નવરાત્રિ 2026નો પ્રારંભ દેવી શૈલપુત્રીની પૂજા સાથે થઈ રહ્યો છે. હિમાલયપુત્રી મા શૈલપુત્રીની ઉપાસનાથી જીવનમાં સ્થિરતા અને મક્કમતા આવે છે. આ દિવસે કળશ પૂજા અને દુર્ગા સપ્તશતીનો પાઠ કરવામાં આવે છે. મા શૈલપુત્રી, જે દેવી સતીનું બીજું રૂપ છે, તેની પૂજા માટે શુભ મુહૂર્તમાં ઘટસ્થાપન કરી, સફેદ વસ્ત્રો ધારણ કરી, કુમકુમ, ચંદન, હળદર જેવી પૂજા સામગ્રી અર્પણ કરવી જોઈએ. સફેદ ફૂલો અને રસગુલ્લા જેવી મીઠાઈઓ ધરાવવી શુભ મનાય છે. મા શૈલપુત્રીના બીજ મંત્ર 'ह्रीं शिवायै नम:' અને 'ओम देवी शैलपुत्र्यै नमः' નો જાપ કરવો જોઈએ.

નવરાત્રિ દરમિયાન દુર્ગા સપ્તશતીના પાઠનું વિશેષ મહત્વ છે. આ પવિત્ર ગ્રંથ, જે માર્કંડેય પુરાણનો ભાગ છે અને દેવી માહાત્મ્ય તરીકે પણ ઓળખાય છે, તેમાં 13 અધ્યાય અને લગભગ 700 શ્લોક છે. પાઠ કરતા પહેલા પૂજાસ્થળની સ્વચ્છતા, સ્નાન, સ્વચ્છ વસ્ત્રો પહેરવા, દુર્ગા કવચથી શરૂઆત કરવી, દીવો પ્રગટાવવો, આરતી કરવી, ભોગ ધરાવવો અને પ્રસાદ વહેંચવો જરૂરી છે. મંત્રોના શુદ્ધ ઉચ્ચારણ પર ધ્યાન આપવું જોઈએ. આ પાઠ કરવાથી માનસિક શાંતિ, આત્મબળમાં વધારો, સકારાત્મક વિચારો અને સુખ-સમૃદ્ધિની પ્રાપ્તિ થાય છે.

ઘરે સરળતાથી ફેસ સીરમ બનાવવા માટે એલોવેરા જેલ, ગુલાબજળ અને ગ્લિસરીનનો ઉપયોગ કરી શકાય છે. આ મિશ્રણ ત્વચાને ભેજ આપીને મુલાયમ બનાવવામાં મદદ કરે છે. બે ચમચી એલોવેરા જેલ, બે ચમચી ગુલાબજળ અને એક ચમચી ગ્લિસરીન મિક્સ કરીને ઘરેલું સીરમ તૈયાર કરી શકાય છે. ઉપયોગ કરતા પહેલાં પેચ ટેસ્ટ કરવો જરૂરી છે અને આંખોની આસપાસ તથા કપાયેલી ત્વચા પર લગાવવાનું ટાળવું જોઈએ. આ સીરમ તાજું જ વાપરવું હિતાવહ છે, કારણ કે તેમાં પ્રિઝર્વેટિવ્સ હોતા નથી. ત્વચાની સંભાળ માટે સનસ્ક્રીન અને પૂરતી ઊંઘ પણ મહત્વપૂર્ણ છે.

આસો નવરાત્રિના પ્રથમ નોરતે સુપ્રસિદ્ધ યાત્રાધામ ચોટીલા ખાતે માં ચામુંડાના દર્શનાર્થે હજારો ભક્તો ઉમટી પડ્યા હતા. વહેલી સવારથી જ 'જય માતાજી'ના નાદથી ડુંગર ગુંજી ઉઠ્યો હતો. 11 થી 19 ઓક્ટોબર સુધી ચાલનારા આ નવરાત્રિ મહોત્સવ દરમિયાન વિશેષ પૂજા, હવન અને શણગાર દર્શનનું આયોજન કરાયું છે. ભક્તોની સુરક્ષા અને સુવિધા માટે મંદિર ટ્રસ્ટ અને વહીવટી તંત્ર દ્વારા વન-વે ટ્રાફિક, બેરિકેડિંગ, પીવાના પાણી, છાંયડા અને મેડિકલ ટીમો જેવી વ્યવસ્થાઓ ગોઠવવામાં આવી છે. વૃદ્ધો અને અશક્ત ભક્તોને ડોળીવાળાઓ અને સુરક્ષા જવાનો દ્વારા સહયોગ અપાઈ રહ્યો છે.

