ઓક્ટોબર 2026 માં શરદીય નવરાત્રી અને દુર્ગા પૂજાના પવિત્ર અવસર પર દેશભરની શાળાઓમાં રજાઓ રહેશે. 20 ઓક્ટોબર, મંગળવારના રોજ વિજયાદશમી (દશેરા) નિમિત્તે મોટાભાગની શાળાઓ બંધ રહેશે. આ ઉપરાંત, 19 ઓક્ટોબર, સોમવારના રોજ મહાઅષ્ટમી, મહાનવમી અને આયુધ પૂજાના કારણે ઘણા રાજ્યોમાં રજા જાહેર કરાઈ છે. પશ્ચિમ બંગાળ અને પૂર્વ ભારતમાં શાળાઓને 10 દિવસ સુધીની લાંબી રજા મળી શકે છે, જ્યારે ઉત્તર, દક્ષિણ અને મધ્ય ભારતના રાજ્યોમાં 3 થી 5 દિવસની રજાઓ રહેશે.

ગુજરાત સરકાર અયોધ્યામાં ભગવાન રામલલ્લાના દર્શનાર્થે જતા ગુજરાતી શ્રદ્ધાળુઓ માટે ₹80.25 કરોડના ખર્ચે એક અત્યાધુનિક યાત્રી નિવાસનું નિર્માણ કરશે. 6929.28 ચોરસ મીટર જમીન પર બનનારા આ સંકુલમાં 308 બેડની સુવિધા અને 864 લોકો બેસી શકે તેવો વિશાળ હોલ હશે. તેમાં રિસેપ્શન, ડાઇનિંગ એરિયા, ટેરેસ ગાર્ડન જેવી અનેક સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ થશે. ગુજરાત પ્રવાસન નિગમ (TCGL) દ્વારા નિર્માણાધીન આ યાત્રી નિવાસ આગામી એક વર્ષમાં શ્રદ્ધાળુઓ માટે ખુલ્લું મૂકવામાં આવશે, જે ગુજરાત અને અયોધ્યા વચ્ચેના સાંસ્કૃતિક સેતુને મજબૂત બનાવશે.

આ વર્ષે શારદીય નવરાત્રિ 11 ઓક્ટોબર, 2026થી શરૂ થઈને 19 ઓક્ટોબર, 2026ના રોજ વિજયાદશમી સાથે સમાપ્ત થશે. નવરાત્રિ દરમિયાન ઘરમાં અખંડ જ્યોત પ્રગટાવવાનું વિશેષ મહત્વ છે, જે જ્ઞાન, બુદ્ધિ અને સકારાત્મક ઊર્જાનું પ્રતીક છે. દીવામાં નિયમિત અંતરાલે ઘી કે તેલ ઉમેરવું, પરંતુ વાટનો સળગતો ભાગ તેલમાં ડૂબી ન જાય તેનું ધ્યાન રાખવું. અખંડ દીવાને કાચ કે ધાતુના આવરણથી ઢાંકીને સુરક્ષિત રાખવો જોઈએ. જો તમે જ્યોતના રૂમમાં સૂતા હોવ તો તમારા પગ કે માથાની દિશા દીવા તરફ ન હોવી જોઈએ. જ્યોતિની સામે પગ રાખવાને શાસ્ત્રોમાં અશુભ માનવામાં આવે છે.

ગુજરાત સરકાર અયોધ્યામાં રામલલાના દર્શને આવતા ગુજરાતી શ્રદ્ધાળુઓ માટે ₹80.25 કરોડના ખર્ચે અત્યાધુનિક યાત્રી નિવાસનું નિર્માણ કરશે. આ નિવાસમાં 308 બેડની ક્ષમતા, 864 સીટિંગ કેપેસિટી વાળો હોલ, રિસેપ્શન, સુવેનિયર શોપ, મલ્ટીપર્પઝ હોલ, ઓડિટોરિયમ અને ડાઈનિંગ એરિયા જેવી સુવિધાઓ હશે. ગુજરાત પ્રવાસન નિગમ દ્વારા નિર્માણ પામનાર આ પ્રોજેક્ટ આગામી નવેમ્બર 2027 સુધીમાં પૂર્ણ થવાની ધારણા છે, જે અયોધ્યામાં આવાસની સમસ્યાનો ઉકેલ લાવશે અને ગુજરાતી સંસ્કૃતિનું પ્રતીક બનશે.

