જૂનાગઢ જી.એમ.ઈ.આર.એસ. મેડિકલ કોલેજ અને હોસ્પિટલના ડીન ડૉ. હણમંત આમણેએ મોડી રાત્રે અચાનક સિવિલ હોસ્પિટલના કેઝ્યુઅલિટી અને ઇમરજન્સી વિભાગોમાં ચેકિંગ કર્યું. તેમણે ફરજ પરના મેડિકલ ઓફિસર્સ અને સ્ટાફને ઇમરજન્સી દર્દીઓને તાત્કાલિક અને સંવેદનશીલ સારવાર આપવા નિર્દેશ આપ્યા. આ ઉપરાંત, મેડિકલ કોલેજ કેમ્પસ અને હોસ્ટેલની પણ મુલાકાત લઈને સિક્યોરિટી સ્ટાફની હાજરી, CCTV મોનિટરિંગ અને સુરક્ષા વ્યવસ્થા ચકાસી, સુરક્ષાકર્મીઓને વધુ સતર્ક રહેવાની સૂચના આપી.

સુરેન્દ્રનગરની દૂધરેજ શાળા નં. 2માં મધ્યાહન ભોજન માટે અપાયેલ ઘઉં, ચોખા અને ચણાનો જથ્થો અત્યંત ખરાબ હાલતમાં મળી આવ્યો હતો. આ જથ્થામાં ભૂસું, ઇયળો અને ધનેરા હોવાનું જણાઈ આવ્યું હતું, જે 220 થી વધુ બાળકોને મહિનાઓથી પીરસવામાં આવતું હતું. આ અંગેનો વીડિયો વાયરલ થતાં પુરવઠા વિભાગ દોડતું થયું હતું અને અધિકારીઓએ જવાબદારો સામે કડક કાર્યવાહી કરવાનું જણાવ્યું છે. ખરાબ અનાજ પુરવઠા અંગે તપાસ કરી યોગ્ય પગલાં લેવાની માંગ કરવામાં આવી છે.

સુરેન્દ્રનગર જિલ્લાના મૂળી તાલુકાના સરા ખાતે શ્રીમદ્ રાજચંદ્ર સર્વમંગલ હોસ્પિટલ સંચાલિત શાહ હેપીનેસ અર્જન્ટ કેર સેન્ટરનો શુભારંભ થયો છે. આ કેન્દ્ર ગ્રામીણ લોકોને તાવ, ઉધરસ, ઝાડા-ઊલટી, ડાયાબિટીસ, બ્લડ પ્રેશર, ઈજા, શ્વાસની સમસ્યાઓ, સ્ત્રીઓ અને બાળકોની બીમારીઓ જેવી સામાન્ય તેમજ આકસ્મિક તકલીફો માટે નિઃશુલ્ક મેડિકલ સારવાર પૂરી પાડશે. અહીં પ્રશિક્ષિત MBBS ડોક્ટર, નર્સ અને સહાયક સ્ટાફ 24 કલાક હાજર રહેશે. ઈસીજી (કાર્ડિયોગ્રામ) અને નેબ્યુલાઈઝર જેવી આધુનિક સુવિધાઓ પણ ઉપલબ્ધ છે, જેથી દર્દીઓને મોટી હોસ્પિટલો સુધી લાંબા થવું નહીં પડે.

અંબાજી પદયાત્રા દરમિયાન કમાલપુરાનો 22 વર્ષીય યુવક અચાનક બેભાન થઈ ગયો. નાડી-ધબકારા બંધ જણાતાં તેને લાયન્સ ક્લબના મેડિકલ કેમ્પમાં ખસેડવામાં આવ્યો. ડો. સુરેન્દ્ર ગુપ્તાએ તાત્કાલિક CPR આપીને યુવકનો જીવ બચાવ્યો. લગભગ 90-120 સેકન્ડમાં યુવકની પલ્સ પાછી આવી અને તે ભાનમાં આવ્યો. ડોક્ટરે આ સ્થિતિને ગંભીર વાસોવેગલ એપિસોડ ગણાવી. સમયસર સારવાર મળતાં યુવક હાલ જોખમ બહાર છે.

