અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે ફરી મહાયુદ્ધ થવાના ભણકારા વાગી રહ્યા છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ઈરાન પર હુમલા કરવાની તૈયારીમાં હોવાની વિગતો સામે આવી છે. રિપોર્ટ મુજબ, અમેરિકી સેન્ટ્રલ કમાન્ડના કમાન્ડર બ્રેડ કૂપર અને જોઇન્ટ ચીફના ચેરમેને ટ્રમ્પ સાથે લગભગ 45 મિનિટ સુધી વાતચીત કરી છે, જેમાં ઈરાન પર હુમલા માટે ત્રણ યોજના તૈયાર હોવાની ટ્રમ્પને માહિતી આપી છે, તેવો એક્સિઓસે દાવો કર્યો છે. ‘ધ ઈઝરાયલ ટાઇમ્સ’ અને ‘ધ જેરુસલેમ પોસ્ટે’ના રિપોર્ટના દાવા મુજબ અમેરિકાએ માત્ર 24 કલાકમાં ઈઝરાયેલને આશરે 6,500 ટન દારૂગોળો અને સૈન્ય સાધન-સામગ્રી મોકલી છે.

અમેરિકન સેન્ટ્રલ કમાન્ડ (CENTCOM) મધ્ય એશિયામાં ઈરાન વિરુદ્ધ સંભવિત સૈન્ય કાર્યવાહી માટે સજ્જ થઈ રહ્યું છે. ગાઈડેડ-મિસાઈલ ડિસ્ટ્રોયર 'યુએસએસ ડેલબર્ટ ડી બ્લેક' પર ઈંધણ અને આધુનિક હથિયારોનો પુરવઠો લોડ કરવાની કામગીરી પૂરજોશમાં ચાલી રહી છે. પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને એડમિરલ બ્રૅડ કૂપર વચ્ચેની બેઠકમાં ઈરાનના મહત્વના ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર 'ડાર્ક ઈગલ' જેવી હાઈપરસોનિક મિસાઈલો દ્વારા શક્તિશાળી હુમલાના વિકલ્પો પર ચર્ચા થઈ છે. અમેરિકી નૌસેના કોઈપણ સ્થિતિનો સામનો કરવા અને લાંબા ગાળાના મિશન માટે પોતાની સૈન્ય તાકાત તહેનાત કરી રહી છે.

અમેરિકા-ઈરાન યુદ્ધના વિરામ બાદ હોર્મુઝની ખાડીમાંથી ગેસ સપ્લાય પુનઃ શરૂ થતા મોરબીના સિરામિક ઉદ્યોગમાં ફરી ધમધમાટ જોવા મળી રહ્યો છે. ૧ મે સુધીમાં મોટાભાગની ફેક્ટરીઓ કાર્યરત થવાની અપેક્ષા છે, જોકે શ્રમિકોની અછતને લીધે પૂર્ણ ક્ષમતાએ ઉત્પાદન શરૂ થતા હજુ થોડો સમય લાગશે. ગેસના ભાવમાં થયેલા તોતિંગ વધારા અને રો-મટિરિયલ મોંઘા થવાને કારણે ટાઇલ્સના ભાવમાં ૩૫ થી ૪૦ ટકાનો વધારો થવાની શક્યતા છે. શ્રમિકો પરત ફર્યા બાદ ૫ મે સુધીમાં ઉદ્યોગ સંપૂર્ણપણે રાબેતા મુજબ થવાની આશા છે.

ઇરાને ભારતે હોર્મુઝ બંધ હોવા છતાં પણ માર્ચની તુલનાએ એપ્રિલમાં મધ્યપૂર્વના દેશોમાંથી નોંધપાત્ર આયાત કરી છે. કોમોડિટી ફર્મ કેપ્લર મુજબ ભારતની રશિયન ઓઇલની આયાત માર્ચની તુલનાએ એપ્રિલમાં 21% ઘટી ગઈ હતી. ભારતે માર્ચમાં પ્રતિ દિન 19.8 લાખ બેરલ ક્રૂડ ઓઇલની આયાત કરી હતી. તેની સામે એપ્રિલમાં 15.6 લાખ બેેરલ ક્રૂડ ઓઇલની આયાત કરી છે. અહીં નોંધવાલાયક વાત એ છે કે ઘેરાબંધી છતાં પણ ભારતે એપ્રિલમા પ્રતિ દિન 43 લાખ બેરલની ક્રૂડ ઓઇલની આયાત કરી છે.