હિંદુ ધર્મમાં મૃત્યુ બાદ અંતિમ સંસ્કાર માટે નદી કિનારાને પવિત્ર માનવામાં આવે છે. વારાણસી, હરિદ્વાર જેવા શહેરોમાં આ પરંપરા વર્ષોથી ચાલી આવે છે. માનવ શરીર પાંચ તત્વો - પૃથ્વી, જળ, અગ્નિ, વાયુ અને આકાશથી બનેલું છે અને મૃત્યુ બાદ તે તત્વોમાં ભળી જાય છે. નદીઓને જળ તત્વનું પ્રતીક ગણી, પવિત્ર નદીના કિનારે અંતિમ સંસ્કાર કરવાથી આત્માને મુક્તિ મળે તેવી માન્યતા છે. જોકે, નદી કિનારે અંતિમ સંસ્કાર ન થાય તો પણ સંસ્કાર અધૂરા ગણાતા નથી, પરંતુ અસ્થિ વિસર્જન માટે પવિત્ર નદીનું મહત્વ છે.

આગામી 10મી ઓક્ટોબરે સર્વ પિતૃ અમાસ અને શનિશ્ચરી અમાસનો શુભ સંયોગ છે. આ પવિત્ર અવસર નિમિત્તે અમદાવાદના થલતેજ સ્થિત વૈભવ લક્ષ્મી મંદિરમાં શનિદેવને 1008 લિટર તેલનો અભિષેક કરાશે અને 1008 કાળા તલના લાડુથી હોમ-હવન યોજાશે. દૂધેશ્વર ખાતેના પ્રાચીન શનિદેવ મંદિરમાં 23000 આહુતિનો યજ્ઞ, મહા આરતી અને 251 કિલો બુંદી-સેવનો પ્રસાદ વિતરણ થશે. શાહીબાગ, સોલા રોડ, વૈષ્ણો દેવી સર્કલ સહિતના મંદિરોમાં પણ નવગ્રહ શાંતિ પાઠ, કથા અને હોમ-હવનનું આયોજન કરાયું છે, જ્યાં ભક્તો કાળા કપડા, લોખંડ, તલ જેવી વસ્તુઓ અર્પણ કરશે.

દુર્ગે સ્મૃતા હરસિ ભીતિમશેષ જન્તો:સ્વસ્થૈ: સ્મૃતા મતિમતીવ શુભાં દદાસિ ।દારિદ્રય દુ:ખ ભયહારિણી કા ત્વદન્યાસર્વોપકાર કરણાય સદાર્દ્રચિત્તા ।।હે દુર્ગા દેવી ! તમે સ્મરણ કરવામાં આવે ત્યારે બધા પ્રાણીઓનો ભય હરી લો છો અને સ્વસ્થ પુરુષો દ્વારા ચિંતન કરવામાં આવે ત્યારે તેમને પરમ કલ્યાણમયી બુદ્ધિ પ્રદાન કરો છો. દુ:ખ, દરિદ્રતા અને ભય હરનારા દેવી તમારા વિના બીજું કોણ છે જેમનું ચિત્ત બધા પર ઉપકાર કરવા માટે હમેશાં કરુણાર્દ્ર રહેતું હોય !

