ગુજરાતી વિદ્વાન પંડિત શ્યામજી કૃષ્ણ વર્માએ આંતરરાષ્ટ્રીય પત્રકારત્વ ક્ષેત્રે ક્રાંતિકારી યોગદાન આપ્યું. ‘ધ ઇન્ડિયન સોશ્યોલોજિસ્ટ’ જેવા પ્રકાશન દ્વારા તેમણે સ્વાધીનતા અને સમાજવિદ્યાના સિદ્ધાંતોનો પ્રચાર કર્યો. લંડનમાં ‘ઇન્ડિયા હાઉસ’ની સ્થાપના કરીને તેમણે ભારતીય વિદ્યાર્થીઓને પ્રોત્સાહન આપ્યું. તેમના લખાણોમાં બ્રિટિશ દમનખોરીની ટીકા અને ભારતમાં સ્વતંત્રતા ચળવળને વેગ આપવા પર ભાર મુકવામાં આવ્યો. આ પત્રકારત્વ ફ્રાંસ, જાપાન, અમેરિકા જેવા દેશોમાં પણ પ્રભાવિત રહ્યું, જે ખરા અર્થમાં એક ગુજરાતી પંડિતની આંતરરાષ્ટ્રીય ઓળખ બની.

મહાન ભૌતિકશાસ્ત્રી નીલ્સ બૉહર તેમના અસાધારણ મગજ, સાલસતા અને રમૂજી આદતો માટે જાણીતા હતા. ફિલ્મોમાં ભૌતિકશાસ્ત્રના નિયમોનું અપમાન થતાં તેઓ ગુસ્સે થતા, તો આઈન્સ્ટાઈન સાથે ક્વોન્ટમ ફિઝિક્સની ચર્ચામાં રસ્તો ભૂલી જતા. તેમને 1922માં પરમાણુ બંધારણ અને વિકિરણ પરના કાર્ય બદલ ભૌતિકશાસ્ત્રનું નોબેલ પારિતોષિક મળ્યું. તેની ભેટમાં તેમને કાર્લ્સબર્ગ કંપની તરફથી ઘર સુધી બિયરની પાઇપલાઇન મળી હતી. યુદ્ધ પછી તેમણે પરમાણુ ઊર્જાના શાંતિપૂર્ણ ઉપયોગની હિમાયત કરી, જેના માટે તેમને 'એટમ્સ ફોર પીસ એવોર્ડ' મળ્યો.

હોલોસીન યુગનું સુરક્ષિત કુદરતી વાતાવરણ હવે ખોરવાઈ રહ્યું છે. પોટ્સડેમ ઈન્સ્ટિટ્યૂટના અહેવાલમાં ખુલાસો થયો છે કે કુદરતની નવ 'પ્લેનેટરી બાઉન્ડ્રીઝ'માંથી સાતનું માનવજાતે ઉલ્લંઘન કર્યું છે. આ ઉલ્લંઘનોમાં ક્લાઈમેટ ચેન્જ, જૈવવિવિધતાનો વિનાશ, રાસાયણિક પ્રદૂષણ, જમીનનો અતિરેક, તાજા પાણીની કટોકટી અને સમુદ્રનું એસિડિફિકેશન મુખ્ય છે. અશ્મિભૂત ઈંધણોના દહનથી કાર્બન ડાયોક્સાઈડ વધ્યો છે, જેના કારણે બરફ ઓગળી રહ્યો છે અને આપત્તિઓ વધી રહી છે. જૈવવિવિધતાના ઘટાડાથી ખોરાક શૃંખલા નબળી પડી છે. જો પૃથ્વી 'ટિપિંગ પોઈન્ટ' વટાવશે તો પરિસ્થિતિ ગંભીર બનશે.

