બ્રિટનના સંશોધકોના એક અભ્યાસ મુજબ, બે વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકોમાં સ્માર્ટફોન અને ડિજિટલ સ્ક્રીનનો ઉપયોગ તેમના સ્વાસ્થ્ય અને વિકાસ પર લાંબાગાળાની નકારાત્મક અસરો કરે છે. આનાથી બાળકોનો માતા-પિતા સાથે ભાવનાત્મક સંબંધ, શારીરિક રમત, ભાષાનો વિકાસ મર્યાદિત થાય છે. સાથે જ, ઓવરસ્ટિમ્યુલેશન, ઊંઘમાં મુશ્કેલી, આંખોનું નુકસાન અને મેદસ્વીતાનો ખતરો વધે છે. માતા-પિતાએ આ બાબતે સાવચેત રહેવું જોઈએ અને નાના બાળકોને શાંત રાખવા માટે ભૂલથી પણ ફોન ન આપવો જોઈએ.

મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ વચ્ચે, ઈરાનના વૈજ્ઞાનિકોએ 'બાયોલોજિકલ ઇન્ટેલિજન્સ' (BI) અથવા 'ઓર્ગેનોઇડ ઇન્ટેલિજન્સ' નામની એક નવી ટેકનોલોજી વિકસાવી હોવાનો દાવો કર્યો છે. આ ટેકનોલોજી જીવંત માનવ ન્યુરોન્સનો ઉપયોગ કરીને બનાવવામાં આવી છે, જે અત્યાધુનિક સુપરકમ્પ્યુટર કરતાં કરોડો ગણી ઝડપી છે અને માત્ર મુઠ્ઠીભર કેલરી જેટલી ઓછી વીજળી વાપરે છે. AI થી વિપરીત, આ BI જીવંત નેટવર્ક તરીકે કાર્ય કરે છે, જે માણસની જેમ અનુભવોમાંથી શીખી શકે છે અને સ્વતંત્ર રીતે નિર્ણયો લઈ શકે છે. આ શોધ વૈજ્ઞાનિકો માટે ચિંતાનો વિષય બની છે, કારણ કે તે તબીબી ક્ષેત્રે ક્રાંતિ લાવી શકે છે.

1950-60ના દાયકામાં ભારતીય ફૂટબોલનો સુવર્ણકાળ હતો, જ્યાં ભારતે એશિયાડ અને ‘મેલબોર્ન ઓલિમ્પિક્સ’માં શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન કર્યું. 1962ના ‘જકાર્તા એશિયાડ’માં ગોલ્ડ મેડલ જીત્યો. ત્યારબાદ, પ્રદર્શન સતત ઘટ્યું અને આજે ફીફા (FIFA) રેન્કિંગમાં ભારત 136મા ક્રમે છે. આગામી 10 વર્ષમાં વિશ્વની ટોચની 50-60 ટીમોમાં સ્થાન મેળવવા માટે, ઉત્તર-પૂર્વની પ્રતિભાઓનો ઉપયોગ, પ્રોફેશનલ કોચિંગ, સુપર લીગનું વિસ્તરણ અને ખેલાડીઓએ કમ્ફર્ટ ઝોન તોડવાની જરૂર છે. નબળું માર્કેટિંગ, ક્રિકેટનું પ્રભુત્વ અને સતત નબળા પ્રદર્શનને કારણે ફૂટબોલ પાછળ રહી ગયું.

સોશિયલ મીડિયા આજે આપણા જીવનનો અભિન્ન ભાગ બની ગયું છે, જેણે સંચારમાં ક્રાંતિ લાવી છે. ‘મેટા’ દ્વારા ભારતીય ફિનટેક કંપની CREDમાં મોટા રોકાણ અને CREDના ફાઉન્ડર કુણાલ શાહની ‘વ્હોટ્સએપ’ના ગ્લોબલ હેડ તરીકે નિમણૂક જેવી ઘટનાઓ પ્રેરણાદાયક છે. ‘વોટ્સએપ’ જેવી એપના વિકાસથી લઈને ડિજિટલ માર્કેટિંગના નવા દરવાજા સુધી, સોશિયલ મીડિયાએ અનેક પરિવર્તનો લાવ્યા છે. જોકે, આ માધ્યમના અતિ-ઉપયોગથી માનસિક સ્વાસ્થ્ય પર અસર, ખોટી માહિતીનો પ્રસાર અને અંગત ડેટાની સુરક્ષા જેવા પ્રશ્નો પણ ઊભા થયા છે. સોશિયલ મીડિયાનો સંતુલિત ઉપયોગ કરવો જરૂરી છે.