દેવભૂમિ દ્વારકામાં ભગવાન દ્વારકાધીશના દર્શનાર્થે આવતા દેશ-વિદેશના યાત્રિકો માટે રિલાયન્સ ફાઉન્ડેશનની પ્રેરણાથી વિનામૂલ્યે ભોજન પ્રસાદનો પ્રારંભ કરાયો છે. દ્વારકા ગૂગળી બ્રાહ્મણ જ્ઞાતિ 505 સમસ્ત, પૂજારી પરિવાર અને પંડા સમાજ દ્વારા સંચાલિત આ પ્રસાદાલયમાં દરરોજ અંદાજે 4,000 યાત્રિકો શુદ્ધ અને સાત્વિક ભોજન ગ્રહણ કરી શકશે. આ સેવા કાર્યનો મુખ્ય હેતુ શ્રદ્ધાળુઓને પવિત્રતા સાથે ઉત્તમ ભોજન પૂરો પાડવાનો છે.

શરદપૂર્ણિમા, જેને કોજાગરી પૂર્ણિમા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે પ્રકૃતિ, પરમેશ્વર અને માનવના ત્રિવેણી સંગમનો પવિત્ર ઉત્સવ છે. આસો સુદ પૂર્ણિમાની રાત્રિએ ચંદ્ર સોળે કળાએ ખીલીને અમૃત જેવા શીતળ કિરણો વરસાવે છે, જે મનની નિર્મળતા અને પવિત્રતાનું પ્રતીક છે. આ દિવસે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણએ ગોપીઓ સાથે મહારાસ રચ્યો હતો, જે જીવાત્મા અને પરમાત્માના મિલનનું પ્રતીક છે. એવું માનવામાં આવે છે કે માતા લક્ષ્મીજી આ રાત્રિએ ભ્રમણ કરે છે અને જાગૃત ભક્તોને ધન, ધાન્ય અને સુખવૈભવના આશીર્વાદ આપે છે. દૂધ-પૌંઆનો પ્રસાદ આરોગવાથી તન-મનમાં તાજગી અને સકારાત્મક ઉર્જાનો સંચાર થાય છે.

શ્રીમદ્ દેવી ભાગવતના તૃતિય સ્કંધ અનુસાર, ભગવાન શ્રીરામજીએ સીતા માતાજીના અપહરણ બાદ દુઃખમાં હતા ત્યારે દેવર્ષિ નારદજીએ તેમને રાવણ પર વિજય મેળવવા માટે નવરાત્ર વ્રત કરવાની સલાહ આપી. નારદજીએ આદ્યશક્તિ દેવીનું સ્વરૂપ, તેમની સૃષ્ટિમાં ભૂમિકા અને મહિમા સમજાવ્યો. આ ઉપદેશથી પ્રેરિત થઈ શ્રીરામજીએ પવિત્ર કિષ્કિન્ધા પર્વત પર નવ દિવસ સુધી વિધિપૂર્વક નવરાત્ર વ્રત કર્યું. આ વ્રતના આઠમના દિવસે દેવી ભગવતી પ્રગટ થયાં અને શ્રીરામજીને આશીર્વાદ આપ્યાં. આ કથા ભક્તિ અને શ્રદ્ધાપૂર્વક માતાજીની આરાધનાનું મહત્વ દર્શાવે છે.

૧૩૦૦ વર્ષથી વધુ જૂના શ્રી ભક્તામર સ્તોત્રને હવે QR કોડ સાથે ગુજરાતી, હિન્દી અને અંગ્રેજીમાં નવા સ્વરૂપે રજૂ કરાયું છે. આચાર્ય માનતુંગસૂરિ દ્વારા રચિત આ સ્તોત્ર, જે ઋષભદેવ ભગવાનની સ્તુતિ કરે છે, તે ભક્તિરસ, કાવ્યકલા અને આધ્યાત્મિક ઊંડાણ માટે જાણીતું છે. નવા સંસ્કરણમાં એનિમેશન ફિલ્મ, વિસ્તૃત માહિતી અને અન્ય ધાર્મિક વિષયો પરની ડોક્યુમેન્ટરીનો સમાવેશ થાય છે, જે યુવાનો માટે તેને સુલભ બનાવે છે. આ સ્તોત્રની ઉત્પત્તિ, તેના મંત્રો, યંત્રો અને આરાધનાવિધિ જેવી વિસ્તૃત માહિતી પણ આ ગ્રંથમાં સમાવિષ્ટ છે.