ગુજરાતના સ્મિત મચ્છર, તુકારામ ઓમ્બલે અને નીરજા ભનોટની વીરતા અને બલિદાનને યાદ કરવામાં આવે છે. સ્મિત મચ્છરે પોતાના જીવના જોખમે ૧૭૪ મુસાફરોને બચાવ્યા, તો તુકારામ ઓમ્બલેએ ૨૬/૧૧ના મુંબઈ હુમલા દરમિયાન અજમલ કસાબને જીવતો પકડાવવામાં મદદ કરી. ૨૨ વર્ષીય નીરજા ભનોટે ફ્લાઇટ ૭૩ના અપહરણ દરમિયાન મુસાફરોને બચાવવા પોતાનો જીવ આપ્યો. આ ત્રણેય વીર વ્યક્તિઓએ પોતાના સ્વાર્થનો ત્યાગ કરીને અનેક જીંદગીઓ બચાવી, જે યુવાનો માટે પ્રેરણારૂપ છે.

સ્લીપ પેરેલિસિસ એ એક એવી અવસ્થા છે જ્યાં વ્યક્તિ જાગી જાય છે પણ શરીર હલતું નથી. આ દરમિયાન, મગજ REM Sleep માં હોવાથી વ્યક્તિ ભ્રામક દ્રશ્યો, અવાજો કે સ્પર્શનો અનુભવ કરી શકે છે, જાણે કોઈ અદ્રશ્ય શક્તિ હાજર હોય. આ ભ્રમ ખૂબ જ વાસ્તવિક લાગે છે. વૈજ્ઞાનિક રીતે, આ મગજ અને શરીર વચ્ચેના તાલમેલનો અભાવ છે, જ્યાં જાગૃત ચેતના REM Sleep ની શારીરિક નિષ્ક્રિયતા સાથે જોડાય છે, જેના કારણે ડરામણા ભ્રમ થાય છે.

દિવાળી, દશેરા, મોહરમ, ક્રિસમસ, ઉત્તરાયણ જેવા અનેક આનંદના પ્રસંગોને આપણે ઘોંઘાટિયા બનાવી દીધા છે. જેટલો વધુ ઘોંઘાટ, તેટલો અવસર ભવ્ય ગણાય છે. આ ઘોંઘાટ ધ્વનિ પ્રદૂષણનું સ્વરૂપ લે છે, જે માનવ શરીર પર, ખાસ કરીને બીમાર, વૃદ્ધો અને બાળકો પર નકારાત્મક અસર કરે છે. તે ચીડિયાપણું, ચિંતા, અનિદ્રા અને શ્રવણશક્તિમાં ઘટાડો જેવી સમસ્યાઓ ઊભી કરે છે. કાયદાકીય જોગવાઈઓ હોવા છતાં, તેના અમલીકરણમાં ખામી જોવા મળે છે.

તુર્કીના ઇસ્તંબુલમાં આવેલો ટોપકાપી પેલેસ માત્ર એક મહેલ નથી, પરંતુ ઓટ્ટોમન સામ્રાજ્યનો જીવંત ઇતિહાસ છે. 15મીથી 19મી સદી સુધી, આ ભવ્ય મહેલમાંથી એશિયા, યુરોપ અને આફ્રિકા પર ફેલાયેલા વિશાળ સામ્રાજ્યનું શાસન ચાલતું હતું. તેની અદભૂત સ્થાપત્યકળા, રાજકીય ષડ્યંત્રો, વૈભવી જીવનશૈલી અને અમૂલ્ય ઐતિહાસિક ખજાના માટે તે વિશ્વભરમાં પ્રખ્યાત છે. આ મહેલ ઓટ્ટોમન સામ્રાજ્યની ભવ્યતા અને વૈભવનો સાક્ષી છે.

સુપર માર્કેટ હોય કે સિનેમા હોલ, આપણી આસપાસ વહેતું બેકગ્રાઉન્ડ મ્યુઝિક આપણા વિચારો, નિર્ણયો અને લાગણીઓને અચેતનપણે દિશા આપે છે. આપણે સભાનપણે નિર્ણયો લઈએ છીએ એવું લાગે, પરંતુ આપણું સબકોન્શિયસ માઇન્ડ સંગીત દ્વારા નિયંત્રિત થઈ શકે છે. મોલમાં ધીમું સંગીત વધુ ખરીદી પ્રેરે છે, જ્યારે ફાસ્ટ-ફૂડ રેસ્ટોરન્ટમાં ઝડપી સંગીત ઝડપી જમવા પ્રોત્સાહન આપે છે. માર્કેટિંગ નિષ્ણાતો પણ વાઇન સ્ટોરમાં સંગીતના પ્રકાર દ્વારા ગ્રાહકોની પસંદગી બદલી શકે છે. ફિલ્મોમાં, સંગીત દૃશ્યોના ભાવને અસરકારક રીતે વ્યક્ત કરે છે, લાગણીઓને ઊંડાણપૂર્વક સ્પર્શે છે.