આરોગ્યમંત્રી પ્રફુલ પાનશેરીયાએ ગરૂડેશ્વર સરકારી એસડીએચ હોસ્પિટલની અચાનક મુલાકાત લીધી. ડાયાલિસિસની સુવિધા ન હોવાથી તેઓ નારાજ થયા અને તાત્કાલિક અધિકારીઓને ફોન કરી ખખડાવ્યા. મંત્રીએ ડોકટરો, કર્મચારીઓની હાજરી, દર્દીઓની સુવિધાઓ, સારવાર, દવા, સ્વચ્છતા, ઇમરજન્સી સેવાઓ, લેબોરેટરી અને હોસ્પિટલના સર્વાંગી કાર્યની સમીક્ષા કરી. તેમણે દર્દીઓ અને તેમના પરિવારજનો સાથે વાતચીત કરી પ્રતિસાદ મેળવ્યો. હોસ્પિટલમાં ડાયાલિસિસ સેવા શરૂ કરવા અને નવી ભવનના નિર્માણની તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરવા સૂચના આપી.

પીએમ નરેન્દ્ર મોદીના સુશાસનના 25 વર્ષ નિમિત્તે પાટણ રિજિયોનલ સાયન્સ સેન્ટરમાં ગુજરાત રાજ્ય યોગ બોર્ડ દ્વારા ભવ્ય મહાયોગ શિબિર યોજાઈ. આ કાર્યક્રમમાં 3000થી વધુ નાગરિકોએ ઉત્સાહપૂર્વક ભાગ લઈ સ્વસ્થ જીવનશૈલી અપનાવવાનો સંકલ્પ લીધો. યોગબોર્ડના ચેરમેન શીશપાલે જનસેવા અને સુશાસનના 25 વર્ષની ઉજવણી તથા 'સમૃદ્ધ ગુજરાત યોગમય ગુજરાત'ના ધ્યેયને સાકાર કરવા પર ભાર મૂક્યો. સહભાગીઓએ નિયમિત યોગ, પાણી બચાવવા, સ્વદેશી અપનાવવા, આત્મનિર્ભર બનવા અને પ્રકૃતિ સંરક્ષણના શપથ લીધા.

IIT બોમ્બેના વિદ્યાર્થી સાહિલ વાકોડેના મૃત્યુ કેસમાં પરીક્ષા હોલનું CCTV ફૂટેજ સામે આવ્યું છે. જેમાં સાહિલ પરીક્ષા દરમિયાન મોબાઇલનો ઉપયોગ કરતો જોવા મળે છે. પ્રોફેસર દુલ્લાએ તેને રોક્યા બાદ, મોબાઇલ અને ઉત્તરવહી સોંપાવી હોલમાંથી બહાર કાઢી મૂકવામાં આવ્યો હતો. તે જ દિવસે સાંજે સાહિલનો મૃતદેહ તેના રૂમમાં મળ્યો હતો. IIT બોમ્બે દ્વારા તપાસ માટે 10 સભ્યોની સમિતિ બનાવવામાં આવી છે. આ મામલે વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા થયેલા વિરોધ પ્રદર્શન બાદ સંસ્થાએ કેટલીક માગણીઓ સ્વીકારી છે.

જૂનાગઢની ડૉ. બાબાસાહેબ આંબેડકર બોય્ઝ હોસ્ટેલમાં દાળ-ભાતમાંથી જીવડાં અને ઈયળો નીકળવાની ઘટના બાદ વિદ્યાર્થીઓનો ગુસ્સો ફાટી નીકળ્યો છે. વાસી ભોજન, જર્જરિત બિલ્ડિંગ અને અપૂરતી સુવિધાઓ સામે વિદ્યાર્થીઓએ ભારે હોબાળો મચાવ્યો છે. છતમાંથી પાણી ટપકવું, પ્લાસ્ટર ઉખડવું અને ગંદકી જેવી સમસ્યાઓથી વિદ્યાર્થીઓ ત્રસ્ત છે. તેઓ કોન્ટ્રાક્ટ રદ કરવાની અને ભોજનની ગુણવત્તા સુધારવાની માંગ કરી રહ્યા છે. અધિકારીઓએ નોટિસ આપી કાર્યવાહી કરવાની ખાતરી આપી છે, પરંતુ વિદ્યાર્થીઓ તાત્કાલિક ઉકેલની અપેક્ષા રાખે છે.

