ગુજરાતના આણંદ જિલ્લામાં આવેલું ‘જીટોડિયા વૈજનાથ મહાદેવ’ એક પૌરાણિક અને ઐતિહાસિક શિવાલય છે. આ શિવાલયનો ઇતિહાસ ખૂબ જ રોચક છે, જેમાં અનેક સંતો-મહંતોએ વિધર્મીઓના આક્રમણથી મંદિરને બચાવવા પોતાનો જીવ આપ્યો હતો. મંદિર પરિસરમાં આવેલી સમાધિઓની દેરીઓ આ વીરગતિ પામેલા સંતોની ગાથા કહે છે. પ્રચલિત માન્યતા મુજબ, ગોસ્વામી સંતો અને મહંતોએ આ મંદિરને બચાવવા માટે લગભગ 200થી 250 જેટલા લોકોએ પોતાનું બલિદાન આપ્યું હતું.

આવતીકાલથી શરૂ થઈ રહેલું આખું અઠવાડિયું તહેવારોની રંગતથી ભરેલું રહેશે. 31 ઓગસ્ટના રોજ બોળ ચોથથી પ્રારંભ થઈ, નાગ પાંચમ, રાંધણ છઠ, શીતળા સાતમ અને જન્માષ્ટમી જેવા અનેક પર્વો ધામધૂમથી ઉજવાશે. દરેક પર્વનું પોતાનું આગવું મહત્ત્વ છે અને તે માટે ખાસ પૂજા-વિધિ કરવામાં આવે છે. આ તહેવારો આધ્યાત્મિક અને સાંસ્કૃતિક મહત્વ ધરાવે છે, જે શ્રાવણ માસની પવિત્રતામાં વધારો કરે છે.

તાપી જિલ્લાના નિઝર, ઉચ્છલ અને કુકરમુંડા તાલુકાઓમાં આદિવાસી સમાજ દ્વારા વંશપરંપરાગત માન્યતા અનુસાર બળેવના તહેવારની ઉજવણી સાથે ગામની સીમમાં એકત્રિત થઈ સાંજના સમયે વાઘદેવની પૂજા-અર્ચના કરવામાં આવી. કેટલાક ગામોમાં ભંડારાનું પણ આયોજન કરાયું હતું. આ પવિત્ર પ્રસંગે ખેતરોમાં સાગના ખૂંટ રોપી પાકને નુકસાન ન થાય તેમજ જંગલી જાનવરોથી રક્ષણ મળે તેવી પ્રાર્થના કરાઈ. આ ઉત્સવમાં સાસરે ગયેલી બહેનો પણ જોડાય છે, જે સંસ્કૃતિના જતનનું પ્રતીક છે.

ભુજના ઐતિહાસિક પંચહટડી ચોક ખાતે 215 વર્ષ જૂના ભીડભંજન મહાદેવ, પંચમુખી ગાયત્રી મંદિર તથા વેરાવળી માતાજી મંદિરના જીર્ણોદ્ધાર બાદ દેવ પ્રતિમાઓનો પુનઃ પ્રાણ પ્રતિષ્ઠા મહોત્સવ ભક્તિમય વાતાવરણમાં યોજાયો. આ કાર્યક્રમ રઘુનાથજી નામ સેવા ટ્રસ્ટ અને મોઢ બ્રાહ્મણ જ્ઞાતિના સંયુક્ત ઉપક્રમે ત્રણ દિવસ ચાલ્યો, જેમાં વિવિધ ધાર્મિક વિધિઓ, યજ્ઞ અને જલયાત્રા સહિતના કાર્યક્રમો યોજાયા. શુભ મુહૂર્તમાં દેવ પ્રતિમાઓની પ્રાણ પ્રતિષ્ઠા કરવામાં આવી.

સુભાનપુરા ગણેશોત્સવ મંડળ દ્વારા શનિવારે શ્રીજીનું શાહી આગમન થયું, જેમાં તાઇવાન જેવી આતશબાજીનો આયોજકોએ દાવો કર્યો. આ શો માટે 12 પિલર અને 15 ફૂટ ઊંચાઈ પર લાઈટિંગ ગોઠવવામાં આવી હતી. આ અનોખી આતશબાજી જોવા 25 હજારથી વધુ લોકો ઉમટ્યા, જેના કારણે ઇલોરાપાર્ક હાઉસિંગ ઓફિસથી અડધો કિલોમીટર સુધી ટ્રાફિક જામ થયો. ખાસ કેરળથી મંગાવેલા ફટાકડા અને લોકલ બેઝ્ડ સિસ્ટમ સાથે, આ સમગ્ર શોનો અંદાજે 12.50 લાખનો ખર્ચ થયો. આતશબાજી સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને પિલર પર ફોડવામાં આવી હતી.

જન્માષ્ટમી 2026 નિમિત્તે ઘરમાં ભગવાન શ્રીકૃષ્ણની તસવીર લગાવવી શુભ માનવામાં આવે છે. પરંતુ, વાસ્તુ શાસ્ત્ર મુજબ યોગ્ય દિશા અને પ્રકારની તસવીર લગાવવાથી સુખ-સમૃદ્ધિમાં વૃદ્ધિ થાય છે. સંતાન પ્રાપ્તિ માટે બાળગોપાલ, સુખ-શાંતિ માટે હસતા શ્રીકૃષ્ણ, વૈવાહિક જીવન માટે રાધા-કૃષ્ણ અને ધન-ધાન્ય માટે ગાયો સાથેના શ્રીકૃષ્ણની તસવીર લગાવવી જોઈએ. ઉત્તર-પૂર્વ, પૂર્વ કે ઉત્તર દિશા શુભ છે, જ્યારે દક્ષિણ દિશા ટાળવી.

બાબા રામદેવે 'વી વોન્ટ ફ્રીડમ' જેવા નારા લગાવતા Gen Z પર નિવેદન આપ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે યુવાનો આઝાદીના નારા લગાવે છે, પણ વાસ્તવમાં તેઓ ગર્લફ્રેન્ડ અને બોયફ્રેન્ડના ગુલામ છે. ચમડી-દમડીના ગુલામ આઝાદ ક્યાં? તેમણે એ પણ કહ્યું કે વ્યવસાય પ્રત્યે હીન દૃષ્ટિ દેશનું દુર્ભાગ્ય છે. Gen Z એટલે ફક્ત ફેશનેબલ કપડાં અને સોશિયલ મીડિયા ફોલોઅર્સ નથી. તેમણે વસ્તી નિયંત્રણ અને નોકરીઓમાં કૌભાંડ પર પણ મંતવ્ય વ્યક્ત કર્યું.

બનાસકાંઠાના પ્રસિદ્ધ અંબાજી મંદિરમાં એક માઈભક્તે માતાજી પ્રત્યેની અતૂટ શ્રદ્ધા વ્યક્ત કરતાં 167.270 ગ્રામ સોનાનું દાન કર્યું છે. લાખો રૂપિયાની કિંમતનું આ સોનું, જેમાં સોનાની બે લગડી અને બે ટુકડાનો સમાવેશ થાય છે, તેનું અંદાજિત મૂલ્ય રૂ. 24.75 લાખ છે. ભક્તે પોતાની ઓળખ ગુપ્ત રાખીને આ દાન કર્યું છે, જેને મંદિરના ટેમ્પલ ઈન્સ્પેક્ટરે સ્વીકાર્યું છે. આ દાન અંબાજી પ્રત્યે ભક્તોની ગાઢ આસ્થા દર્શાવે છે.

રક્ષાબંધન ભાઈ-બહેનના પવિત્ર સંબંધનો તહેવાર છે, જ્યાં બહેન ભાઈના સુખ, સમૃદ્ધિ અને લાંબા આયુષ્યની કામના કરે છે. જોકે, મુસાફરી, નોકરી કે બીમારી જેવા કારણોસર રક્ષાબંધનના દિવસે રાખડી બાંધી ન શકાય તો ચિંતા કરવાની જરૂર નથી. આવી સ્થિતિમાં, ભૈયા દૂજના દિવસે પણ ભાઈને રાખડી બાંધી શકાય છે. આ દિવસે બહેન ભાઈને ઘરે બોલાવી, પૂજન-આરતી કરીને રાખડી બાંધે છે. કેટલીક પરંપરાઓમાં કજરી પૂર્ણિમા કે અન્ય શુભ દિવસે પણ રક્ષાસૂત્ર બાંધવાની માન્યતા છે.

