વૈશ્વિક સ્તરે વધી રહેલા ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ અને અમેરિકાની પ્રતિબંધોની ધમકીઓ વચ્ચે ભારત અને રશિયાની વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી વધુ ગાઢ બની રહી છે. ભારતમાં રશિયાના રાજદૂત અલિપોવે જણાવ્યું કે રશિયા ભારતની જરૂરિયાત મુજબ કાચું તેલ અને LPG સપ્લાય કરવા તૈયાર છે. તેમણે અમેરિકા અને યુરોપને 'અવિશ્વસનીય ભાગીદાર' ગણાવ્યા અને આક્ષેપ કર્યો કે પ્રતિબંધોની ધમકીઓ આપીને અમેરિકા ભારત-રશિયાના સંબંધોમાં નુકસાનકારક ભૂમિકા ભજવી રહ્યું છે. રશિયા ભારતની ઉર્જા તેમજ સંરક્ષણ જરૂરિયાતો પૂરી કરવા કટિબદ્ધ છે.

ગુરુવારે સેન્સેક્સ 566 પોઈન્ટ વધી 78,678 પર કારોબાર કરી રહ્યો છે, નિફ્ટી પણ 154 પોઈન્ટ વધી 24,385 પર છે. IT, રિયલ્ટી અને ફાર્મા સેક્ટરમાં ખરીદી છે. એશિયન માર્કેટમાં તેજી અને અમેરિકી માર્કેટમાં મિશ્ર કારોબાર જોવા મળ્યો. સપોર્ટ ઝોન 23,940 અને રેઝિસ્ટેન્સ ઝોન 24,143 વેલ્થ વ્યૂ એનાલિટિક્સના રિપોર્ટ અનુસાર છે.

રશિયા-ઈરાનથી OILની આયાત બંધ થતા ભારતની નિર્ભરતા વધશે, જે મોંઘું પડી શકે છે. પુરવઠો ઘટવાથી પેટ્રોલ-ડીઝલ અને રાંધણ ગેસના ભાવમાં ઉછાળો આવી શકે છે. અમેરિકાએ રશિયન OILની ખરીદી પર આપેલી છૂટછાટની સમયમર્યાદા 11 એપ્રિલે પૂર્ણ થઈ ગઈ છે. હવે પ્રતિબંધોની છૂટછાટ લંબાવાશે નહીં.

ગોલ્ડ લોનમાં વધારો થતા તે હાઉસિંગ લોન પછી બીજું મોટું રિટેલ ક્રેડિટ પ્રોડક્ટ બન્યું છે. માર્ચ ૨૦૨૨થી ડિસેમ્બર ૨૦૨૫ દરમિયાન ગોલ્ડ લોન બેલેન્સમાં ૩.૮૦ ગણો વધારો થયો, પરિણામે રિટેલ ક્રેડિટ પોર્ટફોલિયોમાં હિસ્સો 5.90% થી વધીને ડિસેમ્બર, 2025 સુધીમાં 11.10% થયો.

NATIONAL STOCK EXCHANGEમાં નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬માં ACTIVE રોકાણકારોની સંખ્યામાં મોટો ઘટાડો. લગભગ ૩૫ લાખ ખાતા બંધ થયા. આ ત્રણ વર્ષમાં પ્રથમ વાર્ષિક ઘટાડો અને સૌથી મોટો ઘટાડો છે. DISCOUNT BROKERSના ગ્રાહકોની સંખ્યામાં ઘટાડો થવાને કારણે આ પરિસ્થિતિ આવી છે. NSE પર ACTIVE રોકાણકારોની સંખ્યામાં ૭ ટકાનો ઘટાડો થયો.

ખાડી યુદ્ધના કારણે નિર્માણ સામગ્રીના ભાવ વધારાથી ગુજરાતમાં વિકાસ કાર્યો અટક્યા છે, ખાસ કરીને બીટુમીન, સ્ટીલ અને સિમેન્ટના ભાવ વધારા સામે પાટણ જિલ્લા કોન્ટ્રાક્ટર્સ એસોસિએશને સરકાર સામે રજૂઆત કરી છે. ટેન્ડર ભરતી વખતના ભાવ અને બજાર ભાવમાં તફાવતથી પ્રોજેક્ટ્સ પૂર્ણ કરવા આર્થિક રીતે મુશ્કેલ છે, ભાવ તફાવત નહીં ચૂકવાય તો કામો અટકી જશે અને શ્રમિકોની રોજગારી પર જોખમ આવશે. કોન્ટ્રાક્ટરોએ પેનલ્ટી વગર સમયમર્યાદા વધારવા અને મુલાકાત માટે સમય માંગ્યો છે.