ભારતીય સેના દ્વારા કાશ્મીર ખીણમાં "ઓપરેશન દૃષ્ટિ" નામની એક મહત્વપૂર્ણ મેડિકલ પહેલ શરૂ કરવામાં આવી છે. આ 7 દિવસીય મેડિકલ કેમ્પ તંગધાર અને શ્રીનગરમાં યોજાશે, જેમાં કુલ 400 સ્થાનિક નાગરિકો અને પૂર્વ સૈનિકોની આંખોની સારવાર કરવામાં આવશે. આ કાર્યક્રમમાં મોતિયાના ઓપરેશન પર વિશેષ ધ્યાન આપવામાં આવશે. નવી દિલ્હીની એક ખાસ સર્જરી ટીમ આ ઓપરેશન્સ હાથ ધરશે, જેનાથી દૂરના વિસ્તારોમાં રહેતા લોકોને ગુણવત્તાયુક્ત તબીબી સુવિધા મળી રહેશે.

જમ્યા પછી રોજ એક એલચીનું સેવન કરવું સ્વાસ્થ્ય માટે અત્યંત ફાયદાકારક છે. આ નાની એલચી મોની દુર્ગંધ દૂર કરવામાં, ગળાને તાજગી આપવામાં, પાચનક્રિયા સુધારવામાં અને એન્ટિઓક્સિડન્ટ ગુણ પૂરા પાડવામાં મદદરૂપ થાય છે. તે રાત્રે જમ્યા પછી થતી ગળ્યું ખાવાની તીવ્ર ઇચ્છા (cravings) ને પણ નિયંત્રિત કરવામાં સહાયક છે, આમ એકંદર સ્વાસ્થ્યને ઉત્તમ બનાવવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.

વૈજ્ઞાનિકોએ માનવજાતમાં એક તદ્દન નવા રક્ત જૂથ 'JAMA' ની ઓળખ કરી છે, જે સામાન્ય A, B, AB અને O જૂથોથી અલગ છે. ઇન્ટરનેશનલ સોસાયટી ઓફ બ્લડ ટ્રાન્સફ્યુઝન (ISBT) દ્વારા તેને 49મા રક્ત જૂથ પ્રણાલી તરીકે માન્યતા મળી છે. બ્રિટન અને ઇઝરાયેલની ટીમે આ શોધ કરી, જ્યારે એક મહિલા દર્દીના શરીરમાં અસામાન્ય એન્ટિબોડી જોવા મળી. આ JAMA સિસ્ટમ F11R જનીનમાં પરિવર્તનને કારણે JAM-A પ્રોટીનના ઉત્પાદન સાથે જોડાયેલી છે, જે Blood Transfusion માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે.

રાજકોટમાં રાજ્ય સરકારના આદેશ બાદ ફૂડ વિભાગે ખાનગી હોસ્ટેલોની કેન્ટીન પર તપાસ કરી. 19માંથી 17 કેન્ટીન ફૂડ લાયસન્સ વિના ચાલતી મળી. લેઉવા પટેલ ગર્લ્સ હોસ્ટેલ, રામ પાર્કમાંથી 20 કિલો અખાદ્ય જથ્થો, પેનોલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટમાંથી 20 કિલો એક્સપાયરી થયેલા પોપકોર્ન અને વિવાન્તા ગર્લ્સ હોસ્ટેલમાંથી 5 કિલો સડેલા બટાટા મળી આવ્યા. મહિલા કોલેજની કેન્ટીનમાંથી 20 કિલો વાસી ખોરાક ઝડપાયો. કુલ 65 કિલો અખાદ્ય જથ્થાનો નાશ કરાયો, 18 પેઢીઓને નોટિસ અપાઈ.

જામનગર શહેરને સ્વચ્છ રાખવા માટે મ્યુનિસિપલ કમિશનર દીપેશ કેડિયાએ રાત્રે જ સ્થળ નિરીક્ષણ શરૂ કર્યું. સાંજે પત્રકારો સાથે ચર્ચા બાદ, વિવિધ વિસ્તારોમાં સફાઈના પ્રશ્નોને પગલે તેઓ તરત જ ટીમને સાથે લઈને રાત્રે ૧૨:૩૦ સુધી શહેરભરમાં ફર્યા. જયશ્રી સિનેમાવાળી ગલી, ઇન્દ્રપ્રસ્થ કોમ્પ્લેક્સ, ભંગારબજાર રોડ, હવાઈ ચોક, બાલા હનુમાન, તળાવ રોડ અને ખોડિયાર કોલોની જેવા વિસ્તારોમાં તેમણે ગંદકી, કચરા નિકાલ અને દબાણોની સ્થિતિ જાતે ચકાસી. સંબંધિત અધિકારીઓને તાત્કાલિક કાર્યવાહી અને સ્વચ્છતા જાળવવા સૂચનાઓ આપી, જેથી જામનગર શહેર સુંદર અને સ્વચ્છ બને.

