સુરતના કોટ વિસ્તારમાં આવેલા 450 વર્ષ જૂના અંબાજી મંદિરમાં મીઠાઈના વ્યવસાય સાથે સંકળાયેલા મુકેશ ઠક્કર છેલ્લા 20 વર્ષથી માતાજીની આરતી માટે જાતે દિવેટ બનાવી રહ્યા છે. આ નિસ્વાર્થ સેવા તેમના માટે ભક્તિનું માધ્યમ બની ગઈ છે. વરસાદ કે કોરોના જેવી મુશ્કેલ પરિસ્થિતિમાં પણ તેમણે આ સેવા અવિરતપણે ચાલુ રાખી છે, જે તેમની અતૂટ શ્રદ્ધા દર્શાવે છે.

જામનગરના કડિયાવાડમાં રાંદલ અંબિકા ગરબી મંડળ દ્વારા 52 વર્ષ જૂની પરંપરા મુજબ નવરાત્રિના ચોથા નોરતે અનોખો રાસ યોજાયો. 17 યુવકોએ સળગતા સ્વસ્તિક આકારના સાથિયા વચ્ચે લગભગ 45 મિનિટ સુધી પરંપરાગત અને હેરતભર્યા રાસની રમઝટ બોલાવી. અંધકારમાં અંગારાઓના પ્રકાશ વચ્ચે આ અદ્ભુત પ્રસ્તુતિએ સૌને મંત્રમુગ્ધ કર્યા.

આજે 14 ઓક્ટોબરે શારદીય નવરાત્રીનો ચોથો દિવસ છે, જેમાં માં કુષ્માન્ડાની પૂજા થાય છે. કરિયરમાં પ્રમોશન, બોસની ખુશી કે બિઝનેસમાં નુકસાન જેવી સમસ્યાઓ માટે, માન્યતા અનુસાર, માં કુષ્માન્ડાને લીલી એલચી અને માલપૂઆ અર્પણ કરવાથી લાભ થાય છે. જ્યોતિષ મુજબ, લીલી એલચી બુધ ગ્રહનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે, જે બુદ્ધિ અને બિઝનેસના સ્વામી છે. આ ઉપાય કરવાથી કાર્યસ્થળમાં સકારાત્મકતા વધે છે.

પોરબંદર તાલુકાના બખરલા ગામે નવરાત્રી મહોત્સવ 2026ની ભવ્ય ઉજવણી થઈ રહી છે. મહોત્સવના ત્રીજા નોરતે મહેર અગ્રણી દુદાભાઈ ઓડેદરા, ડેપ્યુટી મેયર મનીષભાઈ શિયાળ, દ્વારકાના ટીડીઓ રાણાભાઈ ઓડેદરા સહિત અનેક રાજકીય, સામાજિક આગેવાનો અને મહેર શક્તિ સેનાના સભ્યો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. આગેવાનોની ઉપસ્થિતિથી ઉત્સવનો માહોલ જામ્યો હતો અને સામાજિક એકતાનો સંદેશ મળ્યો હતો.

અમદાવાદના 'પાઘડી મેન' અનુજ મુદલિયારનું લંડનની બ્રિટિશ પાર્લામેન્ટમાં ગુજરાતી સંસ્કૃતિને પ્રોત્સાહન આપવા બદલ સન્માન કરાયું. નવરાત્રિ દરમિયાન યોજાયેલા કાર્યક્રમમાં તેમને 'વર્લ્ડ બુક ઑફ રેકોર્ડ્સ'નો એવોર્ડ પણ એનાયત કરાયો. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ગુજરાતી પરંપરાગત પાઘડી કળાને ઓળખ અપાવવા બદલ આ બહુમાન મળ્યું છે.