ઈરાન-અમેરિકા યુદ્ધ ચાલુ રહે તો 2008 જેવી મંદી અને આર્થિક સંકટ આવી શકે છે. PRIVATE CREDIT MARKET એક અપારદર્શક દુનિયા છે, જ્યાં નિયમો નથી. 2020 માં આ MARKET 2 ટ્રિલિયન ડોલરનું હતું, જે વધીને 3 ટ્રિલિયન ડોલર થયું. રોકાણકારોનો વિશ્વાસ ઉઠી જશે તો પૈસા પાછા ખેંચવાનું શરૂ થશે, જેની શરૂઆત થઈ ગઈ છે.

મુંબઈ ઝવેરી બજારમાં આજે સોના-ચાંદીના ભાવમાં તેજી આગળ વધી. વિશ્વ બજારના સમાચાર તેજી બતાવતા હતા. World Market વધતાં ઈમ્પોર્ટ કોસ્ટ ઊંચકાઈ હોવાનું બજાર સૂત્રો જણાવી રહ્યા હતા. ઈરાન તથા અમેરિકા યુદ્ધમાં શાંતિની મંત્રણાઓ શરૂ થશે એવા સમાચાર આવી રહ્યા હતા. આના પગલે સોનાના ભાવ ઔંસના ૪૭૭૪થી વધી ૪૮૭૧ થઈ ૪૮૧૪થી ૪૮૧૫ Dollar રહ્યા હતા.

ઈરાન-અમેરિકા યુદ્ધની શાંતિ મંત્રણા નિષ્ફળ રહ્યા બાદ, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના યુદ્ધવિરામના નિવેદનથી વૈશ્વિક બજારોમાં સુધારો થયો. ક્રુડ ઓઈલના ભાવ ઘટતા, ભારતીય શેર બજારોમાં તેજી આવી. ફંડોએ કેપિટલ ગુડ્ઝ, પાવર, ઓટોમોબાઈલ, IT-સોફ્ટવેર, મેટલ, હેલ્થકેર, ઓઈલ-ગેસ અને FMCG શેરોમાં ખરીદી કરી. સ્મોલ અને મિડ કેપ શેરોમાં પણ તેજી જોવા મળી.

બજાજએ 'ડોમિનર 400'નું નવું વર્ઝન લોન્ચ કર્યું, જેમાં કિંમતમાં ₹37,000નો ઘટાડો અને 349cc એન્જિન છે. ટેક્સ ઘટવાના કારણે ભાવ ઘટ્યા છે. એન્જિનમાં સ્ટ્રોક ઘટાડ્યો છે, પણ પાવર જાળવી રાખ્યો છે. વજન 3 કિલો ઘટ્યું છે, અને લૂકમાં કોઈ ફેરફાર નથી. નિષ્ણાતો માને છે કે આ એન્જિન NS400Zમાં પણ આવી શકે.

સતત ચાર વર્ષ બાદ અમેરિકાને પાછળ છોડી ચીન ભારતનું સૌથી મોટું વેપાર ભાગીદાર બન્યું. ભારતે ચીનમાં 19.47 અબજ ડોલરની નિકાસ કરી, જ્યારે ચીન પાસેથી 131.63 અબજ ડોલરની આયાત થઈ. પરિણામે, ચીન સાથે ભારતની વેપાર ખાધ વધીને 112.16 અબજ ડોલર થઈ છે, જે ચિંતાજનક બાબત છે.

દુનિયાભરમાં મિડિલ ઈસ્ટમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષની અસર હવે ગેસ અને તેલની સપ્લાય પર દેખાઈ રહી છે. ભારત તેની LPG ગેસની જરૂરિયાત માટે મોટાપાયે મિડિલ ઈસ્ટ પર નિર્ભર છે. સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝમાં જહાજોની અવરજવર ખોરવાતા અને ઇઝરાયલ-ઈરાન વચ્ચેના તણાવને કારણે એનર્જી સપ્લાય ચેઈન ખરાબ રીતે પ્રભાવિત થઈ છે. અહેવાલો મુજબ, આ સપ્લાયને ફરીથી સામાન્ય થવામાં મહિનાઓ નહીં પણ વર્ષો લાગી શકે છે.સરકારી અધિકારીઓએ સંકેત આપ્યા છે કે, ગ્લોબલ LPG સપ્લાય ચેઈન જે રીતે ખોરવાઈ છે, તેને સંપૂર્ણપણે પાટા પર આવતા ઓછામાં ઓછા 3 થી 4 વર્ષ કે તેથી વધુ સમય લાગી શકે છે.

