વર્ષ 2026 માટેનો અર્થશાસ્ત્રનો નોબેલ મેમોરિયલ પુરસ્કાર અમેરિકી અર્થશાસ્ત્રીઓ રોબર્ટ ઈ. હૉલ અને માઇકલ વુડફોર્ડને સંયુક્ત રીતે આપવામાં આવ્યો છે. મેક્રો-ઇકોનોમિક સ્થિરતામાં તેમના 'માઇક્રો-ઇકોનોમિક' પાયા પરના અભૂતપૂર્વ થિયરી બદલ તેમને આ સન્માન મળ્યું છે. તેમના સંશોધને વિશ્વભરની સેન્ટ્રલ બૅંકો અને સરકારો માટે આર્થિક મોડેલોને મજબૂત સૈદ્ધાંતિક પાયો પૂરો પાડ્યો છે. રોબર્ટ હૉલ સ્ટેનફોર્ડ યુનિવર્સિટી અને માઇકલ વુડફોર્ડ કોલંબિયા યુનિવર્સિટી સાથે જોડાયેલા છે. આ પુરસ્કારની ઇનામી રકમ 1.2 કરોડ સ્વીડિશ ક્રોનોર છે.

અમેરિકાના પ્રેસિડેન્ટ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચે એનર્જી સીઝફાયર કરાવ્યું છે, જે અમેરિકાની રશિયા પાસેથી ઓઇલ ખરીદવાની ડીલ સાથે જોડાયેલું છે. આ નિર્ણયને કારણે ટ્રમ્પ પર 'ડબલ સ્ટાન્ડર્ડ' અપનાવવાનો આરોપ લાગી રહ્યો છે, કારણ કે અમેરિકાએ એક તરફ રશિયા પાસેથી ઓઇલ ખરીદનારા દેશો પર પ્રતિબંધોની વાત કરી છે, તો બીજી તરફ પોતે જ રશિયા પાસેથી ઓઇલ ખરીદવાનો કરાર કર્યો છે. યુક્રેન અને રશિયાના નેતાઓ પણ આ સીઝફાયર અંગે સ્પષ્ટ નથી, અને ઘણા નિષ્ણાતો માને છે કે આ લાંબુ ટકશે નહીં. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ટ્રમ્પના નિર્ણયોની ટીકા થઈ રહી છે.

વિશ્વબેંકના 'પૉવર્ટી એન્ડ ઇનઇક્વાલિટી પ્લેટફોર્મ'ના તાજા ડેટા મુજબ, વિશ્વના કેટલાક સૌથી સમૃદ્ધ દેશોના સૌથી ગરીબ 10 ટકા લોકોની આવક ભારતના સૌથી ધનિક 10 ટકા લોકો કરતાં પણ વધુ છે. અહેવાલ દર્શાવે છે કે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, કેનેડા, જર્મની અને ઑસ્ટ્રેલિયા જેવા દેશોમાં ગરીબ વર્ગની દૈનિક આવક ભારતના ટોચના 10% અમીરોની દૈનિક આવક કરતાં ઘણી વધારે છે. ભારતમાં મહિને 80,000 રૂપિયા કમાનાર વ્યક્તિ ટોચના 10% માં આવે છે, તેમ છતાં તેમનું જીવનધોરણ વિકસિત દેશોના ગરીબ વર્ગ કરતાં નીચું છે. આ ભારતની આર્થિક વ્યવસ્થા અને ઉત્પાદકતા સામે મોટો પડકાર છે.

બલૂચ લિબરેશન આર્મી (BLA)એ પાકિસ્તાનના ગ્વાદર જિલ્લાના જિવાણીમાં બે બોટ પર હુમલો કરીને પાકિસ્તાની કૉસ્ટ ગાર્ડના 13 જવાનોને માર્યા ગયાનો દાવો કર્યો છે. BLAની દરિયાઈ ઈકાઈ, હમ્માલ મેરીટાઈમ ડિફેન્સ ફોર્સ (HMDF)એ આ ઓપરેશન પાર પાડ્યું છે. BLAના પ્રવક્તા જીયંદ બલૂચના જણાવ્યા અનુસાર, સંગઠને 13 એપ્રિલ 2026ના રોજ પોતાની મેરીટાઈમ વિંગની સ્થાપના કરી હતી અને આ તેનું પ્રથમ મોટું દરિયાઈ ઓપરેશન હતું. આ હુમલો ગ્વાદર પોર્ટ વિવાદ અને ચીનના BRI પ્રોજેક્ટના સંદર્ભમાં મહત્વનો છે, જ્યાં સ્થાનિક બલૂચોમાં નારાજગી પ્રવર્તી રહી છે.