અમેરિકા-ઇરાન વચ્ચેના તણાવને કારણે ક્રૂડ ઓઇલ ૧૨૬ ડોલરને પાર થયું છે. શાંતિમંત્રણા અટવાતા અને યુદ્ધનો અંત ન દેખાતા ક્રૂડના ભાવમાં ઉછાળો આવ્યો છે. અમેરિકાએ વિશ્વના દેશોને હોર્મુઝમાં આવનજાવન સુનિશ્ચિત કરવા આંતરરાષ્ટ્રીય જોડાણ બનાવવા સંદેશ મોકલ્યો છે. ભારતમાં ખાદ્યતેલના ભાવમાં પણ વધારો થવાની ભીતિ છે.

વેસ્ટ એશિયાની જંગમાં ભલે અત્યારે હુમલા અટક્યા હોય, પરંતુ તણાવ હજુ પણ યથાવત છે. શાંતિના પ્રયાસો માટે થઈ રહેલી તમામ વાટાઘાટો લાંબી ખેંચાઈ રહી છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે અત્યાર સુધી કોઈ સહમતી સધાઈ નથી. આ વચ્ચે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા તેહરાનના નવા પ્રસ્તાવને ફગાવી દેવાતા તણાવ વધી ગયો છે. હવે આ માહોલ વચ્ચે ઈરાની સેનાએ નવા દાવા સાથે સૌને ચોંકાવી દીધા છે. આર્મીએ જણાવ્યું છે કે, તે ટૂંક સમયમાં જ નવા 'હથિયાર' વિશે ખુલાસો કરશે, જેનાથી અમારા દુશ્મનો ફફડી ઉઠશે.

આજે સવારે બજાર ખુલતાની સાથે જ સેન્સેક્સ અને નિફ્ટીમાં મોટું ધોવાણ જોવા મળ્યું હતું. મળેલી વિગતો અને લેટેસ્ટ ડેટા મુજબ સેન્સેક્સ 927.83 પોઈન્ટ (1.20%) ગબડીને 76,568.53 ના સ્તર પર ટ્રેડ કરી રહ્યો હતો. બજાર 77,014.21 ના સ્તરે ખુલ્યા બાદ સતત નીચે ગયું હતું. જ્યારે નિફ્ટી 50 માં પણ 286.70 પોઈન્ટ (1.19%) નો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. નિફ્ટી અત્યારે 23,890.95 ના સ્તર પર આવી ગઈ છે. શેરબજારમાં આજે આવેલા આ પ્રચંડ ઘટાડા પાછળ કેટલાક વૈશ્વિક અને આર્થિક પરિબળો જવાબદાર છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે શાંતિ વાર્તામાં પડેલા ગતિરોધને કારણે રોકાણકારોમાં ચિંતા વધી છે.

અમેરિકાને ઇરાન સાથેના યુદ્ધમાં અત્યાર સુધીમાં અંદાજે 25 અબજ ડોલરનો ખર્ચો થયો છે, એમ પેન્ટાગોનના ચીફ ફાઇનાન્સિયલ ઓફિસરે નીતિગત ઘડવૈયાઓ સમક્ષ જણાવ્યું હતું. હાઉસ આર્મ્સ કમિટી સમક્ષ સુનાવણી દરમિયાન અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે મોટાભાગના નાણા દારુગોળા પાછળ ખર્ચવામાં આવ્યા હતા. બીજી બાજુ ઇરાની ચલણ રિયાલે નવું જ તળિયું બનાવ્યું છે. અમેરિકન લશ્કરે આ ઉપરાંત તેની લશ્કરી કામગીરી અને સાધનો પાછળ પણ ખર્ચ કર્યો છે.

