આજના 21મી સદીમાં યુવા વર્ગમાં ગર્લફ્રેન્ડ રાખવાનો ક્રેઝ વધ્યો છે, જે મુખ્યત્વે વિજાતીય આકર્ષણથી જન્મે છે. સોશિયલ મીડિયા, ફિલ્મો અને વેબ સિરીઝના પ્રભાવ, પશ્ચિમી સંસ્કૃતિ, વધુ સ્વતંત્રતા અને એકલતામાં ભાવનાત્મક સહારો શોધવાની વૃત્તિ જેવા અનેક કારણો જવાબદાર છે. જોકે, આવા સંબંધોમાં સમજણ વગર માત્ર દેખાદેખી કે ટ્રેન્ડ માટે બંધાયેલા સંબંધોમાં અભ્યાસ, કરિયર, માનસિક તણાવ, ઈર્ષ્યા, સમય અને પૈસાનો બગાડ, પરિવાર સાથે સંઘર્ષ અને બ્રેકઅપ બાદ ડિપ્રેશન જેવી સમસ્યાઓ વધી શકે છે.

યુવાલ નોઆ હરારી, 'Sapiens'ના લેખક, માનવજાતના ભૂતકાળથી લઈને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ના ભવિષ્ય સુધીની સફરનું ઊંડાણપૂર્વક વિશ્લેષણ કરે છે. તેઓ ઇતિહાસને માત્ર ઘટનાઓ તરીકે નહીં, પરંતુ માનવજાત કેવી રીતે સૌથી શક્તિશાળી પ્રજાતિ બની અને ટેક્નોલોજી આપણને ક્યાં લઈ જઈ રહી છે તે સમજાવવાનો પ્રયાસ કરે છે. હરારી Cognitive, Agricultural અને Scientific Revolution જેવી ક્રાંતિઓ પર ભાર મૂકે છે, અને AI, બાયોટેક્નોલોજી જેવા ક્ષેત્રોમાં માનવતાના ભવિષ્ય અને તેના સંભવિત જોખમો વિશે ચર્ચા કરે છે.

ભાવનગરમાં થયેલા લઠ્ઠાકાંડ બાદ, ૧૯૧૮-૧૯માં મહારાજા ભાવસિંહજીએ અમલમાં મૂકેલા ઐતિહાસિક દારૂબંધી કાયદાની યાદ અપાઈ છે. આ કાયદા હેઠળ દારૂ પીનારાને કોરડા મારવાની સજા અપાતી હતી. મહારાજા ભાવસિંહજીએ રાજ્યમાં દારૂનો ઇજારો, આયાત અને વપરાશ પર સંપૂર્ણ રોક લગાવી હતી. આ નીતિને તેમના પુત્ર મહારાજા કૃષ્ણકુમારસિંહજીના સમયમાં પણ ચાલુ રાખવામાં આવી હતી. આર્થિક લાભ કરતાં પ્રજાના આરોગ્યને પ્રાધાન્ય આપી, ભાવનગરે સૌરાષ્ટ્રમાં સૌપ્રથમ દારૂબંધી લાગુ કરી હતી, જેની અસર અન્ય રાજ્યો પર પણ થઈ હતી.

રક્ષાબંધન અને બળેવ જેવા પવિત્રો તહેવારો હવે માર્કેટિંગના કારણે વધુ ખર્ચાળ બન્યા છે. ઓનલાઇન માર્કેટના વધતા પ્રભુત્વને કારણે સ્થાનિક બજારો પર સીધી અસર જોવા મળી રહી છે. ભાઈ-બહેનના પવિત્ર સંબંધોનું આ પર્વ હવે જ્વેલરી, મિઠાઈ અને ગિફ્ટ હેમ્પર્સના ઊંચા બજેટ સાથે જોડાયેલું બની ગયું છે. માર્કેટિંગ કંપનીઓ વિવાદ ઊભી કરતી જાહેરાતો દ્વારા વેચાણ વધારવાનો પ્રયાસ કરે છે, જેનાથી સમાજમાં ચર્ચા અને વિવાદ થાય છે. કૃતિ સેનનની જાહેરાત જેવી ઘટનાઓ ભારતીય સંસ્કૃતિની મજાક ઉડાવવાનો પ્રયાસ કરતી જોવા મળે છે.