જૂનાગઢના ઓમ પટેલ, જેમણે લંડન, યુ.એસ.એ. જેવી જગ્યાએ અભ્યાસ કર્યો અને Amazon જેવી કંપનીમાં નોકરી મેળવી, છતાં વતન પ્રેમ તેમને પાછા ખેંચી લાવ્યો. સમાજ સેવા અને લોકોના જીવન પર સકારાત્મક અસર છોડવાની ઈચ્છાથી તેમણે અમેરિકાની નોકરી છોડી સિવિલ સેવા પરીક્ષાનો પંથ અપનાવ્યો. પોતાની અંગત પસંદગી અને મહેનતથી, Sociology જેવા વિષયમાં નિપુણતા મેળવી, પ્રથમ પ્રયાસમાં જ પ્રીલિમિનરી અને મેન્સમાં સફળ થઈ પર્સનાલિટી ટેસ્ટ સુધી પહોંચ્યા. ઓમ પટેલની આ પ્રેરણાદાયી ગાથા અનેક યુવાનો માટે માર્ગદર્શક બની રહેશે.

આચાર્ય વિનોબા ભાવેની પુસ્તિકા ‘આચાર્યકુળ’માંથી પ્રેરણા લઈને, લેખક વર્તમાન સમયમાં સાચા આચાર્યત્વની ઘટતી જતી ગાથા વર્ણવે છે. આચાર્ય જ્યારે જાગૃત થાય ત્યારે શાળા તીર્થભૂમિ બને છે, પરંતુ આજના સમયમાં અનેક આચાર્યો માત્ર અર્થોપાર્જનમાં વ્યસ્ત રહે છે. સમયપાલન માટે કડક બનનાર આચાર્યને સોશિયલ મીડિયા પર બદનામ કરતી વૃત્તિની ટીકા કરવામાં આવી છે. વાલીઓએ સમજવું જોઈએ કે શિક્ષકો તેમના સંતાનોના ઘડવૈયા છે, દુશ્મન નહીં. ભારતીય સંસ્કૃતિમાં આચાર્ય પદ પવિત્ર છે અને સમાજે આવા વિદ્વાનોને સ્વીકારવા પરિપક્વ બનવું જોઈએ.

1509 માં દીવના દરિયાકાંઠે થયેલું યુદ્ધ દરિયાઈ યુદ્ધનો ઇતિહાસ બદલી નાખનારું સાબિત થયું. ગુજરાતના સુલતાન મહંમદ બેગડા, કાલિકટના રાજા ઝામોરિન અને મિસરના મામલૂક જેવા શક્તિશાળી ગઠબંધનને પોર્ટુગીઝોએ તોપોના જોરે હરાવ્યા. પોર્ટુગીઝોએ 'કેરાક', 'કેરેવલ' અને 'બારકસ' જેવા અદ્યતન જહાજોનો ઉપયોગ કર્યો, જે દરિયાઈ યુદ્ધની રણનીતિમાં ક્રાંતિકારી પરિવર્તન લાવ્યા. આ યુદ્ધે ભારતમાં બારૂદ અને તોપોના આગમન અને તેના ઉપયોગના મહત્વ પર પ્રકાશ પાડ્યો.

એશિયાના સૌથી મોટા રણ, મોંગોલિયા સ્થિત ગોબી રણ, તેના ઠંડા વાતાવરણ અને અનન્ય ભૂગોળ માટે જાણીતું છે. અહીં પરંપરાગત ‘યુર્ટ’ ઘરોમાં રહેવાનો રોમાંચક અનુભવ મળે છે. આ આધુનિક સુવિધાઓ સાથે સજ્જ લૉજ સૂર્યપ્રકાશ અને પવનચક્કીથી ઊર્જા મેળવે છે, જે પર્યાવરણને અનુકૂળ છે. રાત્રે ખુલ્લી છત નીચે તારાઓ જોવાનો અનુભવ અવિસ્મરણીય છે. બાયન્ઝાગ, ખોંગોરીન એલ્સ અને યોલિન એમ જેવા સ્થળો પ્રવાસીઓને આકર્ષે છે. આદિજાતિઓના જીવનને નજીકથી જોવાનો અને તેમના હાથે બનેલા ભોજનનો સ્વાદ માણવાનો મોકો મળે છે.