ભારતીય નાવિકોને લઈ જતા બે વ્યાપારી જહાજો પર થયેલા હુમલા બાદ, ભારતના વિદેશ મંત્રાલયે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં વાણિજ્યિક જહાજો પર વારંવાર થતા હુમલાઓની નિંદા કરી છે. MT PETRO DOLPHIN પર ડ્રોન હુમલામાં બે ભારતીય ખલાસીઓ ગુમ થયા હતા, જ્યારે MT VALTHERA પર થયેલા હુમલામાં તમામ 11 ભારતીય ખલાસીઓ સુરક્ષિત છે. ભારતે તણાવ ઓછો કરવા અને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા અનુસાર નેવિગેશનની સ્વતંત્રતા સુનિશ્ચિત કરવા પર ભાર મૂક્યો.

સાઉદી અરેબિયાની રાજધાની રિયાધના કિંગ ખાલિદ આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટ પર થયેલા જીવલેણ મિસાઇલ હુમલાના નવા CCTV ફૂટેજ સામે આવ્યા છે. 10 ઓક્ટોબર, શનિવારે થયેલા આ હુમલામાં 13 લોકોનાં મોત થયાં હતાં અને 300થી વધુ લોકો ઘાયલ થયા હતા. મૃતકોમાં હૈદરાબાદના IT પ્રોફેશનલ મોહમ્મદ યુસુફનો સમાવેશ થાય છે, જેઓ ઉમરાહ માટે પરિવાર સાથે જઈ રહ્યા હતા. તેમની પત્ની અને બે બાળકો પણ ઘાયલ થયા છે. ભારતીય દૂતાવાસે અસરગ્રસ્તોને મદદની ખાતરી આપી છે. ઘટના બાદ એરપોર્ટ બંધ કરાયો હતો અને શાળાઓમાં ઓનલાઇન અભ્યાસ શરૂ કરાયો હતો. યમનના હૂતી બળવાખોરો દ્વારા આવા હુમલાઓ અગાઉ પણ થયા છે.

ઉત્તર સુદાનમાં સોનાની ખાણો પર થયેલા ભીષણ હવાઈ હુમલામાં ઓછામાં ઓછા 72 ગરીબ શ્રમિકોના મોત થયા છે. સ્થાનિક માનવાધિકાર સંગઠન 'ઇમરજન્સી લોયર્સ' અનુસાર, આ હુમલા માટે ઈજિપ્તની વાયુસેનાને જવાબદાર ઠેરવવામાં આવી છે, જે આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાનું ઉલ્લંઘન છે. જોકે, ઈજિપ્ત તરફથી કોઈ સત્તાવાર પ્રતિક્રિયા આવી નથી. સુદાનમાં ચાલી રહેલા ગૃહયુદ્ધને કારણે લોકો સોનાની તસ્કરી તરફ વળ્યા છે, જે સંઘર્ષરત જૂથો માટે આવકનો મુખ્ય સ્ત્રોત બન્યું છે. આ ઘટનાઓ વચ્ચે, ડ્રોન હુમલાઓ સામાન્ય નાગરિકો માટે જીવલેણ સાબિત થઈ રહ્યા છે.

ભારતીય નૌકાદળના બે અગ્રણી જહાજો, INS સહ્યાદ્રી અને INS ત્રિશૂલ, આંતરરાષ્ટ્રીય યુદ્ધાભ્યાસમાં ભાગ લેવા માટે અનુક્રમે રશિયા અને યુનાઇટેડ કિંગડમ પહોંચ્યા છે. INS સહ્યાદ્રી 13 થી 18 ઓક્ટોબર દરમિયાન રશિયાના વ્લાદિવોસ્તોકમાં 'ઇન્દ્ર-2026' દ્વિપક્ષીય નૌકાભ્યાસમાં ભાગ લેશે, જેનો ઉદ્દેશ્ય દરિયાઈ સહયોગ વધારવાનો છે. બીજી તરફ, INS ત્રિશૂલ 8 થી 15 ઓક્ટોબર દરમિયાન યુકેના પ્લાયમાઉથ ખાતે રોયલ નેવી સાથે 'કોંકણ-26' યુદ્ધાભ્યાસમાં ભાગ લેશે. આ બંને યુદ્ધાભ્યાસ ભારતની MAHASAGAR વિઝન અને બંને દેશો વચ્ચેના સંરક્ષણ સંબંધોને મજબૂત બનાવશે.