હનુમાનજીના જન્મની કથાઓમાં અનેક રહસ્યો છુપાયેલા છે. વાલ્મીકિ રામાયણ, શિવ પુરાણ અને સ્કંદ પુરાણ જેવી શાસ્ત્રીય ગ્રંથોમાં તેમના જન્મ વિશે વિવિધ વૃત્તાંતો મળે છે. શિવપુરાણ મુજબ, ભગવાન શિવના વીર્યથી અને અંજનાના ગર્ભથી તેમનો જન્મ થયો, તેથી તેઓ શંકરસુવન કહેવાય છે. સ્કંદ પુરાણ અને રામાયણ મુજબ, વાયુદેવની કૃપાથી અંજનાને પુત્ર થયો, જેથી તેઓ વાયુપુત્ર અને અંજનીપુત્ર તરીકે ઓળખાય છે. કેસરી રાજાના ઘરે જન્મ થતાં તેઓ કેસરીનંદન કહેવાય છે.

ગ્રાહકો ખરીદીની વિગતો ભૂલી શકે છે, પરંતુ તેઓ બિઝનેસ સાથેના અનુભવને હંમેશા યાદ રાખે છે. સફળ બિઝનેસ માત્ર સારી પ્રોડક્ટ્સ વેચતા નથી, પરંતુ ગ્રાહકોને યાદગાર અનુભવો પ્રદાન કરે છે. બિઝનેસ સ્ટ્રેટેજિસ્ટ હીરવ શાહ સમજાવે છે કે ગ્રાહક અનુભવ એ ગ્રાહક બિઝનેસ સાથેના દરેક સંપર્ક દ્વારા બનાવેલી સંપૂર્ણ છાપ છે. આ અનુભવ બિઝનેસ શોધવાથી શરૂ થાય છે અને ખરીદી પછીના ફોલો-અપ સુધી ચાલે છે. યાદગાર અનુભવ બનાવવા માટે, ગ્રાહકની સંપૂર્ણ સફર સમજવી, અનુભવોને વ્યક્તિગત બનાવવા, ખુશીની નાની ક્ષણો બનાવવી, સમસ્યાઓ ઝડપથી અને માલિકી સાથે ઉકેલવી, અને અનુભવને સુસંગત બનાવવો જરૂરી છે.

એમ.એસ.યુનિવર્સિટીની સંસ્કૃત મહાવિદ્યાલયમાં સંસ્કૃત સપ્તાહની ઉજવણી થઈ રહી છે, જે તા.૨૫ થી ૩૧ ઓગસ્ટ સુધી ચાલશે. આ નિમિત્તે દેવસાયુજ્યમ સંસ્કૃત પ્રતિષ્ઠાન દ્વારા એક અનોખી પહેલ કરાઈ છે. સંસ્થા દ્વારા શહેરમાં અઢી લાખ (૨.૫ લાખ) લોકોને સંસ્કૃત ભાષામાં સંસ્કૃત દિવસ અને રક્ષાબંધનની શુભેચ્છાઓ પાઠવતા મેસેજ મોબાઈલ પર મોકલવાનું અભિયાન શરૂ કરાયું છે. સંસ્થાના ૫૦ કાર્યકરોની ટીમ લોકોને આ સંદેશા મોકલવા માટે સક્રિય છે. આ પ્રતિષ્ઠાન સંસ્કૃત ભાષાને જીવંત રાખવા વર્ષભર વિવિધ કાર્યક્રમોનું આયોજન કરે છે.

એક સમયે, જ્યારે મોબાઈલ ફોન નહોતા, ત્યારે ટેલિફોન ઘરનું કેન્દ્ર હતો. એક જ ટેલિફોન સમગ્ર વિસ્તારને જોડતો, જ્યાં શબ્દોની કિંમત હતી અને વાતચીત એ માત્ર સંદેશાવ્યવહાર નહોતો, પણ લાગણીઓનો સેતુ હતો. ફોનની રિંગ વાગતા આખું ઘર એક થઈ જતું, સ્વજનોના સમાચારથી ખુશી ફેલાતી. આજે મોબાઈલ યુગમાં, જ્યાં વ્યક્તિગત સંચાર સામાન્ય છે, ત્યાં ટેલિફોનના એ દિવસો સંબંધોની ગરમાહટ અને એકબીજા પ્રત્યેની કાળજીને યાદ અપાવે છે.

૧૯૯૫માં થયેલો ગણપતિ દૂધ પીએ છે નો ચમત્કાર, જેમાં લોકોની ભીડ જોવા મળી હતી, તે કેશાકર્ષણ - Capillary Action ની ઘટના હતી. વૈજ્ઞાનિકોએ સમજાવ્યું કે પ્રવાહીના અણુઓ વચ્ચેના આકર્ષણ (Cohesive Force) અને અલગ અણુઓ વચ્ચેના આકર્ષણ (Adhesive Force) ને કારણે, પ્રવાહી પાતળી નળીઓમાં ગુરુત્વાકર્ષણ વિરુદ્ધ ઉપર ચડી શકે છે. આ ઘટના જ વનસ્પતિઓમાં પાણીના વહન માટે જવાબદાર છે. આ વિજ્ઞાન સમજાવ્યા પછી, ચમત્કાર પાછળનું રહસ્ય ખુલ્લું પડી ગયું.

32.38 ટ્રિલિયન ડોલરની અર્થવ્યવસ્થા ધરાવતું અમેરિકા એક સમયે ગંભીર આર્થિક સંકટમાં હતું. તે સમયે 'જેપી મોર્ગન' નામના એક જ માણસે પોતાની ખાનગી સંપત્તિ અને તિજોરીના જોરે અમેરિકાને 3 વખત દેવાળિયું થતાં ઉગાર્યું. તેમણે અમેરિકી ગૃહયુદ્ધ દરમિયાન નફો કર્યો, 'ડ્રેક્સલર-મોર્ગન એન્ડ કંપની' (જે આજે JPMorgan Chase છે) શરૂ કરી, રેલવે નેટવર્કને નિયંત્રિત કર્યું, અને 1893 તથા 1907ની મંદીમાં દેશને બચાવ્યો. 1901માં તેમણે 'US Steel Corporation'ની સ્થાપના કરી. તેમની શક્તિને કારણે અમેરિકાએ 1913માં 'ફેડરલ રિઝર્વ'ની સ્થાપના કરી.

હવે તમારા ઘરની બાલ્કનીમાંથી જ 24 કલાક વીજળી મેળવવાનું શક્ય બન્યું છે. લોકો હવે પોતાના ધાબા અને બાલ્કનીમાં વર્ટિકલ એક્સિસ વિન્ડ ટર્બાઇન (VAWT) લગાવીને દિવસ-રાત વીજળી ઉત્પન્ન કરી રહ્યા છે. આ VAWT સામાન્ય પવનચક્કી કરતાં અલગ દેખાય છે અને તેની કોમ્પેક્ટ ડિઝાઇન તેને ધાબા તેમજ બાલ્કનીમાં ફિટ કરવા માટે આદર્શ બનાવે છે. તે હળવી હવામાં પણ વીજળી બનાવી શકે છે અને શહેરોમાં ફ્લેટમાં રહેતા લોકો માટે ખૂબ ઉપયોગી છે. VAWT ને પવનની ચોક્કસ દિશાની જરૂર નથી, તે કોઈપણ દિશામાંથી આવતા પવનથી વીજળી ઉત્પન્ન કરે છે.

