યુદ્ધો લડવાં કરતાં પીછેહઠમાં છુપાયેલું છે સફળતાનું રહસ્ય
યુદ્ધો લડવાં કરતાં પીછેહઠમાં છુપાયેલું છે સફળતાનું રહસ્ય
Published on: 26th August, 2026

મહાભારતના `શાંતિપર્વ'માં પિતામહ ભીષ્મ અને યુધિષ્ઠિર વચ્ચેનો સંવાદ નેતૃત્વ અને વિવેકબુદ્ધિ પર ઊંડાણપૂર્વક પ્રકાશ પાડે છે. ભીષ્મ જણાવે છે કે સાચા લીડરે સમજવું જોઈએ કે કયા યુદ્ધો લડવાં અને કયાથી દૂર રહેવું. દરેક સમસ્યા સામે લડવું એ બહાદુરી નથી, કારણ કે દરેક યુદ્ધની મોટી કિંમત હોય છે. બિનજરૂરી મોરચે શક્તિ વેડફવાથી લીડર નબળો પડે છે. ચતુર નેતા માત્ર અનિવાર્ય યુદ્ધો લડે છે, જે રાજ્યના ભવિષ્ય માટે જરૂરી હોય. જે યુદ્ધ જીત્યા પછી પણ નુકસાન થાય, તેને લડવાની મૂર્ખામી ન કરવી જોઈએ. આ અવગણના એ કાયરતા નથી, પણ ઉચ્ચ કક્ષાની વ્યૂહરચના છે.