પ્રાચીન ગરબા અને ગરબીઓ ભક્તોના હૃદયમાંથી નીકળતો દિવ્યનાદ છે, જે ભક્ત કવિ વલ્લભ મેવાડા, પ્રીતમ અને દયારામ જેવા કવિઓની રચનાઓ દ્વારા આજે પણ લોકહૈયામાં ગુંજે છે. ગરબાના ગાનથી આત્મિક આનંદ, સુખ, શાંતિ મળે છે અને તણાવ દૂર થાય છે. માટીનો ગરબો પ્રકૃતિના પાંચ તત્વોનું સંતુલન દર્શાવે છે. યુનેસ્કો દ્વારા ગરબાને અમૂર્ત સાંસ્કૃતિક વારસા તરીકે સ્થાન મળ્યું છે, જે તેને વૈશ્વિક ઓળખ આપે છે. નવરાત્રી ૨૦૨૬નો પ્રારંભ ૧૧ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬, રવિવારના રોજ ઘટસ્થાપન સાથે થશે.

હિન્દુ ધર્મમાં મૃત્યુ બાદ શરીરના ખુલ્લા અંગો, ખાસ કરીને નાક અને કાનમાં રૂ મૂકવાની પરંપરા છે. ગરુડ પુરાણ અનુસાર, મૃત્યુ સમયે અને ત્યારબાદ શરીરની ઊર્જા અને સૂક્ષ્મ પ્રાણ-વાયુ ખુલ્લા છિદ્રો દ્વારા બહાર નીકળી શકે છે, જેને રોકવા રૂ વપરાય છે. આ ઉપરાંત, મૃતદેહનું વિઘટન શરૂ થતાં બનતા ગેસ અને પ્રવાહીને બહાર આવતા અટકાવવા, તેમજ સ્વચ્છતા અને સંક્રમણ ફેલાતું રોકવા માટે આ વ્યવહારિક કારણ પણ છે. નકારાત્મક શક્તિઓથી રક્ષણ માટે પણ આ પ્રથા અનુસરવામાં આવે છે.

પ્રખ્યાત લેખક જાવેદ અખ્તરે ધર્મ અને આસ્થા વિશે પોતાના નિડર વિચારો રજૂ કર્યા છે. તેમનું કહેવું છે કે મુશ્કેલ સમયમાં ધર્મ કે ભગવાન પર ભરોસો કરવાથી માનસિક શાંતિ મળી શકે છે, પરંતુ માત્ર આરામ મળવાથી તે વાત સાચી સાબિત નથી થતી. તેમણે ઈલોન મસ્કનું ઉદાહરણ આપી સમજાવ્યું કે, માત્ર વિશ્વાસ કરવાથી હકીકત નથી બદલાતી. મોટાભાગના લોકો જન્મ્યા તે જ ધર્મનું પાલન કરે છે, જે તેમની પોતાની પસંદગી નથી. તેઓ વ્યક્તિ પર નહીં, વિચારો પર ભરોસો કરવા પર ભાર મૂકે છે.

હિન્દુ ધર્મમાં પૂજા-પાઠ માત્ર દેવી-દેવતાઓની આરાધના નથી, પરંતુ તેની સાથે અનેક પરંપરાઓ જોડાયેલી છે. પૂજા શરૂ કરતા પહેલા યજમાન, પૂજા સામગ્રી અને સ્થળ પર પાણી છાંટવામાં આવે છે. આ સમયે 'ઓમ અપવિત્રઃ પવિત્રો વા...' મંત્રનો જાપ થાય છે, જે ભગવાન વિષ્ણુની મહિમા દર્શાવે છે. આ પ્રક્રિયા શરીર અને મનની શુદ્ધિ માટે છે, જેથી મન પૂજા માટે શાંત અને તૈયાર થઈ શકે. પાણીને જીવનનું આધાર અને પવિત્રતાનું પ્રતિક માનવામાં આવે છે, જે ભગવાન વિષ્ણુ અને કમળ સાથે જોડાયેલું છે.