હિંદુ ધર્મમાં પિતૃ પક્ષનું ખૂબ મહત્વ છે, જેમાં કાગડાને ભોજન આપવાની પરંપરા છે. આ માન્યતા ગરુડ પુરાણ અને એક પૌરાણિક કથા પર આધારિત છે. કાગડાને યમરાજનો સંદેશવાહક માનવામાં આવે છે અને એવી માન્યતા છે કે પિતૃઓ કાગડાનું રૂપ ધારણ કરીને પૃથ્વી પર આવે છે. કાગડાને અર્પણ કરેલું ભોજન સીધું પિતૃઓની આત્મા સુધી પહોંચીને તેમને શાંતિ આપે છે. જયંત નામના કાગડાના રૂપની કથા અનુસાર, ભગવાન શ્રીરામે તેને વરદાન આપ્યું હતું કે તેના માધ્યમથી અર્પણ કરેલું ભોજન પિતૃઓને પ્રાપ્ત થશે. આનાથી પિતૃ દોષ અને કાલસર્પ દોષ શાંત થાય છે અને પરિવારને સુખ-સમૃદ્ધિ મળે છે.

પાલતુ પ્રાણીઓ પરિવારનો અભિન્ન અંગ હોવાથી, ઘણા લોકો તેમને સાથે લઈ મુસાફરી કરવાનું પસંદ કરે છે. ઘરેલું ફ્લાઇટ્સમાં નિયમો હોવા છતાં, આંતરરાષ્ટ્રીય મુસાફરી વધુ જટિલ છે. વિદેશ જવા માટે, ગંતવ્ય દેશના પાલતુ આયાત નિયમો, માઇક્રોચિપ, રસીકરણ, હેલ્થ સર્ટિફિકેટ અને ખાસ પરમિટ આવશ્યક છે. કેટલાક દેશોમાં માણસો જેવા પાસપોર્ટ-વિઝાની જરૂર નથી, પરંતુ ઓળખ અને સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત દસ્તાવેજો ફરજિયાત છે. મુસાફરી પહેલાં વેટરનરી તપાસ અને તમામ કાગળો તૈયાર રાખવા જરૂરી છે.

ભારતના ભૂતપૂર્વ ચીફ ઓફ ડિફેન્સ સ્ટાફ (CDS) જનરલ અનિલ ચૌહાણે વિવેકાનંદ ઇન્ટરનેશનલ ફાઉન્ડેશન ખાતે ‘ઓપરેશન સિંદૂર’ ના વ્યૂહાત્મક પરિણામો પર ચર્ચા કરી. તેમણે પાકિસ્તાન સ્થિત કિરાણા હિલ્સ પર થયેલા હુમલા અંગેના પ્રશ્નોના જવાબ આપ્યા અને સમજાવ્યું કે આ ઓપરેશન અગાઉના લશ્કરી પગલાંઓથી કેવી રીતે અલગ હતું. આ કાર્યવાહીના વ્યૂહાત્મક મહત્વ પર પ્રકાશ પાડતા, તેમણે જણાવ્યું કે ઓપરેશનના મુખ્ય તબક્કા પૂર્ણ થયાના ૧૫ મહિના પછી પણ તેની અસર અનુભવાઈ રહી છે. તેમણે કિરાણા હિલ્સ પર હુમલાની શક્યતા અને 'લોટરિંગ મિશન' ની ભૂમિકા વિશે પણ વાત કરી, જે પાકિસ્તાની રડારને શોધવા માટે તહેનાત કરાયા હતા.