ઓસ્ટ્રેલિયા નજીક કિંગ આઇલેન્ડ પર આવેલી 'ડોલ્ફિન માઇન' વિશે એક અનોખી માન્યતા છે કે તે યુદ્ધોની આગાહી કરે છે. આ માન્યતા ટંગસ્ટન (Tungsten) ધાતુ સાથે જોડાયેલી છે, જેનો ઊંચો ગલનબિંદુ (Melting Point) અને કઠણતા તેને યુદ્ધના સાધનો માટે અત્યંત ઉપયોગી બનાવે છે. ઇતિહાસમાં, જ્યારે પણ આ ખાણ કાર્યરત થઈ, ત્યારે યુદ્ધો શરૂ થયા. આ ખરેખર તો યુદ્ધ સમયે ટંગસ્ટનની વધેલી માંગને કારણે ખાણને ફરી ખોલવામાં આવતી હોવાથી બનતી ઘટના છે, કોઈ આગાહી નહીં.

કેળાં, જે ભારતમાં સર્વત્ર ઉપલબ્ધ છે, તે માત્ર પૌષ્ટિક જ નથી, પરંતુ આયુર્વેદમાં તેના અનેક ઔષધીય પ્રયોગો વર્ણવેલા છે. તેમાં કાર્બોહાઈડ્રેટ્સ, સોડિયમ, પોટેશિયમ, લોહ, તામ્ર, કેલ્શિયમ, મેગ્નેશિયમ, મેંગેનીઝ અને ફોસ્ફરસ જેવા આવશ્યક ક્ષારીય અને ખનિજ તત્ત્વો હોય છે. જોકે, કફ પ્રકૃતિવાળા લોકોએ તેનું સેવન ટાળવું જોઈએ. આ લેખમાં સંગ્રહણી, ઝાડા, શ્વેતસ્રાવ અને માટી ખાવાની ટેવ જેવી સમસ્યાઓ માટે કેળાંના અસરકારક ઘરેલું ઉપચારો સમજાવવામાં આવ્યા છે.

અમેરિકામાં એક દર્દીમાં ડુક્કરની જિનેટિકલી મોડિફાઇડ કિડની સફળતાપૂર્વક નવ મહિના સુધી કાર્યરત રહી, જે તબીબી ક્ષેત્રે 'ઝેનોટ્રાન્સપ્લાન્ટેશન' તરીકે ઓળખાય છે. આ ઐતિહાસિક સિદ્ધિ ડાયાબિટીસ અને કિડની ફેલ્યોરના દર્દીઓ માટે આશાનું કિરણ છે, જ્યાં કિડની દાતાઓની ભારે અછત છે. માનવ શરીર સામાન્ય રીતે પ્રાણીઓના અંગોને રિજેક્ટ કરે છે, પરંતુ આ લાંબો સમયગાળો વૈજ્ઞાનિક પ્રગતિ દર્શાવે છે અને ભવિષ્યમાં હજારો દર્દીઓને નવજીવન આપી શકે છે.

