આત્મા: દેહનો માલિક અને ઇન્દ્રિયો તેના સાધન
આત્મા: દેહનો માલિક અને ઇન્દ્રિયો તેના સાધન
Published on: 24th September, 2026

આ લેખમાં ભગવાન મહાવીરના ઉપદેશો અનુસાર આત્માના અસ્તિત્વને સમજાવવામાં આવ્યું છે. ઇન્દ્રભૂતિ ગૌતમને ભગવાન મહાવીરે આગમ અને અન્ય પ્રમાણો દ્વારા આત્માના અસ્તિત્વને સમજાવ્યું. આત્મા અરૂપી હોવા છતાં તેનું અસ્તિત્વ 'હું છું' ના અનુભવથી સાબિત થાય છે. જેમ શરીરમાંથી નીકળી જતો આત્મા દેખાતો નથી, તેમ ઘનઘોર અંધકારમાં પણ 'હું છું' નો અનુભવ થાય છે. આત્મા શરીરનો માલિક છે અને ઇન્દ્રિયો તેનાં સાધન છે. મન મેનેજર તરીકે કામ કરે છે, પરંતુ આખરી નિર્ણય આત્માનો હોય છે. મૃત્યુ પછી ઇન્દ્રિયો નિષ્ક્રિય થઈ જાય છે, જે આત્માના અસ્તિત્વની સાબિતી છે.