ડભોઇ નગરના જાગૃત નાગરિક અને માનવસેવા સંગઠનના રાષ્ટ્રીય મહાસચિવ યુસુફ્ ફાતીયા અને તેમના ધર્મપત્ની રિઝવાનાબેગમ યુસુફ્ ફાતીયા પવિત્ર ઉમરાહ ઝિયારત માટે રવાના થયા હતા. તેઓને વિદાય આપવા માટે ડભોઇ જામા મસ્જિદના મૌલાના અનવર અશરફી સહિત ઉપસ્થિત સ્થાનિક લોકોએ દંપતીને ફુલહાર પહેરાવી, શાલ ઓઢાડી ભાવભીનું સન્માન કર્યું હતું. તેમની યાત્રા સુખરૂપ તથા સફ્ળ રહે તેવી દુઆઓ સાથે મુબારકબાદી પાઠવી હતી.

ડભોઇ તાલુકાનું યાત્રાધામ ચાંદોદ, જે ગુજરાતનું એકમાત્ર પૌરાણિક તીર્થ અને દક્ષિણ પ્રયાગ તરીકે ઓળખાય છે, તે સર્વ પિતૃ મોક્ષ માટે ભારતભરમાં પ્રખ્યાત છે. આ વર્ષે તિથિ ક્ષયને કારણે 16 દિવસનું શ્રાદ્ધ પક્ષ 15 દિવસમાં જ પૂર્ણ થઈ રહ્યું છે. ભાદરવા સુદ પૂર્ણિમાથી શરૂ થયેલો શ્રાદ્ધ પક્ષ પૂર્વજોના ઋણમાંથી મુક્તિ મેળવવાનો પવિત્ર સમય છે. આ 15 દિવસ દરમિયાન, શ્રદ્ધાળુઓ પવિત્ર નર્મદા સ્નાન કરીને અને તીર્થગોર પાસે શ્રાદ્ધ વિધિ, તર્પણ અને પિંડદાન કરીને પિતૃઓની આત્માને શાંતિ અપાવવાનો પ્રયાસ કરે છે. ગુજરાત ઉપરાંત અન્ય રાજ્યોમાંથી પણ મોટી સંખ્યામાં ભાવિકો અહીં ઉમટી રહ્યા છે.

મહારાષ્ટ્રના છત્રપતિ સંભાજીનગર જિલ્લાના બિલ્લેરી ગામના આશરે 50 માઈ ભક્તો શક્તિપીઠ પાવાગઢ ખાતે મહાકાળી માતાજીની અખંડ જ્યોત લેવા આવ્યા હતા. સોમવારે રાત્રે 8 વાગ્યે પાવાગઢથી મશાલ જ્યોત લઈને ઉઘાડા પગે દોડતા-દોડતા પોતાના વતન બિલ્લેરી જવા નીકળેલા ભક્તો માત્ર ચાર કલાકમાં રાત્રે 12 વાગ્યે બોડેલીના ઢોકલીયા વિસ્તારમાં ઓરસંગ બ્રિજ પાસે આવી પહોંચ્યા હતા. દરરોજ આશરે 100 કિલોમીટરનું અંતર કાપી પ્રથમ નવરાત્રીના દિવસે બિલ્લેરી પહોંચી જ્યોત સ્થાપિત કરવાનો તેમનો સંકલ્પ છે.