શું તમને ક્યારેય એવું લાગ્યું છે કે ફ્લાઇટમાં દારૂ પીધા બાદ તેની અસર વધુ ઝડપથી અનુભવાય છે? તેની પાછળ માત્ર માન્યતા નથી, પરંતુ શરીર જે પરિસ્થિતિમાંથી પસાર થાય છે તે મુખ્ય કારણ છે. ફ્લાઇટ દરમિયાન કેબિનનું હવાનું દબાણ, ઓછો ભેજ, થાક અને ઊંઘ જેવી બાબતો શરીર પર અસર કરે છે. જ્યારે તેમાં દારૂ ઉમેરાય ત્યારે ચક્કર, સુસ્તી અથવા થાક જેવી અસરો વધુ અનુભવાઈ શકે છે. ઓક્સિજન સેચ્યુરેશનમાં થોડો ઘટાડો અને ડિહાઇડ્રેશનને કારણે દારૂની અસર વધારે તીવ્ર લાગે છે.

‘ટોક્સિક પોઝિટિવિટી’ એક એવી પરિસ્થિતિ છે જ્યાં લોકોને સતત અતિશય સકારાત્મક રહેવા દબાણ કરવામાં આવે છે, ભલે તેઓ દુઃખી કે તણાવગ્રસ્ત હોય. આ પ્રકારની કૃત્રિમ આશાવાદ વ્યક્તિની વાસ્તવિક લાગણીઓને દબાવી દે છે, જે માનસિક સ્વાસ્થ્ય માટે ખૂબ જ નુકસાનકારક સાબિત થઈ શકે છે. ડૉ. કેટ બોલરના સંશોધન મુજબ, દરેક પીડા પર ફક્ત સકારાત્મકતાનો મલમ લગાવવો વ્યક્તિને એકલતા તરફ દોરી જાય છે. નેગેટિવ લાગણીઓને દબાવવાથી સ્ટ્રેસ વધે છે અને સંબંધો પર પણ નકારાત્મક અસર થાય છે.

સુપ્રીમ કોર્ટે કેન્સરની દવાઓના અતિશય ઊંચા ભાવો અંગે આશ્ચર્ય વ્યક્ત કર્યું છે, તેને દર્દીઓ સાથે "ધોળા દિવસે થતી લૂંટ" ગણાવ્યું છે. એક કેન્સર દવા રિટેલર્સને ₹૨૭૦૦ માં મળે છે પરંતુ ₹૨૭,૦૦૦ માં વેચાય છે, જે ૧૦ ગણો તફાવત દર્શાવે છે. કોર્ટે આ મુદ્દે પ્રશાસનના મૌન પર પણ પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો. ન્યાયાધીશો વિક્રમ નાથ અને સંદીપ મહેતાની બેંચ સમક્ષ થયેલી સુનાવણીમાં દવાઓના ભાવ નિયંત્રણની માગ કરતી અરજીઓ પર આઘાત વ્યક્ત કરાયો. આગામી સુનાવણી ૨૯મીએ થશે.

પોરબંદરની મહર્ષિ દયાનંદ સાયન્સ કોલેજના પ્રસન્ન એચ. જોગીયાને ઓવેરિયન કેન્સરની સારવાર અને બેક્ટેરિયલ ચેપ સામે લડવા માટે વિકસાવવામાં આવી રહેલી નવી દવા પરના તેમના સંશોધન માટે 'કેમબાયો ઇનોવેટ 2026' કોન્ફરન્સમાં શ્રેષ્ઠ પોસ્ટર પ્રેઝન્ટેશનનો એવોર્ડ મળ્યો. આ સંશોધન કીમોથેરાપી દરમિયાન નબળી પડતી રોગપ્રતિકારક શક્તિને કારણે થતા બેક્ટેરિયલ ચેપના જોખમને ઘટાડવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે, જેમાં કેન્સર કોષો અને હાનિકારક બેક્ટેરિયા બંને સામે લડવા સક્ષમ નવા અણુઓ વિકસાવવામાં આવશે.