67 વર્ષીય જે. રાજમોહન પિલ્લાઈ, જેઓ આજે 2 અબજ ડોલરના Beta Groupના ચેરમેન છે, તેમની જીવન કહાણી યુવાનો માટે પ્રેરણારૂપ છે. 18 વર્ષની ઉંમરે પિતાના અવસાન બાદ, તેમણે ₹40 કરોડના દેવા અને 175 કોર્ટ કેસનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. 27 વર્ષના અથાક સંઘર્ષ બાદ, તેમણે દેવું ચૂકવીને Beta Groupની સ્થાપના કરી. કાજુ પ્રોસેસિંગ, પેકેજ્ડ ફૂડ્સ, લોજિસ્ટિક્સ અને એન્ટરટેઇનમેન્ટ જેવા ક્ષેત્રોમાં કાર્યરત આ ગ્રુપ તેમની દ્રઢતા અને પરિશ્રમનું પ્રતિક છે.

આંગળીઓ ચટકાવવાનો સંતોષકારક અવાજ હાડકાં તૂટવાથી નહીં, પરંતુ સાંધાની અંદર થતી એક રસપ્રદ ભૌતિક પ્રક્રિયાને કારણે આવે છે. આપણા દરેક સાંધામાં રહેલા સિનોવિયલ ફ્લુઇડ (Synovial Fluid) માં વાયુઓ ઓગળેલા હોય છે. જ્યારે આંગળી ખેંચવાથી સાંધાની જગ્યા વધે છે, ત્યારે દબાણ ઘટે છે અને વાયુઓથી એક નાની કેવિટી (cavity) બને છે. આ કેવિટેશન (Cavitation) પ્રક્રિયા દરમિયાન ઉત્પન્ન થતો ‘કટક’ અવાજ હાડકાં તૂટવાનો સંકેત નથી, પરંતુ સાંધાની અંદરની ભૌતિક પ્રક્રિયાનું પરિણામ છે.

ઘણા લોકો વીજળી બચાવવા માટે ફ્રિજને રાત્રે અથવા થોડા કલાકો માટે બંધ કરે છે. પરંતુ, મુખ્ય રેફ્રિજરેટર ઉત્પાદકો સ્પષ્ટ સૂચના આપે છે કે ઘરેલું રેફ્રિજરેટર સતત, 24 કલાક, વર્ષમાં 365 દિવસ ચાલવા માટે રચાયેલ છે. તેને દરરોજ બંધ કરવું ખરેખર હાનિકારક હોઈ શકે છે. ફ્રિજ બંધ કરવાથી ખોરાક ઝડપથી બગડી શકે છે અને કોમ્પ્રેસર પર વધારાનો ભાર પડી શકે છે. ફક્ત સફાઈ, ડીપ ક્લિનિંગ, અથવા લાંબી રજા પર જતી વખતે જ તેને બંધ કરવું જોઈએ.

કાર લઈને લાંબી મુસાફરી પર જતી વખતે માત્ર ખાવા-પીવાની ચીજો અને ગાડીના દસ્તાવેજો પૂરતા નથી. દૂરના વિસ્તારોમાં અણધાર્યા ટેકનિકલ ખામીઓ કે કટોકટી સર્જાઈ શકે છે, જ્યાં મદદ મળવી મુશ્કેલ હોય. આવા સમયે, તમારી કારમાં નાઇટ વિઝન ગ્લાસ, મજબૂત ટો કેબલ, જમ્પર કેબલ, નાનું કાર ફાયર એક્સટિંગ્વિશર, વિન્ડશીલ્ડ હેમર, સીટબેલ્ટ કટર, પંચર કિટ અને ટાયર ઇન્ફ્લેટર જેવી આવશ્યક વસ્તુઓ હોવી અનિવાર્ય છે. આ સાધનો તમને અણધાર્યા સંકટમાંથી સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢવામાં મદદરૂપ થશે.