આસો મહિનાની નવરાત્રી શરૂ થવામાં હવે ગણતરીના કલાકો બાકી છે. આ તહેવાર માત્ર ઉત્સવ નથી, પણ નવ દિવસ અને નવ રાતનો એક પરંપરાગત મહોત્સવ છે, જેની આતુરતા આખું વર્ષ રહે છે. નવરાત્રી એટલે મા શક્તિ સાથે વ્યક્તિગત શક્તિના મિલનનો ઉત્સવ, જે ગુજરાતની ગરિમા અને ઓળખ છે. શેરીઓથી લઈને વિશાળ મેદાનો સુધી, લોકો આનંદમાં ગરબે ઘૂમવા ઉમટી પડે છે. આ નવરાત્રીનો અનુભવ 'ઓહ!', 'આહ!' અને 'આહા!' જેવા ઉદ્ગારો સાથે વિસ્તરે છે.

પિતૃપક્ષ 2026 દરમિયાન પિતૃઓની શાંતિ અને તેમના આશીર્વાદ મેળવવા માટે પીપળાના વૃક્ષનું પૂજન અત્યંત શુભ માનવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, પીપળામાં ત્રિદેવનો વાસ હોવાથી અને પિતૃઓ પણ અહીં નિવાસ કરતા હોવાથી, આ સમયગાળામાં પીપળાની પૂજાથી પિતૃદોષ દૂર થાય છે. આ ખાસ ઉપાયો, જેમ કે કાળા તલવાળા જળનો અર્ઘ્ય, ચાર મુખવાળો દીવો પ્રગટાવવો, મીઠું જળ, દૂધ અને લવિંગનો ઉપયોગ, અને પીપળા પાસે હનુમાન ચાલીસાનો પાઠ કરવાથી જીવનમાં સુખ, શાંતિ અને સમૃદ્ધિ આવે છે.

શારદીય નવરાત્રિ હિન્દુ ધર્મમાં અત્યંત મહત્વ ધરાવે છે. આ 9 દિવસ દરમિયાન માતા દુર્ગાના 9 સ્વરૂપોની પૂજા થાય છે. એવી માન્યતા છે કે આ સમયગાળા દરમિયાન ઘરના મુખ્ય દ્વાર પર ૐ, સ્વસ્તિક, કળશ અને લક્ષ્મીજીના ચરણ જેવા પવિત્ર નિશાન બનાવવાથી માતા દુર્ગા અને લક્ષ્મીજીની કૃપા પ્રાપ્ત થાય છે. 11 ઓક્ટોબરથી શરૂ થતી નવરાત્રિમાં આ ઉપાયો કરવાથી ઘરમાં સકારાત્મક ઉર્જા આવે છે, વાસ્તુ દોષ દૂર થાય છે અને આખું વર્ષ સમૃદ્ધિ બની રહે છે.

શ્રાદ્ધપક્ષ અને સળંગ રજાઓને કારણે નાસિકના ત્ર્યંબકેશ્વર મંદિરમાં ભક્તોનો ભારે ધસારો જોવા મળી રહ્યો છે. આ ભીડને નિયંત્રિત કરવા માટે, મંદિરમાં ૧૨મી ઓક્ટોબર સુધી VIP દર્શનની સુવિધા બંધ રાખવામાં આવી છે. સામાન્ય રીતે VIP પાસ દ્વારા ભક્તોને ઝડપી દર્શનનો લાભ મળે છે, પરંતુ હાલની પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને, ભક્તોના હિતમાં આ નિર્ણય લેવાયો છે. ત્ર્યંબકેશ્વર દેવસ્થાન ટ્રસ્ટ દ્વારા આ જાહેરાત કરવામાં આવી છે.

તળાજા શહેર અને તાલુકામાંથી એક હજારથી વધુ માંઈભક્તો ચોટીલા પદયાત્રા માટે રવાના થયા છે. આ શ્રદ્ધાળુઓ પ્રથમ નોરતે ચોટીલા ચામુંડા માતાજીના મંદિરે આરતીના દર્શન કરશે. પરંપરા મુજબ વિવિધ સંઘો ડી.જે.ના તાલ સાથે પ્રયાણ કર્યું હતું. પદયાત્રા દરમિયાન રસ્તામાં રાસ-ગરબાની રમઝટ બોલાવશે. માંઈભક્તો માટે રહેવા-જમવા, ચા-પાણી, નાસ્તાની નિઃશુલ્ક સેવા પૂરી પાડવામાં આવશે. તળાજાની પ્રથમ ધ્વજા પણ ચઢશે.

