથી જહાજ નીકળ્યા નહિ, વેપારી જહાજો પાછા ફર્યા. છેલ્લા 24 કલાકમાં 20થી વધુ જહાજો પસાર થયા. ટ્રમ્પે ઈન્ટરવ્યૂમાં યુદ્ધ ખતમ થવાની નજીક હોવાનું કહ્યું.

યુદ્ધની અસરથી માર્ચમાં ચીનની નિકાસમાં માત્ર 2.50 ટકાની સામાન્ય વૃદ્ધિ થઈ, જ્યારે આયાત 27.80 ટકા વધી છે. વૈશ્વિક વેપારમાં અનિશ્ચિતતા અને ઊર્જાના ભાવ વધારાને કારણે નિકાસ પર અસર થઈ છે. January અને Februaryમાં નિકાસમાં 21 ટકાનો વધારો થયો હતો.

ઈરાન હોર્મુઝની ખાડી ખોલવા તૈયાર છે, પણ અમેરિકા દબાણ કરે છે, જેથી મુદ્દો ગુંચવાશે. યુનાઈટેડ સ્ટેટ સેન્ટ્રલ કમાન્ડના જણાવ્યા અનુસાર, અમેરિકા ટાર્ગેટેડ બ્લોકેજ કરશે, જે ઈરાનના જહાજોને રોકશે. હોર્મુઝની ખાડી દુનિયાનો મહત્વનો ચોક પોઈન્ટ છે, જેની પહોળાઈ માત્ર ૩૩ કિલોમીટર છે પણ જહાજો માટે માત્ર ૩ કિલોમીટર છે.

દેશના ઓટોમોબાઈલ સેક્ટરમાં બદલાવ આવશે. આગામી 10 વર્ષમાં સ્કૂટરનું વેચાણ બાઈક કરતા વધશે. કારણ કે શહેરીકરણ, વર્કફોર્સમાં મહિલાઓની ભાગીદારી અને ટુ-વ્હીલર વાહનોનું ઇલેક્ટ્રિફિકેશન વધશે. ઇક્વિરસ સિક્યોરિટીઝના રિપોર્ટ અનુસાર, નાણાકીય વર્ષ 2025 થી 2030 ની વચ્ચે સ્કૂટરોના વેચાણમાં 9% વૃદ્ધિ થવાનો અંદાજ છે. EV સ્કૂટરની પહોંચ 38% થશે.

આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) નોવો નોર્ડિસ્કના દવા સંશોધન, ઉત્પાદન અને કોમર્શિયલ ઓપરેશનમાં ક્રાંતિ લાવશે. OpenAI સાથે મળીને, કંપની ડેટા વિશ્લેષણ, નવી દવાની શોધ અને ઉત્પાદનને વધુ કાર્યક્ષમ બનાવવા AIનો ઉપયોગ કરશે. વજન ઘટાડવાની દવા બનાવતી યુરોપની આ અગ્રણી કંપની દવાના સંશોધનથી લઈને ઉત્પાદન સુધી AIના ઉપયોગથી કામગીરી સુધારશે. AI દવાના ઉત્પાદનને ઝડપી બનાવશે.

સંયુક્ત રાષ્ટ્ર વિકાસ કાર્યક્રમની ચેતવણી અનુસાર, ઇરાન યુદ્ધથી ભારતમાં ઊર્જાના ભાવ વધશે, કોલસા આધારિત વીજઉત્પાદન વધશે, મધ્ય-પૂર્વમાંથી રેમિટન્સની આવક ઘટશે. યુરિયા ઉત્પાદન માટે આયાતી ગેસ પર નિર્ભરતા ખાદ્ય સુરક્ષા પર દબાણ વધારશે અને ગરીબીમાં રહેનારા લોકોની સંખ્યા વધશે.

અમેરિકાએ ઇરાનના બંદરો પર જતાં જહાજોને અટકાવવા 10 હજાર સૈનિકો ખડક્યા છે. છતાં ચીનનું વેપારી જહાજ હોર્મુઝની ખાડી પસાર થયું. આગામી દિવસોમાં અમેરિકા-ઇરાન વચ્ચે મંત્રણા Islamabad કે જિનીવામાં યોજાઈ શકે છે, જે માટે ટ્રમ્પે તૈયારી બતાવી છે. લેબનોન અને ઇઝરાયેલ વચ્ચેની શાંતિમંત્રણાથી હીઝબુલ્લાહને કોઈ ફેર નહીં પડે અને હુમલા ચાલુ રહેશે.

PM નરેન્દ્ર મોદી અને ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ વચ્ચે આજે(14 એપ્રિલ) ટેલિફોનિક વાતચીત થઈ છે. આશરે 40 મિનિટ સુધી ચાલેલી આ લાંબી ચર્ચામાં બંને નેતાઓ વચ્ચે વૈશ્વિક મુદ્દાઓ અને દ્વિપક્ષીય સંબંધો પર ઊંડાણપૂર્વક મંથન કરવામાં આવ્યું હતું. PM મોદી અને ટ્રમ્પ વચ્ચે આ વાતચીત એવા સમયે થઈ છે જ્યારે ટ્રમ્પે હોર્મુઝને સંપૂર્ણ રીતે બંધ કરવાનું એલાન કર્યું છે. PM મોદીએ ટ્રમ્પ સાથે થયેલી વાતચીતની માહિતી આપતા કહ્યું કે, આ વાતચીત દરમિયાન દ્વિપક્ષીય સહયોગમાં થયેલી મહત્ત્વપૂર્ણ પ્રગતિની સમીક્ષા કરાઈ. આ સિવાય બંને વચ્ચે મિડલ ઈસ્ટની સ્થિતિ પર પણ ચર્ચા થઈ.

પશ્ચિમ એશિયામાં વધતા તણાવ વચ્ચે ઉર્જા સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા ભારતે ફરી રશિયા પાસેથી સસ્તું ક્રૂડ મેળવવાની રણનીતિ તેજ કરી છે. માર્ચ ૨૦૨૬માં રશિયા પાસેથી ક્રૂડની આયાત પ્રતિદિન ૧.૯૮ મિલિયન બેરલ સુધી પહોંચી છે, જે જૂન ૨૦૨૩ પછીનો સૌથી મોટો ઉછાળો છે. જોકે, એપ્રિલમાં આ આયાત ઘટીને ૧.૫૭ મિલિયન બેરલ થઈ છે, જેનું મુખ્ય કારણ માંગમાં ઘટાડો નહીં પરંતુ નાયરા એનર્જીની રિફાઇનરીમાં ચાલી રહેલું ટેકનિકલ મેન્ટેનન્સ શટડાઉન છે. ભારત સરકાર હાલ વૈશ્વિક અસ્થિરતા વચ્ચે રશિયન તેલ દ્વારા દેશની જરૂરિયાતો પૂરી કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે.