રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ લિમિટેડે 1977માં પ્રથમ IPO રજૂ કરીને ભારતીય કોર્પોરેટ ઇતિહાસમાં સીમાચિહ્ન સ્થાપ્યું. આ IPO દ્વારા સામાન્ય નાગરિકોને વિકસતી કંપનીમાં રોકાણ કરવાની તક મળી, જે ધીરુભાઈ અંબાણીની દૂરંદેશી દર્શાવે છે. આ IPOએ દર્શાવ્યું હતું કે, જાહેર રોકાણ દ્વારા કંપનીઓ પોતાના વ્યવસાયના વિસ્તરણ માટે જરૂરી મૂડી એકત્ર કરી શકે છે. સાથે જ સામાન્ય નાગરિકોને પણ કંપનીની પ્રગતિનો આર્થિક લાભ મેળવવાની તક મળી શકે છે.

ઇન્ડોનેશિયાના પ્રખ્યાત પ્રવાસન સ્થળ બાલીમાં ઇંધણની ગંભીર કટોકટી સર્જાતાં પેટ્રોલ સ્ટેશનો પર વાહનોની લાંબી કતારો જોવા મળી રહી છે. બાલીના ગવર્નર આઈ વાયાન કોસ્ટરે અફવાઓ અને 'panic buying' ને જવાબદાર ગણાવ્યું છે, જોકે ડેપોમાં પૂરતો સ્ટોક હોવા છતાં માંગ સામે પુરવઠો પહોંચાડવામાં મુશ્કેલી પડી રહી છે. આ સંકટની સ્થાનિક વેપાર અને પ્રવાસીઓ પર અસર પડી રહી છે.

વડોદરા શહેર અને જિલ્લામાં દિવાળીના તહેવારો પહેલા રેશનિંગ દુકાનો પર સિંગતેલની અછત સર્જાઈ છે. પુરવઠા વિભાગ દ્વારા દુકાનદારોને માત્ર 20-40% ઓછો જથ્થો ફાળવવામાં આવતા ગ્રાહકો અને દુકાનદારો વચ્ચે રોજ ઘર્ષણ થઈ રહ્યું છે. દુકાનદારોના જણાવ્યા મુજબ, નાણાં પૂરેપૂરા વસૂલ્યા બાદ પણ 60-80% જથ્થો જ મળી રહ્યો છે, જેના કારણે કાર્ડધારકોમાં રોષ છે.

સાઉદી અરેબિયાની સરકારી ઓઈલ કંપની Saudi Aramco પર થયેલા મિસાઈલ હુમલા બાદ ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં $106 પ્રતિ બેરલ સુધીનો ઉછાળો આવ્યો છે. જોકે, આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવ વધવા છતાં, ભારતમાં IOCL, HPCL અને BPCL જેવી સરકારી કંપનીઓએ પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં કોઈ ફેરફાર કર્યો નથી. દિલ્હીમાં પેટ્રોલ ₹102.12 અને ડીઝલ ₹95.20 પ્રતિ લિટર ભાવે સ્થિર રહ્યા છે, જ્યારે ખાનગી કંપનીઓ ભાવ વધારી રહી છે.

અમદાવાદ શહેરમાં મેટ્રો મુસાફરો માટે પાર્કિંગ ચાર્જ વસૂલવાનો નિર્ણય લેવાયો છે. નવરંગપુરા, સાબરમતી અને વસ્ત્રાલ સહિત 10 મેટ્રો સ્ટેશનો પાસે હવે વાહન પાર્ક કરવા માટે ટુ-વ્હીલર માટે રૂ. 5 થી 50 અને ફોર-વ્હીલર માટે રૂ. 15 થી 120 સુધીનો ચાર્જ ચૂકવવો પડશે. આ નિર્ણયથી વિદ્યાર્થીઓ અને નોકરીયાત વર્ગ પર આર્થિક બોજ વધશે.

નવરાત્રિના પ્રથમ દિવસ બાદ સતત ત્રણ દિવસ સુધી સોનાના ભાવમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. રૂપિયાના મજબૂતીકરણને કારણે સોનાની આયાત સસ્તી થતાં સ્થાનિક બજારમાં ભાવ ઘટ્યા છે. છેલ્લા ત્રણ દિવસમાં 24 કેરેટ સોનાના ભાવમાં ₹2,140 અને 22 કેરેટ સોનાના ભાવમાં ₹1,960નો ઘટાડો નોંધાયો છે. ચાંદીના ભાવમાં પણ છેલ્લા બે દિવસમાં ₹5,100નો ઘટાડો થયો છે.

