સ્કોટલેન્ડના દરિયાકિનારે આવેલો બેલ રોક લાઇટહાઉસ વિશ્વનો સૌથી જૂનો, દરિયાઈ ધોવાણ સામે ટકી રહેલો લાઇટહાઉસ છે. 1807માં 35 મીટર ઊંચો પથ્થરોથી બનેલો આ લાઇટહાઉસ આજે પણ કાર્યરત છે. પ્રાચીન સમયથી જહાજોને માર્ગદર્શન આપવા માટે લાઇટહાઉસ મહત્વપૂર્ણ રહ્યા છે. બેલ રોક લાઇટહાઉસ, જે એક એન્જિનિયરિંગનો અદ્ભુત નમૂનો છે, તેને 1988માં આધુનિક બનાવવામાં આવ્યો હતો અને તે સક્રિય સેવામાં છે.

અમેરિકાએ TCS, Infosys, Microsoft સહિત 8 મોટી IT કંપનીઓને પરમેનન્ટ લેબર સર્ટિફિકેશન (PERM) પ્રોગ્રામમાંથી સસ્પેન્ડ કરી દીધી છે. આ નિર્ણયથી અમેરિકામાં કાયમી વસવાટ (ગ્રીન કાર્ડ) મેળવવા માંગતા હજારો ભારતીય IT પ્રોફેશનલ્સના સપના પર પાણી ફરી વળ્યું છે. અમેરિકન શ્રમ વિભાગે જણાવ્યું કે આ કંપનીઓની નવી PERM અરજીઓ સ્વીકારાશે નહીં. સરકારનો દાવો છે કે આ પગલું અમેરિકન નાગરિકોની નોકરીઓ બચાવવા અને H-1B વિઝા ધારકો દ્વારા થતા શોષણને રોકવા માટે લેવાયું છે. જોકે, આ નિર્ણયની અસર H-1B વિઝા પર નહીં થાય, પરંતુ ગ્રીન કાર્ડની પ્રક્રિયા અટકી જશે.

ઇન્ડોનેશિયાના બાલીમાં ઓનલાઈન જુગાર ચલાવવાના આરોપસર 35 ભારતીય નાગરિકોને કોર્ટે જેલની સજા ફટકારી છે. મોટાભાગના આરોપીઓને બે વર્ષની જેલ જ્યારે બેને અઢી વર્ષની સજા આપવામાં આવી છે. સજા પૂર્ણ થયા બાદ તમામને ઇન્ડોનેશિયામાંથી દેશનિકાલ કરવામાં આવશે અને ભવિષ્યમાં પ્રવેશ પર પ્રતિબંધ મુકાશે. ફેબ્રુઆરીમાં, પોલીસે બાલીમાં બે સ્થળોએથી 39 ભારતીયોની ધરપકડ કરી હતી, જેમાંથી 35 સામે આરોપો દાખલ કરાયા હતા. આ ગેરકાયદેસર જુગાર વ્યવસાય માસિક આશરે US$450,000 ની આવક ઉત્પન્ન કરતો હતો.

2 ઓગસ્ટ 2027ના રોજ 35 વર્ષ બાદ એક દુર્લભ અને લાંબુ પૂર્ણ સૂર્યગ્રહણ થશે, જેનો મહત્તમ સમયગાળો 6 મિનિટ 23 સેકન્ડ રહેશે. આ ગ્રહણ યુરોપ, ઉત્તરી આફ્રિકા અને મધ્ય પૂર્વના કેટલાક ભાગોમાં પૂર્ણ સ્વરૂપે દેખાશે, જ્યાં દિવસ દરમિયાન અંધારું છવાઈ જશે. ભારતમાં આ ગ્રહણ આંશિક સ્વરૂપે જોવા મળશે, ખાસ કરીને દક્ષિણ ભારતના કેટલાક ભાગોમાં. 1991 પછી આટલા લાંબા સમયગાળાનું આ પ્રથમ પૂર્ણ સૂર્યગ્રહણ હશે. આગામી પૂર્ણ સૂર્યગ્રહણ 2028માં ઓસ્ટ્રેલિયા અને ન્યુઝીલેન્ડમાં જોવા મળશે. ગ્રહણ જોતી વખતે આંખોની સુરક્ષા માટે સોલર એકલિપ્સ ગ્લાસનો ઉપયોગ કરવો અનિવાર્ય છે.