ઈરાન હાલમાં ક્રૂડ સ્ટોરેજના ગંભીર સંકટમાં ફસાયું છે, કારણ કે હોર્મુઝની ખાડીમાં અમેરિકાની નાકાબંદીને કારણે સપ્લાય ઠપ્પ થઈ ગયો છે. ઈરાન દરરોજ ૧૦ થી ૧૨ લાખ બેરલ ક્રૂડ ઉત્પાદન કરે છે, પરંતુ તેની સંગ્રહ ક્ષમતા માત્ર ૧.૩ કરોડ બેરલ હોવાથી તેની પાસે માંડ દસ-બાર દિવસનો સમય છે. ખર્ગ આઈલેન્ડની રિફાઈનરીઓ બંધ કરી શકાય તેમ નથી, કારણ કે ઉત્પાદન રોકવાથી તેલના કૂવાઓ અને મશીનરીને કાયમી નુકસાન થવાની ભીતિ છે. આમ, નિકાસના અભાવે ઈરાન માટે આ સ્થિતિ આર્થિક રીતે અત્યંત જોખમી બની છે.

ફેબ્રુઆરીમાં અમેરિકા-ઈરાન યુદ્ધ શરૂ થયા બાદ હોર્મુઝની ખાડીમાં જહાજોની અવરજવર અટકી પડી હતી, પરંતુ તાજેતરમાં ૧.૩૫ લાખ ઘનમીટરની ક્ષમતા ધરાવતું પ્રથમ LNG ટેન્કર આ ખાડી પાર કરી ભારત નજીક પહોંચ્યું છે. આ જહાજે હોર્મુઝ પાર કરવા માટે સંભવતઃ પોતાનું સિગ્નલ બંધ કરવાની પદ્ધતિ અપનાવી હતી, જેથી તે રાડારમાં પકડાયા વિના સલામત રીતે નીકળી શક્યું. યુદ્ધના લાંબા ગાળા બાદ આ સફળતા મળતા હવે તે ભારત પહોંચવાની તૈયારીમાં છે, જે ઉર્જા પુરવઠા માટે મહત્વના સંકેત આપે છે.

બ્રિટનના વડાપ્રધાન સ્ટાર્મરે રશિયાના 'શેડો ફ્લીટ' જહાજો સામે કાર્યવાહી કરવાની ધમકી આપી હોવા છતાં તેની કોઈ ખાસ અસર જોવા મળી નથી. ૨૫ માર્ચની ચેતવણી બાદ માત્ર એક મહિનામાં આશરે ૯૮ રશિયન જહાજો બ્રિટિશ દરિયાઈ વિસ્તારમાંથી પસાર થયા છે, જે અગાઉની સરેરાશ જેટલી જ સંખ્યા છે. બ્રિટનની નૌકાદળની મર્યાદિત ક્ષમતાને કારણે આ જહાજો વિરુદ્ધ નક્કર પગલાં લેવાઈ શક્યા નથી. આમ, રશિયન કાફલો બ્રિટનની ધમકીની પરવા કર્યા વિના સતત અવરજવર કરી રહ્યો છે, જે સ્ટાર્મર સરકાર માટે પડકારજનક સ્થિતિ છે.

અમેરિકાના રાષ્ટ્ર પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાન વિરુદ્ધ પોતાનું વલણ વધુ કડક બનાવ્યું છે. તેમણે સોશિયલ મીડિયા પર ચેતવણી આપતા કહ્યું કે ઈરાને ટૂંક સમયમાં પરમાણુ હથિયાર વગરનો કરાર કરવો પડશે, નહીં તો તેને ગંભીર પરિણામો ભોગવવા પડી શકે છે. ટ્રમ્પે પોતાની પોસ્ટમાં લખ્યું છે કે ઈરાન યોગ્ય રીતે કરાર કરતા જાણતું નથી અને તેણે ઝડપથી સમજણ બતાવવી જોઈએ. ટ્રમ્પની પોસ્ટ ઘણી ડ્રામેટિક છે, જેમાં તેઓ એક ગન સાથે વિસ્ફોટક આગની જ્વાળાઓ વચ્ચે જોવા મળી રહ્યા છે.