બેંકો અને ફોરેન એક્સચેન્જ બજારના સહભાગીઓએ રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI)નો સંપર્ક કરીને ફોરેક્સ ટ્રેડિંગના કડક નિયંત્રણોમાં છૂટછાટ અને નિયમોના અમલીકરણની અંતિમ તારીખ લંબાવવાની માંગ કરી છે. નવા નિયમોના પાલનમાં આવતા ખર્ચ, દસ્તાવેજીકરણ અને સિસ્ટમ ફેરફાર અંગે બેંકોએ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. RBIએ રૂપિયાને ટેકો આપવા માટે ખાસ ડોલર વિન્ડો ખોલી હતી અને ડેરિવેટિવ્ઝ પર નિયંત્રણો કડક કર્યા હતા.

અમેરિકાએ 8 ટેક્નોલોજી કંપનીઓ, જેમાં માઇક્રોસોફ્ટ, એડોબી, TCS, અને ઇન્ફોસિસ જેવી મોટી કંપનીઓ સામેલ છે, તેમના પર H1-B વિઝા સ્પોન્સર કરવા પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. અમેરિકી ઉપપ્રમુખે આ કંપનીઓને 'શોષણખોર' ગણાવી અને આરોપ લગાવ્યો કે તેઓ અમેરિકી નાગરિકોને બદલે વિદેશીઓને નોકરી આપી રહ્યા છે. આ નિર્ણયથી H1-B વિઝા પર નિર્ભર ભારતીય કર્મચારીઓ પર મોટી અસર પડશે.

મુંબઈ અને અમદાવાદ ઝવેરી બજારમાં સોના-ચાંદીના ભાવમાં ઘટાડો નોંધાયો છે. અમદાવાદમાં ચાંદીના ભાવ બે દિવસમાં રૂ. 4000 ઘટ્યા છે. રૂપિયા સામે ડોલરના ભાવ ઘટવાથી ઈમ્પોર્ટ કોસ્ટ નીચી આવતા ભાવ ઘટ્યા છે. બીજી તરફ, ક્રૂડ ઓઇલની વૈશ્વિક માંગનો અંદાજ ઓપેકે ઘટાડતાં તેના ભાવમાં પણ પીછેહઠ જોવા મળી છે.

ઇન્ટરનેશનલ મોનિટરી ફંડ (IMF)એ વર્તમાન નાણાકીય વર્ષ માટે ભારતના GDP વૃદ્ધિ દરનો અંદાજ ૬.૪૦% થી વધારીને ૭% કર્યો છે. મજબૂત ઘરેલુ માંગ અને સર્વિસ સેક્ટરના સારા દેખાવને કારણે ક્રૂડ ઓઇલના ઊંચા ભાવ અને ભૌગોલિક રાજકીય તંગદિલી છતાં ભારતીય અર્થતંત્ર મજબૂત સ્થિતિમાં છે. IMF એ ૨૦૨૮ માટે પણ GDP વૃદ્ધિ દર ૬.૭૦% થી વધારી ૭% કર્યો છે.

કેન્દ્ર સરકારે રૂ. ૨,૦૦૦થી વધુના UPI ટ્રાન્ઝેક્શન પર ૦.૪% MDR ચાર્જ વસૂલવાનો નિર્ણય હાલ પૂરતો મુલતવી રાખ્યો છે. વેપારી સંગઠનોના વિરોધ અને તહેવારોની મોસમને ધ્યાનમાં રાખીને આ નિર્ણય લેવાયો છે. NPCI દ્વારા દિવાળી પછી નવી તારીખ જાહેર કરવામાં આવશે. આ ચાર્જ વેપારીઓ પાસેથી વસૂલવાનો હતો.

રાજકોટમાં સિંગતેલના ભાવ ઐતિહાસિક રીતે રૂ.3000ને પાર પહોંચી ગયા છે. ગુજરાતમાં સતત ત્રીજા વર્ષે મગફળીનું ઉત્પાદન 50 લાખ ટનને પાર થયું હોવા છતાં, નવરાત્રિ-દિવાળી પૂર્વે ભાવ વધારાથી સામાન્ય નાગરિકો પર મોંઘવારીનો માર પડ્યો છે. સૌરાષ્ટ્રમાં તેલલોબીએ ચાર દિવસમાં રૂ.85નો વધારો કર્યો, જેના કારણે પ્રતિ 15 કિલો ટીનના ભાવ રૂ.2955-3005 થયા.