ન્યૂયોર્કમાં ફેડરલ ઇમિગ્રેશન અધિકારીઓની કાર્યવાહી દરમિયાન ગોળીબારની ઘટના બની, જેમાં ડોમિનિકન નાગરિક ઓસ્કર બેલગલને ગળામાં ગોળી વાગી. આ ઘટના સમયે તેમના વાહનમાં પાંચ વર્ષનું બાળક પણ હાજર હતું. ન્યૂયોર્ક પોલીસે બોડીકૅમ ફૂટેજ જાહેર કર્યું છે, જેમાં પોલીસ કમિશનરના જણાવ્યા મુજબ અધિકારીઓએ સાત રાઉન્ડ ફાયરિંગ કર્યું હતું, જ્યારે ICEનો દાવો છે કે આત્મરક્ષામાં ગોળીબાર કરાયો હતો. અધિકારીઓને બાળકની હાજરીની જાણ નહોતી.

યમનના ઈરાન-સમર્થિત હુથી વિદ્રોહીઓ ચીન પાસેથી મિસાઈલના ભાગો મેળવીને અત્યાધુનિક મધ્યમ-દૂરની બેલિસ્ટિક મિસાઈલો તૈયાર કરી રહ્યા છે. આ સપ્લાય ચીનની પ્રિસિજન-મેટલ બનાવતી કંપનીઓ દ્વારા થઈ રહ્યો છે, જે આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિબંધોનું ઉલ્લંઘન છે. આ ઘટના સાઉદી અરેબિયા અને મધ્ય પૂર્વના અન્ય દેશો માટે ચિંતાનો વિષય બની છે.

બાંગ્લાદેશના ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન શેખ હસીનાએ ભારતમાં યોજાયેલી બ્રિક્સ સમિટમાં વર્તમાન વડા પ્રધાન તારિક રહેમાનની ગેરહાજરી બદલ આકરી ટીકા કરી છે. તેમણે જણાવ્યું કે વિદેશ નીતિ ટૂંકા ગાળાના રાજકીય લાભ પર આધારિત ન હોવી જોઈએ અને આ ભાગીદારી બાંગ્લાદેશના વિકાસ માટે નવી તકો ખોલી શકતી હતી. હસીનાએ દેશમાં વધી રહેલા ઉગ્રવાદ અને લોકશાહીના અભાવ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી અને કહ્યું કે તેઓ બાંગ્લાદેશ પાછા ફરીને લોકોના અધિકારો માટે લડશે.

વિજયાદશમી, જે દશેરા તરીકે પણ ઓળખાય છે, તે અનિષ્ટ પર સારાના વિજયનું પ્રતીક છે. આ દિવસે રાવણ દહન અને શસ્ત્ર પૂજા સાથે, પૌરાણિક માન્યતા અનુસાર નીલકંઠ પક્ષીના દર્શનને અત્યંત શુભ ગણવામાં આવે છે. ભગવાન રામે રાવણ પર વિજય મેળવતા પહેલા આ પક્ષી જોયું હતું, જે શુભ સંકેત માનવામાં આવતો હતો. નીલકંઠ પક્ષીને ભગવાન શિવનું સ્વરૂપ ગણાય છે અને તેના દર્શનથી જીવનની મુશ્કેલીઓ દૂર થઈ સફળતા મળે છે.

ઇન્ડોનેશિયાના પ્રખ્યાત પ્રવાસન સ્થળ બાલીમાં ઇંધણની ગંભીર કટોકટી સર્જાતાં પેટ્રોલ સ્ટેશનો પર વાહનોની લાંબી કતારો જોવા મળી રહી છે. બાલીના ગવર્નર આઈ વાયાન કોસ્ટરે અફવાઓ અને 'panic buying' ને જવાબદાર ગણાવ્યું છે, જોકે ડેપોમાં પૂરતો સ્ટોક હોવા છતાં માંગ સામે પુરવઠો પહોંચાડવામાં મુશ્કેલી પડી રહી છે. આ સંકટની સ્થાનિક વેપાર અને પ્રવાસીઓ પર અસર પડી રહી છે.