2026 નો ફિઝિક્સનો નોબેલ પુરસ્કાર પ્રોફેસર ફ્રાન્સિસ હાલ્ઝનને મળ્યો છે. તેમણે ઉચ્ચ-ઊર્જાવાળા 'ન્યુટ્રિનો' કણો શોધવા અને 'આઇસક્યુબ ન્યુટ્રિનો ઓબ્ઝર્વેટરી' પ્રોજેક્ટમાં નેતૃત્વ કર્યું. આ રહસ્યમય કણો, જેને 'ભૂતિયા સંદેશવાહકો' કહેવાય છે, તેઓ કોઈપણ પદાર્થમાંથી પસાર થઈ જાય છે. આ શોધે 'ન્યુટ્રિનો ખગોળશાસ્ત્ર' નામની નવી વૈજ્ઞાનિક શાખાનો પાયો નાખ્યો છે, જેનાથી બ્રહ્માંડના ઊંડા રહસ્યોને સમજવાની નવી દિશા મળી છે.

ARIES, નૈનિતાલના નેતૃત્વ હેઠળ 18 દેશોના 106 વૈજ્ઞાનિકોએ OJ 287 નામના અનોખા બ્લેઝારનો 10 વર્ષ (2015-2025) સુધી અભ્યાસ કરીને એક મહત્વપૂર્ણ ડેટાસેટ તૈયાર કર્યો છે. આ બ્લેઝાર પૃથ્વીથી 4 અબજ પ્રકાશવર્ષ દૂર છે અને તેમાં બે સુપરમેસિવ બ્લેક હોલ છે જે દર 12 વર્ષે પરિક્રમા પૂર્ણ કરે છે. આ ડેટાસેટ છેલ્લા 150 વર્ષમાં OJ 287 નો સૌથી મોટો ઓપ્ટિકલ ડેટાસેટ છે, જે કેન્દ્રીય બ્લેક હોલનું દ્રવ્યમાન અને મલ્ટિમેસેન્જર એસ્ટ્રોનોમીના અભ્યાસમાં મદદરૂપ થશે.

Chanakya Niti મુજબ, લગ્ન એ પ્રેમ, વિશ્વાસ અને સમજણનું બંધન છે. પતિ-પત્ની વચ્ચે પારદર્શિતા જરૂરી હોવા છતાં, કેટલીક વાતો ગુપ્ત રાખવાથી દાંપત્યજીવનમાં શાંતિ જળવાઈ રહે છે. આ વાતો છુપાવવાનો હેતુ દગો આપવાનો નથી, પરંતુ સંબંધની સુમેળ જાળવવાનો છે. ચાણક્ય નીતિ અનુસાર, દાન-પુણ્યનો દેખાડો ન કરવો, નિષ્ફળતા કે અપમાનનો બોજ તરત જ પાર્ટનર પર ન નાખવો, પોતાની સૌથી મોટી નબળાઈ ક્યારેય ન જણાવવી, અને પોતાની ગુપ્ત બચતની સંપૂર્ણ જાણકારી શેર ન કરવી, આ 4 વાતો સંબંધોમાં તિરાડ પડતી અટકાવે છે.

તમારા પીળા પડી ગયેલા પ્લાસ્ટિક કન્ટેનરને ફરીથી નવો જેવો દેખાવ આપવા માટે રસોડામાં હાજર એવી 5 વસ્તુઓનો ઉપયોગ કરી શકાય છે. બેકિંગ સોડા, લીંબુનો રસ, સફેદ સરકો, અને હૂંફાળા પાણીમાં પલાળી રાખવાથી હઠીલા ડાઘ અને ગંધ દૂર કરવામાં મદદ મળે છે. ખાસ પરિસ્થિતિઓમાં, ઘરગથ્થુ બ્લીચનો ઉપયોગ પણ સાવચેતીપૂર્વક કરી શકાય છે. આ ઉપરાંત, આલ્કોહોલ આધારિત હેન્ડ સેનિટાઇઝર અમુક પ્રકારના ડાઘ માટે ઉપયોગી થઈ શકે છે.