જો ટ્રાફિક પોલીસે તમારું વાહન ટો કર્યું હોય, તો ગભરાશો નહીં. યોગ્ય કાનૂની પ્રક્રિયા અને ધીરજ રાખીને તમે તેને સરળતાથી પાછું મેળવી શકો છો. સૌ પ્રથમ, પાર્કિંગના નિયમો તપાસો. પછી, ટ્રાફિક પોલીસ હેલ્પલાઈન નંબર પર સંપર્ક કરીને વાહનની માહિતી મેળવો. ગાડી છોડાવવા માટે માન્ય ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ, RC, વીમો અને PUC જેવા જરૂરી દસ્તાવેજો સાથે રાખો. નિયમોના ભંગ બદલ દંડ અને ક્રેન ચાર્જ ચૂકવો. જો વાહનને ટો દરમિયાન નુકસાન થાય, તો તાત્કાલિક લેખિત ફરિયાદ નોંધાવો.

રમના સ્વાદમાં મીઠાશ અને સ્મૂધનેસ પાછળ શું ખરેખર ખાંડ ઉમેરાય છે? રમ શેરડીમાંથી બને છે, પરંતુ ફર્મેન્ટેશન અને ડિસ્ટિલેશન પ્રક્રિયા બાદ મૂળ ખાંડ ઓછી થઈ જાય છે. કેટલીક Brands સ્વાદ સુધારવા અને ટેક્સચર માટે વધારાની ખાંડ (ડોઝિંગ) ઉમેરે છે, જ્યારે અન્ય પરંપરાગત પદ્ધતિઓ પર આધાર રાખે છે. વિવિધ દેશોમાં નિયમો અલગ હોવાથી, લેબલ પર આ માહિતી સ્પષ્ટ મળતી નથી. તેથી, દરેક Rum માં ખાંડ હોય તે જરૂરી નથી.

દેશમાં કેસોનું ભારણ ઘટાડવા માટે સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશ મુજબ ગુજરાત હાઇકોર્ટે પ્રિલીટીગેશન પ્રણાલી શરૂ કરી છે. આ અંતર્ગત, વેપારી સંગઠનો અને સ્વૈચ્છિક સંસ્થાઓ દ્વારા મધ્યસ્થતા (arbitration) દ્વારા કેસોનો નિકાલ કરવામાં આવશે. ગુજરાતમાંથી 28 સંસ્થાઓની પસંદગી કરવામાં આવી છે, જેમને 40 કલાકની તાલીમ આપવામાં આવશે. તાલીમ બાદ આ સંસ્થાઓ કોર્ટમાં કેસ આવે તે પહેલાં જ સમાધાન કરાવવામાં મદદ કરશે. આ પ્રક્રિયાથી ન્યાયતંત્ર પરનો બોજ ઘટશે અને નાગરિકોને ઝડપી ન્યાય મળશે.

ઘર કંકાસ એ અદ્રશ્ય વાઇરસ છે જે રંગ, રૂપ કે હથિયાર વગર સુખી જીવનમાં પ્રવેશી બધું છિન્નભિન્ન કરી દે છે. અહમ અને બાંધછોડનો અભાવ તેનું મુખ્ય કારણ છે, જેમાં ટીવી સિરિયલો અને ટીકાકારો ખાતર ઉમેરે છે. આ વૈશ્વિક સમસ્યા, જે ગરીબ-તવંગર, શિક્ષિત-અશિક્ષિત, પ્રેમ-પરંપરાગત લગ્નોમાં જોવા મળે છે, અવિશ્વાસમાંથી ઉદ્ભવે છે. સમયસર ઉકેલ ન મળ્યે તે જીવનને નર્ક બનાવે છે, જેમાં વૃદ્ધો અને બાળકો સૌથી વધુ પીડાય છે.