ભરૂચના અંકલેશ્વર તાલુકાના સજોદ ગામે આવેલું સિદ્ધનાથ મહાદેવનું પૌરાણિક શિવાલય, જ્યાં શિવજીએ બ્રહ્મહત્યાનું પાપ ઉતાર્યું હતું. શિવપુરાણ અનુસાર, બ્રહ્મા અને વિષ્ણુના વિવાદ સમયે શિવજીએ બ્રહ્માજીનું પાંચમું મસ્તક કાપ્યું હતું. નર્મદા કિનારે આવેલા આ સ્થળે, હજારો દેવો અને સિદ્ધોની હાજરીમાં રુદ્રકુંડની સ્થાપના કરવામાં આવી. માન્યતા છે કે, રુદ્રકુંડમાં સ્નાન કરવાથી બ્રહ્મહત્યાના પાપમાંથી મુક્તિ મળે છે અને ચામડીના રોગો પણ મટે છે. મહંમદ ગઝનીએ આ મંદિર પર હુમલો કર્યો હતો, જે નિશાનીઓ આજે પણ શિવલિંગ અને નંદી પર જોઈ શકાય છે.

ભાવનગર સહિત ગોહિલવાડમાં વૈષ્ણવ અને સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાય દ્વારા હવેલીઓ, બેઠકજીઓ, ઈસ્કોન, કૃષ્ણમંદિરો તેમજ ઠાકરદ્વારાઓમાં પરંપરાગત રીતે હિંડોળા ઉત્સવની ધામધૂમથી ઉજવણી કરાઈ. શ્રાવણ સુદ પુનમથી શ્રાવણ વદ ત્રીજ સુધી ચાલનારા આ ઉત્સવનું આવતીકાલ તા.૨૯ ને શનિવારે હિંડોળા વિજય સાથે સમાપન થશે. શ્રદ્ધાળુઓએ અનેકવિધ વસ્તુઓથી સુશોભિત હિંડોળામાં લાલાને ઝુલાવી પુણ્યનું ભાથુ બાંધ્યું.

ગુજરાત પવિત્ર યાત્રાધામ વિકાસ બોર્ડ દ્વારા ₹76.51 કરોડના ખર્ચે બહુચરાજી માતાજી મંદિરના પુનઃનિર્માણ અને સર્વાંગી વિકાસની કામગીરી ચાલી રહી છે. આ પ્રોજેક્ટના પ્રથમ ફેઝનું 60% કામ પૂર્ણ થયું છે. મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલે 39 તીર્થોના જળ અને 7 સ્તરની માટીથી ભૂમિ શુદ્ધિકરણ સાથે ખાતમુહૂર્ત કર્યું હતું. સોમનાથ, દ્વારકા, પાવાગઢ અને અંબાજીની જેમ બહુચરાજી ધામનો પણ વૈશ્વિક સ્તરનો વિકાસ કરાશે. બંસી પહાડપુરના લાલ પથ્થરથી 86.1 ફૂટ ઊંચા શિખરનું નિર્માણ થશે. બીજા ફેઝમાં 500 મીટર પરિસર અને બાંધલિયા તળાવનું બ્યુટિફિકેશન કરાશે.

RSS પ્રમુખ મોહન ભાગવતે ન્યૂયોર્કમાં વિશ્વના પ્રથમ ઇસ્કોન મંદિરની મુલાકાત લીધી. મંદિરમાં તેમણે સંબોધતા કહ્યું કે દુનિયામાં અનેક સંઘર્ષો વચ્ચે, 'કૃષ્ણ ચેતના' જ શાંતિ લાવી શકે છે. તેમણે ઇસ્કોનની સ્થાપના સ્થળની પણ મુલાકાત લીધી. ભાગવત હાલમાં RSSના 100 વર્ષની ઉજવણી નિમિત્તે અમેરિકા, કેનેડા અને બ્રિટનના પ્રવાસે છે. મેડિસન સ્ક્વેર ગાર્ડનમાં તેમના કાર્યક્રમનો વિરોધ પણ થઈ રહ્યો છે.

વડોદરામાં ગણેશોત્સવની તૈયારીઓ પૂરજોશમાં છે. શનિવાર અને રવિવાર દરમિયાન શહેરમાં અનેક ઠેકાણે શ્રીજીની ભવ્ય આગમન યાત્રાઓ નીકળશે. ગણેશ મંડળો દ્વારા પંડાલો તૈયાર કરાયા છે અને હવે શ્રીજીની પધરામણી થઈ રહી છે. આગામી બે દિવસ દરમિયાન પાણીગેટ વિસ્તારમાં જૂનીગઢી ખાતેના ગણપતિની આગમન યાત્રા સહિત માંડવી, પાણીગેટ, રાજમહેલ રોડ, ગોત્રી, વાસણા રોડ, સુભાન પુરા, ગોરવા જેવા વિસ્તારોમાં પણ યાત્રાઓ યોજાશે. પોલીસ કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવવા સજ્જ છે.