ભારતીય શેરબજાર સપ્તાહના અંતિમ દિવસે તેજી સાથે બંધ થયું. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પ્રશાસનના IT કંપનીઓ TCS, Infosys, Wipro અને HCLTech ને ગ્રીન કાર્ડ સંબંધિત PERM પ્રોગ્રામમાંથી સસ્પેન્ડ કર્યા બાદ પણ, શુક્રવારે ભારતીય શેરબજારમાં IT શેરોમાં વધારો જોવા મળ્યો. બપોરે 3.30 કલાકે સેન્સેક્સ 879.09 પોઇન્ટના વધારા સાથે 72,472.33 પર અને નિફ્ટી 288.65 પોઇન્ટના વધારા સાથે 22,520.45 પર બંધ થયા. વ્યાપક ખરીદી વચ્ચે IT ક્ષેત્રે સૌથી વધુ 3.2% નો વધારો નોંધાવ્યો.

નોર્વેજીયન નોબેલ કમિટીએ 9 ઓક્ટોબર 2026ના રોજ દક્ષિણ આફ્રિકાના નવનેથેમ "નાવી" પિલ્લેને પ્રતિષ્ઠિત નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર 2026 માટે પસંદ કર્યા છે. તેમને માનવ અધિકારોના રક્ષણ અને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાને પ્રોત્સાહન આપવાના તેમના નોંધપાત્ર પ્રયાસો બદલ આ સન્માન આપવામાં આવ્યું છે. આ પુરસ્કાર રાષ્ટ્રો વચ્ચે ભાઈચારો, સૈન્ય ઘટાડો અને શાંતિ સ્થાપનામાં યોગદાન આપનાર વ્યક્તિઓ કે સંસ્થાઓને 1901 થી એનાયત કરવામાં આવે છે.

નોર્વેજીયન નોબેલ સમિતિએ વર્ષ 2026નો પ્રતિષ્ઠિત નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર ભારતીય મૂળના દક્ષિણ આફ્રિકી ન્યાયાધીશ નવનીતમ 'નાવી' પિલ્લઈને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાને મજબૂત કરવા અને શાંતિના પ્રચાર માટે એનાયત કર્યો છે. ડરબનમાં રંગભેદ દરમિયાન જન્મેલા પિલ્લઈએ વકીલ તરીકે ભેદભાવ અને અસમાનતા સામે લડત આપી હતી. તેમણે નેલ્સન મંડેલા જેવા નેતાઓનો બચાવ કર્યો અને હાર્વર્ડ યુનિવર્સિટીમાંથી ડિગ્રી મેળવી. 10 ડિસેમ્બરે ઓસ્લોમાં 12 મિલિયન સ્વીડિશ ક્રાઉનની ઈનામી રકમ સાથે આ પુરસ્કાર અર્પણ કરાશે.

વર્ષ 2026 માટે પ્રતિષ્ઠિત નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર ભારતીય મૂળના ન્યાયશાસ્ત્રી અને માનવાધિકારવાદી નાવેનેથમ "નાવી" પિલ્લઇને એનાયત કરવામાં આવ્યો છે. નોબેલ સમિતિએ આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાના પ્રોત્સાહન, શાંતિ સ્થાપના અને માનવાધિકારોની રક્ષામાં તેમના દાયકાઓના યોગદાનને ધ્યાનમાં રાખીને આ સન્માન આપ્યું છે. નાવી પિલ્લઇએ યુદ્ધ અપરાધો અને માનવતા વિરોધી ગુનાઓ સામે લડવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી છે. આ જાહેરાત સાથે, યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનું શાંતિ નોબેલ પુરસ્કાર મેળવવાનું સપનું ફરી એકવાર અધૂરું રહ્યું છે. આ પુરસ્કાર ભારતીય મૂળના નાવી પિલ્લઇ માટે અને વિશ્વભરમાં માનવ અધિકારો માટે લડતા લોકો માટે ગૌરવની ક્ષણ છે.