હોર્મુઝમાં અમેરિકન નાકાબંધી વચ્ચે પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ઈરાનને લઈને થોડા નરમ પડતા દેખાઈ રહ્યા છે. પાકિસ્તાનમાં ફરી ઈરાન સાથે બેઠક થવાના સમાચારો વચ્ચે ટ્રમ્પે પોતાના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ટ્રૂથ સોશિયલ પર મોટી જાહેરાત કરી છે. તેમણે કહ્યું કે, હું હોર્મુઝ હંમેશા માટે ખોલી રહ્યો છું. આ ચીન અને દુનિયા માટે કરી રહ્યો છું. ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પર લખ્યું કે, "ચીન ખૂબ ખુશ છે કે હું હોર્મુઝ કાયમી ધોરણે ખોલી રહ્યો છું. હું આ તેમના માટે પણ કરી રહ્યો છું - અને વિશ્વ માટે પણ. આ પરિસ્થિતિ ફરી ક્યારેય ઊભી થશે નહીં. તેઓ ઈરાનને હથિયારો ન મોકલવા માટે સંમત થયા છે.

અમેરિકા-ઈરાન યુદ્ધવિરામ વચ્ચે 20 હજાર મેટ્રિક ટન LPG સાથે જગ વિક્રમ જહાજ હોર્મુઝ ખાડી પાર કરીને કંડલા પહોંચ્યું. યુદ્ધવિરામ વચ્ચે હોર્મુઝ પાર કરનાર પ્રથમ ભારતીય અને ખાડીમાંથી બહાર નીકળનાર 9મું ભારતીય જહાજ છે. દીનદયાળ પોર્ટ ઓથોરિટી કંડલા ખાતે ઓઈલ જેટી નંબર 1 ઉપર લાંગરવામાં આવ્યું. LPG ખાલી કરવાની ગતિવિધિ શરૂ કરાઈ છે, જે દેશના વિવિધ વિસ્તારોમાં સપ્લાય થશે.

બુધવારે સેન્સેક્સ 1100 પોઈન્ટ વધી 78,000 પર અને નિફ્ટી 300 પોઈન્ટ વધી 24,150 પર પહોંચ્યો. ઓટો, IT, મેટલ અને બેન્કિંગ સેક્ટરમાં ખરીદી જોવા મળી. એશિયન અને અમેરિકી માર્કેટમાં તેજી તેમજ સપોર્ટને કારણે શેરબજાર વધ્યું. સપોર્ટ ઝોન 23,940 થી 22,857 અને રેઝિસ્ટન્સ ઝોન 24,143 થી 25,002 વેલ્થ વ્યૂ એનાલિટિક્સ રિપોર્ટ અનુસાર છે.

એશિયન બજારોના સકારાત્મક વલણો વચ્ચે ભારતીય શેરબજારોમાં મજબૂત વધારો થયો. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના સંઘર્ષનો અંત આવવાની આશાએ રોકાણકારોના ભાવના પર અસર કરી. સેન્સેક્સ 77981 પોઈન્ટ પર ખુલ્યો, 1.67 ટકાનો વધારો થયો. NSE નિફ્ટી-૫૦ પણ 24163 પર ખુલ્યો, 24000 પોઈન્ટની મનોવૈજ્ઞાનિક થ્રેશોલ્ડ પાર થઈ ગઈ, અને 1.59 ટકાનો વધારો નોંધાયો.

અમદાવાદમાં લીંબુનો ભાવ છૂટક બજારમાં ₹200/kg સુધી પહોંચ્યો, હોલસેલમાં ₹150-₹160/kg છે. વેપારીઓ પ્રમાણે, Corona કાળમાં આટલો ભાવ હતો. એક અઠવાડિયામાં હોલસેલ ભાવમાં ₹40નો વધારો થયો છે. જમાલપુર માર્કેટમાં સારી QUALITY ના લીંબુ ₹180/kg છે. ભાવનગર અને મુંબઈથી લીંબુ આવે છે. ગરમીમાં ભાવ વધતા લોકો પરેશાન છે.