સમીર ઓકાશાના 'Philosophy of Science' પુસ્તક દ્વારા વિજ્ઞાનની ઊંડાણપૂર્વક સમજ આપવામાં આવી છે. વિજ્ઞાન માત્ર ભૌતિકશાસ્ત્ર, રસાયણશાસ્ત્ર કે જીવવિજ્ઞાન નથી, પરંતુ તે તર્ક, અવલોકન (Observations), પ્રયોગો (Experiments) અને સિદ્ધાંતોના નિર્માણ (Theory Construction) જેવી પદ્ધતિઓ પર આધારિત છે. કોપરનિકસ, કેપ્લર, ગેલિલિયો, ન્યૂટન, આઈન્સ્ટાઈન, ડાર્વિન, વોટસન અને ક્રિક જેવા વૈજ્ઞાનિકોના યોગદાન દ્વારા વૈજ્ઞાનિક ક્રાંતિ અને તેના વિકાસને સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યો છે. વિજ્ઞાન ઘટનાઓના 'કેમ' પાછળના કારણો સમજાવે છે, જ્યારે ફિલસૂફી જીવનના અર્થ અને નૈતિકતા જેવા પ્રશ્નોના જવાબ આપે છે.

કિરણ બેદીએ 76 વર્ષની ઉંમરે ભારત સ્કિલ એક્સચેન્જ શરૂ કરીને સાબિત કર્યું કે કંઈક નવું કરવા માટે ઉંમર ક્યારેય અવરોધ નથી. યુવાનોની રોજગારી માટે ટીકા કરવાને બદલે નક્કર પગલાં લેવા જોઈએ. આજની પેઢી વહેલા નિવૃત્ત થઈ શકે છે, પરંતુ ભૌતિક સુખ જ સર્વસ્વ ન બની જાય તેનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે. કારકિર્દી દરમિયાન સર્વાંગી જીવન જીવનાર જ નિવૃત્તિ બાદ પણ સક્રિય રહી શકે છે. ઘર સંભાળતી મહિલાઓ પણ જીવનના પાંચમા દાયકામાં પ્રવૃત્તિનો વિચાર કરી શકે છે.

૭૫ વર્ષની ઉંમર વટાવ્યા પછી જીવનમાં એક શાંત અને હળવો સમય આવે છે, જેમ વૃક્ષો પાનખરમાં પાંદડાં ખેરવી નિસ્પૃહ ઊભાં રહે છે. આ ઉંમરે કારકિર્દીની દોડ, દુનિયા સામે સાબિત કરવાની વ્યસ્તતા પૂરી થઈ જાય છે. સંબંધો સ્થિર થઈ જાય છે અને મહત્ત્વાકાંક્ષાઓ ઓછી થઈ જાય છે. આ તબક્કો વૈરાગ્ય નહીં, પરંતુ તણાવમુક્ત માનસિક આઝાદીનો છે. જૂની આદતો છોડી, બીજાઓને સ્વીકારી, ‘આપણે’ બનીને જીવનને એક દિવસનો ઉત્સવ માણી શકાય છે.

ભગવદ્ ગીતા અનુસાર, જીવનની સમસ્યાઓનું મૂળ મોહ અથવા આસક્તિ છે, જે આપણને નબળા બનાવે છે. વસ્તુ, વ્યક્તિ કે વિચાર પ્રત્યેની અતૂટ ઝંખના અને અહંકાર આપણને સત્યથી દૂર લઈ જાય છે. શુભમકુમાર સિંઘનું પુસ્તક ‘ધ આર્ટ ઓફ ડિટેચમેન્ટ’ આમાંથી માર્ગ કાઢતાં શીખવે છે. આ પુસ્તક આજમાં જીવવું, ભવિષ્યની ચિંતાઓથી મુક્ત રહેવું અને જીવનની નાની નાની બાબતોમાં આનંદ લેવાની સાદી રીત સમજાવે છે. આ પુસ્તક રોજીંદા ફ્રસ્ટ્રેશન અને કેઓસમાંથી માર્ગ કાઢતાં શીખવીને, સ્વયં પર નિર્ભર રહેતાં અને મન સાથે દોસ્તી કરતાં શીખવે છે.