અમેરિકામાં આગામી મધ્યસત્ર ચૂંટણીઓ પહેલાં મતદાર યાદી ઓડિટને લઈને રાજકીય વિવાદ સર્જાયો છે. રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર દ્વારા મતદાર યાદીમાં સામેલ નાગરિકોની નાગરિકતાની ચકાસણી 'SAVE' ડેટાબેઝ દ્વારા કરાઈ રહી છે. આ પ્રક્રિયામાં આશરે ૨૦૦,૦૦૦ ભારતીય મૂળના મતદારોના નામ કમી થઈ જવાની આશંકા છે, જે ખાસ કરીને ડેમોક્રેટિક પાર્ટીને અસર કરી શકે છે. જૂના કે અધૂરા સરકારી રેકોર્ડ્સને કારણે વર્ષોથી નાગરિક બનેલા લોકો પણ મુશ્કેલીમાં મુકાઈ શકે છે. આ પ્રક્રિયા અમેરિકાની રાજ્ય-આધારિત ચૂંટણી પ્રણાલી હેઠળ થાય છે.

અમેરિકી શ્રમ વિભાગના PERM પ્રોગ્રામ અંગેના નિર્ણય પર ભારતના વિદેશ મંત્રાલયે (MEA) સત્તાવાર નિવેદન આપ્યું છે. મંત્રાલયે સ્પષ્ટ કર્યું કે PERM એ H-1B વીઝાથી અલગ છે અને PERM અરજીઓ સ્થગિત થવાથી H-1B વીઝા ધારકો પર સીધી અસર નહીં થાય, પરંતુ ગ્રીન કાર્ડ પ્રક્રિયા પર થોડી અસર પડી શકે છે. વિદેશ મંત્રાલયે પ્રતિભાની આપ-લે (Talent Mobility) બંને દેશોની અર્થવ્યવસ્થા માટે મહત્ત્વપૂર્ણ ગણાવી. અમેરિકી ઉપપ્રમુખ જેડી વેન્સ દ્વારા ભારતીયોને 'બંધવા મજુર' જેવા અપમાનજનક શબ્દોથી ઓળખાવવા પર MEA એ સખત વાંધો વ્યક્ત કર્યો છે, જે ઔપનિવેષિક વારસાની છાપ ધરાવે છે.

છેલ્લા બે દિવસના સતત ઘટાડા બાદ ભારતીય શેરબજારમાં આજે શુક્રવારે મોટી રિકવરી જોવા મળી. રોકાણકારોની ₹10 લાખ કરોડથી વધુની સંપત્તિ ધોવાઈ ગયા બાદ, BSE સેન્સેક્સ 900 પોઈન્ટથી વધુ અને NSE નિફ્ટી 300 પોઈન્ટથી વધુનો ઉછાળો નોંધાવ્યો. સેન્સેક્સ 71,776.67 પર ખુલ્યો અને 72,458.69 પર ટ્રેડ થઈ રહ્યો હતો, જ્યારે નિફ્ટી 22,314.95 પર ખુલ્યો અને 22,512.75 પર પહોંચ્યો. બજારમાં આ અચાનક ઉછાળા પાછળ પાંચ મુખ્ય કારણો જવાબદાર હોવાનું મનાય છે.

ઈરાનથી પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોના ગેરકાયદેસર વેપારમાં કથિત સંડોવણી બદલ અમેરિકાએ મુંબઈ સ્થિત બે ભારતીય કંપનીઓ, SSPL સોલ્યુશન્સ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ અને સમુદ્ર મરીન સર્વિસિસ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ, તેમજ પાંચ ભારતીય નાગરિકો પર પ્રતિબંધો લાદ્યા છે. આ કાર્યવાહી 'ઓપરેશન ઇકોનોમિક આઉટકાસ્ટ' હેઠળ ઈરાનને ભંડોળ પૂરું પાડતા અટકાવવાના પ્રયાસનો ભાગ છે. અમેરિકાએ ઈરાનને મદદ કરતી અન્ય ૧૭ કંપનીઓ અને તેમના ૧૭ 'ઘોસ્ટ વેસલ્સ' પર પણ પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. આ પગલાંથી ભારતીય વેપારી વર્ગમાં ચિંતા પ્રસરી છે.