અમેરિકા-ઈરાન તણાવ વચ્ચે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની સ્થિતિ ગંભીર છે. જો આ દરિયાઈ માર્ગ બંધ થાય, તો વૈશ્વિક તેલ પુરવઠા પર અસર થશે. નોમુરાના અહેવાલ મુજબ માર્ચ ૨૦૨૬ની તુલનાએ દરરોજ આશરે 2.3 million barrels ની અછત સર્જાઈ શકે છે.

ભૂ-રાજકીય તણાવના કારણે રોકાણકારો જાન્યુઆરી-માર્ચ ક્વાર્ટરમાં ગોલ્ડ એક્સચેન્જ-ટ્રેડેડ ફંડ્સ (ગોલ્ડ ETF)માં રૂ. 31,561 કરોડનું રોકાણ કર્યું, જે ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળા કરતા લગભગ છ ગણું વધારે છે. એસોસિએશન ઓફ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ ઇન ઇન્ડિયા (AMFI)ના ડેટા અનુસાર, ત્રિમાસિક પ્રવાહ 36% વધીને રૂ. 23,132 કરોડ થયો હતો.

યુદ્ધની અસરથી માર્ચમાં ચીનની નિકાસમાં માત્ર 2.50 ટકાની સામાન્ય વૃદ્ધિ થઈ, જ્યારે આયાત 27.80 ટકા વધી છે. વૈશ્વિક વેપારમાં અનિશ્ચિતતા અને ઊર્જાના ભાવ વધારાને કારણે નિકાસ પર અસર થઈ છે. January અને Februaryમાં નિકાસમાં 21 ટકાનો વધારો થયો હતો.

મુંબઈ ઝવેરી બજાર આંબેડકર જયંતિના કારણે બંધ હોવા છતાં, વિશ્વ બજારના કારણે સોના-ચાંદીના ભાવ વધ્યા. ડોલર ઈન્ડેક્સ તૂટ્યો અને અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે યુદ્ધ સમજૂતીની વાતોથી બજારમાં ઉછાળો આવ્યો.

ભારતીય શેર બજાર ડો. બાબાસાહેબ આંબેડકર જયંતી નિમિત્તે બંધ રહ્યું. વૈશ્વિક બજારોમાં રિલીફ રેલી આવી. ઈરાન-અમેરિકા વચ્ચેની પાકિસ્તાનમાં યોજાયેલી શાંતિ મંત્રણા નિષ્ફળ રહી. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટથી પસાર થનારા ઈરાની જહાજોને રોકવાની અમેરિકાની ચીમકી અને ઈરાનના લડી લેવાના મૂડથી વિશ્વ પર સંકટના વાદળો ઘેરાયા. મિડલ ઈસ્ટના દેશો શાંતિ મંત્રણા માટે આગળ આવતા વૈશ્વિક બજારોમાં સુધારો જોવા મળ્યો.

દેશના ઓટોમોબાઈલ સેક્ટરમાં બદલાવ આવશે. આગામી 10 વર્ષમાં સ્કૂટરનું વેચાણ બાઈક કરતા વધશે. કારણ કે શહેરીકરણ, વર્કફોર્સમાં મહિલાઓની ભાગીદારી અને ટુ-વ્હીલર વાહનોનું ઇલેક્ટ્રિફિકેશન વધશે. ઇક્વિરસ સિક્યોરિટીઝના રિપોર્ટ અનુસાર, નાણાકીય વર્ષ 2025 થી 2030 ની વચ્ચે સ્કૂટરોના વેચાણમાં 9% વૃદ્ધિ થવાનો અંદાજ છે. EV સ્કૂટરની પહોંચ 38% થશે.

અમેરિકાએ ઇરાનના બંદરો પર જતાં જહાજોને અટકાવવા 10 હજાર સૈનિકો ખડક્યા છે. છતાં ચીનનું વેપારી જહાજ હોર્મુઝની ખાડી પસાર થયું. આગામી દિવસોમાં અમેરિકા-ઇરાન વચ્ચે મંત્રણા Islamabad કે જિનીવામાં યોજાઈ શકે છે, જે માટે ટ્રમ્પે તૈયારી બતાવી છે. લેબનોન અને ઇઝરાયેલ વચ્ચેની શાંતિમંત્રણાથી હીઝબુલ્લાહને કોઈ ફેર નહીં પડે અને હુમલા ચાલુ રહેશે.