સુરતના સરસાણા કન્વેન્શન સેન્ટરમાં યોજાયેલા ગ્લોબલ ફેબ્રિક્સ એક્સપોમાં રામાયણ થીમ પર આધારિત એક અદભૂત સાડીએ મુલાકાતીઓનું ધ્યાન ખેંચ્યું. વીવર પ્રિતેશ સાસપરા દ્વારા 45 દિવસની મહેનત અને 3 હજાર કલર શેડના ઉપયોગથી તૈયાર થયેલી આ 6 મીટરની સાડીમાં રામાયણના વિવિધ પ્રસંગોને જીવંત રજૂ કરવામાં આવ્યા છે. ડિઝાઇનના સ્કેચ માટે 25 દિવસ લાગ્યા હતા. આ નવીન રચના વેપારીઓમાં પણ ખૂબ ચર્ચામાં છે.

છેલ્લા લેખમાં SIF અને PMS વચ્ચેના તફાવત વિશે ચર્ચા કર્યા બાદ, આ લેખ AIF (Alternate Investment Fund) અને PMS (Portfolio Management Service) વિશે વિસ્તૃત માહિતી આપે છે. AIF એવા રોકાણકારો માટે શ્રેષ્ઠ છે જે પરંપરાગત બજારોની બહાર એક્સપોઝર ઇચ્છે છે, જ્યારે PMS વ્યક્તિગત લિસ્ટેડ સિક્યોરિટીઝનો પોર્ટફોલિયો ઇચ્છતા રોકાણકારો માટે યોગ્ય છે. આ લેખ બંનેના મુખ્ય તફાવતો, કયું પસંદ કરવું તે અંગે માર્ગદર્શન અને HNI (High Net Worth Individual) માટે ભલામણ કરેલ ફાળવણી સમજાવે છે.

રાજસ્થાનના બાડમેરમાં, 20 વર્ષીય યુવતી ડિપ્રેશનને કારણે પોતાના વાળ ખાવા લાગી હતી. આ કારણે બે વર્ષમાં તેના પેટમાં 62 સેન્ટિમીટર લાંબા વાળનો ગુચ્છો બની ગયો, જેના લીધે તેનું વજન 20 કિલો ઘટીને 25 કિલો થઈ ગયું અને પેટમાં દુખાવો શરૂ થયો. ડોકટરોએ તપાસ બાદ જોધપુર એઈમ્સમાં ઓપરેશન કરીને આ દુર્લભ ગેસ્ટ્રિક ટ્રાયકોબેઝોર (Rapuzel Syndrome) ને સફળતાપૂર્વક દૂર કર્યો. હાલ યુવતીની તબિયત સ્થિર છે.

ગુજરાતમાં વર્ષ 2025-26 દરમિયાન 8.43 લાખ MSME એકમો નોંધાયા, જેમાંથી 1.96 લાખ મહિલાઓની માલિકીના છે. છતાં મહિલાઓની માલિકી હેઠળના નવા ઉદ્યોગોમાં ગુજરાત દેશના ટોચના 10 રાજ્યોમાં સ્થાન મેળવી શક્યું નથી. તેલંગાણા અને મહારાષ્ટ્ર આ ક્ષેત્રમાં અગ્રેસર છે, જ્યારે બિહાર, ઓડિશા અને પશ્ચિમ બંગાળ પણ ગુજરાતથી આગળ છે. નિષ્ણાતોના મતે લોન, જમીન, સુરક્ષા અને પરિવાર આધારિત ઉદ્યોગો પુરુષોના નામે નોંધાવવાના કારણે મહિલાઓ પાછળ રહી છે.