અમેરિકી પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે 'અ ન્યૂ ગોલ્ડન એજ' સમિટ દરમિયાન માઇક્રોસોફ્ટના સીઈઓ સત્યા નડેલા, ટેસ્લા-સ્પેસએક્સના સીઈઓ એલન મસ્ક, ગૂગલના સહ-સંસ્થાપક સર્ગેઈ બ્રિન, એનવીડિયાના સીઈઓ જેન્સન હુઆંગ, એએમડીની સીઈઓ લિસા સૂ અને ડેલના સંસ્થાપક માઈકલ ડેલ સહિત છ ટેક દિગ્ગજોને દેશના સર્વોચ્ચ વૈજ્ઞાનિક સન્માનથી નવાજ્યા. ટ્રમ્પે એલન મસ્કને આધુનિક યુગના થોમસ એડિસન ગણાવી તેમની પ્રશંસા કરી. આ કાર્યક્રમ વિજ્ઞાન અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ના વિકાસને પ્રોત્સાહન આપવા યોજાયો હતો.

MCX વાયદા બજારમાં આજે સોના અને ચાંદીના ભાવમાં નોંધપાત્ર તેજી જોવા મળી છે. વૈશ્વિક આર્થિક ડેટા અને નીચા બોન્ડ યીલ્ડના કારણે કિંમતી ધાતુઓમાં ઉછાળો આવ્યો છે. સોનાના ભાવમાં 1300 રૂપિયાથી વધુનો વધારો થયો છે, જે 149610 રૂપિયાથી વધીને 150894 રૂપિયાના સ્તરે પહોંચ્યો છે. જ્યારે ચાંદીમાં 3000 રૂપિયાથી વધુનો ઉછાળો નોંધાયો છે, જે 221233 રૂપિયાથી વધીને 224269 રૂપિયાના સ્તરે પહોંચી ગઈ છે. આ તેજીથી રોકાણકારોમાં ખુશીનો માહોલ છે.

દુબઈથી તેલ અવીવ જતી ફ્લાયદુબઈની ફ્લાઇટમાં આતંકવાદી હુમલાનો પ્રયાસ નિષ્ફળ બનાવનાર ગુજરાતના પાઇલટ કેપ્ટન સ્મિત મચ્છરની બહાદુરીની પ્રશંસા થઈ રહી છે. આ ઘટનામાં ગંભીર રીતે ઘાયલ થયા છતાં, કેપ્ટન સ્મિતે 174 મુસાફરોના જીવ બચાવ્યા હતા. તેમની હિંમતથી પ્રભાવિત થઈને, ઇઝરાયલી-અમેરિકન સિંગર ઇતાય બેન્ડાએ શાહરૂખ ખાનની ફિલ્મ 'રબ ને બના દી જોડી'નું ગીત 'તુજે મેં રબ દિખ્તા હૈ' ગાઈને કેપ્ટન સ્મિતને સમર્પિત કર્યું છે. આ વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયો છે, જેમાં લોકો સિંગરના પ્રયાસની પ્રશંસા કરી રહ્યા છે. આ ઘટના 30 સપ્ટેમ્બર, 2026 ના રોજ બની હતી, જ્યારે કો-પાયલોટે કેપ્ટન સ્મિત પર હુમલો કર્યો હતો.

પાકિસ્તાનના સેના પ્રમુખ ફિલ્ડ માર્શલ અસીમ મુનીરે દેશના 4 મોટા પ્રાંતોને નાના હિસ્સાઓમાં વહેંચીને 12 થી 15 નવા પ્રાંત બનાવવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. આ પ્રસ્તાવનો ઉદ્દેશ્ય વસ્તી અને ભૌગોલિક અસંતુલનને દૂર કરવાનો અને વહીવટી કાર્યક્ષમતા વધારવાનો છે. હાલમાં, પંજાબ, સિંધ, ખૈબર પખ્તુનખ્વા અને બલુચિસ્તાન એમ 4 પ્રાંતો છે, જેમાં પંજાબની વસ્તી સૌથી વધુ છે. આ વિભાજનથી રાજકીય સત્તાનું સંતુલન બદલાઈ શકે છે અને કેન્દ્ર સરકારનો પ્રભાવ વધી શકે છે. જોકે, ખૈબર પખ્તુનખ્વા અને બલુચિસ્તાનમાં ચાલી રહેલી અશાંતિ વચ્ચે આ પ્રસ્તાવ પાકિસ્તાન માટે જોખમી સાબિત થઈ શકે છે.