જંગલી હિંસક પ્રાણીઓ દ્વારા નાના બાળકો પર થતા હુમલાની ઘટનાઓ ચિંતાનો વિષય છે. નિષ્ણાતો જણાવે છે કે શિકારી પ્રાણીઓ ઓછા પ્રયાસ અને જોખમવાળા શિકારને પસંદ કરે છે. શારીરિક રીતે નબળા અને પોતાનો બચાવ કરવામાં અસમર્થ હોવાને કારણે, બાળકો સરળ લક્ષ્ય બની શકે છે. પ્રાણીઓ પોતાની ઈજાના જોખમને ધ્યાનમાં રાખીને નાના અને નબળા શિકારને પસંદ કરે છે. નાના બાળકોનું કદ અને તેમની દોડવાની વૃત્તિ પણ શિકારી પ્રાણીઓની કુદરતી વૃત્તિને સક્રિય કરી શકે છે. બાળકોમાં જોખમની ઓછી સમજ અને માતા-પિતાથી દૂર રહેવું આ જોખમ વધારે છે.

ન્યૂયોર્કમાં ઓરી (Measles) ના કેસોમાં સતત વધારો થતાં ગવર્નર કેથી હોચુલે રાજ્યમાં ડિઝાસ્ટર ઇમર્જન્સી જાહેર કરી છે. ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ઓછા રસીકરણને કારણે આ સ્થિતિ સર્જાઈ છે. રાજ્ય સરકારે MMR (Measles-Mumps-Rubella) રસીકરણ માટે અધિકૃત આરોગ્ય વ્યાવસાયિકોનો વ્યાપ વધાર્યો છે. 1991 પછી આ અમેરિકામાં ઓરીનો સૌથી મોટો પ્રકોપ છે, જેમાં દેશભરમાં લગભગ 3,900 કેસ નોંધાયા છે. નવા નિયમો હેઠળ રજિસ્ટર્ડ નર્સો શંકાસ્પદ કેસોના પરીક્ષણનો ઓર્ડર આપી શકશે.

સ્માર્ટફોનની તૂટેલી ડિસ્પ્લે પર ટેમ્પર્ડ ગ્લાસ લગાવવો એ ઘણા લોકો માટે સસ્તો અને કામચલાઉ ઉપાય હોય છે. જોકે, આ પદ્ધતિમાં નોંધપાત્ર જોખમો રહેલા છે. તૂટેલી સ્ક્રીન પર ગ્લાસ પ્રોટેક્ટર લગાવવાથી તિરાડોને ફેલાતી અટકાવી શકાતી નથી, જેનાથી ભવિષ્યમાં રિપેરિંગનો ખર્ચ વધી શકે છે. રોજિંદા ઉપયોગમાં આવતા દબાણને કારણે તિરાડો વધુ વધી શકે છે, જે ટચ કાર્યક્ષમતાને પણ અસર કરી શકે છે. વધુમાં, તૂટેલી ડિસ્પ્લે Water Resistance ક્ષમતાને નબળી પાડી શકે છે, જે આંતરિક નુકસાનનું જોખમ વધારે છે. તેથી, તૂટેલી સ્ક્રીન પર માત્ર ટેમ્પર્ડ ગ્લાસ લગાવીને ફોનનો ઉપયોગ ચાલુ રાખવો હિતાવહ નથી.

એક્ટર વિદ્યુત જામવાલ પોતાની ફિટનેસ અને માર્શલ આર્ટ્સ ઉપરાંત અનોખી યોગ પ્રેક્ટિસ માટે જાણીતો છે. તાજેતરમાં મુંબઈમાં આયોજિત સ્ટ્રીટ ફાઈટરની ઇવેન્ટમાં, વિદ્યુતે સ્ટેજ પર 15 મિનિટ સુધી શ્વાસ રોકી રાખીને અને 20 મિનિટ સુધી આંખ પટપટાવ્યા વિના યોગ સાધનાનું પ્રદર્શન કર્યું. આ જોઈ ત્યાં ઉપસ્થિત લોકો ચોંકી ગયા અને કેટલાક તો ચિંતામાં પણ પડી ગયા. વિદ્યુત જામવાલ "સ્ટ્રીટ ફાઈટર" માં ધલસિમનું પાત્ર ભજવી રહ્યો છે, જે યોગ અને આધ્યાત્મિક સાધના સાથે જોડાયેલું છે. તેણે યુવાનોને જીવનમાં સ્થિર રહેવાનો સંદેશ પણ આપ્યો.