વડોદરા શહેરમાં દિવાળીના તહેવાર પહેલાં રેશનકાર્ડ ધારકોને સિંગતેલનો પૂરતો જથ્થો નહીં મળે તેવી સ્થિતિ સર્જાઈ છે. પુરવઠા વિભાગ દ્વારા દુકાનદારોને ૨૦ થી ૪૦ ટકા ઓછો જથ્થો ફાળવવામાં આવ્યો છે, જ્યારે દુકાનદારોએ તેલના પૂરા પૈસા ભરી દીધા છે. આ કારણે ગ્રાહકો અને દુકાનદારો વચ્ચે અથડામણના સંજોગો ઊભા થયા છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય ભંડોળ (IMF) એ તેના વર્લ્ડ ઈકોનોમિક આઉટલુક રિપોર્ટમાં વૈશ્વિક અર્થતંત્ર માટે ગંભીર ચેતવણી જાહેર કરી છે. મધ્ય-પૂર્વ સંઘર્ષ અને ઊર્જા ભંડારના ઉપયોગને કારણે ક્રૂડ ઓઇલના કટોકટી ભંડાર લગભગ ખાલી થઈ ગયા છે. અમેરિકાનો વ્યૂહાત્મક પેટ્રોલિયમ અનામત 1982 પછીના સૌથી નીચા સ્તરે છે. IMF એ સરકારોને વધતા દેવા અંગે ચેતવી ખર્ચ ઘટાડવા અને નીતિઓ સુધારવા અપીલ કરી છે, નહીંતર આર્થિક સુનામી આવી શકે છે.

દિવાળી અને તહેવારો નજીક આવતા જ મોંઘવારી વધી રહી છે. અનાજ, કઠોળ અને ખાદ્ય તેલના ભાવમાં સરેરાશ 15 થી 20 ટકાનો વધારો થયો છે. તુવેર દાળ રૂ. 140 થી રૂ. 160, ચોખા રૂ. 70 થી રૂ. 100, અને તેલનો ડબ્બો રૂ. 2800 થી રૂ. 3000 થયો છે. આ ભાવવધારાને કારણે સામાન્ય અને મધ્યમ વર્ગના લોકોના તહેવારોનું બજેટ ખોરવાયું છે.

સુરત શહેરમાં દિવાળી નજીક આવતાં જ જીવનજરૂરી ચીજવસ્તુઓના ભાવમાં ફરી વધારો થયો છે. છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી દાળ, ચોખા અને ખાંડના ભાવ સતત વધી રહ્યા છે, જેના કારણે સામાન્ય અને મધ્યમ વર્ગીય પરિવારોનું બજેટ ખોરવાઈ ગયું છે. વેપારીઓ મુજબ, ઓછા વરસાદ અને ઉત્પાદન ઘટવાને કારણે ભાવ વધ્યા છે. ચોખા, દાળ અને ખાંડના ભાવમાં નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો છે, જે દિવાળી પહેલાં ગૃહિણીઓની ચિંતા વધારી રહ્યો છે.

ભારતમાં ઇલેક્ટ્રિક વાહનો (EV) ની માંગમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે, જેમાં લક્ઝરી સેગમેન્ટમાં પણ વૃદ્ધિ જોવા મળી રહી છે. JSW MG મોટરની MG M9, જાન્યુઆરી 2025માં લોન્ચ થયા બાદ 3,000થી વધુ યુનિટ્સનું વેચાણ નોંધાવી દેશની સૌથી ઝડપી વેચાતી લક્ઝરી ઇલેક્ટ્રિક MPV બની ગઈ છે. આ MPV પ્રીમિયમ સુવિધાઓ, 548 કિમીની રેન્જ અને 5-સ્ટાર સેફ્ટી રેટિંગ સાથે આવે છે.

પીએમ ગતિશક્તિ રાષ્ટ્રીય માસ્ટર પ્લાન 13 ઓક્ટોબર 2021ના રોજ લોન્ચ થયા બાદ સફળતાપૂર્વક 5 વર્ષ પૂર્ણ કર્યા છે. GIS આધારિત ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ દ્વારા વિવિધ મંત્રાલયોની માળખાગત યોજનાઓનું સંકલિત આયોજન કરીને બહુપરિમાણીય પરિવહન જોડાણ અને લોજિસ્ટિક્સ કાર્યક્ષમતામાં સુધારો કરવાનો તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય છે. આ પ્લેટફોર્મ ખાનગી ક્ષેત્ર માટે પણ સુલભ કરાયું છે.