સુદાનના ઉત્તર ભાગમાં ઈજિપ્તની સરહદ નજીક આવેલી એક સોનાની ખાણ પર થયેલા મિસાઈલ હુમલામાં ઓછામાં ઓછા 72 લોકોના મોત થયા છે અને અનેક ઘાયલ થયા છે. સુદાનના અધિકારીઓએ આ હુમલા માટે ઈજિપ્તીયન વાયુસેનાને જવાબદાર ઠેરવી છે, જે આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાનું ઉલ્લંઘન હોવાનું જણાવ્યું છે. જોકે, ઈજિપ્ત તરફથી કોઈ સત્તાવાર પ્રતિક્રિયા આવી નથી. સુદાનમાં ગૃહયુદ્ધ વચ્ચે સોનાની ગેરકાયદેસર દાણચોરી આવકનો મોટો સ્ત્રોત બની ગઈ છે, જેના કારણે આવા સંઘર્ષો સર્જાઈ રહ્યા છે.

જિબૂતી નજીક દરિયામાં 300થી વધુ શરણાર્થીઓને લઈ જતી બોટ ડૂબી જતાં 15 બાળકો સહિત ઓછામાં ઓછા 139 લોકોના મોત થયા છે. 8-9 ઓક્ટોબરની મધ્યરાત્રિએ બનેલી આ દુર્ઘટનામાં 82 લોકોને બચાવી લેવાયા છે, જ્યારે 84 લોકો હજુ લાપતા છે. IOMના જણાવ્યા અનુસાર, આ શરણાર્થીઓ જિબૂતીથી યમન થઈને ગલ્ફ દેશોમાં રોજગારીની શોધમાં જઈ રહ્યા હતા. સ્થાનિક સત્તાધીશો અને રાહત ટીમો દ્વારા બચાવ અને શોધખોળ અભિયાન ચાલુ છે, તેમજ જીવિત બચેલા લોકોને તબીબી સહાય અને મૃતકોના અંતિમ સંસ્કારની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી રહી છે.

ઉત્તર કોરિયાએ તેના પૂર્વીય સમુદ્રી ક્ષેત્ર તરફ અનેક બેલિસ્ટિક મિસાઇલો છોડીને પ્રદેશમાં નવો તણાવ ઊભો કર્યો છે. દક્ષિણ કોરિયાના 'જોઇન્ટ ચીફ્સ ઓફ સ્ટાફ' (JCS) અનુસાર, આ મિસાઇલો પ્યોંગયાંગની આસપાસના વિસ્તારમાંથી છોડવામાં આવી હતી. જાપાનના સંરક્ષણ મંત્રાલયે જણાવ્યું કે ઓછામાં ઓછી બે બેલિસ્ટિક મિસાઇલો જાપાનના વિશિષ્ટ આર્થિક ક્ષેત્ર (EEZ) ની બહાર સમુદ્રમાં પડી હતી. આ પરીક્ષણ દક્ષિણ કોરિયા દ્વારા તેના પ્રથમ સ્વદેશી હાઇપરસોનિક હથિયારના સફળ ફ્લાઇટ ટેસ્ટના થોડા દિવસો બાદ થયું છે. ઉત્તર કોરિયા સતત પોતાની શસ્ત્ર સામગ્રી વિસ્તારી રહ્યું છે અને નેતા કિમ જોંગ ઉન અમેરિકા અને દક્ષિણ કોરિયાની વાટાઘાટોની ઓફરો ફગાવી રહ્યા છે.