બ્રિટનની એક કોર્ટમાં Robot Advocate તરીકે ગારફીલ્ડ AI ચેટબોટે એક માનવ વકીલને હરાવી દીધો. તેની ધારદાર દલીલોને કારણે કોર્ટે AI ચેટબોટના ક્લાયન્ટના પક્ષમાં 7000 પાઉન્ડનું વળતર ચૂકવવાનો આદેશ આપ્યો. આ ઘટના AI દ્વારા કાયદાકીય ક્ષેત્રે પહેલી વખત બની છે. AI પાવર્ડ લૉ ફર્મ ગારફીલ્ડે ક્લાયન્ટનો કેસ AI એજન્ટને લડવા આપ્યો હતો, જેણે દસ્તાવેજો તૈયાર કર્યા, સાક્ષીઓના નિવેદનો નોંધ્યા અને એવી દલીલો કરી કે માનવ વકીલ માટે ટકી રહેવું મુશ્કેલ બન્યું.

આધુનિક ટેકનોલોજીના યુગમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલીજન્સ (AI) એ લોકોના જીવનમાં મહત્વનો ભાગ ભજવ્યો છે. હવે, AI કરતાં વધુ અપડેટ થયેલ એજન્ટિક AI માં ભારતીયોનો રસ વધી રહ્યો છે. લગભગ 60% થી વધુ લોકો હવે પર્સનલ AI એજન્ટ પસંદ કરી રહ્યા છે, જે ખરીદીના નિર્ણયો અને ગ્રાહક સેવા જેવા કાર્યોમાં મદદરૂપ થાય છે. બદલાતી ટેકનોલોજી સાથે તાલ મિલાવીને, ભારતીયો AI આધારિત વાતચીતના માધ્યમોને ઝડપથી અપનાવી રહ્યા છે.

આજના ડિજિટલ યુગમાં માણસ માહિતીના અતિરેકથી ઘેરાયેલો છે, પરંતુ માહિતી અને જ્ઞાન વચ્ચે મોટો તફાવત છે. બિનજરૂરી માહિતી અને સોશિયલ મીડિયા પર સતત નજર રાખવાથી માનસિક તણાવ અને અસંતોષ વધે છે. જીવનમાં દરેક વાત જાણવી જરૂરી નથી; ઘણીવાર અજાણ રહેવું જ માનસિક શાંતિ માટે શ્રેષ્ઠ હોય છે. જે વ્યક્તિ, ઘટના કે માહિતી માત્ર દુઃખ અને નકારાત્મકતા આપે તેનાથી દૂર રહેવું જોઈએ. શું જાણવું અને શું અવગણવું તેનો વિવેક જ સુખી અને સંતુલિત જીવનની સાચી ચાવી છે.

રાજસ્થાનનું માઉન્ટ આબુ અભયારણ્ય, જે 1960 માં સ્થપાયું હતું, તે લુપ્ત થતા પક્ષીઓ અને ઔષધીય વનસ્પતિઓનો અનોખો ભંડાર છે. આશરે 300 કિલોમીટર વિસ્તારમાં ફેલાયેલ આ અભયારણ્યમાં 250 થી વધુ પક્ષીઓની પ્રજાતિઓ, વિવિધ પ્રાણીઓ જેવી કે શિયાળ, ઝરખ, રીંછ, અને 81 પ્રકારની વૃક્ષ પ્રજાતિઓ જોવા મળે છે. અહીં કુદરતી ગુફાઓ અને ઝરણાં પણ છે. જીપ સફારી દ્વારા અભયારણ્ય ફરી શકાય છે. મુલાકાત માટે ઓક્ટોબરથી માર્ચ શ્રેષ્ઠ સમય છે.

ટેકનોલોજીના યુગમાં, વૈજ્ઞાનિકો 'AI' ને વધુ સુલભ બનાવી રહ્યા છે. સ્મોલ લેંગ્વેજ મોડલ (SLM) ભવિષ્યમાં સ્માર્ટ ઘડિયાળ, સ્કૂલ બેગ અને સાયકલમાં પણ જોવા મળશે, જે ઇન્ટરનેટ વિના પણ મદદ કરશે. SLM એ 'AI' માં માત્ર મોટા હોવા કરતાં કાર્યક્ષમતાના મહત્વને દર્શાવે છે. આ મોડલ ઓછી મેમરી અને પાવરમાં કાર્ય કરે છે, ચોક્કસ માહિતી પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. તે સમજવું, પેટર્ન શોધવી અને સરળ ભાષામાં જવાબ આપવા જેવી ત્રણ મુખ્ય રીતે કાર્ય કરે છે, જેનાથી તે ઝડપી, કાર્યક્ષમ અને સુરક્ષિત બને છે.

