કેલિફોર્નિયામાં હોલિવૂડ ફિલ્મમેકર્સ ટેક લીડર્સને ફિલ્મોમાં વિલન તરીકે ચીતરી રહ્યા છે. એરોન સોર્કિનની ફિલ્મ 'ધ સોશિયલ રેક્ગનિંગ'માં માર્ક ઝકરબર્ગને વિલન તરીકે દર્શાવાયા છે. આ ઉપરાંત, 'મસ્ક' ડોક્યુમેન્ટ્રીમાં ઈલોન મસ્કને વિલન તરીકે રજૂ કરાયા છે. ઓપનએઆઈ વિવાદ પર આધારિત ફિલ્મમાં પણ ટેક દિગ્ગજો નેગેટિવ ભૂમિકામાં છે. સત્તા, મહત્ત્વાકાંક્ષા અને નૈતિક પ્રશ્નો દર્શકોને આકર્ષી રહ્યા છે, જે AIના ઝડપી વિકાસના વર્તમાન સમય સાથે સુસંગત છે.

આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ, ડેટા સેન્ટર્સ અને ઇલેક્ટ્રિક વ્હીકલ્સ જેવા ક્ષેત્રોમાં સેમિકન્ડક્ટર ચિપ્સની વધતી માંગને પહોંચી વળવા ભારત શરૂઆતી તબક્કામાં છે. સેમિકોન 1.0 હેઠળ ચિપ ડિઝાઇનિંગ, મેન્યુફેક્ચરિંગ અને પેકેજિંગનો પાયો નંખાયો છે, જેમાં 12 પ્રોજેક્ટ્સને મંજૂરી મળી છે અને 5માં ઉત્પાદન શરૂ થયું છે. સેમિકોન 2.0 હેઠળ નીતિઓમાં ફેરફાર અને મેન્યુફેક્ચરિંગ-પેકેજિંગને પ્રોત્સાહન અપાશે. વૈશ્વિક સ્તરે તાઇવાન, દક્ષિણ કોરિયા, અમેરિકા, ચીન અને નેધરલેન્ડ્સ સાથે સ્પર્ધામાં ટકી રહેવા ભારતને ડિઝાઇનિંગ, મેમરી ચિપ્સ અને સપ્લાય નેટવર્ક જેવા ક્ષેત્રોમાં વિકાસ કરવો પડશે.

નવરાત્રિના પવિત્ર પર્વની પૂર્વસંધ્યાએ, લેખક આધ્યાત્મિકતા અને આધુનિક ટેકનોલોજી વચ્ચેના ઊંડાણપૂર્વકના સંબંધ પર પ્રકાશ પાડે છે. તેઓ જણાવે છે કે જેમ નવરાત્રિ દરમિયાન ગરબા અને ભજનમાં એક અનોખી રિધમ અનુભવાય છે, તેવી જ રીતે બ્રહ્માંડના ગ્રહો, પ્રકૃતિ અને માનવ શરીરમાં પણ એક રહસ્યમય લય વિદ્યમાન છે. આ રિધમને શોધવાના પ્રયાસો ટેકનોલોજી, ખાસ કરીને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) દ્વારા પણ થઈ રહ્યા છે. લેખક શંકરાચાર્યના ઉપદેશો અને આધુનિક વિજ્ઞાનના સિદ્ધાંતોને જોડીને સમજાવે છે કે બ્રહ્માંડની ગતિ અને શક્તિને સમજવી એ જ સાચી આધ્યાત્મિકતા છે.

સૂર્યમાળાનો સૌથી નાનો ગ્રહ બુધ (Mercury) તેના આંતરિક ભાગના ઠંડા પડવાને કારણે સંકોચાઈ રહ્યો છે. વૈજ્ઞાનિકોના નવા અભ્યાસ મુજબ, છેલ્લા ૪.૫ અબજ વર્ષોમાં તેની ત્રિજ્યા ૨.૭ થી ૫.૬ કિલોમીટર સુધી ઘટી ગઈ છે. સફરજનની જેમ, ઠંડા પડવાને કારણે બુધની સપાટી પર તિરાડો (faultlines) પડી રહી છે. આ સંકોચન પ્રક્રિયા તેના લોખંડના મોટા કોરના ઠંડા પડવાને કારણે થાય છે. નાસાના મેસેન્જર અવકાશયાન દ્વારા કરાયેલા અભ્યાસમાં બુધના ધ્રુવો પર બરફની પણ પુષ્ટિ થઈ છે. ભવિષ્યમાં સૂર્યના વિસ્તરણથી બુધ ગળી જવાની સંભાવના છે, પરંતુ પૃથ્વી પરની અસર અંગે સંશોધન ચાલુ છે.