આજથી શારદીય નવરાત્રિનો પ્રારંભ થયો છે, જે દરમિયાન ગુજરાતના વિવિધ પ્રસિદ્ધ મંદિરોમાં વિશેષ આયોજનો કરવામાં આવ્યા છે. અંબાજી, ચોટીલા, બહુચરાજી, હરસિદ્ધિ માતા, આશાપુરા માતા, ખોડલધામ, ભદ્રકાળી, ઉમિયા માતા અને પાવાગઢ ખાતે ભક્તો માટે વિશેષ પૂજા-અર્ચના, આરતી, ગરબા અને હવનનું આયોજન કરાયું છે. અંબાજીમાં ઘટસ્થાપન, ચોટીલામાં દંડવત પ્રણામ, બહુચરાજીમાં 'નવલખો હાર'ની શોભા, હરસિદ્ધિ માતાના ઝૂલા, આશાપુરા માતાની પતરીવિધિ, ખોડલધામમાં પદયાત્રા અને ધ્વજારોહણ, ભદ્રકાળીમાં ચાંદીનું છત્ર, ઉમિયા માતાના માંડવી અને પાવાગઢમાં અખંડ જ્યોત પ્રગટાવવાની પરંપરા જેવા અનેક ધાર્મિક કાર્યક્રમો યોજાશે. આ તમામ મંદિરોમાં દર્શનનો સમય પણ લંબાવવામાં આવ્યો છે.

શક્તિપીઠ અંબાજી મંદિરમાં નવરાત્રિ પર્વનો ઉત્સાહભેર પ્રારંભ થયો છે. પ્રથમ દિવસે શાસ્ત્રોક્ત મંત્રોચ્ચાર અને વૈદિક વિધિ સાથે ઘટસ્થાપન વિધિ સંપન્ન થઈ, જેમાં બનાસકાંઠા કલેક્ટર અને મંદિર ટ્રસ્ટના ચેરમેન ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. તેમણે માતાજીની પૂજા-અર્ચના કરી અને પવિત્ર ઝવેરા વવવામાં આવ્યા. આગામી નવ દિવસ સુધી વિવિધ ધાર્મિક અનુષ્ઠાનો યોજાશે. દેશ-વિદેશથી આવતા લાખો માઈભક્તો માટે મંદિર ટ્રસ્ટ અને વહીવટી તંત્ર દ્વારા ઉત્તમ વ્યવસ્થાઓ ગોઠવવામાં આવી છે.

ગુજરાતના પ્રસિદ્ધ યાત્રાધામ બહુચરાજી શક્તિપીઠ ખાતે નવરાત્રિ મહોત્સવનો ભક્તિસભર વાતાવરણમાં પ્રારંભ થયો છે. પ્રથમ નોરતે વૈદિક મંત્રોચ્ચાર અને શાસ્ત્રોક્ત વિધિ સાથે ઘટસ્થાપન કરવામાં આવ્યું. વિદ્વાન બ્રાહ્મણોની ઉપસ્થિતિમાં મા બહુચરાજી સમક્ષ વિશેષ પૂજા-અર્ચના કરવામાં આવી. નવરાત્રિ દરમિયાન વિવિધ ધાર્મિક અનુષ્ઠાનો અને પૂજા-વિધિઓનું આયોજન કરાયું છે. મંદિર ટ્રસ્ટ દ્વારા તમામ શ્રદ્ધાળુઓને માતાજીના દર્શન કરી આશીર્વાદ પ્રાપ્ત કરવા આમંત્રણ અપાયું છે.