માઇક્રોસોફ્ટના CEO સત્ય નડેલાએ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI)ના વધતા ઉપયોગ સાથે સંકળાયેલા જોખમો અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. તેમણે જણાવ્યું કે AI સિસ્ટમ પર આંખ બંધ કરીને ભરોસો કરવો જોખમી બની શકે છે, કારણ કે તેમાં ભૂલો થવાની કે હેકિંગ જેવી સુરક્ષા સમસ્યાઓ ઊભી થવાની શક્યતા રહે છે. નડેલાએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે AI સિસ્ટમમાં ઇમરજન્સી બ્રેક જેવી સુવિધા હોવી જોઈએ, જેથી જરૂર પડ્યે માનવ દ્વારા તેને તાત્કાલિક રોકી શકાય. તેમણે AIની કામગીરીનો રેકોર્ડ રાખવા, પારદર્શિતા અને જવાબદારી સુનિશ્ચિત કરવા પર પણ ભાર મૂક્યો.

ઓમાનના સોહર એન્કોરેજ નજીક એમટી પેટ્રો ડોલ્ફિન (MT Petro Dolphin) નામના ઓઈલ ટેન્કર પર ડ્રોન હુમલો થયો છે. આ ટેન્કરમાં સવાર 11 ભારતીય ક્રૂ મેમ્બર્સમાંથી 9ને સુરક્ષિત બચાવી લેવાયા છે, પરંતુ 2 હજુ ગુમ છે. કેન્દ્રીય મંત્રી સર્બાનંદ સોનોવાલે આ માહિતી આપી છે. ઓમાન સ્થિત ભારતીય દૂતાવાસ પરિસ્થિતિ પર નજર રાખી રહ્યું છે અને સ્થાનિક અધિકારીઓ સાથે સંપર્કમાં છે. આ ઘટના હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં વધતી સુરક્ષા ચિંતાઓ વચ્ચે બની છે.

યમનમાં હૂથી બળવાખોરોના વધતા હુમલા વચ્ચે ઈરાને સાઉદી અરેબિયા, પાકિસ્તાન અને તૂર્કિયેને ચેતવણી આપી છે. 'મક્કા સંરક્ષણ કરાર' હેઠળ સાઉદીને મદદ કરવા પાકિસ્તાન કે તૂર્કિયે કાર્યવાહી કરે તો તેના પરિણામો ગંભીર આવશે તેમ ઈરાને જણાવ્યું છે. ઈરાનના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તાએ પાકિસ્તાન દ્વારા સૈનિકો મોકલવાની અફવાઓને નકારી કાઢી હતી. બીજી તરફ, ઈરાને યુએનમાં શાંતિ પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો હતો, પરંતુ અમેરિકાના અસ્પષ્ટ જવાબને કારણે તેને ફગાવી દીધો છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ નજીક ટેન્કરમાં વિસ્ફોટ અને અમેરિકન ફાઈટર જેટ દ્વારા કાર્ગો શિપ પર હુમલા જેવી ઘટનાઓ બની છે.

બલુચિસ્તાનના ગ્વાદર જિલ્લામાં બલોચ લિબરેશન આર્મી (BLA) એ પાકિસ્તાન કોસ્ટ ગાર્ડની બે પેટ્રોલિંગ બોટ પર મોટો દરિયાઈ હુમલો કર્યો છે. BLA ના દાવા મુજબ, આ હુમલામાં 13 પાકિસ્તાની કોસ્ટ ગાર્ડ સૈનિકો માર્યા ગયા છે. BLA ની ખાસ દરિયાઈ પાંખ ‘હમ્મલ મેરીટાઇમ ડિફેન્સ ફોર્સ’ (HMDF) દ્વારા આ હુમલો કરવામાં આવ્યો છે. ગ્વાદર બંદર ચીનના ‘બેલ્ટ એન્ડ રોડ ઇનિશિયેટિવ’ (BRI) અને CPEC પ્રોજેક્ટ હેઠળ મહત્વનું છે, પરંતુ સ્થાનિક બલોચ સમુદાય તેનો વિરોધ કરી રહ્યો છે. વિકાસના દાવા છતાં સ્થાનિકોને રોજગારી કે લાભ મળતો નથી, જેના કારણે BLA જેવા સંગઠનો હુમલાઓ કરી રહ્યા છે.