‘તારક મહેતા કા ઉલ્ટા ચશ્મા’ ફેમ અભિનેત્રી મુનમુન દત્તાએ પોતાના મુંબઈ સ્થિત આલીશાન ઘરમાં નવરાત્રિ પૂજાનું આયોજન કર્યું. તેણે સોશિયલ મીડિયા પર ઘરની સુંદર સજાવટ અને પૂજાની ઝલક શેર કરી. આ પ્રસંગે તેણે પરંપરાગત વાદળી સાડી પહેરી હતી. મુનમુન દત્તાએ કારકિર્દીમાં આર્થિક સંઘર્ષ બાદ સફળતા મેળવી મુંબઈમાં ઘર ખરીદ્યું છે.

પેરુમાં શાળાઓ માટે નવા ડ્રેસ કોડ અને શિસ્તના નિયમોને લઈને ભારે વિવાદ સર્જાયો છે. સરકાર છોકરીઓ માટે મેકઅપ, નેઇલ પોલીશ, હેર ડાઈ અને ટૂંકા સ્કર્ટ પર પ્રતિબંધ મૂકવા તથા છોકરાઓ માટે ટૂંકા વાળ ફરજિયાત કરવા જેવા કડક નિયમો લાગુ કરવાની તૈયારીમાં છે. માનવાધિકાર સંગઠનોએ આ નિયમોનો વિરોધ કર્યો છે, જેને વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતા પર તરાપ ગણાવી છે.

સાઉદી અરેબિયાની સરકારી ઓઈલ કંપની Saudi Aramco પર થયેલા મિસાઈલ હુમલા બાદ ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં $106 પ્રતિ બેરલ સુધીનો ઉછાળો આવ્યો છે. જોકે, આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવ વધવા છતાં, ભારતમાં IOCL, HPCL અને BPCL જેવી સરકારી કંપનીઓએ પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં કોઈ ફેરફાર કર્યો નથી. દિલ્હીમાં પેટ્રોલ ₹102.12 અને ડીઝલ ₹95.20 પ્રતિ લિટર ભાવે સ્થિર રહ્યા છે, જ્યારે ખાનગી કંપનીઓ ભાવ વધારી રહી છે.

શારદીય નવરાત્રિ 11 ઓક્ટોબરથી શરૂ થઈ છે, જેમાં માતાજીના નવ સ્વરૂપોની પૂજા થાય છે. ઘટસ્થાપન બાદ અખંડ દીપક રાખનાર વ્યક્તિએ ઘર બંધ ન છોડવું અને પૂજા સ્થાન સ્વચ્છ રાખવું. નવરાત્રિ દરમિયાન નખ કાપવા, મુંડન કરાવવું, શેવિંગ કરવું, લસણ-ડુંગળી અને મીઠાનો ત્યાગ કરવો, કાળા કપડાં ન પહેરવા અને સિલાઈ કામ ટાળવું જોઈએ. દિવસ દરમિયાન સૂવું પણ વર્જિત છે. અનુષ્ઠાન માટે સમય, આસન અને સમયગાળામાં સમાનતા જાળવવી જરૂરી છે.

અમેરિકાના વિદેશ મંત્રી માર્કો રૂબિયો આગામી દિવસોમાં ભારતની મુલાકાત લેશે, જેમાં તેઓ ગુજરાતના જામનગર અને મુંબઈની મુલાકાત લેશે. આ પ્રવાસનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ભારત-અમેરિકા વચ્ચે વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી અને ઊર્જા ક્ષેત્રે સહયોગ વધારવાનો છે. રૂબિયો ભારતીય અધિકારીઓ અને બિઝનેસ લીડર્સ સાથે મુલાકાત કરી આર્થિક સહયોગ અને ઊર્જા સહયોગ પર ચર્ચા કરશે.

સાઉદી અરેબિયાની અગ્રણી તેલ કંપની 'અરામકો'ની વહીવટી ઇમારત પર ઈરાન સમર્થિત હુતી બળવાખોરો દ્વારા મિસાઈલ હુમલો કરવામાં આવ્યો, જેના કારણે ભીષણ આગ લાગી હતી. આ ઘટના દેશના મુખ્ય તેલ ઉત્પાદક પૂર્વીય પ્રાંતમાં બની હતી. જોકે, આ હુમલામાં કોઈ જાનહાનિ થઈ નથી. સાઉદી ગઠબંધને યમનમાં જવાબી હવાઈ હુમલા કર્યા હતા, જેના પગલે કેટલાક પેટ્રોલ પંપો પર લાંબી લાઇનો જોવા મળી હતી.