ભારતીય શેરબજારમાં સતત બે દિવસની વેચવાલી બાદ આજે તેજી જોવા મળી રહી છે. સવારે 9:30 વાગ્યે, સેન્સેક્સ 424.35 પોઈન્ટ વધીને 72,017.59 પર ખુલ્યો, જ્યારે નિફ્ટી 138.15 પોઈન્ટ ઘટીને 22,369.95 પર ખુલ્યો. ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ઘટાડો અને યુએસ બોન્ડ યીલ્ડમાં નરમાઈથી બજારને રાહત મળી છે. જોકે, એશિયન બજારોમાં નબળાઈ જોવા મળી રહી છે. TCS અને Infosys જેવા IT શેરો પર ધ્યાન રહેશે કારણ કે યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ લેબરે PERM પ્રોગ્રામ હેઠળ કેટલીક IT કંપનીઓને સસ્પેન્ડ કરી છે.

ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે ચાલી રહેલા સંઘર્ષમાં યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ (US) ને મોટો ફટકો પડ્યો છે. કોંગ્રેસનલ રિસર્ચ સર્વિસ (CRS) ના રિપોર્ટ મુજબ, ઓછામાં ઓછા 81 અમેરિકન સૈન્ય વિમાનો અને ડ્રોન નષ્ટ અથવા ક્ષતિગ્રસ્ત થયા છે. આ નુકસાનમાં 45 MQ-9 રીપર ડ્રોન, 12 F-15E સ્ટ્રાઈક ઈગલ જેટ, 7 KC-135 સ્ટ્રેટોટેંકર અને 1 F-35A સ્ટીલ્થ ફાઈટર જેટનો સમાવેશ થાય છે. આ સૈન્ય નુકસાન અને રાજકીય દબાણને કારણે, અમેરિકન પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આગામી 3 નવેમ્બરની મિડ-ટર્મ ચૂંટણીઓ પૂર્ણ ન થાય ત્યાં સુધી ઈરાન પર નવા સૈન્ય હુમલા સ્થગિત કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.

યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં લગભગ 90 વર્ષ બાદ જાહેર મૃત્યુદંડની સજાનું પુનરાગમન થઈ રહ્યું છે. 2009માં ફોર્ટ હૂડ લશ્કરી બેઝ પર 13 લોકોની હત્યા કરનાર પૂર્વ આર્મી ઓફિસર મેજર નિદાલ મલિક હસનને 3 ડિસેમ્બરે ફાયરિંગ સ્ક્વોડ દ્વારા મૃત્યુદંડ આપવામાં આવશે. આ સમગ્ર પ્રક્રિયાનું ટેલિવિઝન પર લાઈવ સ્ટ્રીમિંગ કરવામાં આવશે, જે અમેરિકામાં લગભગ એક સદી પહેલાં બંધ કરાયેલી પ્રથા છે. આ પ્રકારની જાહેર ફાંસી હાલમાં માત્ર ઈરાન, ઉત્તર કોરિયા જેવા દેશોમાં જોવા મળે છે. આ ઘટના યુએસ મિલિટરી બેઝ પર થયેલા સૌથી ઘાતક હુમલાઓ પૈકી એક હતી.

અમેરિકાના વહીવટીતંત્રે કોગ્નિઝન્ટ (Cognizant), ઇન્ફોસિસ (Infosys), ટીસીએસ (TCS), વિપ્રો (Wipro), એચસીએલ (HCL), કેપજેમિની (Capgemini), માઇક્રોસોફ્ટ (Microsoft) અને એડોબ (Adobe) જેવી આઠ મોટી IT કંપનીઓને પરમેનન્ટ લેબર સર્ટિફિકેશન (PERM) પ્રોગ્રામમાંથી સસ્પેન્ડ કરી દીધી છે. આ નિર્ણયથી અમેરિકામાં નોકરી કરતા ભારતીય વ્યાવસાયિકો માટે ગ્રીન કાર્ડ મેળવવાની પ્રક્રિયામાં અવરોધ ઊભો થયો છે. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રનો આરોપ છે કે કેટલીક કંપનીઓ વિઝા સિસ્ટમનો દુરુપયોગ કરી રહી છે. આ કાર્યવાહીની H-1B વિઝા પર સીધી અસર નહીં થાય, પરંતુ PERM અરજીઓ પર અસર પડશે.