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પર જર્મનીના ચાન્સેલર ફ્રેડરિક મર્જની આકરી ટીકા કરતા આરોપ લગાવ્યો છે કે મર્જ ઈરાનના પરમાણુ હથિયારો પ્રત્યે નરમ વલણ ધરાવે છે, જે વિશ્વ માટે ખતરનાક છે. ટ્રમ્પે જર્મનીની આર્થિક સ્થિતિને પણ નબળી ગણાવી હતી. બીજી તરફ, ચાન્સેલર મર્જે ચેતવણી આપી હતી કે ઈરાન ધાર્યા કરતા વધુ શક્તિશાળી છે અને અમેરિકા પાસે આ સંઘર્ષ પૂરો કરવાની કોઈ સ્પષ્ટ યોજના નથી. તેમણે હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં માઈન્સના જોખમ અંગે પણ વૈશ્વિક ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી.

મધ્ય-પૂર્વમાં યુદ્ધના કારણે સર્જાયેલા ઊર્જા સંકટ અને ક્રૂડ ઓઈલની આયાત ઘટાડવા ભારત સરકાર ઈંધણમાં મિશ્રણની તૈયારી કરી રહી છે. સરકાર ડીઝલમાં ૧૦ ટકા આઈસોબ્યૂટાઈલ આલ્કોહોલ અને કમર્શિયલ એલપીજીમાં ડાઈમિથાઈલ ઈથર (DME) ભેળવવાની દિશામાં આગળ વધી રહી છે. DME મિશ્રિત ગેસ માત્ર હોટેલ અને ઉદ્યોગો માટે વપરાશે, જે ઘરના વપરાશ માટે અયોગ્ય છે. ભારતીય માનક બ્યુરો ટૂંક સમયમાં આ નવા ઈંધણો માટે ગુણવત્તાના માપદંડો જાહેર કરશે, જેથી દેશની ઊર્જા સુરક્ષા વધુ મજબૂત બની શકે.

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના સૈન્ય સંઘર્ષને કારણે જેટ ફ્યુઅલ (ATF)ના ભાવમાં થયેલા અસહ્ય વધારાથી ભારતીય એરલાઇન્સ મુશ્કેલીમાં મુકાઈ છે. ફેડરેશન ઓફ ઇન્ડિયન એરલાઇન્સ (FIA) એ સરકારને ચેતવણી આપી છે કે સંચાલન ખર્ચમાં ઈંધણનો હિસ્સો ૪૦% થી વધીને ૬૦% સુધી પહોંચતા કંપનીઓનું અસ્તિત્વ જોખમમાં છે. જો તાત્કાલિક નાણાકીય રાહત નહીં મળે, તો એર ઇન્ડિયા અને ઇન્ડિગો જેવી મોટી કંપનીઓની કામગીરી બંધ થવાની ભીતિ છે. એરલાઇન્સ ક્ષેત્રને કાયમી નુકસાનથી બચાવવા માટે હવે સરકારની સહાય અનિવાર્ય બની ગઈ છે.

મધ્ય-પૂર્વમાં ચાલતા યુદ્ધ અને હોર્મુઝની ખાડીમાં સર્જાયેલા નાકાબંધીના સંકટ વચ્ચે સંયુક્ત આરબ અમિરાત (UAE) એ ૧ મેથી ઓપેક (OPEC) અને ઓપેક પ્લસ જૂથમાંથી બહાર નીકળવાની જાહેરાત કરી છે. જોકે, આ નિર્ણય પાછળ યુદ્ધ કરતાં સાઉદી આરબ સાથેનો લાંબા સમયનો વિવાદ મુખ્ય કારણ મનાય છે. UAE ના આ કદમથી આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના સમીકરણો બદલાશે, જેનો સીધો ફાયદો ભારત જેવા આયાતકાર દેશને થવાની પ્રબળ શક્યતા છે, કારણ કે તેનાથી તેલના ભાવમાં સ્પર્ધાત્મકતા વધશે.

અમેરિકન પ્રમુખ ટ્રમ્પે મંગળવારે ચોંકાવનારો દાવો કર્યો છે કે ઇરાન પડી ભાંગવાના આરે છે. આ વાત ઇરાને જ તેમને જણાવી છે. તેઓ ઇચ્છે છે કે અમે હોર્મુઝની ખાડી શક્ય તેટલા વહેલા ખોલીએ. તેઓ તેમની નેતાગીરીની ગૂંચવણ ઉકેલવા પ્રયત્નશીલ છે.તેમણે ઉમેર્યુ હતું કે ઇસ્લામિક રિપબ્લિકની સરકાર પહેલા આંતરિક મતભેદો ઉકેલશે અને પછી જ અમેરિકા સાથે વાટાઘાટ કરશે.