કેટલાક લોકોનું કામ સામાન્ય હોય છે, છતાં તેઓ બીજાના પ્રકાશમાં ચમકવા માંગે છે. આવા લોકો વાતોમાં મોટી વ્યક્તિઓના નામ લઈને પોતાની જાતને પ્રભાવશાળી બતાવવાનો પ્રયાસ કરે છે. આનાથી તેઓ જાણે-અજાણે અન્ય લોકો માટે "સેલ્સમેન" બની જાય છે અને તેમની પ્રતિષ્ઠા વધારવામાં મદદ કરે છે. સાચા મહાનુભાવોને પોતાની મોટી ઓળખાણો વિશે જાહેરમાં બોલવાની જરૂર પડતી નથી; તેમનું કાર્ય જ તેમને મહાન બનાવે છે. આવા લોકો પોતાની જાતને સાબિત કરવા માટે મોટા કામ કરે છે, અને ખરેખર મોટા લોકો તેમની તરફ આકર્ષાય છે.

તુર્કીમાં આવેલું ગોબેકલી તેપે, યુનેસ્કો વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઇટ, માનવ ઇતિહાસના સૌથી જૂના અને રહસ્યમય સ્થાપત્યોમાંનું એક છે. રેડિયોકાર્બન ડેટિંગ મુજબ આ સ્થળ આશરે 11,500 વર્ષ જૂનું છે, જે સ્ટોનહેંજ અને ઇજિપ્તના પિરામિડ કરતાં પણ હજારો વર્ષ પ્રાચીન છે. આ સ્થળ વિશાળ પથ્થરના ટી-આકારના સ્તંભો અને પ્રાણીઓની કોતરણીઓ માટે જાણીતું છે, જે તે સમયના માનવ સમાજની જટિલતા દર્શાવે છે. આ સ્થળનું નિર્માણ ભટકતા શિકારી સમુદાય દ્વારા થયું હોવાનું મનાય છે, જે ધાર્મિક માન્યતાઓને દર્શાવે છે.

મહાભારતના `શાંતિપર્વ'માં પિતામહ ભીષ્મ અને યુધિષ્ઠિર વચ્ચેનો સંવાદ નેતૃત્વ અને વિવેકબુદ્ધિ પર ઊંડાણપૂર્વક પ્રકાશ પાડે છે. ભીષ્મ જણાવે છે કે સાચા લીડરે સમજવું જોઈએ કે કયા યુદ્ધો લડવાં અને કયાથી દૂર રહેવું. દરેક સમસ્યા સામે લડવું એ બહાદુરી નથી, કારણ કે દરેક યુદ્ધની મોટી કિંમત હોય છે. બિનજરૂરી મોરચે શક્તિ વેડફવાથી લીડર નબળો પડે છે. ચતુર નેતા માત્ર અનિવાર્ય યુદ્ધો લડે છે, જે રાજ્યના ભવિષ્ય માટે જરૂરી હોય. જે યુદ્ધ જીત્યા પછી પણ નુકસાન થાય, તેને લડવાની મૂર્ખામી ન કરવી જોઈએ. આ અવગણના એ કાયરતા નથી, પણ ઉચ્ચ કક્ષાની વ્યૂહરચના છે.

સંરક્ષણ ક્ષેત્રે `MMG' એટલે મીડિયમ મશીન ગન (Medium Machine Gun). યુદ્ધના મેદાનમાં પાયદળ (Infantry) ટુકડીઓને લાંબા અંતર સુધી અવિરત અને સચોટ ગોળીબારનું કવર આપવા માટે આ શસ્ત્ર અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ છે. પ્રથમ અને દ્વિતીય વિશ્વયુદ્ધ પછી, LMG કરતાં વધુ ઘાતક અને HMG કરતાં હલકા શસ્ત્રની જરૂરિયાતમાંથી MMG નો જન્મ થયો. બેલ્જિયમ (FN MAG) અને જર્મની (MG 42/MG 3) એ તેના વિકાસમાં મુખ્ય યોગદાન આપ્યું છે. FN MAG ડિઝાઇન આજે પણ વિશ્વસનીય માનવામાં આવે છે.