ઈરાન સમર્થિત હુથીઓ દ્વારા સાઉદી મથકો પર હુમલાના અહેવાલ બાદ ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ૧૦૫ ડોલર પાર પહોંચ્યા છે. આ સાથે અમેરિકી ડોલર સામે ભારતીય રૂપિયો પણ ૯૭ની સપાટી તોડી નવા ઐતિહાસિક નીચા સ્તરે પહોંચ્યો છે. રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા દ્વારા રેપો રેટમાં ૦.૨૫%નો વધારો અને નબળા ચોમાસાના સંકેતોને કારણે ભારતીય શેરબજારમાં ભારે કડાકો બોલાયો હતો. રોકાણકારોની સંપત્તિમાં એક દિવસમાં રૂ.૧૦ લાખ કરોડનું ધોવાણ થયું હતું. સેન્સેક્સ ૧૦૪૫.૪૬ પોઈન્ટ ઘટીને ૭૧૫૯૩.૨૪ અને નિફ્ટી ૩૭૧.૨૫ પોઈન્ટ ઘટીને ૨૨૨૩૧.૮૦ પર બંધ રહ્યા હતા.

ઈઝરાયલના રાષ્ટ્રપતિ ઈસાક હર્ઝોગે ભારતીય પાયલટ કેપ્ટન સ્મિત મચ્છરને દેશના સર્વોચ્ચ નાગરિક વીરતા પુરસ્કાર 'પ્રેસિડેન્શિયલ એવોર્ડ ફોર સિવિલ હિરોઈઝમ' થી સન્માનિત કરવાની જાહેરાત કરી છે. ગયા સપ્તાહે ફ્લાયદુબઈની ફ્લાઈટ FZ1073 માં, કો-પાયલટ દ્વારા થયેલા પ્રાણઘાતક હુમલા છતાં, ગંભીર રીતે ઘવાયેલા કેપ્ટન મચ્છરે 174 મુસાફરોના જીવ બચાવી સાઉદી અરેબિયામાં વિમાનનું સુરક્ષિત ઈમરજન્સી લેન્ડિંગ કરાવ્યું હતું. રાષ્ટ્રપતિ હર્ઝોગે તેમની અસાધારણ બહાદુરી અને સૂઝબૂઝની પ્રશંસા કરી હતી. આ એવોર્ડ 7 ઓક્ટોબરના હુમલા બાદ શરૂ કરાયો છે. વડાપ્રધાન નેતન્યાહૂએ પણ કેપ્ટન મચ્છરને 'હીરો' ગણાવી સ્વતંત્રતા દિન સમારોહનું નિમંત્રણ આપ્યું.

અમેરિકાએ ઈરાન સાથે ગેરકાયદેસર રીતે પેટ્રોલિયમ પેદાશોનો વેપાર કરતી મુંબઈ સ્થિત બે કંપનીઓ, 'SSPL સોલ્યુશન્સ પ્રાઈવેટ લિમિટેડ' અને 'સમુદ્ર મરીન સર્વિસીસ પ્રાઈવેટ લિમિટેડ', તેમજ આ કંપનીઓ સાથે સંકળાયેલા પાંચ ભારતીય નાગરિકો પર કડક પ્રતિબંધો લાદ્યા છે. અમેરિકાના વિદેશ મંત્રાલયે આરોપ મૂક્યો છે કે આ કંપનીઓએ ઈરાનથી પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોની આયાતમાં મદદ કરીને ઈરાની તંત્રને લાખો ડોલર પહોંચાડ્યા હતા. આ કાર્યવાહી 'ઓપરેશન ઈકોનોમિક આઉટકાસ્ટ' હેઠળ કરવામાં આવી છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય ઈરાનની ઓઈલ કમાણી પર બ્રેક મારી તેની આર્થિક અને સૈન્ય તાકાતને નબળી પાડવાનો છે. આ સાથે, 17 આંતરરાષ્ટ્રીય જહાજો અને તુર્કિયે તથા UAEની કેટલીક કંપનીઓ પર પણ પ્રતિબંધ મુકાયો છે.