નવરાત્રી 11 ઓક્ટોબર 2026 થી શરૂ થઈ છે. આ દરમિયાન માતા દુર્ગાની પૂજામાં દીવાનું વિશેષ મહત્વ છે. શાસ્ત્રો અનુસાર, નવરાત્રીના 9 દિવસ અખંડ દીવા માટે ગાયના શુદ્ધ દેશી ઘીનો ઉપયોગ કરવો શ્રેષ્ઠ છે, કારણ કે તેને પવિત્રતાનું પ્રતિક માનવામાં આવે છે. સંકટો અને નકારાત્મકતા દૂર કરવા તલના તેલનો દીવો પણ શુભ ગણાય છે. દીવો પ્રગટાવવાથી ઘરમાં સકારાત્મક ઉર્જા આવે છે અને સુખ-સમૃદ્ધિ વધે છે.

નવરાત્રિના ચોથા દિવસે મા દુર્ગાના ચોથા સ્વરૂપ મા કુષ્માંડાની પૂજા કરવામાં આવે છે. આ દિવસે ભક્તો દેવીની ઉપાસના કરીને સાહસ, આરોગ્ય, યશ અને સમૃદ્ધિની કામના કરે છે. પૂજાવિધિમાં સવારે સ્નાન કરી સ્વચ્છ વસ્ત્રો પહેરી, કળશ પૂજન બાદ માતાનું ધ્યાન ધરી, જળ, અક્ષત, કુમકુમ, પુષ્પ અને લાલ વસ્ત્રો અર્પણ કરાય છે. મા કુષ્માંડાને કોળું, કેસરવાળો હલવો, પીળી મીઠાઈઓ અને ફળોનો ભોગ ધરાવાય છે.

યમનના હુથી વિદ્રોહીઓએ સાઉદી અરેબિયાના ધહરાનમાં આવેલી વિશ્વની સૌથી મોટી ઓઇલ કંપની સાઉદી અરામકોના વહીવટી સંકુલ પર બેલિસ્ટિક મિસાઈલથી હુમલો કર્યો. આ હુમલામાં ઓફિસ બિલ્ડિંગના ત્રણ માળને નુકસાન થયું અને આગ લાગી, પરંતુ કોઈ જાનહાનિ થઈ નથી. સાઉદી ગઠબંધન સેનાએ રિયાદ અને દક્ષિણી વિસ્તારોમાં પણ હુથીઓની મિસાઈલો અને ડ્રોનનો નાશ કર્યો.

અમેરિકાએ 8 ટેક્નોલોજી કંપનીઓ, જેમાં માઇક્રોસોફ્ટ, એડોબી, TCS, અને ઇન્ફોસિસ જેવી મોટી કંપનીઓ સામેલ છે, તેમના પર H1-B વિઝા સ્પોન્સર કરવા પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. અમેરિકી ઉપપ્રમુખે આ કંપનીઓને 'શોષણખોર' ગણાવી અને આરોપ લગાવ્યો કે તેઓ અમેરિકી નાગરિકોને બદલે વિદેશીઓને નોકરી આપી રહ્યા છે. આ નિર્ણયથી H1-B વિઝા પર નિર્ભર ભારતીય કર્મચારીઓ પર મોટી અસર પડશે.

ઈરાનના શિરાઝ શહેરમાં ભારતીય ક્રાંતિકારી અંબાપ્રસાદ ભટનાગર ઉર્ફે સૂફીની સમાધિ આવેલી છે, જ્યાં અનેક નાગરિકો માનતા રાખવા જાય છે. 1857ના સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામમાં ભાગ લીધા બાદ, તેમણે રાજદ્રોહના આરોપ હેઠળ જેલવાસ ભોગવ્યો અને બાદમાં દેશનિકાલ થયા. ઈરાનમાં તેમણે 'આકા સૂફી' તરીકે ઓળખ મેળવી અને અંગ્રેજો સામે લડ્યા, જ્યાં 1915માં તેમને ફાંસીની સજા થઈ, પરંતુ તેમણે સમાધિ લઈ લીધી.