UNમાં સોમવારે પરમાણુ કાર્યક્રમ અને પરમાણુ અપ્રસાર સંધિ (NPT) મામલે ઈરાન અને અમેરિકાના અધિકારીઓ સામસામે આવી ગયા હતા. તેહરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ અને NPT સમીક્ષા સંમેલનના ઉપાધ્યક્ષ તરીકે ઈરાનની પસંદગી થતા અમેરિકાએ આકરો વિરોધ નોંધાવ્યો હતો. જેના કારણે બંને પક્ષો વચ્ચે તીખી શાબ્દિક ટપાટપી જોવા મળી હતી. અમેરિકી હથિયાર નિયંત્રણ બ્યુરોના સહાયક સચિવ ક્રિસ્ટોફર યૉએ ઈરાન પર પ્રહારો કરતા કહ્યું કે, ઈરાને પોતાની આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિબદ્ધતાઓ પૂર્ણ કરી નથી. તેમણે વધુમાં જણાવ્યું કે, ઈરાન આંતરરાષ્ટ્રીય પરમાણુ ઉર્જા એજન્સીને સહયોગ આપવામાં નિષ્ફળ રહ્યું છે.

ટ્રમ્પે પણ ઇરાનની નવી દરખાસ્ત સારી ગણાવી- ઇરાનના વિદેશપ્રધાન અરાઘાચી રશિયા જતાં મધ્યપૂર્વના જંગમાં પુતિનની એન્ટ્રી હવે સુનિશ્ચિતકૈરો : ઇરાને અમેરિકાને નવો પ્રસ્તાવ મોકલ્યો છે. આ પ્રસ્તાવ મુજબ અમેરિકા ઇરાનની ઘેરાબંધી હટાવે અને ઇરાન તેના બદલામાં હોર્મુઝ ખોલશે. તેના પછીના તબક્કામાં પરમાણુ શસ્ત્રો અંગે મંત્રણા થઈ શકે. અમેરિકન પ્રમુખ ટ્રમ્પે પણ જણાવ્યું છે કે ઇરાને મોકલેલી દરખાસ્ત અગાઉની દરખાસ્ત કરતાં વધુ સારી છે.

અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે હોર્મુઝ જળમાર્ગને લઈને ચાલી રહેલા વિવાદ વચ્ચે થોડા દિવસ પહેલા ભારતીય જહાજ પર હુમલો થયો હતો, જેને લઈને ભારત સરકારે મહત્ત્વની માહિતી આપી છે. સરકારે કહ્યું કે, ‘ઈરાને ઓમાનના દરિયાકાંઠા પાસે ગુજરાતના મુદ્રા પોર્ટ તરફ આવી રહેલા રાસાયણિક ટેન્કર પર ફાયરિંગ કર્યું હતું.’ આ હુમલા બાદ ભારતીય જહાજની સુરક્ષાને લઈને ચિંતાઓ વધી ગઈ છે. જોકે ભારત સરકાર સંપૂર્ણ સ્થિતિ પર નજર રાખી રહી છે. દેશ પાસે પુરતા પ્રમાણમાં ફર્ટિલાઈઝર અને રસોઈ ગેસની પૂરવઠો હોવાની પણ સરકારે ખાતરી આપી છે.

અમેરિકા અને ઈઝરાયેલ સાથેના વધતા તણાવ અને દરિયાઈ નાકાબંધીને કારણે ઈરાનનું તેલ નિકાસ થઈ રહ્યું નથી. પરિણામે, તેલનો જથ્થો એટલી હદે વધી ગયો છે કે હવે તેને રાખવા માટે ઈરાન પાસે જગ્યા બચી નથી. ઈરાનનું 90% થી વધુ તેલ ઉત્પાદન અને નિકાસ ખાર્ગ આઈલેન્ડ પરથી થાય છે. મેરીટાઇમ એનાલિસ્ટ્સના મતે સ્થિતિ અત્યંત ગંભીર છે. ઈરાન પાસે હવે માત્ર 13 મિલિયન બેરલ તેલ સંગ્રહવાની જગ્યા બાકી છે. રોજનું 10 થી 11 લાખ બેરલ તેલ સતત આવી રહ્યું છે. જો આ જ ગતિ ચાલુ રહી, તો આગામી 12 થી 13 દિવસમાં ઈરાનના તમામ સ્ટોરેજ ટેન્ક ફૂલ થઈ જશે.

સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ, અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે નવી શાંતિ વાર્તા ઓમાનમાં યોજાઈ શકે છે. ઓમાનમાં બેઠક યોજવાની ઈરાનની પહેલેથી જ ઈચ્છા હતી. પાકિસ્તાની સેનાના વડા આસિમ મુનીર ઓમાન ગયા હતા, ત્યારપછી એવું મનાઈ રહ્યું છે કે, પાકિસ્તાન દ્વારા બે દેશો વચ્ચે સમજૂતી કરાવવી અશક્ય નથી. ઈસ્લામાબાદ પહેલા ઓમાનમાં જ શાંતિ મંત્રણા યોજાવાની સંભાવના હતી. જ્યારે અમેરિકા-ઈઝરાયલે 28 ફેબ્રુઆરીએ ઈરાન પર હુમલા કર્યા હતા, ત્યારે ઓમાન જ વાતચીત ચાલી રહી હતી. ઈરાનના વિદેશ મંત્રી અને ઓમાનના સુલ્તાન હૈથમ બિન તારિક અલ-સઈદ વચ્ચે ઓમાનની રાજધાની મસ્કતમાં બેઠક યોજાઈ હતી.

અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચેનું યુદ્ધ અત્યારે અત્યંત નાજુક અને જોખમી સ્થિતિમાં પહોંચી ગયું છે. ઈરાનના વિદેશમંત્રી અબ્બાસ અરાઘચીની રશિયાની મુલાકાતથી અમેરિકન પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ લાલઘૂમ થઈ ગયા છે. ટ્રમ્પે એક ઈન્ટરવ્યૂમાં સીધી ધમકી આપતા જણાવ્યું છે કે જો આગામી ત્રણ દિવસમાં ઈરાન સમજૂતી નહીં કરે, તો તેની ઓઇલની પાઈપલાઈનોમાં ભયંકર વિસ્ફોટ કરવામાં આવશે. ટ્રમ્પે ચેતવણી આપી છે કે દરિયાઈ નાકાબંધીને કારણે ઈરાન પહેલાથી જ જહાજો દ્વારા નિકાસ કરી શકતું નથી અને હવે પાઈપલાઈન ધ્વસ્ત થયા બાદ તે ઓઇલ નિકાસ કરવાને લાયક જ નહીં બચે.

આર્થિક સંકટમાં ઘેરાયેલું પાકિસ્તાન US અને ઈરાન વચ્ચે મધ્યસ્થ બનવા માંગે છે, પરંતુ ઈરાનને તેની નિષ્પક્ષતા પર શંકા છે. ઈરાનના સાંસદે પાકિસ્તાનના અમેરિકા સાથેના સંબંધોને લીધે નિષ્પક્ષ મધ્યસ્થ બનવાની ક્ષમતા પર સવાલ ઉઠાવ્યા છે. રેજાઈના મતે, સફળ વાટાઘાટો માટે મધ્યસ્થે નિષ્પક્ષ અને વિશ્વાસપાત્ર હોવું જોઈએ, જે પાકિસ્તાન નથી. ઇરાનના આ વલણથી પાકિસ્તાનના કૂટનીતિક પ્રયત્નોને ફટકો લાગ્યો છે.

ઈરાન અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સની વાતચીત તૂટતા, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ થતા ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં ઉછાળો આવ્યો. ભાવ $107ને વટાવી ગયા, જે 2%નો વધારો દર્શાવે છે. પુરવઠામાં અછત મુખ્ય કારણ છે. બ્રેન્ટ ક્રૂડ ફ્યુચર્સ $107.49 પ્રતિ બેરલ અને યુએસ WTI ફ્યુચર્સ $96.17 પ્રતિ બેરલ પર પહોંચ્યા. બ્રેન્ટ અને WTI ફ્યુચર્સે અનુક્રમે 17% અને 13%નો વધારો દર્શાવ્યો છે.