રાજકોટ જિલ્લામાં પોષણ માસ દરમિયાન થયેલા સર્વેક્ષણમાં ચિંતાજનક આંકડા સામે આવ્યા છે. ૧૩૬૦ આંગણવાડીમાં નોંધાયેલા ૮૪,૪૪૯ બાળકોમાંથી ૧૮,૬૯૯ બાળકો નિર્બળતાનો શિકાર બન્યા છે. જેમાં ૧૧,૩૬૬ બાળકો સ્ટન્ટિંગ (ઊંચાઈ ઓછી) ધરાવે છે, જે લાંબા ગાળાની સમસ્યા સૂચવે છે. ઉપરાંત, ૫,૩૦૧ બાળકોનું વજન ઓછું છે અને ૨,૦૩૨ બાળકો વેસ્ટેડ (ઊંચાઈ સામે વજન ઓછું) છે. ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં થયેલા અગાઉના સર્વેમાં પણ આ સ્થિતિ જોવા મળી હતી, જેમાં બાળકની ઉંમર, માતાનું શિક્ષણ, સામાજિક-આર્થિક સ્થિતિ જેવા પરિબળો કુપોષણ સાથે સંકળાયેલા જણાયા હતા.

હાર્વર્ડ યુનિવર્સિટીના એક રિસર્ચ લેબમાં પ્રકાશિત લેખ અનુસાર, 'ફેન્ડશીપ રિસેશન' એટલે કે દોસ્તીમાં ઘટાડો એક સાંસ્કૃતિક સંકટ બની રહ્યું છે. અમેરિકામાં ૧૨% લોકોનો કોઈ મિત્ર નથી અને ૧૯૬૦ની સરખામણીમાં નજીકના મિત્રોની સંખ્યા ૫-૬ જેટલી જ રહી ગઈ છે. ડિજિટલ યુગમાં સંપર્કમાં રહેવાની ઇચ્છા અને લાગણીઓનો અભાવ જોવા મળે છે. વ્યસ્ત જીવનશૈલી, કામનું દબાણ અને 'થર્ડ પ્લેસ'નો અભાવ જેવા કારણોસર સંબંધોમાં અંતર આવી રહ્યું છે, જેનાથી એકલતા અને સામાજિક અલગતા વધી રહી છે, જે જાહેર આરોગ્ય સંકટ સમાન છે.

સુખી થવા કરતાં દુ:ખી થવું સહેલું છે, જે આનંદ કરતાં દુ:ખનો અનુભવ વધુ સરળ બનાવે છે. ઉદાસી, હતાશા, ભય, તણાવ કે ગુસ્સો જેવા દુ:ખના અનુભવો વિચારો થકી અજાણતાં જ થઇ જાય છે. જ્યારે ખુશ રહેવા માટે પ્રયત્નો અને કારણો શોધવા પડે છે. મેડિકલ સાયન્સ આને 'ડિપ્રેશન' ગણાવે છે, પણ ઘણા કિસ્સાઓમાં તે સ્વભાવ કે આદત બની જાય છે. એન્ટીડિપ્રેશન્ટસ્ પણ ઘણીવાર અસરકારક નથી રહેતી, કારણ કે વિચારોમાં બદલાવ લાવવો જરૂરી છે.

મનોવિજ્ઞાન મુજબ, સંબંધોની નાદારી બેંકની નાદારી કરતાં વધુ પીડાદાયક હોય છે. આ મુશ્કેલ પરિસ્થિતિમાંથી બહાર આવવા માટે Resilience, એટલે કે માનસિક સ્થિતિસ્થાપકતા વધારવી જરૂરી છે. સ્વીકાર એટલે શરણાગતિ નહીં, પરંતુ જે બન્યું તેને જીવન પર શાસન કરવા ન દેવું. આપણી શક્તિ ફક્ત તે વસ્તુઓ પર કેન્દ્રિત કરવી જે આપણા નિયંત્રણમાં છે (Internal Locus of Control). પ્રેમ કરો પણ પોતાની જાતને ગુમાવ્યા વિના (Healthy Detachment). આઘાત પછી પણ જીવનને નવી રીતે જોઈને આગળ વધી શકાય છે (Post-Traumatic Growth). આપણી સૌથી મોટી સંપત્તિ આપણી જાત છે, જે ક્યારેય ડૂબી જતી નથી.