કેન્દ્ર સરકારે 2,000 રૂપિયાથી વધુના UPI ટ્રાન્ઝેક્શન પર મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ (MDR) ચાર્જ લાગુ કરવાનો નિર્ણય દિવાળી બાદ સુધી મુલતવી રાખ્યો છે. આ ચાર્જ 15 ઓક્ટોબરથી લાગુ થવાનો હતો, પરંતુ હવે પસંદગીના પર્સન-ટુ-મર્ચન્ટ (P2M) ટ્રાન્ઝેક્શન માટે તેનો અમલ તહેવારોની મોસમ બાદ કરવામાં આવશે. નવી તારીખ ટૂંક સમયમાં જાહેર કરાશે.

ભારતમાં ફુગાવાના કારણે ચોખાના ભાવમાં 10%નો વધારો થયો છે, જેનાથી ઘરગથ્થુ બજેટ પર અસર પડી રહી છે. પ્રતિકૂળ હવામાન અને નબળા ચોમાસાને કારણે ઉત્પાદનમાં ઘટાડો થવાની ધારણા છે. યુએસડીએના અહેવાલ મુજબ, 2027 સુધીમાં ભારતની ચોખાની નિકાસ 4% ઘટીને 24 મિલિયન ટન થઈ શકે છે, જે 2015-16 પછી પ્રથમ વખત ઉત્પાદનમાં ઘટાડો દર્શાવે છે.

ગુજરાત સરકાર ચોમાસા દરમિયાન દરિયામાં વહી જતા અંદાજે 15,000 MCM પાણીનો સંગ્રહ કરવા કવાયત હાથ ધરી રહી છે. જળ સંસાધન વિભાગના અભ્યાસ મુજબ, 2050 સુધીમાં પાણીની માંગ 114% વધશે, જે સેમિકન્ડક્ટર અને ડેટા સેન્ટર્સ જેવા નવા ઉદ્યોગોની જરૂરિયાતોને પહોંચી વળવા મહત્વપૂર્ણ છે. સરકાર જળાશયોની ક્ષમતા વધારવા અને ઓવરફ્લો પાણીને વાળવા જેવા વિકલ્પો પર વિચાર કરી રહી છે.

આજે સોના અને ચાંદીના ભાવમાં નજીવો વધારો જોવા મળ્યો છે, જોકે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સુસ્તી છે. MCX પર ડિસેમ્બર ડિલિવરીના સોનામાં ₹300 અને ચાંદીમાં ₹543નો ઉછાળો આવ્યો. બીજી તરફ, ભૌતિક બજારમાં 24-કેરેટ સોનું ₹390 સસ્તું થઈ ₹1,49,290 થયું, જ્યારે ચાંદી પ્રતિ કિલોગ્રામ ₹5,000 ઘટી ₹2,35,000 થઈ.

આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય ભંડોળ (IMF) એ તેના 'વર્લ્ડ ઇકોનોમિક આઉટલુક' રિપોર્ટમાં 2026 માટે ભારતના GDP વૃદ્ધિ દરનો અંદાજ 6.4% થી વધારીને 7% કર્યો છે. દેશમાં મજબૂત સ્થાનિક માંગ અને સેવા ક્ષેત્રના ઉત્કૃષ્ટ પ્રદર્શનને કારણે આ વૃદ્ધિ શક્ય બની છે. IMF મુજબ, ભારત 2026માં ચીનને પાછળ છોડી વિશ્વમાં સૌથી ઝડપથી વિકસતું અર્થતંત્ર બનશે.

આગામી દિવાળીના તહેવારો પહેલાં સામાન્ય અને મધ્યમવર્ગીય પરિવારો માટે માઠા સમાચાર છે. ખાદ્યતેલના બજારમાં તેજી જોવા મળી રહી છે, જેમાં સિંગતેલના ડબ્બામાં ₹70નો વધારો થતાં ભાવ ₹3,050 થયો છે. કપાસિયા તેલના 15 કિલો ડબ્બાના ભાવમાં ₹25નો વધારો થતાં તે ₹2,670 થી ₹2,700ની સપાટીએ પહોંચ્યો છે. સનફ્લાવર તેલમાં પણ ₹25નો વધારો થયો છે. માર્કેટ યાર્ડમાં જૂની મગફળીની આવક ઘટતાં અને તહેવારોને કારણે માંગ વધતાં ભાવ વધ્યા છે.