Iran એ પાકિસ્તાનની US સાથેની મધ્યસ્થી ભૂમિકાની ટીકા કરી. ઈરાને પાકિસ્તાન પર અમેરિકા તરફી હોવાનો આરોપ મૂક્યો છે. ઈરાનનું કહેવું છે કે પાકિસ્તાન તટસ્થ નથી અને ડોનાલ્ડ Trumpના હિતોનું સમર્થન કરે છે. મધ્યસ્થી તરીકે પાકિસ્તાન વિશ્વસનીયતા ગુમાવી ચૂક્યું છે. પાકિસ્તાન એક પડોશી તરીકે સારું છે, પણ મધ્યસ્થી તરીકે નહીં.

"ડ્રોન એટેક" ના જવાબમાં ઇઝરાયલે લેબેનોન પર હુમલો કર્યો, જેમાં 14 લોકો મૃત્યુ પામ્યા. આ ઘટનાથી સીઝફાયર તૂટી ગયું છે. સ્થિતિ તંગ છે અને વધુ હિંસાની આશંકા છે. આ ઘટનાની આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ચર્ચા થઈ રહી છે અને શાંતિ જાળવવા માટેના પ્રયત્નો થઈ રહ્યા છે. તસવીર પ્રતિકાત્મક છે.

પાકિસ્તાનના ઈસ્લામાબાદમાં અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચેની શાંતિ મંત્રણા બાદ કોંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતા શશિ થરૂરે ભારતની વિદેશ નીતિ અને પાકિસ્તાન-અમેરિકા વચ્ચેના સંબંધો અંગે નિખાલસ અભિપ્રાય વ્યક્ત કર્યો છે. તેમણે સ્પષ્ટ કહ્યું કે, જો પાકિસ્તાન અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે મધ્યસ્થતા કરાવવામાં સફળ થાય તો પણ ભારતનું કદ નાનું નહીં થાય. વાસ્તવમાં કોંગ્રેસ પાકિસ્તાનની મધ્યસ્થતા મુદ્દે કેન્દ્ર સરકારને ઘેરવાનો પ્રયાસ કરતી રહે છે અને મોદી સરકારની વિદેશ નીતિ પર પણ સવાલો ઉઠાવતી રહે છે.

૨૦૨૪માં પેન્સિલવેનિયાની રેલીમાં ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પર થયેલા જીવલેણ હુમલાએ વિશ્વને ચોંકાવી દીધું હતું. સ્ટેજ પર લોહીલુહાણ ચહેરે મુઠ્ઠી ઉઠાવતા ટ્રમ્પના દ્રશ્યો ઐતિહાસિક બન્યા, પરંતુ તેની સાથે જ અનેક સાજિશની થિયરીઓ પણ વહેતી થઈ હતી. ઘણા ટીકાકારો અને નેતાઓએ આ હુમલાને ચૂંટણીમાં સહાનુભૂતિ મેળવવા માટેનો 'સ્ક્રિપ્ટેડ' પ્રયાસ ગણાવ્યો હતો. ટ્રમ્પના બીજા કાર્યકાળમાં આ શંકાઓ ફરી તાજી થઈ છે, જેમાં ઈન્ટરનેટ અને સોશિયલ મીડિયા પર પાયાવિહોણા દાવાઓ દ્વારા આ ઘટનાની સત્યતા પર સવાલો ઉઠાવવામાં આવ્યા છે.

અમેરિકાની રાજધાની વોશિંગ્ટન ડીસીની એક હોટલમાં આયોજિત હાઈ-પ્રોફાઈલ ડિનર દરમિયાન થયેલા ગોળીબારની ઘટનાએ સમગ્ર વિશ્વને હચમચાવી દીધું છે. આ ઘટના પર ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ આકરો વિરોધ નોંધાવ્યો છે અને રાષ્ટ્રપ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ સહિતના નેતાઓ સુરક્ષિત હોવા બદલ રાહત વ્યક્ત કરી છે. PM મોદીએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર પોસ્ટ કરીને લખ્યું કે, "વોશિંગ્ટન ડીસીની એક હોટલમાં બનેલી તાજેતરની સુરક્ષા ઘટના બાદ એ જાણીને રાહત થઈ છે કે રાષ્ટ્રપ્રમુખ ટ્રમ્પ, ફર્સ્ટ લેડી અને ઉપરાષ્ટ્રપતિ સુરક્ષિત છે