રક્ષાબંધન અને બળેવ પર્વ નિમિત્તે ગોધરામાં બ્રહ્મ સમાજ દ્વારા સમૂહ યજ્ઞોપવિત પરિવર્તનનો ભવ્ય કાર્યક્રમ યોજાયો. જેમાં મોટી સંખ્યામાં બ્રહ્મબંધુઓએ ભાગ લીધો અને નૂતન યજ્ઞોપવિત ધારણ કરી. શ્રી સમસ્ત ગુજરાત બ્રહ્મ સમાજ ગોધરા દ્વારા પ્રાચીન અંક્લેશ્વર મહાદેવ ખાતે આયોજિત આ કાર્યક્રમમાં વિદ્વાન બ્રાહ્મણો દ્વારા વૈદિક પૂજન અને અર્ચન કરાયું. કાર્યક્રમ બાદ સહકુટુંબ બ્રહ્મ ભોજનનું આયોજન પણ કરાયું હતું. આયોજનમાં પ્રકાશ દીક્ષિત, કુણાલ ત્રિવેદી, કકુલ પાઠક, વિનાયક શુક્લા, હિતેશ ભટ્ટ જેવા આગેવાનોની જહેમત જોવા મળી.

પવિત્ર એકાદશીના બીજા દિવસે દિવ્ય ફાઉન્ડેશનના સંયોજક કાંકરોલી યુવરાજ પૂ.વેદાંત કુમાર મહોદય હાલોલ ખાતે બંને પુષ્ટિમાર્ગીય મંદિરોમાં પધાર્યા હતા. તેમનું વૈષ્ણવો દ્વારા ભવ્ય સ્વાગત કરવામાં આવ્યું. હાલોલ નગરમાં આવેલ ધરી દ્વારકાધીશ હવેલી અને છગન મગન લાલજી મંદિરમાં પધરામણી થઈ. શ્રાવણ માસમાં શણગારવામાં આવેલા હિંડોળામાં શ્રીજીને ઝુલાવવામાં આવ્યા. પૂ.વેદાંતકુમારજીના આગમનથી વૈષ્ણવોમાં ઉત્સાહ જોવા મળ્યો. તેઓએ શ્રીજીને મચકી અને શાકભાજીના હિંડોળે ઝુલાવ્યા અને આરતી ઉતારી.

કાલોલ ખાતે શ્રી સિદ્ધનાથ મહાદેવ મંદિરમાં સ્થાનિક ભૂદેવો દ્વારા સમૂહ નૂતન યજ્ઞોપવીત (જનોઈ) ધારણ કરવાનો ભવ્ય ધાર્મિક કાર્યક્રમ યોજાયો. વૈદિક મંત્રોચ્ચાર સાથે નવીન યજ્ઞોપવીત ધારણ કરાઈ. આ પ્રસંગે નેપાળની કુદરતી હોનારતમાં મૃત્યુ પામેલા નિર્દોષ લોકોના આત્માની શાંતિ માટે વિશેષ શાંતિપાઠ યોજાયો. ભૂદેવો અને ભક્તોએ સાથે મળી મૃતકોને શ્રદ્ધાંજલિ અર્પણ કરી. રિતેશભાઈ પંડયા, શૈલેષભાઈ જાની અને દીપકભાઈ જાનીએ કાર્યક્રમના આયોજનમાં સહયોગ આપ્યો.

ઝઘડિયા તાલુકાના ભાલોદ ગામે શ્રાવણ સુદ પૂર્ણિમાના પવિત્ર પર્વ નિમિત્તે બ્રહ્મસમાજની વાડી ખાતે બ્રાહ્મણો દ્વારા સામૂહિક જનોઈ ધારણ કાર્યક્રમ યોજાયો હતો. આચાર્ય કિરણ શુક્લના માર્ગદર્શન હેઠળ વૈદિક મંત્રોચ્ચાર અને શાસ્ત્રોક્ત વિધિ મુજબ બ્રાહ્મણોએ જૂની જનોઈ ઉતારી નવી જનોઈ ધારણ કરી હતી. કાર્યક્રમમાં ભાલોદ ગામના 20થી વધુ ભૂદેવોએ ઉત્સાહપૂર્વક ભાગ લીધો હતો, જ્યાં દેવ-પિતૃઓનું સ્મરણ કરી ધાર્મિક પરંપરા મુજબ યજ્ઞોપવિત ધારણ કરવામાં આવ્યું.