ચોમાસામાં મચ્છરોનો ઉપદ્રવ વધે છે, જે ડેંગ્યૂ, મલેરિયા, ચિકનગુનિયા જેવા અનેક રોગો ફેલાવે છે. ફક્ત માદા મચ્છર જ કરડે છે કારણ કે તેમને ઇંડાં મૂકવા માટે લોહીમાં રહેલ પ્રોટીનની જરૂર પડે છે. વૈજ્ઞાનિક સંશોધન મુજબ, મચ્છરો 20 કરોડ વર્ષથી પૃથ્વી પર છે અને અમુક વ્યક્તિઓ તરફ વધુ આકર્ષાય છે. તુલસી, લવંડર, લસણ અને લીંબુ જેવી સુગંધથી મચ્છરો દૂર રહે છે. મચ્છરની 100 પ્રજાતિઓ ઘાતક છે, અને તેમની પાંખો સેકન્ડમાં 500 વખત ફફડે છે.

કિંગ કોબ્રા, જેનું વૈજ્ઞાનિક નામ ophiophagus hannah છે, તે સરિસૃપ જગતનો સૌથી પ્રભાવશાળી અને ભયાનક જીવ છે. તે વિશ્વનો સૌથી લાંબો, મોટો અને ઝેરી સાપ છે. નર કિંગ કોબ્રા માદા કરતાં મોટા હોય છે, જેની લંબાઈ 12 થી 18 ફૂટ અને વજન 6 થી 10 કિલોગ્રામ સુધી હોય છે. આ સાપ દક્ષિણ અને દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયાના ગીચ વર્ષાવાળા વિસ્તારોમાં જોવા મળે છે. નોંધનીય છે કે કિંગ કોબ્રા માળો બનાવે છે અને તેના ઈંડાંનું રક્ષણ કરે છે.

ભારતીય મહિલા ક્રિકેટના પાયાના પથ્થર ડાયના એડુલ્જીએ સંઘર્ષના સમયમાં મહિલા ક્રિકેટને નવી ઓળખ અપાવી અને ખેલાડીઓના અધિકારો માટે મહત્વપૂર્ણ લડત લડી. 1975માં ભારતીય મહિલા ટીમના સ્થાપક સભ્ય તરીકે તેમણે 20 ટેસ્ટ અને 34 વન-ડેમાં દેશનું પ્રતિનિધિત્વ કર્યું. તેમની કેપ્ટનશિપમાં ભારતે પ્રથમ ટેસ્ટ જીત નોંધાવી. ભારતીય રેલવેમાં મહિલા ક્રિકેટ ટીમની સ્થાપના કરાવી અનેક ખેલાડીઓને રોજગારી અપાવી. 2017માં BCCIની CoA અને 2023માં ICC હોલ ઓફ ફેમમાં સ્થાન મેળવી તેમણે ઐતિહાસિક યોગદાન આપ્યું.

રિન્યુએબલ એનર્જી એટલે કુદરતી, ક્યારેય ન ખૂટે તેવા અને સતત પુનઃનિર્માણ પામતા સ્રોતોમાંથી મેળવેલી ઊર્જા, જેને ગુજરાતીમાં પુનઃ પ્રાપ્ય અથવા અક્ષય ઊર્જા કહે છે. પરંપરાગત બળતણ મર્યાદિત છે, જ્યારે રિન્યુએબલ એનર્જીના સ્રોતો અમર્યાદિત છે. સૌર ઊર્જા, પવન ઊર્જા, જળ વિદ્યુત અને બાયોમાસ તેના મુખ્ય ઉદાહરણો છે. આ ઊર્જા પ્રદૂષણ ફેલાવતી નથી, તેથી તેને `ગ્રીન એનર્જી' કહેવાય છે. આ પર્યાવરણને નુકસાન પહોંચાડ્યા વિના લાંબા ગાળા સુધી ઊર્જા જરૂરિયાતો પૂરી કરે છે.