નવરાત્રી, જગત જનની જગદંબાની આરાધના અને ઉપાસનાનું પર્વ છે. આસો માસની સુદ એકમથી શરૂ થતા નવ દિવસીય ઉત્સવમાં શક્તિની પૂજા થાય છે. કલયુગમાં ચંડી, દગદંબા અને ગણપતિની આરાધનાનું મહાત્મ્ય છે. પ્રાચીન ગ્રંથોમાં નિરાકાર અને સાકાર રૂપે મા જગદંબાના મહિમાનું ગાન છે. શક્તિ ઉપાસના વેદ-પુરાણોમાં પણ જોવા મળે છે. નવરાત્રીના નવ દિવસોમાં જગદંબાની આરાધના વિશેષ ફળદાયી મનાય છે. આ દરમિયાન ઘટસ્થાપન, જ્વારા પૂજન, ચંડીપાઠ, દેવી અનુષ્ઠાન, વ્રત, ઉપવાસ અને ગરબાનું આયોજન થાય છે.

ભરૂચના ઝઘડિયા તાલુકાના રતનપુર ગામ નજીક ડુંગર પર આવેલ હઝરત બાવાગોર દરગાહનો ઐતિહાસિક ચસ્મો (પાણીનો કુંડ) 8 ઓક્ટોબર, ગુરુવારે પરંપરાગત વાર્ષિક પ્રણાલી મુજબ વધાવવામાં આવશે. આ ચસ્મો વર્ષોથી દરગાહ સાથે જોડાયેલો છે અને દર વર્ષે ભાદરવા મહિનાના છેલ્લા ગુરુવારે આ વિધિ થાય છે. વડોદરાના હઝરત કમાલુદ્દિન બાવા અને દરગાહના ગાદીવારસ હઝરત જાનુબાપુના હસ્તે ફુલ, ધાણી અને નાળિયેરથી આ ધાર્મિક કાર્ય સંપન્ન થશે. આ પ્રસંગે ભવ્ય મેળાનું પણ આયોજન કરાય છે, જેમાં મોટી સંખ્યામાં શ્રદ્ધાળુઓ ભાગ લેશે.

વડોદરાના ગરબામાં વિધર્મી પ્રવેશે નહિ તેની તકેદારી માટે હિન્દુ સંગઠનોએ આજે પોીલીસ કમિશનરને આવેદનપત્ર આપી રજૂઆત કરી હતી.વિશ્વ હિન્દુ પરિષદ અને બજરંગ દળના કાર્યકરોએ કહ્યું છે કે,ગરબામાં વિધર્મી પ્રવેશે નહિ તેની તકેદારી રાખવામાં આવશે.આ માટે અમારા ૧૫ પ્રખંડમાં બે હજાર થી વધુ કાર્યકરો તૈયાર રહેશેતેમણે પોલીસને અપીલ કરી છે કે,તેઓ પણ પુરતી તકેદારી રાખી કડક વલણ અપનાવે.નવરાત્રી ધાર્મિક અને શાંતિમય માહોલમાં સંપન્ન થાય તે માટે અમે પણ પોલીસને પુરતો સહયોગ આપીશું.