ઉનાળામાં વધતા વીજળી બિલને નિયંત્રિત કરવા માટે AC અને ફ્રિજ જેવા ઉપકરણોના ઉપયોગમાં ફેરફાર કરવો જરૂરી છે. AC ને 24°C પર ચલાવવાથી અને સ્લીપ/ઇકો મોડનો ઉપયોગ કરવાથી વીજળીની બચત થાય છે, કારણ કે BEE પણ આ તાપમાનની ભલામણ કરે છે. ફ્રિજનું તાપમાન 3-5°C અને ફ્રીઝરમાં -18°C રાખવું જોઈએ. ફ્રિજનો દરવાજો વારંવાર ન ખોલવો, ગરમ ખોરાક ઠંડો કરીને મૂકવો અને દીવાલથી થોડો દૂર રાખવાથી કાર્યક્ષમતા વધે છે. સ્ટેન્ડબાય મોડમાં પણ વીજળીનો વપરાશ થતો હોવાથી બિનજરૂરી ઉપકરણો બંધ રાખવા અથવા પ્લગ કાઢી નાખવા જોઈએ. આ નાની આદતો લાંબા ગાળે વીજળી બિલમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો લાવી શકે છે.

આસો નવરાત્રિના પ્રથમ નોરતે પંચમહાલ જિલ્લાના જગવિખ્યાત પાવાગઢ ખાતે શક્તિપીઠમાં ભક્તિનો અદ્ભુત માહોલ જોવા મળ્યો. પ્રથમ નોરતું અને રવિવારની રજાના સંયોગે વહેલી સવારથી જ માં મહાકાળીના દર્શન માટે હજારો-લાખો શ્રદ્ધાળુઓ ઉમટી પડ્યા હતા. મંગળા આરતીના દર્શન કરી ભક્તોએ ધન્યતા અનુભવી. ગુજરાત ઉપરાંત મધ્યપ્રદેશ, રાજસ્થાન અને મહારાષ્ટ્ર જેવા પડોશી રાજ્યોમાંથી પણ મોટી સંખ્યામાં ભક્તો આવ્યા હતા. વહીવટી તંત્ર અને પોલીસ દ્વારા ભીડને ધ્યાનમાં રાખી ચુસ્ત સુરક્ષા અને સુચારુ વ્યવસ્થા ગોઠવવામાં આવી હતી.

આજથી, 11 ઓક્ટોબર, રવિવારથી શારદીય નવરાત્રિનો પ્રારંભ થઈ રહ્યો છે, જે નવ દિવસ સુધી ચાલશે. પ્રથમ દિવસે માતા દુર્ગાના પ્રથમ સ્વરૂપ માતા શૈલપુત્રીની પૂજા કરવામાં આવે છે. આ દિવસે કળશ સ્થાપન, જવારા વાવણી અને અખંડ જ્યોત પ્રગટાવવાની પરંપરા છે. જ્યોતિષાચાર્યો અનુસાર, કળશ સ્થાપના માટે 11 ઓક્ટોબરે સવારે 8:58 થી 11:15 સુધી વૃશ્ચિક સ્થિર લગ્ન અને 11:28 થી બપોરે 12:42 સુધી અભિજિત મુહૂર્ત શુભ રહેશે. પ્રતિપદા તિથિ રાત્રે 8:37 સુધી રહેશે. પૂજા માટે કળશ, પાણી, ગંગાજળ, જવ, પાન, નાળિયેર, લાલ કપડું, કંકુ, ફૂલ જેવી સામગ્રીની જરૂર પડે છે.

આવતીકાલ તા.૧૧ ઓક્ટોબરથી ભાવનગર સહિત ગોહિલવાડમાં શારદીય નવરાત્રિનો પ્રારંભ થઈ રહ્યો છે. શ્રાદ્ધપક્ષના સમાપન બાદ શરૂ થનારા આ પાવન પર્વ નિમિત્તે પ્રાચીન અને અર્વાચીન શકિતધામોમાં માઈભક્તો ઉમટી પડશે. આ વર્ષે મા અંબે હાથી પર બિરાજમાન થશે, જે સુખ-સમૃદ્ધિનું પ્રતિક મનાય છે. પ્રથમ નોરતે ઘટ સ્થાપન અને જવારા વાવણી કરાશે. નગરદેવી ખોડીયાર માતાજી, અંબાજી, બહુચરાજી સહિતના મંદિરોમાં ભક્તો દર્શનાર્થે ઉમટી પડશે અને અનુષ્ઠાન, ચંડીપાઠ, મંત્રજાપ તથા રાસગરબાની રમઝટ બોલાવવામાં આવશે. જોકે, આ વર્ષે સાતમની બે તિથિને કારણે અષ્ટમી અને નોમની ઉજવણીમાં વિસંગતતા રહેશે.