ગિરનાર, જૂનાગઢનું પ્રાકૃતિક વાતાવરણ, પહાડોની વિશાળતા, લીલીછમ ઘાટીઓ, ઐતિહાસિક સ્મારકો અને આધ્યાત્મિક શાંતિનો સમન્વય ધરાવે છે. ગુજરાતનો સૌથી ઊંચો પર્વત, ગિરનાર, ચોમાસામાં લીલી ચાદર ઓઢીને શોભે છે, જ્યાં વાદળો પહાડોને સ્પર્શે છે. સૂર્યોદય સમયે અહીંનો નજારો મનને પ્રસન્ન કરે છે. 9,999 પગથિયાં ચડીને અંબાજી માતા મંદિર, ગોરખનાથ શિખર અને દત્તાત્રેય ટોચ સુધી પહોંચવાનો અનુભવ અદ્ભુત છે, જે શારીરિક અને માનસિક શક્તિ વધારે છે.

છોટા ઉદેપુર જિલ્લાના નસવાડી ખાતે રક્ષાબંધન પર્વની ધાર્મિક આસ્થા અને પરંપરા સાથે ઉજવણી કરાઈ. પવિત્ર પર્વ નિમિત્તે રામનાથ મહાદેવ મંદિર અને ગાયત્રી મંદિરમાં બ્રહ્મ સમાજ દ્વારા જનોઈ બદલવાની વિશેષ ધાર્મિક વિધિ યોજાઈ. આ પ્રસંગે બ્રહ્મ સમાજ અને અન્ય સમાજના લોકો ઉપસ્થિત રહ્યા. વહેલી સવારથી જ શ્રદ્ધાળુઓની અવરજવરથી વાતાવરણ ભક્તિમય બન્યું. પંડિતો દ્વારા મંત્રોચ્ચાર સાથે પૂજા-અર્ચના બાદ લોકોએ નવી જનોઈ ધારણ કરી. આ પરંપરા બ્રહ્મ સમાજ માટે ધાર્મિક અને આધ્યાત્મિક રીતે મહત્ત્વપૂર્ણ છે.

Raksha Bandhan 2026 ભાઈ-બહેનના અતૂટ પ્રેમનું પ્રતિક છે. બહેનો રાખડી બાંધી ભાઈના લાંબા આયુષ્ય અને સુખ-સમૃદ્ધિની કામના કરે છે, જ્યારે ભાઈ ભેટ આપી રક્ષાનું વચન આપે છે. આ પવિત્ર તહેવાર શ્રાવણ પૂર્ણિમાએ ઉજવાય છે. પૂજા થાળીમાં રોલી, ચંદન, અક્ષત, દહીં, મીઠાઈ, ફળ, નાળિયેર, દીવો અને અગરબત્તી જેવી વસ્તુઓ રાખવી જોઈએ. ભાઈને તિલક લગાવી, રાખડી બાંધી, આરતી ઉતારી મીઠાઈ ખવડાવવાની પરંપરા છે. રાખડી બાંધતી વખતે મંત્રનો જાપ કરવો જોઈએ.

અમરેલી શહેરની મધ્યમાં આવેલું ગાયકવાડી સમયનું 'નાગનાથ મહાદેવ' શિવાલય ખૂબ જ પ્રખ્યાત છે. એક દંતકથા અનુસાર, સ્ટેટના દીવાનજી વિઠ્ઠલરાવ દેવાજીને સ્વપ્નમાં અલૌકિક શિવલિંગના પ્રાગટ્યનો સંકેત મળ્યો. આ પહેલા, દીવાનજીની ગાયો એક ચોક્કસ જગ્યાએ આવીને આપમેળે દૂધ વહેવડાવતી હતી, જે ભરવાડે જોયું. દીવાનજીએ સ્વપ્ન બાદ તે જગ્યાએ ખોદકામ કરાવતા સ્વયંભૂ શિવલિંગ પ્રગટ થયું. વિક્રમ સંવત 1869માં મંદિરનો પાયો નંખાયો અને 60 હજાર રૂપિયાના ખર્ચે મંદિર બન્યું. શ્રાવણ માસમાં ભક્તો મોટી સંખ્યામાં દર્શન કરવા આવે છે.