ઘણા Gmail વપરાશકર્તાઓ ઈમેઈલને આર્કાઇવ કરવાનો વિકલ્પ જુએ છે, પરંતુ શું તેનાથી સ્ટોરેજ સ્પેસ બચે છે તે એક પ્રશ્ન છે. જ્યારે કોઈ ઈમેઈલ આર્કાઇવ કરવામાં આવે છે, ત્યારે તે ફક્ત ઇનબોક્સમાંથી દૂર થાય છે, પરંતુ Gmail સિસ્ટમમાં સુરક્ષિત રહે છે. આનો અર્થ એ છે કે ઈમેઈલ ડિલીટ થતો નથી અને તેને સર્ચ કરીને ફરીથી શોધી શકાય છે. તેથી, ફક્ત ઈમેઈલ આર્કાઇવ કરવાથી Gmail માં ઉપલબ્ધ સ્ટોરેજ સ્પેસમાં ઘટાડો થતો નથી.

Windows 11 માં 'My Computer' ને બદલે 'This PC' નો ઉપયોગ થાય છે અને તેનું આઇકન બાય ડિફોલ્ટ ડેસ્કટોપ પર દેખાતું નથી. જો તમે જૂની આદત મુજબ આ આઇકનનો ઉપયોગ કરવા માંગતા હો, તો તેને સરળતાથી પાછો લાવી શકાય છે. આ માટે ડેસ્કટોપ પર રાઇટ ક્લિક કરીને 'Personalize' માં જાઓ, પછી 'Themes' હેઠળ 'Desktop Icon Settings' માં 'Computer' નો વિકલ્પ પસંદ કરો. આનાથી 'This PC' આઇકન ડેસ્કટોપ પર દેખાશે અને તમે તેનો ઉપયોગ કરી શકશો.

બોટાદ જિલ્લાના ખોપાળા કેન્દ્રવર્તી શાળા ખાતે ડૉ. હોમી ભાભા ગણિત-વિજ્ઞાન ઉત્સવ યોજાયો હતો. આ ઉત્સવમાં, ખોપાળા શાળાની વિદ્યાર્થીનીઓ પ્રાચીબા જયપાલસિંહ ચૌહાણ અને ભૂમિ દોલતભાઈ સાટીયાએ 'હરિત ઊર્જા અને પર્યાવરણ સંરક્ષણ' વિભાગમાં દહનશીલ કચરામાંથી વીજળી ઉત્પાદન વિષય પર કૃતિ રજૂ કરી પ્રથમ ક્રમ મેળવ્યો. માર્ગદર્શક શિક્ષક વિનોદકુમાર ભાલાળાના માર્ગદર્શન હેઠળ આ સિદ્ધિ પ્રાપ્ત થઈ. આ ઉત્સવમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ, મેથેમેટિકલ મોડેલિંગ, આરોગ્ય, સ્વદેશી કૃષિ અને આપત્તિ વ્યવસ્થાપન જેવા વિભાગો પણ આવરી લેવાયા હતા.

ઈલોન મસ્ક દ્વારા સંચાલિત સ્ટારલિંક સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ સેવા, જે કેબલ કે ટાવર વિના સીધું ઇન્ટરનેટ પ્રદાન કરે છે, તે ભારતના અંતરિયાળ વિસ્તારોમાં નેટવર્ક સમસ્યાના ઉકેલ તરીકે ચર્ચામાં છે. જોકે, સુરક્ષા સંબંધિત કારણો અને નિયમનકારી પ્રક્રિયાઓને કારણે ભારતમાં તેને હજુ સુધી વ્યાપારી ધોરણે મંજૂરી મળી નથી. ઓક્ટોબર 2026માં મસ્કે ભારતીય ઇન્ટરનેટ પ્રોવાઇડર્સ પર પ્રવેશ રોકવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો, પરંતુ સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે સુરક્ષા મંજૂરી અને નિયમોનું પાલન કર્યા વિના વ્યાપારી લોન્ચ શક્ય નથી.