આસો મહિનાના પવિત્ર દિવસો અને નવરાત્રિના પ્રારંભ સાથે, લેખક કૃષ્ણની રાસલીલા દ્વારા ભક્તિ અને આનંદના માર્ગ પર પ્રકાશ પાડે છે. આજના તણાવગ્રસ્ત યુગમાં, જ્યાં ટેક્નોલોજી અને સ્પર્ધા તણાવ વધારે છે, ત્યાં ભક્તિમાર્ગ આનંદ, પ્રસન્નતા અને શાંતિનો માર્ગ પૂરો પાડે છે. લેખક જ્ઞાન, કર્મ અને ભક્તિ માર્ગોની ચર્ચા કરે છે અને જણાવે છે કે આ બધા માર્ગો અંતે એક જ પરમાત્મા તરફ દોરી જાય છે. તેઓ ભક્તિને અંધશ્રદ્ધા અને ધર્મધૂર્ત બાવાઓથી બચાવવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકે છે અને સમગ્ર પૃથ્વીને ગોકુળ જેવી મધુમય બનાવવાની આશા વ્યક્ત કરે છે.

નવરાત્રિના પવિત્ર પર્વની પૂર્વસંધ્યાએ, લેખક આધ્યાત્મિકતા અને આધુનિક ટેકનોલોજી વચ્ચેના ઊંડાણપૂર્વકના સંબંધ પર પ્રકાશ પાડે છે. તેઓ જણાવે છે કે જેમ નવરાત્રિ દરમિયાન ગરબા અને ભજનમાં એક અનોખી રિધમ અનુભવાય છે, તેવી જ રીતે બ્રહ્માંડના ગ્રહો, પ્રકૃતિ અને માનવ શરીરમાં પણ એક રહસ્યમય લય વિદ્યમાન છે. આ રિધમને શોધવાના પ્રયાસો ટેકનોલોજી, ખાસ કરીને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) દ્વારા પણ થઈ રહ્યા છે. લેખક શંકરાચાર્યના ઉપદેશો અને આધુનિક વિજ્ઞાનના સિદ્ધાંતોને જોડીને સમજાવે છે કે બ્રહ્માંડની ગતિ અને શક્તિને સમજવી એ જ સાચી આધ્યાત્મિકતા છે.

1983માં ઓસ્ટ્રેલિયા અને ન્યૂઝીલેન્ડ વચ્ચે રમાયેલી બેન્સન એન્ડ હેજીસ વર્લ્ડ સિરીઝ કપની ફાઇનલમાં ન્યૂઝીલેન્ડના ઓલરાઉન્ડર લાન્સ કેઇર્ન્સે બેટને બદલે બેઝબોલ બેટ જેવી ડિઝાઇનવાળા સ્પેશ્યલ બેટનો ઉપયોગ કર્યો હતો. મેલબોર્ન ક્રિકેટ ગ્રાઉન્ડ પર 100,000 પ્રેક્ષકોની સામે, કેઇર્ન્સે દિગ્ગજ ફાસ્ટ બોલર ડેનિસ લિલી અને રોડની હોગ સામે 25 બોલમાં 52 રન ફટકાર્યા, જેમાં છ સિક્સરનો સમાવેશ થાય છે. આ તોફાની બેટિંગે વન-ડે ક્રિકેટમાં ધીમી બેટિંગ શૈલીમાંથી આઝાદી અપાવી અને ક્રિકેટને T20 મોડ તરફ દોરી ગયું. આ બેટનો વિચાર તેમને બેઝબોલ મેચ જોયા બાદ આવ્યો હતો.

માઇક્રોનેશિયાના પોહ્નપેઇ નજીક આવેલું ઐતિહાસિક શહેર 'નાન મેડોલ' 100 કૃત્રિમ ટાપુઓ પર વસેલું છે, જેને 'પેસિફિકનું વેનિસ' પણ કહેવાય છે. આ શહેર 1200-1500 સદી દરમિયાન સોડેલ્યુર રાજવંશનું મથક હતું અને તેની બાંધણી રહસ્યમય એટલાન્ટિસ શહેર જેવી છે. યુનેસ્કો દ્વારા વૈશ્વિક ધરોહરનો દરજ્જો પામેલા આ સ્થળના નિર્માણ અને વિશાળ પત્થરો લાવવા પાછળના રહસ્યો હજુ અકબંધ છે. તાજેતરના LiDAR સર્વેમાં અહીં અજાણી સિંચાઈ પ્રણાલી મળી આવી હતી. મેન્ગ્રોવ્સના કારણે હાલ ઘણા ટાપુઓ સુધી પહોંચવું મુશ્કેલ છે, છતાં તે માનવ ઇતિહાસ સમજવા માટે મહત્વપૂર્ણ છે.