રક્ષાબંધન, ભાઈ-બહેનના પવિત્ર સ્નેહનું પ્રતીક, 28 ઓગસ્ટ 2026 ના રોજ શ્રદ્ધા અને ઉલ્લાસ સાથે ઉજવાશે. શ્રાવણ મહિનાની પૂનમનું ધાર્મિક અને પૌરાણિક મહત્ત્વ છે. રક્ષાસૂત્ર જીવનના વિઘ્નો દૂર કરે છે. યોગ્ય પૂજા-અર્ચનાથી સંબંધોમાં મધુરતા આવે છે. આજે રાખડી બાંધવાનું શુભ મુહૂર્ત સવારે 5:57 થી 9:48 સુધી છે. આ સમયે પૂજા કરવાથી વિશેષ પુણ્ય ફળ મળે છે. તહેવારની ઉજવણી કરતી વખતે 7 ભૂલો ટાળવી જોઈએ.

આજે શ્રાવણ પૂર્ણિમા છે, જે નાળિયેરી પૂનમ તરીકે પણ ઓળખાય છે. આ વર્ષે ભદ્રા ન હોવાથી દિવસભર રાખડી બાંધવા માટે કુલ 3 શુભ મુહૂર્ત છે. પ્રાચીન ગ્રંથો અનુસાર, રક્ષાબંધનનું મૂળ સ્વરૂપ ભાઈ-બહેનના પ્રેમ કરતાં અલગ હતું. અથર્વવેદમાં રક્ષા માટે સોના અને મણિ બાંધવાનો ઉલ્લેખ છે, જ્યારે રામાયણમાં માતા કૌશલ્યાએ શ્રીરામ માટે ઔષધિથી રક્ષા સૂત્ર બનાવ્યું હતું. ભવિષ્યપુરાણમાં, શ્રીકૃષ્ણે યુધિષ્ઠિરને રક્ષાબંધનની વિધિ જણાવી. 13મી સદી સુધીમાં આ ધાર્મિક કર્મ બન્યું, જે 18મી સદીમાં રાજપૂત મહિલાઓ અને 19મી સદીમાં ભાઈ બનાવવાની પરંપરા સુધી વિકસિત થયું.

ડાંગ જિલ્લાના ઝરી ગામના ‘સીતા વન’ વિસ્તારમાં માતા સીતા અને હનુમાનજીની મૂર્તિઓને અજાણ્યા તત્વો દ્વારા ખંડિત કરવામાં આવતાં સ્થાનિક શ્રદ્ધાળુઓમાં ભારે રોષ જોવા મળી રહ્યો છે. આ પવિત્ર સ્થળ રામાયણ કાળ સાથે જોડાયેલું છે અને દરરોજ અનેક લોકો દર્શન માટે આવે છે. આ ઘટનાથી લોકોની ધાર્મિક લાગણી દુભાઈ છે. ગ્રામજનોએ પોલીસ અને તંત્રને તાત્કાલિક તપાસ કરી ગુનેગારો સામે કડક કાર્યવાહી કરવા અને ભવિષ્યમાં આવી ઘટનાઓ ન બને તે માટે સુરક્ષા વ્યવસ્થા ગોઠવવાની માંગ કરી છે. શ્રાવણ માસમાં થયેલા આ કૃત્યથી લોકોમાં ખૂબ જ ગુસ્સો છે.

નસવાડી ખાતે પ્રજાપિતા બ્રહ્માકુમારી ઈશ્વરીય વિશ્વવિદ્યાલયમાં રક્ષાબંધનની ઉજવણી કરવામાં આવી. બ્રહ્માકુમારી મંજુલાબેને ભાઈઓને રાખડી બાંધી શુભેચ્છા આપી. તેમણે સમજાવ્યું કે રક્ષાબંધન માત્ર ભાઈ-બહેનના સંબંધનું પ્રતીક નથી, પરંતુ પવિત્રતા, પ્રેમ, સદભાવના અને સારા સંકલ્પો સાથે જીવનને જોડવાનો દિવસ છે. રાખડી નિઃસ્વાર્થ પ્રેમ દર્શાવે છે. તેમણે દરેક વ્યક્તિને નકારાત્મક વિચારો અને ખરાબ આદતોથી રક્ષણ મેળવી સદગુણો તથા આધ્યાત્મિક મૂલ્યો અપનાવવાનો સંકલ્પ કરવા પ્રેર્યા.