લોકપ્રિય સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ Orkut ના પુનરાગમનની ચર્ચા ફરી શરૂ થઈ છે. તેના સ્થાપક ઓરકુટ બ્યૂયુકોકટે જૂના પ્લેટફોર્મને નવેસરથી શરૂ કરવા માટે એક અભિયાન શરૂ કર્યું છે, જેને અત્યાર સુધીમાં 115 દેશોના 2.70 લાખથી વધુ લોકોનું સમર્થન મળ્યું છે. આ અભિયાનનો ઉદ્દેશ્ય એવો સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ બનાવવાનો છે જ્યાં અલ્ગોરિધમ અને જાહેરાતો કરતાં માનવીય સંબંધોને વધુ મહત્વ આપવામાં આવે. બ્યૂયુકોકટેને આજના સોશિયલ મીડિયાની યુવાનો પર થતી અસરો અને AI ના યુગમાં વિશ્વાસ જાળવવાના પડકારો અંગે પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. જોકે, Orkut ક્યારે ફરી શરૂ થશે તે અંગે કોઈ સત્તાવાર તારીખ જાહેર કરવામાં આવી નથી.

૨૦૦૦ના દાયકામાં ભારતમાં લોકપ્રિય થયેલ ગૂગલના સોશિયલ નેટવર્ક ઓરકૂટને ફરીથી લોન્ચ કરવાની તૈયારીઓ શરૂ થઈ છે. તેના ફાઉન્ડર ઓરકૂટ બ્યૂયુકોક્ટેએ આ માટે અભિયાન શરૂ કર્યું છે, જેનો હેતુ વર્તમાન સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પર સંબંધો કરતાં વધુ ધ્યાન ખેંચવા અને AI કન્ટેન્ટના પડકારોનો સામનો કરવાનો છે. આ અભિયાનને ૨ લાખથી વધુ યુઝર્સનું સમર્થન મળ્યું છે, જેમાં ૧૧૫ દેશોના ૨.૬૬ લાખથી વધુ લોકોએ તેને ફરી શરૂ કરવા માટે વોટ આપ્યો છે. ગૂગલે ૨૦૦૪માં ઓરકૂટ શરૂ કર્યું હતું અને ૨૦૧૪માં તેને બંધ કર્યું હતું.

અલ્ટ્રાવાયોલેટ (UV) કિરણો સૂર્યપ્રકાશ અને અન્ય તારાઓમાંથી આવતા અદ્રશ્ય કિરણો છે, જે માનવ આંખ જોઈ શકતી નથી. આ કિરણો ત્વચાને બાળી શકે છે અને આંખોને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. જોકે, પૃથ્વીના વાતાવરણમાં ઓઝોન લેયર મોટાભાગના UV કિરણોને શોષી લે છે, જે આપણું રક્ષણ કરે છે. શરીરને વિટામિન D બનાવવા માટે થોડી માત્રામાં UV કિરણોની જરૂર પડે છે, અને તેનો ઉપયોગ રોગકારક બેક્ટેરિયાનો નાશ કરવા માટે પણ થાય છે.

ભારતીય નૌકાદળમાં 12 ઓક્ટોબર 2026ના રોજ મુંબઈ ખાતે INS માંગરોળનો સમાવેશ કરવામાં આવશે. કોચીન શિપયાર્ડ લિમિટેડ દ્વારા નિર્મિત આ ત્રીજું સ્વદેશી એન્ટી-સબમરીન વોરફેર શૈલો વોટર ક્રાફ્ટ (ASW-SWC) છે, જે ગુજરાતના જૂનાગઢ જિલ્લાના બંદર માંગરોળ પરથી નામ ધરાવે છે. 80% થી વધુ સ્વદેશી ટેકનોલોજી સાથે નિર્મિત આ જહાજ 'મેક ઇન ઇન્ડિયા' અને 'આત્મનિર્ભર ભારત' અભિયાનનું પ્રતિક છે. તે છીછરા પાણીમાં પણ કાર્યક્ષમ છે અને આધુનિક હથિયાર તથા સેન્સર સિસ્ટમથી સજ્જ છે, જે દરિયાઈ સુરક્ષાને મજબૂત બનાવશે.