સાઉદી અરેબિયાની રાજધાની રિયાધમાં કિંગ ખાલિદ આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટ પર થયેલા મિસાઇલ હુમલામાં એક ભારતીય નાગરિકનું સારવાર દરમિયાન મોત થયું છે, જ્યારે અન્ય 10 ભારતીયો ઘાયલ થયા છે. યમનમાં હુથી બળવાખોરો દ્વારા કરાયેલા આ હુમલામાં એરપોર્ટ નજીક ક્રુઝ મિસાઇલને નષ્ટ કરાઈ હતી. આ ઘટનાને પગલે ભારત અને સાઉદી અરેબિયા વચ્ચેની કેટલીક ફ્લાઇટ્સ, ખાસ કરીને કોચીન ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ લિમિટેડ (CIAL) થી સાઉદી શહેરો વચ્ચેની 10 ફ્લાઇટ્સ રદ કરવામાં આવી છે. વિદેશ મંત્રી ડૉ. એસ. જયશંકરે ભારતીય દૂતાવાસ દ્વારા મદદ પૂરી પાડવાની ખાતરી આપી છે.

યમનના હૂથી વિદ્રોહીઓએ સાઉદી અરેબિયાની રાજધાની રિયાધ સ્થિત કિંગ ખાલિદ ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ પર સતત બીજા દિવસે ખતરનાક મિસાઈલ હુમલો કર્યો છે. આ હુમલામાં એક પાકિસ્તાની નાગરિકનું મોત થયું છે અને 11 અન્ય લોકો ઘાયલ થયા છે. હુમલા સમયે મોટી સંખ્યામાં ઉમરાહ યાત્રાળુઓ ફ્લાઇટની રાહ જોઈ રહ્યા હતા, જેના કારણે એરપોર્ટ પર અફરાતફરી મચી ગઈ હતી. રિયાધ એરપોર્ટ 24 કલાક માટે બંધ રાખવામાં આવ્યું છે. આ ઉપરાંત, દમ્મામ એરપોર્ટ પર પણ હુમલાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે, જ્યાં સાઉદી ગઠબંધન સેનાએ એક ડ્રોન તોડી પાડ્યું છે.

સાઉદી અરેબિયામાં હૂતી હુમલામાં એક ભારતીય નાગરિકના મૃત્યુ બાદ, રિયાધ સ્થિત ભારતીય દૂતાવાસે ત્યાં રહેતા ભારતીયો માટે નવી એડવાઈઝરી જાહેર કરી છે. આ એડવાઈઝરીમાં ભારતીયોને ઘરની અંદર રહેવા અને પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને સતર્ક રહેવાની સલાહ આપવામાં આવી છે. શનિવારે રિયાધ એરપોર્ટ પર થયેલા મિસાઇલ હુમલામાં કુલ 12 લોકો માર્યા ગયા હતા અને 309 ઘાયલ થયા હતા, જેમાં 11 ભારતીયોનો સમાવેશ થાય છે. ઘાયલ થયેલા એક ભારતીયનું રવિવારે મૃત્યુ થયું હતું. દૂતાવાસે પીડિત પરિવારના સંપર્કમાં હોવાની અને મૃતદેહ વતન પરત લાવવામાં મદદ કરવાની ખાતરી આપી છે.

પાકિસ્તાનમાં રાજકીય અસ્થિરતા વધી રહી છે. રવિવારે, રાષ્ટ્રપતિ આસિફ અલી ઝરદારીએ ખૈબર પ્રાંતમાં ઇમરાન ખાનની પાર્ટી (PTI) ની સરકારને ભંગ કરીને રાષ્ટ્રપતિ શાસન લાગુ કર્યું છે. આ નિર્ણય બાદ PTIના તમામ અધિકારો છીનવી લેવાયા છે. વડાપ્રધાન શહબાઝ શરીફની સરકારે દલીલ કરી છે કે ખૈબરમાં આતંકવાદ વધી રહ્યો છે અને PTI સરકાર તેને રોકવામાં નિષ્ફળ રહી છે. આ પગલાં બાદ ખૈબરના મુખ્યમંત્રી સોહૈલ આફ્રિદી સહિત અનેક નેતાઓની ધરપકડ કરવામાં આવી છે. આગામી છ મહિના સુધી પ્રાંતમાં ચૂંટણી નહીં યોજાય અને શાસન રાજ્યપાલના હાથમાં રહેશે. બીજી તરફ, PTI સમર્થકો ઇમરાન ખાનને છોડવાની માંગ સાથે રેલીઓ કરી રહ્યા છે.