પશ્ચિમ એશિયામાં વધતા તણાવ વચ્ચે ઉર્જા સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા ભારતે ફરી રશિયા પાસેથી સસ્તું ક્રૂડ મેળવવાની રણનીતિ તેજ કરી છે. માર્ચ ૨૦૨૬માં રશિયા પાસેથી ક્રૂડની આયાત પ્રતિદિન ૧.૯૮ મિલિયન બેરલ સુધી પહોંચી છે, જે જૂન ૨૦૨૩ પછીનો સૌથી મોટો ઉછાળો છે. જોકે, એપ્રિલમાં આ આયાત ઘટીને ૧.૫૭ મિલિયન બેરલ થઈ છે, જેનું મુખ્ય કારણ માંગમાં ઘટાડો નહીં પરંતુ નાયરા એનર્જીની રિફાઇનરીમાં ચાલી રહેલું ટેકનિકલ મેન્ટેનન્સ શટડાઉન છે. ભારત સરકાર હાલ વૈશ્વિક અસ્થિરતા વચ્ચે રશિયન તેલ દ્વારા દેશની જરૂરિયાતો પૂરી કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે.

હોર્મુઝની ખાડીમાં તણાવ વચ્ચે ઈરાને ભારતીય જહાજો પાસેથી કોઈ 'ટોલ ટેક્સ' નહીં વસૂલવાનો નિર્ણય કર્યો છે. ઈરાને ભારતને પોતાનો વિશ્વસનીય સાથી ગણાવીને મુશ્કેલ સમયમાં સુરક્ષિત રસ્તો આપવાની ખાતરી આપી છે. ઈરાનના રાજદૂતે જણાવ્યું કે ભારત સરકારને પૂછી શકો છો કે શું અમે અત્યાર સુધી કોઈ રકમ વસૂલી છે?

ઈરાન-અમેરિકા યુદ્ધની શાંતિ મંત્રણા નિષ્ફળ થતાં અને હોર્મુઝ નાકાબંધીથી વૈશ્વિક બજારોમાં સંકટ આવ્યું. ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ વધ્યા, રૂપિયો તૂટ્યો, અને ઓટોમોબાઈલ, બેંકિંગ, IT, ઓઈલ-ગેસ, કેપિટલ ગુડ્ઝ, કન્ઝ્યુમર ડ્યુરેબલ્સ શેરોમાં વેચવાલી થઈ. ક્રુડ ઓઈલ 100 ડોલરને પાર કરી ગયું.

અમેરિકા-ઈરાન યુદ્ધ અટકાવવા ગયેલા પાકિસ્તાનની મધ્યસ્થી નિષ્ફળ રહી, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ધમકીથી સ્થિતિ વણસી. પરિણામે, પાકિસ્તાનનું શેરબજાર ખુલતા જ ધબાય નમ: થઈ ગયું. ઈરાનના બંદરો પર નાકાબંદીના ઓર્ડર બાદ KSE-100 INDEX સોમવારે સત્રના પ્રારંભમાં જ 6000 પોઈન્ટથી વધુ તૂટી ગયો. પાકિસ્તાનના સ્ટોક એક્સચેન્જમાં ભારે વોલેટિલિટી જોવા મળી.

મુંબઈ બજારમાં મિશ્ર હવામાન હતું. વિશ્વ બજારમાં સોના-ચાંદીના ભાવ તૂટ્યા, પરંતુ ડોલર ઉછળતાં ભાવ પર મિશ્ર અસર થઈ. Iran-US વચ્ચે યુદ્ધની મંત્રણા નિષ્ફળ થતાં અને ડોલર ઇન્ડેક્સ ઉંચકાતાં સોનામાં વેચવાલી વધી. વૈશ્વિક સોનાના ભાવ 4749-4750 ડોલરથી ઘટી 4644 ડોલર થયા, જે 4719-4720 ડોલર રહ્યા. ચાંદીના ભાવ ઔંસના 75 ડોલર રહ્યા હતા.

યુદ્ધ અને કર્મચારી છટણીને લીધે ગ્રાહકો LUXURY ખર્ચ ઘટાડી જરૂરી ખર્ચ પર ધ્યાન આપે છે. ઈરાન-અમેરિકા શાંતિ મંત્રણા નિષ્ફળ થતા ગ્રાહકો સાવચેત છે, મોંઘા ગારમેન્ટસ ખરીદવાનું ટાળે છે. જો કે, લગ્નસરાની સીઝનમાં માંગ વધવાની અપેક્ષા છે. Retail chain CEO અનુસાર પરિસ્થિતિ હજુ અનિશ્ચિત છે.