2 ઓગસ્ટ 2027ના રોજ 35 વર્ષ બાદ એક દુર્લભ અને લાંબુ પૂર્ણ સૂર્યગ્રહણ થશે, જેનો મહત્તમ સમયગાળો 6 મિનિટ 23 સેકન્ડ રહેશે. આ ગ્રહણ યુરોપ, ઉત્તરી આફ્રિકા અને મધ્ય પૂર્વના કેટલાક ભાગોમાં પૂર્ણ સ્વરૂપે દેખાશે, જ્યાં દિવસ દરમિયાન અંધારું છવાઈ જશે. ભારતમાં આ ગ્રહણ આંશિક સ્વરૂપે જોવા મળશે, ખાસ કરીને દક્ષિણ ભારતના કેટલાક ભાગોમાં. 1991 પછી આટલા લાંબા સમયગાળાનું આ પ્રથમ પૂર્ણ સૂર્યગ્રહણ હશે. આગામી પૂર્ણ સૂર્યગ્રહણ 2028માં ઓસ્ટ્રેલિયા અને ન્યુઝીલેન્ડમાં જોવા મળશે. ગ્રહણ જોતી વખતે આંખોની સુરક્ષા માટે સોલર એકલિપ્સ ગ્લાસનો ઉપયોગ કરવો અનિવાર્ય છે.

વડોદરા સ્થિત એમ.એસ. યુનિવર્સિટીની ટેકનોલોજી ફેકલ્ટીના સંશોધકો ડો. રાકેશ શર્મા અને ડો. વિકાસ ગાવિતે દિવેલ, ચોખાની કુસ્કી અને હળદરમાંથી ઈકો-ફ્રેન્ડલી પોલીયુરેથિન કોટિંગ મટિરિયલ વિકસાવ્યું છે. ભારત સરકારની પેટન્ટ ઓફિસ દ્વારા આ સંશોધનને પેટન્ટ એનાયત કરવામાં આવી છે. આ મટિરિયલ સિન્થેટિક કેમિકલ્સ અને પેટ્રોકેમિકલ્સ પરની નિર્ભરતા ઘટાડશે અને તેનો ઉપયોગ પેકેજિંગ, ફૂડ, ટેક્સટાઈલ અને બાયો-મેડિકલ ક્ષેત્રોમાં થઈ શકે છે. કરક્યુમિનના કારણે તે એન્ટી-બેક્ટેરિયલ ગુણધર્મો ધરાવે છે અને કોઈપણ સપાટી પર કોટિંગ માટે સક્ષમ છે.

WhatsApp Business એપ હવે AI (આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ) દ્વારા ઓટો-રિપ્લાયની સુવિધા પૂરી પાડે છે, જે વ્યસ્ત વપરાશકર્તાઓને મેસેજનો જવાબ આપવામાં મદદ કરે છે. આ સુવિધા 'Away Message' અને 'Greeting Message' જેવા વિકલ્પો દ્વારા સેટ કરી શકાય છે, જે બિઝનેસમેન, ફ્રીલાન્સર્સ અને દુકાનદારો માટે ઉપયોગી છે. 'Meta Business Agent' સુવિધા AI દ્વારા આપમેળે યોગ્ય પ્રતિસાદ મોકલે છે, પરંતુ માહિતીની સચોટતા ચકાસવી જરૂરી છે. આ ટેકનોલોજી વ્યસ્ત સમયમાં પણ કનેક્ટેડ રહેવાનું સરળ બનાવે છે.