ગરબો એ માત્ર નૃત્ય નથી, પરંતુ ગુજરાતની ઓળખ, શક્તિની ભક્તિ અને સાહિત્યનો અવિભાજ્ય અંગ છે. 'ગર્ભદીપ' શબ્દ પરથી ઉતરી આવેલો ગરબો, નૃત્ય, લય અને શબ્દોનું ત્રિશૂલ છે. 17મી સદીથી ભાણદાસ, વલ્લભ મેવાડા, રણછોડજી દીવાન જેવા કવિઓએ ગરબા અને ગરબી દ્વારા માતાજી અને કૃષ્ણની ભક્તિ ગાઈ છે. શામળ, દયારામ, પ્રેમાનંદ જેવા મધ્યકાલીન કવિઓએ પણ આ સાહિત્ય સ્વરૂપને સમૃદ્ધ કર્યું છે. અવિનાશ વ્યાસ, તુષાર શુક્લ, પ્રશાંત કેદાર જાદવ અને નરેન્દ્ર મોદી જેવા કવિઓએ અર્વાચીન ગરબાને નવી ઊંચાઈ આપી છે. ગરબો સ્ત્રી સન્માન, ઊર્જા અને અસ્તિત્વનો ઉત્સવ છે, જે ગુજરાતના સાંસ્કૃતિક પાયાને મજબૂત બનાવે છે.

પ્લેગ, એક ભયાનક રોગચાળો જેણે ઇતિહાસમાં ત્રણ વાર વિશ્વને ભરડામાં લીધું છે. 14મી સદીમાં 'બ્લેક ડેથ' તરીકે ઓળખાતા પ્લેગે યુરોપની ત્રીજા ભાગની વસ્તીનો સફાયો બોલાવી દીધો હતો, જેના કારણે રોમન સામ્રાજ્ય નબળું પડ્યું અને અનેક સામાજિક-આર્થિક પરિવર્તનો આવ્યા. 6ઠ્ઠી સદીમાં 'જસ્ટિનિયન પ્લેગ' અને 19મી સદીમાં ચીનથી ફેલાયેલા ત્રીજા રાઉન્ડના પ્લેગે પણ લાખો લોકોનો ભોગ લીધો હતો. ગુજરાતમાં 1994માં સુરતમાં પ્લેગ ફેલાયો હતો. તાજેતરમાં રશિયાની એક પ્રયોગશાળામાં પ્લેગના બેક્ટેરિયા ધરાવતી કસનળી તૂટતાં ચિંતા પ્રસરી છે, જે દર્શાવે છે કે આ રોગ સંપૂર્ણપણે નાબૂદ થયો નથી.

૧૯મી સદીમાં ગુજરાતી ભાષામાં લખાયેલું ‘ચીન દેશ’ પુસ્તક, લેખક હોરમજી ખરશેદજી ધાભર દ્વારા ચીનના વેપાર, સમાજ, શિક્ષણ અને ન્યાયવ્યવસ્થાનું વિગતવાર વર્ણન કરે છે. આ પુસ્તક પારસી વેપારીઓના ચીન સાથેના કપાસ અને અફીણના વ્યાપારથી થયેલા આર્થિક લાભો પર પ્રકાશ પાડે છે. તેમાં ચીનના પ્રાંતો, ખેતી, ચા ઉત્પાદન, પાટનગર બેઇજિંગ અને ગુઆંગઝુના વર્ણન સાથે મંચુરિયાના ક્વિંગ વંશના શાસન, ભ્રષ્ટાચાર, કઠોર સજાઓ અને મેરિટોક્રેસી આધારિત શિક્ષણ પ્રણાલીની પણ ચર્ચા છે. પુસ્તક ચીનની સાંસ્કૃતિક પ્રવાહો અને સામાજિક રીત-રિવાજોનું પણ વિશ્લેષણ કરે છે.