આંધ્રપ્રદેશના કડપા જિલ્લામાં સ્થિત ગાંડીકોટા (Gandikota) અને બેલુમ કેવ્ઝ (Belum Caves) પ્રકૃતિપ્રેમીઓ, સાહસિકો અને ઇતિહાસ રસિકો માટે અતિ આકર્ષક સ્થળો છે. ગાંડીકોટા, જે `ગ્રાન્ડ કેનયન ઓફ ઈન્ડિયા` તરીકે ઓળખાય છે, તે પેન્નર નદી દ્વારા રચિત ઊંડી ખીણ અને ઐતિહાસિક કિલ્લા માટે પ્રખ્યાત છે. બેલુમ ગુફાઓ ભારતીય ઉપખંડની બીજી સૌથી લાંબી અને વિશાળ પ્રાકૃતિક ગુફાઓ છે, જે અદભૂત ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય રચનાઓ અને રહસ્યમય જળસ્રોતો ધરાવે છે.

આજના યુગમાં બુદ્ધની શાંતિ કે ગાંધીજીની અહિંસા અપનાવવી શક્ય નથી. રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ, NATO અને પુતિનની વ્યૂહરચના, તથા પાકિસ્તાન દ્વારા ભારત સામે અપનાવાયેલી 'પ્રોક્સી વોર' નીતિ દર્શાવે છે કે યુદ્ધ અનિવાર્ય છે. ભારત હવે આક્રમક વલણ અપનાવી રહ્યું છે, જે યુદ્ધ દ્વારા શાંતિ સ્થાપવાનો પ્રયાસ છે. ચીન અને ઈરાન જેવા દેશો સાથેના સંબંધો પણ આ વાતની પુષ્ટિ કરે છે. દરેક યુગની પોતાની નીતિ હોય છે, અને આજનો યુગ યુદ્ધનો છે.

લુણાવાડા સ્ટેટના સ્ત્રી કેળવણીમાં ઐતિહાસિક લેડી-રે-ગર્લ્સ સ્કૂલનું યોગદાન નોંધપાત્ર છે, જેની શરૂઆત 1867માં થઈ હતી. 1889માં શાળાના ઉદઘાટન પ્રસંગે અમદાવાદ અભ્યાસ માટે જતી છોકરીઓ માટે રૂ.10ની કેમ્પબેલ સ્કોલરશિપની જાહેરાત થઈ હતી, અને તાલીમ પૂર્ણ કરનારને પ્રથમ હેડમિસ્ટ્રેસ બનાવવાની ઘોષણા કરાઈ. કૃષ્ણાગૌરી રાવળે રૂઢિચુસ્ત સમાજના વિરોધ વચ્ચે હોસ્ટેલમાં રહી અભ્યાસ કર્યો અને 1892માં તાલીમ પૂર્ણ કરી. બાદમાં, તેઓ લેડી-રે-ગર્લ્સ સ્કૂલના પ્રથમ હેડમિસ્ટ્રેસ બન્યાં.

સફળતા માટે માત્ર પ્રયાસ પૂરતો નથી, પરંતુ જીતનો નિશ્ચય હોવો જરૂરી છે. Plan-A ની માનસિકતા અપનાવી, પાછા ફરવાના રસ્તા બંધ કરવા જોઈએ. નેપોલિયન હિલના "Burn Your Bridges" સિદ્ધાંત મુજબ, મહત્વપૂર્ણ લક્ષ્યો તરફ આગળ વધતી વખતે પાછા ફરવાના સરળ વિકલ્પો મનમાં ન રાખવા જોઈએ. મુશ્કેલીઓ આવે ત્યારે બહાના શોધવાને બદલે, લક્ષ્ય પ્રત્યે અડગ રહીને નવી વ્યૂહરચના અપનાવવી જોઈએ. જીતવા માટે રમો, હાર ટાળવા માટે નહીં.