નવરાત્રિ એ માતા પ્રત્યેની આત્મીયતા, શ્રદ્ધા અને કૃપાને ઉજવવાનો ઉત્સવ છે. આ લેખ માતા અને સંતાનો વચ્ચેના અનન્ય સંબંધને વર્ણવે છે, જ્યાં માતાનું પ્રેમ, કાળજી અને માર્ગદર્શન સંતાનો માટે પ્રેરણારૂપ બને છે. દરેક નોરતું માતાના વિવિધ સ્વરૂપો અને તેના દ્વારા મળતા આધ્યાત્મિક અનુભવોનું પ્રતીક છે.

અફઘાનિસ્તાનમાં તાલિબાનના શાસન બાદ મહિલાઓના અધિકારો પર ગંભીર પ્રતિબંધો લાદવામાં આવ્યા છે, જેના કારણે શિક્ષણ, રોજગાર અને જાહેર જીવનમાં તેમની ભાગીદારી લગભગ શૂન્ય થઈ ગઈ છે. 2021માં સત્તા પર આવ્યા બાદ, તાલિબાને મહિલાઓ માટે બુરખા ફરજિયાત બનાવ્યો છે અને તેમને પાર્ક, જીમ જેવી જાહેર જગ્યાઓ પર જવાની મનાઈ ફરમાવી છે. આ દમનકારી નીતિઓને કારણે મહિલાઓમાં માનસિક તણાવ અને આત્મહત્યાના કિસ્સાઓ વધી રહ્યા છે. 1950-1960ના દાયકામાં અફઘાન મહિલાઓ આધુનિક અને સ્વતંત્ર જીવન જીવતી હતી.

નવરાત્રિનો ઉત્સવ માત્ર ભારતમાં જ નહીં, પરંતુ વિશ્વભરમાં ધામધૂમથી ઉજવાય છે. અમેરિકા, યુકે, કેનેડા, સિંગાપોર, દુબઈ, ઓસ્ટ્રેલિયા, પેરિસ, ન્યૂઝીલેન્ડ અને જાપાન જેવા દેશોમાં ભારતીય સમુદાય ગરબા અને દુર્ગાપૂજાનું આયોજન કરે છે. આ ઉજવણીઓમાં સ્થાનિક નાગરિકો પણ ઉત્સાહભેર ભાગ લે છે, જે સાંસ્કૃતિક વિવિધતા અને વૈશ્વિક ભાઈચારાનું પ્રતિક છે. અમેરિકા અને યુકેમાં મોટા પાયે આયોજનો થાય છે, જ્યારે કેનેડામાં વડાપ્રધાન જેવા નેતાઓ પણ જોડાય છે.

સદભાવનાશીલ સંત ડોંગરેજી મહારાજે અહંકારને માનવજાતનો સૌથી મોટો રોગ ગણાવ્યો છે. તેમણે સમજાવ્યું કે 'હું છું' એ દેહાભિમાન સંસારમાં આસક્તિ અને અશાંતિ જન્માવે છે. અહંકારરૂપી પડદાને કારણે ભગવાન પ્રત્યક્ષ દેખાતા નથી. મહારાજે જણાવ્યું કે પરમાત્મા જીવને મળવા આતુર છે, પરંતુ જીવ પ્રભુને મળવાની ઇચ્છા કરતો નથી. તેમણે શુદ્ધ પ્રેમ અને નિઃસ્વાર્થ ભાવના પર ભાર મૂક્યો.