ગૂગલ મેપ્સ હવે ઇન્ટરનેટ કનેક્શન વગર પણ ઉપયોગ કરી શકાશે. નવા શહેરોની મુલાકાત વખતે અથવા જ્યાં નેટવર્ક ન હોય ત્યાં આ સુવિધા ખૂબ ઉપયોગી થશે. ઑફલાઇન મેપ સેવ કરવા માટે, ગૂગલ મેપ્સ એપ ખોલી પ્રોફાઇલ આઇકન પર જઈ 'ઑફલાઇન નકશા' વિકલ્પ પસંદ કરો. ત્યારબાદ જે વિસ્તારનો નકશો સેવ કરવો હોય તેને પસંદ કરી ડાઉનલોડ કરો. જોકે, ઑફલાઇન મોડમાં લાઇવ ટ્રાફિક અને રૂટ અપડેટ્સ મળશે નહીં, અને માત્ર કાર/બાઇક રૂટ જ ઉપલબ્ધ રહેશે. મુસાફરી પહેલાં Wi-Fi દ્વારા નકશા ડાઉનલોડ કરવાની સલાહ અપાય છે.

અમેરિકી પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે 'અ ન્યૂ ગોલ્ડન એજ' સમિટ દરમિયાન માઇક્રોસોફ્ટના સીઈઓ સત્યા નડેલા, ટેસ્લા-સ્પેસએક્સના સીઈઓ એલન મસ્ક, ગૂગલના સહ-સંસ્થાપક સર્ગેઈ બ્રિન, એનવીડિયાના સીઈઓ જેન્સન હુઆંગ, એએમડીની સીઈઓ લિસા સૂ અને ડેલના સંસ્થાપક માઈકલ ડેલ સહિત છ ટેક દિગ્ગજોને દેશના સર્વોચ્ચ વૈજ્ઞાનિક સન્માનથી નવાજ્યા. ટ્રમ્પે એલન મસ્કને આધુનિક યુગના થોમસ એડિસન ગણાવી તેમની પ્રશંસા કરી. આ કાર્યક્રમ વિજ્ઞાન અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ના વિકાસને પ્રોત્સાહન આપવા યોજાયો હતો.

મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલના માર્ગદર્શન હેઠળ ગુજરાત સરકાર પોરબંદરના મોચા ગામ ખાતે 100 કરોડના ખર્ચે મરિન બાયોટેકનોલોજી રિસર્ચ એન્ડ ઇનોવેશન કોરિડોર (M-BRIC) વિકસાવશે. આ માટે ગુજરાત સ્ટેટ બાયોટેકનોલોજી મિશન અને CSIR-CSMCRI વચ્ચે MoU થશે. આ કોરિડોરનો હેતુ રાજ્યના દરિયાઈ જૈવિક સંસાધનોનો ઉપયોગ કરીને ઉચ્ચ-મૂલ્યવાળા ઉત્પાદનો, નવા ઉદ્યોગો અને દરિયાકાંઠાના સમુદાયો માટે ટકાઉ આજીવિકા ઊભી કરવાનો છે. આ પહેલ દરિયાઈ વિજ્ઞાન, બાયોટેક્નોલોજી સંશોધન, ટેકનોલોજી વિકાસ અને વ્યાપારીકરણને જોડતી ઇકોસિસ્ટમ વિકસાવશે, જેનાથી રોજગારીની નવી તકો ઊભી થશે અને ભારતની બ્લૂ બાયોઇકોનોમીમાં ગુજરાતનું યોગદાન વધશે.

Meta દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલ નવું પર્સનલ AI એજન્ટ 'MUSE' ટૂંક સમયમાં ઇન્સ્ટાગ્રામના શેર મેનૂમાં ઉપલબ્ધ થઈ શકે છે. આ AI માત્ર પ્રશ્નોના જવાબ આપવા પૂરતું મર્યાદિત નથી, પરંતુ ટિકિટ બુકિંગ, રિઝર્વેશન, ફોર્મ ભરવા, રિમાઇન્ડર્સ સેટ કરવા જેવા રોજિંદા કાર્યોમાં પણ મદદ કરશે. તે વ્યક્તિગત નાણાકીય વ્યવસ્થાપનમાં ખર્ચનું વિશ્લેષણ કરીને બચત માટે સૂચનો આપશે. MUSE, Gmail, Google Calendar, Instagram જેવી અનેક એપ્લિકેશન્સ સાથે જોડાઈને મોટા ધ્યેયોને પણ યોજનાઓમાં રૂપાંતરિત કરવામાં સહાય કરશે. જોકે, તેની ઉપલબ્ધતા ભૌગોલિક રીતે અલગ-અલગ હોઈ શકે છે.