ભારત ઉત્સવપ્રિય દેશ છે અને નવરાત્રિ આદ્યશક્તિની આરાધનાનું પર્વ છે. સમય જતાં નવરાત્રિની ઉજવણીમાં પરિવર્તન આવ્યું છે; જે પહેલાં શેરીઓ અને મંદિરોમાં મર્યાદિત હતું તે હવે વિશાળ મેદાનો અને પાર્ટી પ્લોટ્સમાં આધુનિક ઝાકઝમાળ સાથે ઉજવાય છે. પરંપરાગત પોશાકોમાં આધુનિક ડિઝાઇનનો સમન્વય, ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ, અને ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ્સ દ્વારા ગરબાના સ્ટેપ્સ શીખવા તથા સંગીતનો વ્યાપ વધ્યો છે. આ બાહ્ય પરિવર્તનો છતાં, ગરબાનું વર્તુળ, સામૂહિક ભાગીદારી અને માતાજી પ્રત્યેની શ્રદ્ધા જેવા મૂળભૂત તત્વો અકબંધ રહ્યાં છે, જે નવરાત્રિને પરંપરા અને આધુનિકતાનું જીવંત માધ્યમ બનાવે છે.

એક ભારતીય તરીકે, ઋષિ-મુનિઓના વંશજ તરીકે, આપણે સૌ નવરાત્રિને 'મધર્સ ડે' અને શિવરાત્રિને 'ફાધર્સ ડે' તરીકે ઉજવી શકીએ. ભાઈબીજ 'બ્રધર્સ ડે' અને રક્ષાબંધન 'સિસ્ટર્સ ડે' હોઈ શકે. સર્વપલ્લી રાધાકૃષ્ણન્ના નામે 'ટીચર્સ ડે' મનાવાય છે. ગુરુપૂર્ણિમા આપણો 'સદગુરુ ડે' છે. આ પરંપરાઓને અનુસરવાથી વિશ્વમાં સકારાત્મક પરિવર્તન લાવી શકાય છે. નવરાત્રિમાં માનાં ચરણોમાં કથા ગાવાનો અવસર મળે તે સૌભાગ્ય છે. માનું શાંત સ્વરૂપ સ્થાપિત કરવું જોઈએ, જે 'યા દેવી સર્વભૂતેષુ અહિંસારૂપેણ સંસ્થિતા'નું પ્રતીક બને. રામકથા શક્તિરૂપા છે અને સાધક તે છે જે કોઈના જીવનમાં બાધક ન બને.

આ વર્ષે શારદીય નવરાત્રિ 11 ઓક્ટોબરથી 20 ઓક્ટોબર સુધી 9 દિવસની રહેશે, જેમાં ઘટસ્થાપના રવિવારે ચિત્રા નક્ષત્રમાં થશે. જ્યોતિષીય માન્યતા મુજબ, રવિવારે નવરાત્રિ શરૂ થતાં દેવી દુર્ગાનું વાહન હાથી રહેશે, જે સુખ-સમૃદ્ધિ અને આર્થિક પ્રગતિનું સૂચક છે. આ નવરાત્રિ દરમિયાન એક અમૃત સિદ્ધિ યોગ, બે સર્વાર્થ સિદ્ધિ યોગ અને બે રવિ યોગ બનશે. આ શુભ યોગોમાં જમીન, મકાન, વાહન, ઘરેણાં અને ઇલેક્ટ્રોનિક સામાનની ખરીદી કરવી તેમજ નવા વેપાર, નોકરી કે પ્રોજેક્ટ શરૂ કરવા અત્યંત લાભદાયી રહેશે. અમૃત સિદ્ધિ યોગમાં મોટી ડીલ, બિઝનેસ કોન્ટ્રાક્ટ અને આજીવિકા સંબંધિત યાત્રાઓ કરવી શુભ માનવામાં આવે છે.

સૂર્યમાળાનો સૌથી નાનો ગ્રહ બુધ (Mercury) તેના આંતરિક ભાગના ઠંડા પડવાને કારણે સંકોચાઈ રહ્યો છે. વૈજ્ઞાનિકોના નવા અભ્યાસ મુજબ, છેલ્લા ૪.૫ અબજ વર્ષોમાં તેની ત્રિજ્યા ૨.૭ થી ૫.૬ કિલોમીટર સુધી ઘટી ગઈ છે. સફરજનની જેમ, ઠંડા પડવાને કારણે બુધની સપાટી પર તિરાડો (faultlines) પડી રહી છે. આ સંકોચન પ્રક્રિયા તેના લોખંડના મોટા કોરના ઠંડા પડવાને કારણે થાય છે. નાસાના મેસેન્જર અવકાશયાન દ્વારા કરાયેલા અભ્યાસમાં બુધના ધ્રુવો પર બરફની પણ પુષ્ટિ થઈ છે. ભવિષ્યમાં સૂર્યના વિસ્તરણથી બુધ ગળી જવાની સંભાવના છે, પરંતુ પૃથ્વી પરની અસર અંગે સંશોધન ચાલુ છે.