1982માં, એક શક્તિશાળી 'બેર કાર્ટેલ'એ રિલાયન્સના શેરના ભાવ ઘટાડવા માટે 11 લાખ શેર શોર્ટ-સેલ કર્યા. ધીરુભાઈ અંબાણીએ 'ફ્રેન્ડ્સ ઓફ રિલાયન્સ' દ્વારા આ શેર ખરીદી લીધા અને સેટલમેન્ટ સમયે સીધી ડિલિવરી માંગી. આનાથી બેર્સ પાસે શેર ન હોવાથી BSEને દરવાજા બંધ કરવા પડ્યા, અને રિલાયન્સના શેરનો ભાવ રૂ. 125થી રૂ. 200+ થયો.

કેન્દ્ર સરકારે નોન-શિડ્યુલ્ડ કેન્સર વિરોધી દવાઓ પર 30% ટ્રેડ માર્જિન કેપ લાગુ કરવાનો ઐતિહાસિક નિર્ણય લીધો છે. આનાથી દવાઓના ભાવમાં 70% સુધીનો ઘટાડો થશે અને દેશના જરૂરિયાતમંદ દર્દીઓને વાર્ષિક અંદાજે 2,500 કરોડની આર્થિક રાહત મળશે. સુપ્રીમ કોર્ટની ચિંતા અને દવાઓના બજારમાં થતી અતિશય નફાખોરીને ધ્યાનમાં રાખીને આ પગલું લેવાયું છે.

સુરતમાં નવરાત્રી મહોત્સવ દરમિયાન ગરબાના બ્રેકમાં નાસ્તાની જયાફત માણવાનો ટ્રેન્ડ વધ્યો છે. કેટલીક સોસાયટીઓમાં સભ્યો જાતે જ નાસ્તો તૈયાર કરીને એકતા અને સહકારનું પ્રદર્શન કરે છે, જ્યારે અન્ય સોસાયટીઓ નાના કેટરર્સને ઓર્ડર આપીને રોજગારી પૂરી પાડે છે. આ પ્રવૃત્તિ સામાજિક જોડાણ મજબૂત કરવાની સાથે નાના ધંધાર્થીઓ માટે આવકની નવી તક ઊભી કરી રહી છે.

ઇન્ટરનેશનલ મોનેટરી ફંડ (IMF) એ 2026 અને 2027 માટે ભારતના GDP વૃદ્ધિદરનો અંદાજ 7% રહેવાનું જણાવ્યું છે, જે અગાઉના 6.4% અને 6.7% કરતાં વધુ છે. મજબૂત સ્થાનિક માંગ, સર્વિસ સેક્ટરની કામગીરી અને માળખાકીય સુધારાને કારણે ભારત વિશ્વની સૌથી ઝડપથી વિકસતી મોટી અર્થવ્યવસ્થા બનશે. જોકે, વૈશ્વિક ભૌગોલિક રાજકીય અનિશ્ચિતતાઓ અને ક્રૂડ ઓઇલના ઊંચા ભાવ પડકારરૂપ બની શકે છે.

સુરતના ઉન અને ભેસ્તાન વિસ્તારમાં GST વિભાગે 8 મોટા ભંગાર વેપારીઓ પર ત્રણ દિવસથી દરોડા પાડ્યા છે. આ કાર્યવાહી મોટા પાયે ટેક્સ ચોરી અને બોગસ બિલિંગ નેટવર્કની બાતમીના આધારે કરવામાં આવી છે. પ્રાથમિક તપાસમાં માલની હેરફેર વગર ઈનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટ (ITC) મેળવી કરોડો રૂપિયાની છેતરપિંડી આચર્યાનું બહાર આવ્યું છે. જપ્ત કરાયેલા દસ્તાવેજોનું ફોરેન્સિક ઓડિટ શરૂ કરાયું છે.

રિલાયન્સ ઈન્ડસ્ટ્રીઝના ચેરમેન મુકેશ અંબાણીએ ગૌતમ અદાણીને પાછળ છોડીને ફરીથી ભારતના સૌથી ધનિક વ્યક્તિનું સ્થાન મેળવ્યું છે. ફોર્બ્સની રિયલ-ટાઇમ બિલિયોનેર્સ લિસ્ટ મુજબ, અંબાણીની સંપત્તિ 78.8 અબજ ડોલર જ્યારે અદાણીની સંપત્તિ 74.9 અબજ ડોલર નોંધાઈ છે. આ રેન્કિંગ શેરબજારના ઉતાર-ચઢાવને આધીન છે.