સુરતમાં બળેવ માત્ર એક દિવસનો તહેવાર નથી, પરંતુ પરિવારના સભ્યો એકસાથે મળી સ્નેહ અને લાગણી સાથે ઉજવણી કરે તે ‘સાચું મુહૂર્ત’ છે. સુરતીઓએ તહેવારને પોતાના આગવા અંદાજમાં ‘એડજસ્ટ’ કર્યો છે. રક્ષાબંધનના દિવસે જ રાખડી બાંધવાની પરંપરાને બદલે, પરિવારની અનુકૂળતા મુજબ આગલા-પાછલા દિવસોમાં ઉજવણી થાય છે. NEET-PG પરીક્ષા કે ભાઈ-બહેન અલગ શહેરોમાં રહેતા હોવાથી, ઘણા પરિવારોએ અગાઉથી જ રાખડી બાંધી દીધી છે. આ રીતે, સુરતમાં બળેવની ઉજવણી લગભગ પાંચથી સાત દિવસ સુધી ચાલે છે, જે ભાઈ-બહેનના પ્રેમ અને પરિવારના મિલનની અનોખી ઝલક દર્શાવે છે.

શ્રાવણ માસની પૂર્ણિમા એટલે શ્રાવણી પૂનમ આ વર્ષે 28 ઓગસ્ટે રક્ષાબંધન અને ચંદ્રગ્રહણના સંયોગ સાથે આવશે. પૂર્ણિમા સવારે 9:48 વાગ્યા સુધી હોવાથી સ્નાન, વ્રત અને દાન આ દિવસે કરાશે. ગંગાજળથી સ્નાન, તલ-દૂધથી અર્ઘ્ય તથા તલ, વસ્ત્ર, અન્ન, દૂધ, ચાંદી અને જળનું દાન શુભ માનવામાં આવે છે. સાંજે માતા લક્ષ્મીને ખીરનો ભોગ અને ઘીનો દીવો પ્રગટાવવાની પરંપરા છે. ચંદ્રગ્રહણ સવારે 6:55થી બપોરે 12:30 સુધી રહેશે.

રક્ષાબંધન પર ભાઈના કાંડા પર રાખડી બાંધવાની પરંપરા તો સર્વવિદિત છે, પરંતુ આજકાલ અનેક પરિવારોમાં ભાભીને પણ રાખડી બાંધવાની પ્રથા પ્રચલિત બની છે. આ પરંપરા પાછળ ઊંડી ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક માન્યતાઓ રહેલી છે. લગ્ન બાદ પત્નીને પતિની અર્ધાંગિની ગણવામાં આવે છે, તેથી ભાઈ જેટલું જ મહત્વ ભાભીને પણ અપાય છે. કેટલીક માન્યતાઓ મુજબ, ઘરની વહુને લક્ષ્મીનું સ્વરૂપ ગણી, તેના હાથ પર રાખડી બાંધવાથી પરિવારની સુખ-સમૃદ્ધિ અને ભાગ્યમાં વૃદ્ધિ થાય છે. મારવાડી સમાજની 'લુંબા રાખડી' આ પરંપરાનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.

વર્ષ ૨૦૨૬નું છેલ્લું આંશિક ચંદ્રગ્રહણ ૨૮ ઓગસ્ટના રોજ થશે, જે ભારતીય સમય અનુસાર સવારે ૬:૫૫ થી શરૂ થઈ બપોરે ૧૨:૩૦ સુધી ચાલશે. આ ગ્રહણ પશ્ચિમ એશિયા, યુરોપ, આફ્રિકા અને દક્ષિણ અમેરિકામાં દેખાશે. જોકે, ભારતમાં ગ્રહણ દૃશ્યમાન નહીં હોવાથી સૂતક કાળ લાગુ પડશે નહીં. રક્ષાબંધનનો તહેવાર પણ આ જ દિવસે છે, પરંતુ ગ્રહણ ભારતમાં દેખાશે નહીં હોવાથી તેની ઉજવણીમાં કોઈ અવરોધ આવશે નહીં. પૂર્ણિમા વ્રતની તારીખમાં થોડો ફેરફાર શક્ય છે, તેથી સ્થાનિક પંચાંગનો સંદર્ભ લેવો.