ભુજ ખાતે વીબીસી યુવતી મંડળ દ્વારા 'નવરાત્રી ફ્યુઝન વિથ ગરબા એન્ડ ગેમ્સ' કાર્યક્રમનું આયોજન કરવામાં આવ્યું. મંડળના પ્રમુખ નેહલબેન શેઠની અધ્યક્ષતામાં યોજાયેલા આ કાર્યક્રમમાં પરંપરાગત રાસ-ગરબા સાથે વિવિધ રમતો અને સાંસ્કૃતિક પ્રવૃત્તિઓનું સંયોજન કરાયું હતું. કાર્યક્રમમાં મંગલાચરણ, લકી ડ્રો, તપસ્વીઓનું બહુમાન અને ગરબા સ્પર્ધા યોજાઈ હતી. અંતે, ઉપસ્થિત સભ્યોએ સહભોજનનો આનંદ માણ્યો હતો. આયોજનને સફળ બનાવવા મંડળની કારોબારી સમિતિએ જહેમત ઉઠાવી હતી.

ઘણા Gmail વપરાશકર્તાઓ ઈમેઈલને આર્કાઇવ કરવાનો વિકલ્પ જુએ છે, પરંતુ શું તેનાથી સ્ટોરેજ સ્પેસ બચે છે તે એક પ્રશ્ન છે. જ્યારે કોઈ ઈમેઈલ આર્કાઇવ કરવામાં આવે છે, ત્યારે તે ફક્ત ઇનબોક્સમાંથી દૂર થાય છે, પરંતુ Gmail સિસ્ટમમાં સુરક્ષિત રહે છે. આનો અર્થ એ છે કે ઈમેઈલ ડિલીટ થતો નથી અને તેને સર્ચ કરીને ફરીથી શોધી શકાય છે. તેથી, ફક્ત ઈમેઈલ આર્કાઇવ કરવાથી Gmail માં ઉપલબ્ધ સ્ટોરેજ સ્પેસમાં ઘટાડો થતો નથી.

Windows 11 માં 'My Computer' ને બદલે 'This PC' નો ઉપયોગ થાય છે અને તેનું આઇકન બાય ડિફોલ્ટ ડેસ્કટોપ પર દેખાતું નથી. જો તમે જૂની આદત મુજબ આ આઇકનનો ઉપયોગ કરવા માંગતા હો, તો તેને સરળતાથી પાછો લાવી શકાય છે. આ માટે ડેસ્કટોપ પર રાઇટ ક્લિક કરીને 'Personalize' માં જાઓ, પછી 'Themes' હેઠળ 'Desktop Icon Settings' માં 'Computer' નો વિકલ્પ પસંદ કરો. આનાથી 'This PC' આઇકન ડેસ્કટોપ પર દેખાશે અને તમે તેનો ઉપયોગ કરી શકશો.

સોમનાથ નજીક આવેલું ચંદ્રભાગા મંદિર, જે મહાકાળી શક્તિપીઠ તરીકે ઓળખાય છે, તે ૮૫૦ વર્ષ જૂનું છે. શાસ્ત્રો અનુસાર, માતા સતીના શરીરનો ઉદર ભાગ અહીં પડ્યો હતો, અને તેથી આ સ્થળને શક્તિપીઠ માનવામાં આવે છે. આ મંદિર સરસ્વતી, હિરણ અને કપિલા નદીના ત્રિવેણી સંગમ પાસે આવેલું છે. સ્થાનિક માન્યતા મુજબ, મહમૂદ ગઝનીના આક્રમણ સમયે આ મંદિરને પણ નુકસાન થયું હતું. ગુજરાતમાં અંબાજી અને પાવાગઢ ઉપરાંત ચંદ્રભાગાને પણ શક્તિપીઠ તરીકે ગણવામાં આવે છે, જોકે તેનો ઉલ્લેખ પ્રચલિત નથી.