અમેરિકન પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા રશિયા પાસેથી ડીઝલની ખરીદી માટે તેના પરના પ્રતિબંધો હટાવવાના નિર્ણયનો અમેરિકામાં જ વિરોધ શરૂ થયો છે. રિપબ્લિકન સાંસદ બ્રાયન ફિટ્ઝપૈટ્રિકે આ નિર્ણયને રોકવા માટે 'રોનાલ્ડ રીગન પીસ થ્રુ સ્ટ્રેન્થ એક્ટ' નામનું દ્વિપક્ષીય બિલ રજૂ કરવાની જાહેરાત કરી છે, જેને રિપબ્લિકન સાંસદ ડોન બેકનનું પણ સમર્થન મળ્યું છે. આ બિલ ગૃહમાં મતદાન માટે લાવવાની વિશેષ પ્રક્રિયા અપનાવાશે. અમેરિકન સાંસદોનું માનવું છે કે રશિયા પર પ્રતિબંધોની અવગણના કરીને ડીઝલ ખરીદવું આશ્ચર્યજનક છે, જ્યારે યુએસ કોંગ્રેસે ૨૦૨૨માં રશિયન એનર્જીની આયાત પર પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો.

નેપાળના ગોરખા જિલ્લામાં રવિવારે વહેલી સવારે બૂઢી ગંડક અને ભોટેકોશી નદીમાં અચાનક આવેલા પૂરે ભારે તારાજી સર્જી હતી. આ ભયાનક પૂર અને ભૂસ્ખલનની ઝપેટમાં આવતા ૩૫થી વધુ મકાન અને ૧૦ જેટલા પૂલ તણાઈ ગયા હતા, જેમાં બે મોટરેબલ અને ચાર સસ્પેન્શન પુલનો સમાવેશ થાય છે. અનેક ગામડા ડૂબી ગયા હતા અને સેંકડો લોકો લાપતા હોવાના અહેવાલ છે. ગૃહમંત્રાલયે બચાવ કાર્ય માટે ચાર હેલિકોપ્ટર તૈનાત કર્યા છે અને સેનાએ લગભગ ૪૯ લોકોને બચાવ્યા છે. પૂરમાં ભૂસ્ખલન અથવા નદીના માર્ગમાં અવરોધ કારણભૂત હોઈ શકે છે.

ધ લેન્સેટ કમિશન દ્વારા કરાયેલા નવા વૈશ્વિક મૂલ્યાંકનમાં ચેતવણી આપવામાં આવી છે કે ૨૧મી સદીના અંત સુધીમાં આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) નો દુરુપયોગ અને પરમાણુ યુદ્ધ માનવજાતના અસ્તિત્વ માટે ગંભીર ખતરો બની શકે છે. નિષ્ણાતોએ ૧૭ મુખ્ય જોખમો ઓળખ્યા છે, જેમાં AI દ્વારા જૈવિક હથિયારોનો વિકાસ અને પરમાણુ યુદ્ધની વૈશ્વિક તાપમાન, ખેતી અને ભૂખમરા પર થતી અસરોનો સમાવેશ થાય છે. આ રિપોર્ટમાં વાયુ પ્રદૂષણ, આબોહવા પરિવર્તન, રોગચાળા અને આવકની અસમાનતા જેવા અન્ય ૧૫ જોખમોનો પણ ઉલ્લેખ કરાયો છે.

અમેરિકી પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે રવિવારે રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચે એનર્જી સીઝફાયરની જાહેરાત કરીને સૌને આશ્ચર્યચકિત કર્યા છે. ટ્રમ્પે બંને દેશોને આ સીઝફાયર જાળવવા અપીલ કરી હતી, જોકે તેમણે આ અંગે વધુ વિગતો આપી નહોતી. યુક્રેનના પ્રમુખ ઝેલેન્સ્કીએ આ જાહેરાતનું સમર્થન કર્યું છે, પરંતુ રશિયા તરફથી કોઈ સત્તાવાર પ્રતિક્રિયા આવી નથી. આ જાહેરાત પહેલા ટ્રમ્પે રશિયન ક્રૂડ ઓઈલ પરના પ્રતિબંધો છ મહિના માટે હટાવવાની જાહેરાત કરી હતી. દરમિયાન, યુક્રેને રશિયાના ડેટા સેન્ટર પર ડ્રોન હુમલો કર્યો, જ્યારે રશિયાએ ઝાપોરજ્જિયામાં હવાઈ હુમલો કર્યો જેમાં અનેક લોકોના મોત થયા.