સ્પેસએક્સના પ્રમુખ એલન મસ્કે ભારતમાં ઉગ્રવાદી જૂથો દ્વારા સ્ટારલિંકના ઉપયોગના દાવાને સંપૂર્ણપણે નકારી કાઢ્યો છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે ભારતના ઉપર સ્ટારલિંકના સિગ્નલ બંધ હોવાથી આવા દાવા ખોટા છે. તાજેતરમાં મણિપુરમાં મ્યાનમાર સરહદ પાસે ઉગ્રવાદીઓ પાસેથી સ્ટારલિંક ઉપકરણો જપ્ત થયાનો દાવો કરાયો હતો. જોકે, ભારતમાં સ્ટારલિંક પોતાની વ્યાપારી સેવાઓ શરૂ કરવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે અને આ માટે જરૂરી વ્યવસ્થા ગોઠવી છે.

અબજોપતિ ઈલોન મસ્કે ભારતમાં સ્ટારલિંક સેવાને 'અમુક ઉદ્યોગપતિઓ' દ્વારા બ્લોક કરવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો. આ દાવાને કેન્દ્ર સરકારે સખત શબ્દોમાં નકારી કાઢ્યો છે અને તેને પાયાવિહોણો ગણાવ્યો છે. કેન્દ્રીય સંચાર મંત્રાલયે સ્પષ્ટ કર્યું કે ભારતમાં તમામ ટેલિકોમ સેવાઓ માટે સમાન અને બિન-પક્ષપાતી અધિકૃતતા માળખું છે. અત્યાર સુધીમાં ત્રણ GMPCS કંપનીઓને ટેલિકોમ લાઇસન્સ અપાયા છે અને સુરક્ષા મૂલ્યાંકનની પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે. સ્પેક્ટ્રમ ફાળવણી માટે આ પ્રક્રિયા પૂર્ણ થવી જરૂરી છે, અને તમામ કંપનીઓ નિયમનકારી સ્તરે સમાન તબક્કે છે.

આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ના આગમનથી ડિજિટલ પ્રોપર્ટીના વેપારમાં ભારે ઘટાડો થયો છે, જેના પરિણામે અમદાવાદમાં 30% થી વધુ IT પ્રોફેશનલ્સની નોકરીઓ જોખમમાં મુકાઈ છે. AI ઓટોમેશનને કારણે વેબસાઇટ અને એપ્લિકેશન નિર્માણ જેવી પ્રક્રિયાઓ હવે ગણતરીની મિનિટોમાં અને ઓછા ખર્ચે શક્ય બની છે. આના કારણે ઓરેકલ, એમેઝોન, માઈક્રોસોફ્ટ જેવી વૈશ્વિક અને વિપ્રો, ટીસીએસ જેવી ભારતીય કંપનીઓમાં હજારો કર્મચારીઓની છટણી થઈ છે. અમદાવાદમાં અંદાજે 45,000 IT પ્રોફેશનલ્સને નોકરી ગુમાવવાનો ભય છે, અને જુનિયર લેવલ પર ભરતીઓ લગભગ બંધ થઈ ગઈ છે.

સ્વીડનની રોયલ એકેડમીએ વર્ષ ૨૦૨૬ માટે રસાયણશાસ્ત્રનો નોબેલ પુરસ્કાર ફ્રાન્સના હેનરી બી. કાગન અને જાપાનના કેન્સો સોઆઇને સંયુક્ત રીતે આપ્યો છે. આ બંને વૈજ્ઞાનિકોએ કેમિકલના ૧૦૦ વર્ષ જૂના એક કોયડાનું સમાધાન શોધી કાઢ્યું છે, જે દવાઓ, ફ્લેવર, સુગંધ અને નવી સામગ્રી બનાવવા માટે રાસાયણિક પ્રક્રિયા વિકસિત કરનારા વૈજ્ઞાનિકો માટે મહત્વપૂર્ણ છે. તેમના સંશોધને દવા નિર્માણમાં યોગ્ય અણુની પસંદગીને સરળ બનાવી છે, જે કેન્સર અને અન્ય બીમારીઓની દવાઓ માટે ફાયદાકારક સાબિત થઈ શકે છે.