નડિયાદ શહેરમાં આજથી નવરાત્રિ મહોત્સવનો પ્રારંભ થયો છે, જેમાં ખેલૈયાઓમાં ભારે ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે. શહેરમાં નવદુર્ગા અને નવરંગ ગરબા ગ્રાઉન્ડ ખાતે બે મોટાં કોમર્શિયલ ગરબાનું આયોજન કરાયું છે, જ્યાં પાર્કિંગની ખાસ વ્યવસ્થા સ્વામિનારાયણ મંદિરમાં કરાઈ છે. આ ઉપરાંત, પીજ ભાગોળ, ઘોડિયા બજાર, દેસાઇ વગા સહિત વિવિધ વિસ્તારોમાં 20થી વધુ શેરી ગરબાનું પણ આયોજન થયું છે. નવદુર્ગા ખાતે ડીજે વગરના પરંપરાગત ગરબાનું આયોજન ખેલૈયાઓમાં વિશેષ આકર્ષણનું કેન્દ્ર બન્યું છે.

આજથી નવરાત્રી મહોત્સવનો શુભારંભ થઈ રહ્યો છે. ખેડબ્રહ્મા અંબિકા માતાજીના મંદિરે સવારે 8 વાગે અને યાત્રાધામ અંબાજીમાં સવારે 9 વાગે ઘટસ્થાપન સાથે આસ્થાના પવિત્ર પર્વનો પ્રારંભ થશે. હિંમતનગર, મોડાસા, બાયડ સહિત જિલ્લાભરના મંદિરો અને ચાચર ચોક ખાતે વિધિવત પૂજા બાદ રાત્રિના સમયે ભક્તિ અને આધુનિક સંગીતના તાલે ગરબાની રમઝટ જામશે. યુવા વર્ગમાં ખાસ ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે. સુરક્ષા અને કાયદો-વ્યવસ્થા જાળવવા પોલીસ તંત્ર દ્વારા ચુસ્ત બંદોબસ્ત ગોઠવાયો છે.

પાટણ શહેરમાં આજથી નવરાત્રી મહોત્સવનો પ્રારંભ થયો છે, જેમાં બે ક્લબ અને 180 સોસાયટીઓ સહિત કુલ 210 સ્થળોએ ગરબાનું આયોજન કરાયું છે. શહેરના એ ડિવિઝન વિસ્તારમાં 30 અને બી ડિવિઝન વિસ્તારમાં 180 સ્થળોએ ગરબા યોજાશે. ખેલૈયાઓની સુરક્ષા, મહિલાઓની સલામતી અને ટ્રાફિક વ્યવસ્થા જાળવવા માટે પોલીસે ચુસ્ત બંદોબસ્ત ગોઠવ્યો છે. શી ટીમ સાદા વેશમાં મહિલા પોલીસ દ્વારા સુરક્ષા પર નજર રાખશે, જ્યારે ડ્રોન દ્વારા પણ દેખરેખ રાખવામાં આવશે. આયોજકોને સીસીટીવી, પાર્કિંગ અને આગ સલામતીની વ્યવસ્થા સુનિશ્ચિત કરવા સૂચના અપાઈ છે.

આજથી નવરાત્રીનો પ્રારંભ થતાં જ ભુજમાં ગરબાની ખરીદી માટે મહિલાઓની ભીડ જોવા મળી રહી છે. ખાસ કરીને વાણીયાવાડ, જૂની શાક માર્કેટ, મહેર અલી ચોક જેવા વિસ્તારોમાં મુસ્લિમ પરિવારોની બહેનો પરંપરાગત રીતે ગરબાનું વેચાણ કરી રહી છે. નવરાત્રિ દરમિયાન સ્થાપિત થતો માટીનો કાણાંવાળો ગરબો માત્ર નૃત્યનું માધ્યમ નથી, પરંતુ તે 'ગર્ભદીપ' તરીકે બ્રહ્માંડની દિવ્ય ઊર્જા અને માનવ શરીરમાં રહેલા આત્મારૂપી પ્રકાશનું પ્રતીક છે. ગરબાની અંદર દીવો મૂકી તેની ફરતે રાસ-ગરબા રમવાની પરંપરા સદીઓ જૂની છે, જે જીવનચક્ર અને ચેતનાનું દર્શન કરાવે છે.