દહીં સ્વાસ્થ્ય માટે ખૂબ ફાયદાકારક છે, જેમાં પ્રોટીન, કેલ્શિયમ અને પ્રીબાયોટિક્સ ભરપૂર માત્રામાં હોય છે. ઘણા લોકો બજારમાંથી વધુ દહીં ખરીદી ફ્રિજમાં સ્ટોર કરે છે, પરંતુ તેની યોગ્ય જાણકારી ન હોવાને કારણે દહીં બગડી શકે છે. ઘરે બનાવેલું દહીં વધુમાં વધુ 6-7 દિવસ સુધી સ્ટોર કરવું જોઈએ. જ્યારે બજારમાંથી ખરીદેલું સીલબંધ દહીં પેકેટ પર દર્શાવેલ એક્સપાયરી ડેટ સુધી જ વાપરી શકાય છે, જે સામાન્ય રીતે 5-7 દિવસ હોય છે. ખરાબ દહીંમાં ખાટી વાસ, પીળો રંગ અથવા કાળી ફૂગ દેખાઈ શકે છે. તેને એરટાઇટ કન્ટેનરમાં સ્વચ્છ ચમચાથી જ ઉપયોગ કરવો જોઈએ.

આધાર કાર્ડમાં નામ સુધારવા અથવા બદલવા માટે UIDAI દ્વારા નવી SOP બહાર પાડવામાં આવી છે. નામમાં નાના ફેરફાર, લગ્ન/છૂટાછેડા બાદ નામ બદલવા, ડેટા-એન્ટ્રીની ભૂલ, અને મોટા નામ ફેરફાર જેવી ચાર શ્રેણીઓમાં સુધારાની પ્રક્રિયા વહેંચવામાં આવી છે. નાના સુધારા માટે ઓળખનો પુરાવો, જ્યારે અન્ય માટે 'એનેક્સર D', 'એનેક્સર B/C' સોગંદનામા અથવા સરકારી ગેઝેટ નોટિફિકેશન જેવા ચોક્કસ દસ્તાવેજો જરૂરી બનશે. આ ફેરફારો પ્રક્રિયાને વધુ સરળ અને પારદર્શક બનાવશે.

અમદાવાદમાં યુવાનોમાં નવરાત્રિ દરમિયાન બોલ્ડ અને એનર્જેટિક દેખાવા માટે 'IV ડ્રીપ થેરાપી' ખુબ જ પ્રચલિત બની રહી છે. આ ટ્રેન્ડમાં માત્ર યુવતીઓ જ નહીં, પરંતુ યુવકો પણ મોટી સંખ્યામાં જોડાઈ રહ્યા છે. આ થેરાપી ત્વચામાં ચમક લાવવા, એનર્જી જાળવી રાખવા અને થાક ઘટાડવા માટે ઉપયોગી છે. ડર્મેટોલોજિસ્ટના મતે, આ ડ્રીપમાં વિટામિન્સ, મિનરલ્સ અને એન્ટીઓક્સિડન્ટ્સ હોય છે જે સ્કીન, વાળ અને નખ માટે ફાયદાકારક છે. યોગ્ય તબીબી દેખરેખ હેઠળ લેવાથી આ થેરાપી સલામત અને ફાયદાકારક સાબિત થઈ શકે છે.

6-7 કલાક કમ્પ્યુટર પર કામ કરવાથી જમણા હાથમાં ખાલી ચઢી જવી, કાંડામાં દુખાવો અને કી-બોર્ડ-માઉસ વાપરવામાં તકલીફ, 'કાર્પેલ ટનલ સિન્ડ્રોમ' હોઈ શકે છે. આયુર્વેદ મુજબ, તે વા નો રોગ છે. યોગ્ય પોસ્ચર, કાંડાની કસરતો, તેલ-માલિશ અને ગરમ શેક ફાયદાકારક છે. ખોટી રીતે હાથ મુકવાથી પણ તકલીફ થઇ શકે છે, તેની તપાસ કરાવવી જરૂરી છે.