રિઝર્વ બેન્ક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) દ્વારા રેપો રેટમાં ૦.૨૫ ટકાનો વધારો કરવામાં આવ્યો છે. આના પરિણામે, બેન્કોના માર્જિનમાં ટૂંકા ગાળા માટે વધારો થવાની શક્યતા છે, ખાસ કરીને જે બેન્કોની લોનનો મોટો હિસ્સો એક્સટર્નલ બેન્ચમાર્ક સાથે જોડાયેલો છે. થાપણ દરોની સરખામણીમાં લોનના દરોમાં ઝડપી વધારો થવાની સંભાવનાને કારણે બેન્કોના માર્જિનમાં વિસ્તરણની ધારણા છે. ખાનગી ક્ષેત્રની મોટી બેન્કો પોલિસી રેટ સાથે જોડાયેલી લોનનો ઊંચો હિસ્સો ધરાવે છે, જેના દરોમાં વારંવાર ફેરફાર થાય છે. હાલમાં FCNR-B ડિપોઝિટ સ્કીમને કારણે બેન્કોમાં લિક્વિડિટી ઊંચી છે, તેથી થાપણો મેળવવા આક્રમકતાની જરૂર નથી.

કચ્છની વિશ્વવિખ્યાત પરંપરાગત હસ્તકળા ‘અજરખ પ્રિન્ટિંગ’ હવે જાપાનના ઓસાકા ખાતે યોજાનારા ‘15મા કોબે ઈન્ડિયા મેળા’ માં પ્રદર્શિત થશે. ધમડકાના રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર વિજેતા કસબી ખત્રી ઈબ્રાહિમ ઈશાભાઈ જાપાનમાં બ્લોક પ્રિન્ટિંગનું જીવંત પ્રદર્શન કરશે. આ મેળાનું આયોજન ઓસાકા-કોબે સ્થિત ભારતના કોન્સ્યુલેટ જનરલ દ્વારા કરાયું છે, જેમાં કેન્દ્રીય કાપડ મંત્રાલય અને EPCH નો સહયોગ છે. ખત્રી ઈબ્રાહિમ ઈશાભાઈ, જેઓ 2007ના નેશનલ એવોર્ડ વિજેતા છે, તેઓ જાપાનીઝ નાગરિકો અને આંતરરાષ્ટ્રીય ખરીદદારોને આ પ્રાચીન કળાથી પરિચિત કરાવશે. આ પ્રસંગે જમ્મુ-કાશ્મીરના કારીગર પણ તેમની કળાનું પ્રદર્શન કરશે.

રિઝર્વ બેંકની કડક નીતિ, વિદેશી રોકાણકારોની સતત વેચવાલી અને ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં વૃદ્ધિ જેવા કારણોસર ભારતીય શેરબજારમાં આજે મોટો ઘટાડો નોંધાયો હતો. સેન્સેક્સ ૧૦૪૫ પોઈન્ટ અને નિફ્ટી ૩૭૧ પોઈન્ટ તૂટ્યા હતા, જેના કારણે રોકાણકારોની સંપત્તિમાં આશરે રૂ. ૧૦.૦૧ લાખ કરોડનું ધોવાણ થયું હતું. વૈશ્વિક બજારોમાંથી મળેલા નબળા સંકેતો અને યુએસમાં ઊંચા બોન્ડ યીલ્ડ પણ આ ઘટાડા માટે જવાબદાર હતા. આ ઘટાડાને પગલે સેન્સેક્સ ૭૧,૫૯૩ અને નિફ્ટી ૨૨,૨૩૧ પર બંધ રહ્યા હતા.