અવકાશમાં કોઈ અવાજ સંભળાતો નથી કારણ કે ત્યાં હવા કે અન્ય કોઈ માધ્યમ નથી. અવાજના મોજાંને આગળ વધવા માટે હવા, પાણી અથવા ઘન પદાર્થ જેવા માધ્યમની જરૂર પડે છે. પૃથ્વી પર હવા હોવાથી આપણે અવાજ સાંભળી શકીએ છીએ, પરંતુ અવકાશમાં શૂન્યાવકાશ હોવાથી અવાજ આગળ વધી શકતો નથી. જ્યારે પ્રકાશ વિદ્યુતચુંબકીય તરંગ હોવાથી તેને કોઈ માધ્યમની જરૂર પડતી નથી, તેથી તે અવકાશમાં સરળતાથી મુસાફરી કરી શકે છે.

દિલ્હી સ્થિત નેશનલ વોર મેમોરિયલમાં 'ઓપરેશન સિંદૂર' દરમિયાન શહીદ થયેલા 6 વીર જવાનોના નામ હવે કાયમ માટે અંકિત કરવામાં આવશે. દેશની રક્ષા કાજે પ્રાણ ન્યોછાવર કરનારા આ વીરોને દિલ્હી સ્થિત રાષ્ટ્રીય સમર સ્મારકની ગ્રેનાઈટ ઈંટો પર કોતરવામાં આવશે. આ યાદીમાં ભારતીય સેનાના 5 જવાનો અને ભારતીય વાયુસેનાના 1 સાર્જન્ટનો સમાવેશ થાય છે. રાઇફલમેન સુનિલ કુમારને 'વીર ચક્ર' અને સાર્જન્ટ સુરેન્દ્ર કુમારને 'વાયુ સેના મેડલ' મરણોત્તર એનાયત કરાયું છે.

ભારતીય રિઝર્વ બેન્ક (RBI)એ 1 જાન્યુઆરી, 2027થી ઓનલાઈન ફ્રોડ અને UPI છેતરપિંડીના ભોગ બનેલા ગ્રાહકોને વળતર આપવાનો નવો નિયમ જાહેર કર્યો છે. કમર્શિયલ બેન્કોના ડિજિટલ વ્યવહારો પર લાગુ થનારા આ નિયમ હેઠળ, ગ્રાહકે પાંચ દિવસમાં ફરિયાદ નોંધાવવી પડશે. જો ગ્રાહકની ભૂલ ન હોય તો વધુમાં વધુ રૂ.25,000 અથવા નુકસાનના 85 ટકા (જે ઓછું હોય તે) વળતર મળશે. આ યોજના હેઠળ જીવનમાં માત્ર એક જ વાર વળતરનો લાભ મળશે.

આંધ્રપ્રદેશના કુરનૂલ જિલ્લામાં દેશની પ્રથમ ખાનગી માલિકીની કોમર્શિયલ સોનાની ખાણ શરૂ થઈ છે. રૂ.405 કરોડના રોકાણથી શરૂ થયેલો આ પ્રોજેક્ટ સ્થાનિક સોના ઉત્પાદન વધારી આયાત પરની નિર્ભરતા અને વિદેશી હૂંડિયામણનો ખર્ચ ઘટાડવામાં મદદરૂપ બનશે. પ્રથમ વર્ષે આશરે 400 કિલોગ્રામ અને આગામી વર્ષોમાં 2 ટન સુધી ઉત્પાદનનો લક્ષ્ય રાખવામાં આવ્યો છે. પ્રોજેક્ટથી સરકારને રોયલ્ટી આવક મળશે તેમજ લગભગ 700 સ્થાનિક લોકોને રોજગારી પણ મળશે.

સ્વચ્છ શહેરનો તાજ જાળવી રાખવા, મ્યુનિસિપાલિટીએ કચરા વ્યવસ્થાપનના નવા કડક નિયમો લાગુ કર્યા છે. હવેથી નાગરિકોએ ઘરે જ ભીનો, સૂકો, સેનિટરી અને સ્પેશિયલ કેર એમ 4 ભાગમાં કચરો છૂટો પાડીને ડોર-ટુ-ડોર વાહનોને સોંપવો પડશે. મિક્સ કચરો આપનાર કે જાહેર સ્થળોએ કચરો ફેંકનાર પર સ્થળ પર જ દંડ (spot fine) વસૂલવામાં આવશે. આ નિયમોના અમલ માટે કોર્પોરેટરો પોતાના વોર્ડમાં ‘લીડ ફેસિલિટેટર’ બની ‘વોર્ડ સ્વચ્છતા સમિતિ’ દ્વારા દેખરેખ રાખશે.