૨૧મી સદીમાં 'ડેટા' એક એવી વ્યૂહાત્મક સંપત્તિ તરીકે ઉભરી રહ્યો છે, જે ભૌતિક સ્વરૂપમાં નથી છતાં તેનું મૂલ્ય અખૂટ છે. માનવજાતના ઇતિહાસમાં સંપત્તિના માપદંડ બદલાતા રહ્યા છે, પણ આજનો ડિજિટલ યુગ 'ડેટા'ને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ ગયો છે. આપણે સતત ડેટાનું સર્જન કરીએ છીએ, જે આપણી ડિજિટલ દુનિયાનો અભિન્ન અંગ બની ગયું છે. કાચો ડેટા માહિતી બને છે, અને ઉપયોગી ડેટા નિર્ણય લેવાની શક્તિ પૂરી પાડે છે. AI, આરોગ્ય, વ્યવસાય અને સમાજમાં ડેટાનું મહત્વ વધી રહ્યું છે, પરંતુ તેની ગોપનીયતા અને જવાબદાર ઉપયોગ એક ગંભીર પ્રશ્ન છે.

સુશાંતસિંહ રાજપૂતના દુઃખદ અવસાન બાદ આત્મહત્યાનો મુદ્દો ચર્ચામાં છે, પરંતુ દેશની અસંખ્ય ગૃહલક્ષ્મીઓ જે અસહ્ય ત્રાસ અને દબાણને કારણે આત્મહત્યાનો માર્ગ અપનાવે છે, તેની નોંધ ભાગ્યે જ લેવાય છે. National Crime Bureau ના અહેવાલ મુજબ, ભારતમાં પરિણીત મહિલાઓની આત્મહત્યાના કેસમાં ચિંતાજનક વધારો થયો છે. 2018માં, 54.1% મૃત્યુ પામેલી મહિલાઓ ગૃહિણીઓ હતી. ઘરેલું હિંસા, અપમાન, બાળલગ્ન, ઓછી ઉંમરે માતૃત્વનો બોજ, અને ઘરકામની અવગણના જેવા અનેક પરિબળો આ મહિલાઓને આત્મહત્યા તરફ ધકેલે છે. આ ગંભીર સમસ્યા પ્રત્યે સમાજ અને દેશની સંવેદનશીલતા અત્યંત આવશ્યક છે.

સ્વીડન સ્થિત નોબેલ કમિટીએ મેડિસીનનો નોબેલ પુરસ્કાર જાહેર કર્યો છે. અમેરિકાના સ્ટેનફર્ડ યુનિવર્સિટીના કાર્લ ડિસેરોથ, જર્મનીની હમ્બોલ્ટ યુનિવર્સિટીના પીટર હેગેમેન અને જ્યોર્જ નાગેલને ન્યૂરોસાયન્સમાં તેમના અગ્રણી સંશોધન માટે આ સન્માન મળ્યું છે. આ ત્રણેય વૈજ્ઞાનિકોએ ઓપ્ટોજેનેટિક્સનો વિકાસ કર્યો, જે પ્રકાશનો ઉપયોગ કરીને મગજની કોષોને નિયંત્રિત કરવાની પદ્ધતિ છે. આ ટેકનિક ભાવો, સ્મરણશક્તિ અને મગજના રોગોને સમજવામાં ક્રાંતિકારી સાબિત થઈ છે, જે ભવિષ્યમાં પાર્કિન્સન્સ અને ડિપ્રેશન જેવી બીમારીઓના ઇલાજ માટે નવી દિશાઓ ખોલશે.

સાઇબિરીયાની અતિસંવેદનશીલ પ્લેગ રિસર્ચ લેબોરેટરીમાં કામ કરતી ૨૮ વર્ષીય મહિલા લેબ ટેકનિશિયન દાર્યા શિપિલોવાનું અજ્ઞાત ન્યુમોનિયાથી મૃત્યુ થયું. આ ઘટના બાદ ડઝનબંધ લોકોને આઇસોલેશનમાં અને ૨૦૦ લોકોને તબીબી નિરીક્ષણ હેઠળ રાખવામાં આવ્યા છે. શેલેખોવ શહેરની 'ઇર્કુત્સ્ક રિસર્ચ એન્ટી-પ્લેગ ઇન્સ્ટિટયૂટ' સાથે જોડાયેલ આ મૃત્યુને કારણે સ્થાનિક હોસ્પિટલ ક્વોરેન્ટાઇન કરાઈ છે. રશિયન સંસ્થાઓ લેબ અકસ્માતનો ઇનકાર કરી રહી છે, પરંતુ WHO પરિસ્થિતિ પર નજર રાખી રહ્યું છે.