યમનના હુથી બળવાખોરોએ સાઉદી અરેબિયાના આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટ પર બેલિસ્ટિક મિસાઇલો અને ડ્રોનથી હુમલા કર્યા છે. આ હુમલાઓમાં અનેક નાગરિકોના મોત થયા છે અને ૨૮ લોકો ઘાયલ થયા છે. હુમલાના કારણે એરપોર્ટ બંધ કરવાની ફરજ પડી હતી અને આંતરરાષ્ટ્રીય વિમાન વ્યવહારને પણ મોટો ફટકો પડ્યો છે. સાઉદી વિશ્વનું સૌથી મોટું ઓઇલ એક્સ્પોર્ટર હોવાથી તેના પરના હુમલાના લીધે ક્રૂડ ઓઇલમાં પણ ઉછાળો નોંધાયો છે. ભારત સરકારે સાઉદીમાં રહેતા ભારતીયોને સાવચેતી રાખવાની ચેતવણી જારી કરી છે.

મુંબઈ ઝવેરી બજારમાં સોના-ચાંદીના ભાવમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો છે, જ્યારે પ્લેટીનમના ભાવમાં ફરી વધારો થયો છે. વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ૫% નો ઉછાળો આવતાં તે ૧૦૫ ડોલર પ્રતિ બેરલને પાર કરી ગયું છે. અમેરિકામાં ક્રૂડનો સ્ટોક ઘટવા અને વાવાઝોડાના કારણે ઉત્પાદન ઘટવાના અહેવાલો છે. ચીન દ્વારા સપ્ટેમ્બરમાં ૨૩ ટન સોનાની ખરીદી કરવામાં આવી છે, જે છેલ્લા ૩ વર્ષનો રેકોર્ડ છે. રશિયાનું તેલ મોંઘુ થતાં ભારતીય ઈમ્પોર્ટરો મધ્ય-પૂર્વ તરફ વળી રહ્યા છે.

ભારતીય શેરબજારમાં RBIની નાણાકીય નીતિ જાહેર થયા બાદ સાવચેતીનું વલણ જોવા મળ્યું, જેમાં રેપો રેટમાં 25 બેસિસ પોઈન્ટનો વધારો કરીને 5.50% કરાયો છે અને નીતિ વલણને "કેલિબ્રેટેડ ટાઇટનિંગ" તરફ વાળવામાં આવ્યું છે. આ નિર્ણયને પગલે વ્યાજદર આધારિત ક્ષેત્રો જેવા કે બેન્કિંગ, એનબીએફસી, રિયલ્ટી અને ઓટોમાં વેચવાલીનું દબાણ વધ્યું હતું. અગાઉના સત્રોમાં થયેલી તેજી બાદ રોકાણકારોએ નફાવસૂલી કરતાં સેન્સેક્સ અને નિફ્ટીમાં ઘટાડો નોંધાયો હતો. જોકે, બેન્કિંગ શેરોમાં નીચલા સ્તરે ખરીદી આવતા બજારનો ઘટાડો મર્યાદિત રહ્યો હતો. FIIs ની સતત વેચવાલી અને ક્રૂડ ઓઈલના ઊંચા ભાવ બજાર માટે ચિંતાનો વિષય બન્યા છે.

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ વચ્ચે વોશિંગ્ટનમાં થયેલી મુલાકાત મિત્રતાની નહીં, પરંતુ ટકરાવને નિયંત્રિત રાખીને પોતાના હિતો મહત્તમ મેળવવાની રાજદ્વારી કળા દર્શાવે છે. બંને દેશો વચ્ચે વેપારયુદ્ધ, ટેકનોલોજી, તાઇવાન અને સૈન્ય શક્તિ જેવી બાબતોમાં સ્પર્ધા ચાલી રહી છે. આ મુલાકાતમાં બંને દેશોએ આર્થિક અને વેપાર ક્ષેત્રે લગભગ 30 અબજ ડોલરના પરસ્પર ટેરિફ ઘટાડાની વ્યવસ્થા આગળ વધારવા સંમતિ થઈ. જોકે, આ સમજૂતીઓ સ્પર્ધાનો અંત નથી, પરંતુ તેને મેનેજ કરવાનો પ્રયાસ છે. સીધી અથડામણ બંને માટે નુકસાનકારક બની શકે છે. ટ્રમ્પની transactional diplomacy અને તાઇવાન મુદ્દો આ મુલાકાતના મુખ્ય પાસાં હતા.