નવરાત્રિ, શક્તિ અને ભક્તિનું પર્વ, ગરબાની વૈશ્વિક ઓળખ ધરાવે છે. 'ગરબો' શબ્દ સંસ્કૃત 'દીપગર્ભો ઘટ' પરથી આવ્યો છે, જેનો અર્થ છિદ્રોવાળી મટકીમાં દીવો મૂકી માતાજીની પૂજા કરવાનો છે. નવરાત્રિ દેવી શક્તિ દ્વારા મહિષાસુરના વધની યાદમાં ઉજવાય છે, જેમાં નવદુર્ગાના નવ સ્વરૂપોની પૂજા થાય છે. ગરબાના પ્રાચીન સ્વરૂપોમાં બેઠા ગરબા જૂનાગઢની પરંપરામાંથી આવ્યા છે, જે રાગ અને ભાવ કેન્દ્રિત હોય છે. આધુનિક યુગમાં ગરબામાં વિવિધ પ્રયોગો અને ફેશનેબલ વસ્ત્રોનો સમાવેશ થાય છે.

ગુજરાતના અરવલ્લી પહાડીઓ પર સ્થિત અંબાજી મંદિરમાં દેવીની મૂર્તિ નથી, પરંતુ સોનાનો ઢોળ ચઢાવેલા શ્રી વિસા યંત્રની પૂજા થાય છે. આ યંત્રને વસ્ત્રો અને આભૂષણોથી શણગારીને દેવીનું સ્વરૂપ આપવામાં આવે છે. મંદિરનું 61 ફૂટ ઊંચું શિખર 140 કિલો સોનાથી મઢેલું છે. નવરાત્રિ અને શરદ પૂનમ જેવા તહેવારો પર વિશેષ પૂજા-અર્ચના થાય છે.

ફ્રાન્સમાં ૭૦૦ જેટલા સુપરમાર્કેટ્સમાં સાયબર હુમલો થયો, જેમાં ઈન્ટરનેટ સાથે જોડાયેલા રેફ્રિજરેટર અને ફ્રીઝરના તાપમાનને ૫૦ ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી વધારી દેવાયું. આ કારણે અનેક મોલમાં આગ લાગી અને ખાદ્ય પદાર્થો બગડી જતાં કંપનીઓને લાખોનું નુકસાન થયું. ફ્રેન્ચ તપાસકારોએ જણાવ્યું કે આ ઘટનાથી ખાદ્યાન્નનું કોઈ જોખમ નથી, પરંતુ તે એક 'વેકઅપ કોલ' છે. હેકર્સે ડેનિશ કંપની ડૈનફોસના જૂના સોફ્ટવેરનો લાભ ઉઠાવ્યો.

ફ્રાન્સ, બેલ્જિયમ, આયર્લેન્ડ અને સ્પેનમાં યુવાનો શિક્ષણ પ્રણાલીની નિષ્ફળતા, ઉચ્ચ શિક્ષણના વધતા ખર્ચ અને મોંઘા ભાડાં જેવા મુદ્દાઓ પર રસ્તા પર ઉતરી આવ્યા છે. ફ્રાન્સમાં શાળાઓ બંધ કરાઈ, બેલ્જિયમમાં સુધારાનો વિરોધ, આયર્લેન્ડમાં કોલેજ ખર્ચ સામે દેખાવો અને સ્પેનમાં આવાસ કટોકટી સામે યુવાનો પોતાની હતાશા વ્યક્ત કરી રહ્યા છે. આ આંદોલનો યુરોપમાં વ્યાપ્ત પેઢીગત ચિંતાઓ અને અનિશ્ચિતતા દર્શાવે છે.

યાત્રાધામ માતાના મઢ ખાતે અશ્વિન નવરાત્રિ મહોત્સવમાં પદયાત્રીઓની સંખ્યામાં આવેલા બદલાવને કારણે ભુજ-મઢ માર્ગ પરના મોટાભાગના સેવા કેમ્પો ત્રીજા નોરતા બાદ બંધ થઈ ગયા છે. જોકે, લખપત તાલુકામાં નવરાત્રિ દરમિયાન પદયાત્રાનો મહિમા હોવાથી ત્યાં સેવા કેમ્પો ધમધમી રહ્યા છે. દયાપરના જીવદયા મિત્ર મંડળ દ્વારા 2002થી આ સેવા કેમ્પ સાતમા નોરતા સુધી ચાલુ રહે છે, જેમાં ભોજન અને મેડિકલ સુવિધાઓ પૂરી પાડવામાં આવે છે.