પોરબંદરમાં નશાબંધી સપ્તાહ દરમિયાન જાહેર સ્થળોએ, ખાસ કરીને બસ સ્ટેન્ડ અને સિવિલ હોસ્પિટલ ખાતે, જાગૃતિ અભિયાન યોજાયું. આ ઝુંબેશમાં લોકોને વ્યસનમુક્તિની પ્રતિજ્ઞા લેવા, ટ્રાફિક નિયમોનું પાલન કરવા અને સ્વચ્છતા જાળવવા પ્રેરવામાં આવ્યા. જાહેર સ્થળોએ પાન-માવા ખાઈ ગંદકી ફેલાવતા લોકોને સ્વચ્છ ભારત અભિયાનમાં સહયોગ આપવા સમજાવ્યા. નશાબંધી ટીમે પ્રચાર પત્રિકાઓ વિતરીત કરી અને વાહનો તેમજ સ્થળો પર સ્ટીકરો ચોંટાડ્યા. દારૂ, ડ્રગ્સ કે ગાંજાના વેચાણ અંગે તાત્કાલિક પોલીસને જાણ કરવા પણ નાગરિકોને અવગત કરાયા.

જામનગરની ITRA દ્વારા કરાયેલા એક અભ્યાસ મુજબ, આયુર્વેદિક ઔષધ અને યોગાસનના સંયોજનથી 6 થી 14 વર્ષના બાળકોમાં ઊંઘ દરમિયાન પથારી ભીની કરવાની સમસ્યામાં 70% સુધી રાહત મળી શકે છે. 8 અઠવાડિયાના અભ્યાસમાં, મેધ્ય રસાયણ ચૂર્ણ સાથે યોગ કરનાર બાળકોમાં 70% સુધી સુધારો જોવા મળ્યો. આ બાળકોની યાદશક્તિમાં 61% વધારો, ચિડચિડાપણામાં 66% ઘટાડો અને અતિસક્રિયતામાં 71% ઘટાડો પણ નોંધાયો. માત્ર ઔષધ મેળવનાર જૂથમાં 38% સુધારો જોવા મળ્યો. ITRAના ડાયરેક્ટર પ્રો. ડૉ. તનુજા નેસરિએ જણાવ્યું કે માનસિક તાણ પણ આ સમસ્યામાં ફાળો આપી શકે છે, અને યોગ-ઔષધ સંયોજનના સકારાત્મક પરિણામો મળ્યા છે.

બિહારના છ જિલ્લામાં ૪૦ માતાઓના દૂધના નમૂનાનું તબીબી પરીક્ષણ કરાયું, જેમાં યુરેનિયમના અંશ મળી આવ્યા. ૧૭-૩૫ વર્ષની આ માતાઓના દૂધમાં આ તત્વ મળતા ચિંતા ફેલાઈ છે. પરંપરાગત રીતે માતાનું દૂધ અમૃત સમાન ગણાય છે અને તે શિશુના સ્વાસ્થ્ય તથા રોગપ્રતિકાર શક્તિ માટે અત્યંત મહત્વનું માનવામાં આવે છે. છત્રપતિ શિવાજી, સ્વામી વિવેકાનંદ જેવા મહાનુભાવોએ પણ માતાના દૂધના સંસ્કારોથી દેશ સેવા કરી. પરંતુ આજના આધુનિક યુગમાં, તબીબી વિજ્ઞાનીઓ નવી પેઢીની માતાઓને સ્તનપાન કરાવવાની ભલામણ કરે છે.