યમન સ્થિત ઈરાન સમર્થિત હુતી વિદ્રોહીઓએ ફરી એકવાર સઉદી અરબના રિયાદ સ્થિત કિંગ ખાલિદ ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ પર મિસાઈલ હુમલો કર્યો છે. આ હુમલામાં અમેરિકન નાગરિક સહિત કુલ ૧૨ લોકોના મોત થયા છે અને ૩૦૦ થી વધુ લોકો ઘાયલ થયા છે. હુમલા બાદ રન-વે ક્ષતિગ્રસ્ત થતાં તમામ ઉડ્ડયનો અનિશ્ચિત સમય માટે સ્થગિત કરી દેવાયા છે. છેલ્લા ૨૦ દિવસમાં આ ચોથીવાર રિયાદ પર હુમલો થયો છે, જેની જવાબદારી હુતીઓએ લીધી છે. ભારતીય વિદેશ મંત્રાલયે આ હુમલાની ઉગ્ર ટીકા કરી છે.

અમેરિકી પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે જણાવ્યું છે કે યુક્રેને હવે નવો પ્રમુખ ચૂંટવો જોઈએ, કારણ કે વર્તમાન પ્રમુખ વોલોદિમીર ઝેલેન્સ્કી રશિયા સાથે શાંતિ સમજૂતી કરી શકશે નહીં. વ્હાઈટ-હાઉસમાં પત્રકારો સાથે વાત કરતા ટ્રમ્પે કહ્યું કે, જો તેઓ ૨૦૨૨માં પ્રમુખ હોત તો આ યુદ્ધ શરૂ જ ન થયું હોત. તેમણે ઉમેર્યું કે યુક્રેને પોતાનો ૩૦% હિસ્સો ગુમાવ્યો છે અને લાખો લોકો વિસ્થાપિત થયા છે. આ દરમિયાન, યુક્રેનના ઝાપોર્જિયામાં રશિયન હુમલામાં ઓછામાં ઓછા ૨૦ લોકોના મોત થયા છે, જેમાં બાળકો પણ સામેલ છે. આ ઘટના ટ્રમ્પના સૂચન બાદ બની છે.

વર્લ્ડ ઉઈધર કોંગ્રેસ (WUC) એ ચીન દ્વારા ઉઈધર લોકોના માનવ અધિકારોના ભંગ અને બાળકો પર થતા અત્યાચાર સામે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ઝુંબેશ તેજ કરી છે. WUCના ઉપપ્રમુખ ઝૂમરેનેય આરકીને યુ.એન.ની હ્યુમન રાઇટ્સ પરિષદમાં ઝિંગગ્યાંગમાં થતા માનવ અધિકાર ભંગનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો. જર્મનીમાં યુરોપિયન પાર્લામેન્ટની બેઠકમાં પણ ચીન દ્વારા ઉઈધર્સ પર થતા અત્યાચારોની કરૂણાંતિકાઓ રજૂ કરાઈ હતી. ઈસ્તંબુલમાં યોજાયેલી ઈન્ટરનેશનલ વીમેન્સ મીટીંગમાં પણ ઉઈધર મહિલાઓની સલામતી અને આરોગ્ય અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરાઈ હતી. ૨૮ માનવ અધિકાર સંગઠનોએ આ આરોપોની પુષ્ટિ કરી છે.

રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચે એનર્જી ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર હુમલા રોકવા માટે સીઝફાયર થયું હોવાનો દાવો અમેરિકન પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કર્યો છે. તેમણે 'ટ્રુથ સોશિયલ' પર જણાવ્યું કે બંને દેશો સહમત થયા છે અને તાત્કાલિક અસરથી આ લાગુ પડશે. જોકે, યુક્રેનના રાષ્ટ્રપતિ ઝેલેન્સ્કીએ આ જાહેરાત અંગે અજાણ હોવાનું અને ટ્રમ્પ પાસેથી આ માહિતી નવી હોવાનું જણાવ્યું. ઝેલેન્સ્કીએ કહ્યું કે જો રશિયા હુમલા રોકશે તો યુક્રેન પણ રશિયન રિફાઇનરીઓ પર હુમલા રોકશે. ટ્રમ્પે ઝેલેન્સ્કી પર યુદ્ધ સમાપ્ત કરવા પૂરતા પ્રયાસો ન કરવાનો અને અમેરિકામાં ડીઝલના ભાવ વધારવાનો આરોપ લગાવ્યો.

પાકિસ્તાનના રાષ્ટ્રપતિ આસિફ અલી ઝરદારીએ ખૈબર પખ્તુનખ્વામાં ઇમરજન્સી લાગુ કરી ત્યાંની PTI સરકારને સસ્પેન્ડ કરી દીધી છે. આ નિર્ણય પાછળ વધતા આતંકવાદી હુમલા અને કથળતી કાયદો-વ્યવસ્થાને કારણ દર્શાવાયું છે. વડાપ્રધાન શાહબાઝ શરીફની સરકારનો આરોપ છે કે પ્રાંતીય સરકાર આતંકવાદ સામે લડવામાં નિષ્ફળ રહી છે. આ પગલાથી ઇમરાન ખાનની પાર્ટી PTIના હાથમાંથી પ્રાંતની સત્તા છીનવાઈ ગઈ છે, જેના કારણે કેન્દ્ર સરકાર અને PTI વચ્ચેનો સંઘર્ષ વધુ તીવ્ર બની શકે છે. રાજધાની પેશાવરમાં સુરક્ષા વ્યવસ્થા સઘન કરાઈ છે અને રસ્તાઓ બંધ કરાયા છે.

સંયુક્ત રાષ્ટ્રના વેપાર અને વિકાસ સંમેલન (UNCTAD) એ ચેતવણી આપી છે કે મધ્ય-પૂર્વમાં ચાલી રહેલા તણાવને કારણે વૈશ્વિક એનર્જી સંકટનું મોટું જોખમ ઊભું થયું છે. આ સંકટ વૈશ્વિક આર્થિક વૃદ્ધિ દરને ઘટાડી શકે છે, જે ગયા વર્ષના 2.9% થી ઘટીને 2.6% થવાની સંભાવના છે. જોકે, ભારત પર તેની સીધી અસર ઓછી રહેવાની અને 2026માં એશિયાના આર્થિક વિકાસમાં ભારતનું યોગદાન 7.3% રહેવાની ધારણા છે. રિપોર્ટમાં AIના વધતા ઉપયોગથી વેપારની તકો અને નાણાકીય સ્થિરતા માટેના જોખમો અંગે પણ ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.

અમેરિકી પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે રશિયા સાથે મોટા પાયે ડીઝલ પુરવઠા માટે કરાર કર્યા બાદ યુક્રેનના પ્રમુખ વોલોદિમીર ઝેલેન્સ્કીના વિરોધ પર પ્રતિક્રિયા આપતા કહ્યું કે યુક્રેનને નવા નેતૃત્વની જરૂર છે. ઝેલેન્સ્કીએ ચેતવણી આપી હતી કે આ ડીઝલ ડીલમાંથી મળતી રકમનો ઉપયોગ રશિયા યુક્રેન વિરુદ્ધ યુદ્ધમાં કરશે. ટ્રમ્પે ઝેલેન્સ્કીને રશિયન રિફાઇનરીઓ પર હુમલા બંધ કરવા પણ કહ્યું, કારણ કે તેનાથી વૈશ્વિક ઈંધણ કટોકટી સર્જાઈ શકે છે. ટ્રમ્પે સૂચવ્યું કે યુક્રેનને શાંતિ કે સમજૂતી કરી શકે તેવા નેતાની જરૂર છે. જોકે, યુદ્ધને કારણે યુક્રેનમાં માર્શલ લો લાગુ હોવાથી હાલ નેતૃત્વ પરિવર્તન શક્ય નથી.