યાત્રાધામ પાવાગઢ ખાતે આસો નવરાત્રિ દરમિયાન શ્રી કાલિકા માતાજીના દર્શનાર્થે ઉમટી પડતા લાખો ભક્તોની સુવિધાને ધ્યાનમાં રાખીને, દર્શન અને Rope-way સેવાના સમયપત્રકમાં મહત્ત્વપૂર્ણ ફેરફાર કરાયો છે. નવરાત્રિ દરમિયાન મંદિરના દ્વાર દરરોજ સવારે 5-6 વાગ્યે ખૂલશે અને રાત્રિના 8:30 વાગ્યા સુધી દર્શન કરી શકાશે. Rope-way સેવા પણ વહેલી સવારે 4:00 વાગ્યાથી શરૂ થશે અને ખાસ દિવસોમાં રાત્રિના 9:00 વાગ્યા સુધી કાર્યરત રહેશે. ભીડને ધ્યાનમાં રાખીને Rope-way સેવા મોડી રાત સુધી પણ ચાલુ રાખવામાં આવશે.

સુરેન્દ્રનગરના પ્રસિદ્ધ ચોટીલા ચામુંડા માતાજી મંદિરે આગામી નવરાત્રિ મહોત્સવ માટે ધાર્મિક કાર્યક્રમોના સમયપત્રકની જાહેરાત થઈ છે. પ્રથમ નોરતે અને આઠમના દિવસે સવારે 4 વાગ્યે આરતી થશે, જ્યારે બાકીના દિવસોમાં સવારે 5 વાગ્યે આરતી યોજાશે. આયોજકોએ જણાવ્યું છે કે પગથિયા દ્વાર આરતીના 30 મિનિટ પહેલા ખુલશે અને સાંજની આરતી સૂર્યાસ્ત સમયે થશે. 18 ઓક્ટોબર, હવનાષ્ટમીના દિવસે ડુંગર પર બપોરે 2:30 વાગ્યે હવન થશે. નવરાત્રિ દરમિયાન ભોજન-પ્રસાદનો સમય બપોરે 11 થી 2 વાગ્યાનો રહેશે, હવનાષ્ટમીના દિવસે બપોરે 3 વાગ્યે.

પિતૃ પક્ષ દરમિયાન કીડીઓને લોટ કેમ નાખવામાં આવે છે તે અંગે ગરુડ પુરાણ એક ચોંકાવનારું રહસ્ય ખોલે છે. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, જો કોઈ પૂર્વજ જીવજંતુ કે સૂક્ષ્મ યોનિમાં ભટકી રહ્યા હોય, તો તેમને પિતૃ પક્ષમાં કીડીઓને અર્પણ કરાયેલો લોટ પ્રાપ્ત થાય છે, જે તેમને અસીમ તૃપ્તિ આપે છે. આ 'પિપીલિકા બલિ' સનાતન ધર્મમાં પંચબલિ કર્મનો એક ભાગ છે, જે દર્શાવે છે કે શ્રાદ્ધનું અન્ન દરેક જીવ સુધી પહોંચવું જોઈએ. આ ઉપરાંત, કીડીઓને લોટ નાખવાથી ઘરમાં સુખ-શાંતિ, સકારાત્મક ઉર્જા અને ધન લાભ થાય છે, અને પિતૃ દોષ પણ દૂર થાય છે.

સર્વપિતૃ અમાસ 2026, જે પિતૃ પક્ષનો અંતિમ દિવસ છે, 10 ઓક્ટોબર 2026ના રોજ આવે છે. જેઓ પિતૃ પક્ષ દરમિયાન શ્રાદ્ધ કે તર્પણ કરી શક્યા નથી, તેમના માટે આ અમાસ ખાસ છે. જ્યોતિષાચાર્ય ચંદ્રેશ શર્મા મુજબ, આ દિવસે વિધિપૂર્વક દીપદાન કરવાથી પિતૃઓને તૃપ્તિ મળે છે અને કુંડળીના ગંભીર કાલસર્પ દોષ તથા પિતૃ દોષમાંથી મુક્તિ મળે છે. દક્ષિણ દિશામાં દીપદાન, પીપળાના વૃક્ષ પાસે, ગૃહના દક્ષિણ-પશ્ચિમ ખૂણામાં અને જળાશય પર દીપદાન કરવા જેવા ઉપાયો કરવાથી પિતૃ દોષ અને ગૃહ કલેશ શાંત થાય છે.