અમેરિકાના યુટાઉમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) હવે ડોક્ટર તરીકે કાર્યરત થશે અને ચોક્કસ દવાઓ માટે પ્રિસ્ક્રિપ્શન લખી આપશે. આ AI સિસ્ટમ ખીલ (acne) જેવી ત્વચા સંબંધિત સમસ્યાઓ માટે દવાઓ સૂચવશે. દર્દીના સવાલોના જવાબ અને ફેશિયલ સ્કેનના આધારે, AI ડોક્ટરોના લિમિટેડ લિસ્ટમાંથી સારવાર શોધી પ્રિસ્ક્રિપ્શન તૈયાર કરશે. યુટાઉમાં ડોક્ટરની એપોઈન્ટમેન્ટ માટે લાંબો વેઇટિંગ ટાઇમ અને ડર્મેટોલોજિસ્ટની અછતને ધ્યાનમાં રાખીને આ સિસ્ટમને મંજૂરી આપવામાં આવી છે. એક હેલ્થ કંપની આ સિસ્ટમને વધુ વિકસાવવાની યોજના ધરાવે છે.

ડિફેન્સ રિસર્ચ એન્ડ ડેવલપમેન્ટ ઓર્ગેનાઈઝેશન (DRDO) દ્વારા આગ્રામાં 21 કિલોમીટરની ઊંચાઈએ સફળતાપૂર્વક ઉડાવવામાં આવેલી એરશિપનું કવચ સુરતમાં તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે. સુરતની MANTRA સંસ્થાએ -60°C તાપમાન, ઓઝોન અને અલ્ટ્રાવાયોલેટ કિરણો સામે ટકી શકે તેવું ખાસ ફૅબ્રિક વિકસાવ્યું છે. આ એરશિપ સેટેલાઇટની જેમ સતત ફરતું ન રહેતાં, એક જ સ્થાને સ્થિર રહીને અઠવાડિયાઓ સુધી સરહદ પરની હલચલ પર નજર રાખી શકશે. સંરક્ષણ મંત્રાલયે આ માટે સુરતને પસંદ કર્યું હતું, જે સુરતના ટેક્સટાઇલ ઉદ્યોગને હાઇ-ટેક ડિફેન્સ મેન્યુફેક્ચરિંગ તરફ વાળશે.

સ્વીડનની રોયલ એકેડેમી દ્વારા 2026નો કેમિસ્ટ્રીનો નોબેલ પુરસ્કાર ફ્રાન્સના હેનરી બી. કાગન અને જાપાનના કેન્સો સોઆઈને એનાયત કરાયો છે. તેમણે જીવનના રસાયણશાસ્ત્રના 100 વર્ષ જૂના 'હોમોચિરાલિટી'ના રહસ્યનો ઉકેલ શોધી કાઢ્યો છે. આ શોધ સમજાવે છે કે શા માટે આપણા શરીરમાં અણુઓના માત્ર એક જ પ્રકાર (જેમ કે ડાબા હાથ જેવા) કાર્યરત હોય છે, જ્યારે પ્રયોગશાળામાં બંને પ્રકારના અણુઓ સમાન રીતે બને છે. કાગન અને સોઆઈની પદ્ધતિઓ હવે દવા નિર્માણમાં સાચા અણુની પસંદગીને સરળ બનાવશે, જેનાથી કેન્સર અને અન્ય રોગોની દવાઓ વધુ સસ્તી અને અસરકારક બનશે.

ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ સાયન્સ (IISc) ના ગણિતશાસ્ત્રના પ્રોફેસર મહેશ કાકડેને બીજગણિતીય સંખ્યા સિદ્ધાંત (Algebraic Number Theory) માં તેમના નોંધપાત્ર યોગદાન માટે વર્ષ 2026 નો પ્રતિષ્ઠિત રામાનુજન પ્રાઇઝ (Ramanujan Prize for Young Mathematicians from Developing Countries) પ્રાપ્ત થયો છે. આ જાહેરાત ઇન્ટરનેશનલ સેન્ટર ફોર થિયરીટિકલ ફિઝિક્સ (ICTP) અને ઇન્ટરનેશનલ મેથેમેટિકલ યુનિયન (IMU) દ્વારા કરવામાં આવી છે. પ્રોફેસર કાકડેનું સંશોધન મુખ્યત્વે નોન-કોમ્યુટેટિવ ઇવાસાવા, ગ્રોસ-સ્ટાર્ક અને બ્રુમર-સ્ટાર્ક અનુમાનો સાથે સંબંધિત છે.

મહાન ભૌતિકશાસ્ત્રી નીલ્સ બૉહર તેમના અસાધારણ મગજ, સાલસતા અને રમૂજી આદતો માટે જાણીતા હતા. ફિલ્મોમાં ભૌતિકશાસ્ત્રના નિયમોનું અપમાન થતાં તેઓ ગુસ્સે થતા, તો આઈન્સ્ટાઈન સાથે ક્વોન્ટમ ફિઝિક્સની ચર્ચામાં રસ્તો ભૂલી જતા. તેમને 1922માં પરમાણુ બંધારણ અને વિકિરણ પરના કાર્ય બદલ ભૌતિકશાસ્ત્રનું નોબેલ પારિતોષિક મળ્યું. તેની ભેટમાં તેમને કાર્લ્સબર્ગ કંપની તરફથી ઘર સુધી બિયરની પાઇપલાઇન મળી હતી. યુદ્ધ પછી તેમણે પરમાણુ ઊર્જાના શાંતિપૂર્ણ ઉપયોગની હિમાયત કરી, જેના માટે તેમને 'એટમ્સ ફોર પીસ એવોર્ડ' મળ્યો.

હોલોસીન યુગનું સુરક્ષિત કુદરતી વાતાવરણ હવે ખોરવાઈ રહ્યું છે. પોટ્સડેમ ઈન્સ્ટિટ્યૂટના અહેવાલમાં ખુલાસો થયો છે કે કુદરતની નવ 'પ્લેનેટરી બાઉન્ડ્રીઝ'માંથી સાતનું માનવજાતે ઉલ્લંઘન કર્યું છે. આ ઉલ્લંઘનોમાં ક્લાઈમેટ ચેન્જ, જૈવવિવિધતાનો વિનાશ, રાસાયણિક પ્રદૂષણ, જમીનનો અતિરેક, તાજા પાણીની કટોકટી અને સમુદ્રનું એસિડિફિકેશન મુખ્ય છે. અશ્મિભૂત ઈંધણોના દહનથી કાર્બન ડાયોક્સાઈડ વધ્યો છે, જેના કારણે બરફ ઓગળી રહ્યો છે અને આપત્તિઓ વધી રહી છે. જૈવવિવિધતાના ઘટાડાથી ખોરાક શૃંખલા નબળી પડી છે. જો પૃથ્વી 'ટિપિંગ પોઈન્ટ' વટાવશે તો પરિસ્થિતિ ગંભીર બનશે.

નાસાના હબલ સ્પેસ ટેલિસ્કોપે તેની ૩૬ વર્ષની સેવા દરમિયાન પૃથ્વીની ૨,૦૦,૦૦૦ (બે લાખ) પ્રદક્ષિણા સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કરી છે. આ ઐતિહાસિક ટેલિસ્કોપે બ્રહ્માંડના અતિ દૂરના વિસ્તારો, ગેલેક્સીઝ, નેબ્યુલા, સોલાર સિસ્ટમ્સ અને એક્ઝોપ્લેનેટ્સના ૧૭ લાખથી વધુ નિરીક્ષણો નોંધાવ્યા છે. ૧૯૯૦માં લોન્ચ થયેલા હબલ સ્પેસ ટેલિસ્કોપનો મુખ્ય ઉદ્દેશ બ્રહ્માંડના વિસ્તરણનો અભ્યાસ કરવાનો હતો. તેની અત્યંત તીવ્ર ગતિએ, હબલ પૃથ્વીની પરિક્રમા કરીને ખગોળશાસ્ત્રના જ્ઞાનમાં અભૂતપૂર્વ વધારો કર્યો છે.