વડોદરાની સયાજી હોસ્પિટલ દર્દીઓની સુવિધા માટે ડિજિટલાઈઝેશનની પ્રક્રિયા હાથ ધરી રહી છે, જેમાં આગામી સપ્તાહે ત્રણ નવી સેવાઓ શરૂ થશે. દર્દીઓને કેસ બારીમાં ટેસ્ટ રિપોર્ટ્સ, સિટી સ્કેન અને લિકર પરમિટ માટે નાણાં ચૂકવવાની સરળતા માટે બેંક ઓફ બરોડા દ્વારા ૧૫ પીઓએસ મશીન અને સ્કેનર મૂકવામાં આવશે. લેબોરેટરી રિપોર્ટ્સ મોબાઈલ ફોનમાં મળશે, જેથી સમય અને સ્ટેશનરીની બચત થશે. સિટી સ્કેન અને એમઆરઆઈ રિપોર્ટ્સ માટે વ્હોટ્સએપ દ્વારા લિંક મોકલવામાં આવશે, જે સ્માર્ટફોન પર ખોલી શકાશે. આ ડિજિટલાઈઝેશનથી હોસ્પિટલને દર મહિને અંદાજે ૧૦ લાખ રૂપિયા અને રોજિંદા ૭ હજાર કાગળોની બચત થશે.

શરીરની આંતરિક અને માનસિક શુદ્ધિ ચામડીના રોગોના ઉપચારમાં અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. કબજિયાત જેવી સમસ્યાઓ અનેક ત્વચા રોગોને જન્મ આપે છે, જેમ કે ખીલ, ખોડો, અને કુષ્ઠ. આ રોગોના મૂળમાં શારીરિક અને માનસિક દોષો હોઈ શકે છે. તેથી, નિયમિત પાણી પીવું, વ્યાયામ કરવો, સંતુલિત આહાર લેવો, અને મેંદા તથા તળેલી વસ્તુઓ ટાળવી જરૂરી છે. માનસિક શાંતિ માટે પ્રાર્થના, પ્રાણાયામ, અને ધ્યાન અપનાવી ક્રોધ, ઈર્ષ્યા જેવી નકારાત્મક લાગણીઓથી દૂર રહેવું જોઈએ.

જન્મ પછી શરીરમાં કયા કોષો વધતા નથી? સ્ત્રીના અંડકોષ (Ova) અને પુરુષના ન્યૂરોન્સ (Neurons) જેવા કોષોની સંખ્યા જન્મ પછી વધતી નથી. ભ્રૂણ અવસ્થામાં અંડકોષોની સંખ્યા લાખોમાં હોય છે, જે જન્મ પછી ઘટી જાય છે. તેવી જ રીતે, ન્યૂરોન્સની સંખ્યા પણ ભ્રૂણ અવસ્થામાં વધુ હોય છે અને પુખ્તવયે ઘટી જાય છે. હૃદયના સ્નાયુ કોષો (Cardiomyocytes) મુખ્યત્વે કદમાં મોટા થાય છે, સંખ્યામાં નહીં. સ્ત્રીઓના હૃદયમાં કોષ નવનિર્માણ (Cell Regeneration) પુરુષો કરતાં વધુ સારી રીતે થાય છે, જેના કારણે હૃદયરોગનું પ્રમાણ ઓછું જોવા મળે છે.

અમદાવાદમાં ચોમાસા બાદ મચ્છરજન્ય રોગચાળાની સ્થિતિ ગંભીર બની રહી છે. ખાસ કરીને ડેન્ગ્યુના કેસોમાં સપ્ટેમ્બર મહિનામાં નોંધપાત્ર ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. 20 સપ્ટેમ્બર સુધીમાં ડેન્ગ્યુના કુલ 496 કેસ નોંધાયા છે, જે ઓગસ્ટ મહિનાની સરખામણીમાં 37% થી વધુનો વધારો દર્શાવે છે. આ સમયગાળામાં મેલેરિયાના 70 અને ઝેરી મલેરિયાના 22 કેસ પણ નોંધાયા છે. પાણીજન્ય રોગોમાં પણ વધારો જોવા મળ્યો છે, જેમાં ઝાડા-ઊલટી, કમળો અને ટાઈફોઈડના કેસ સામેલ છે.

સેન્ટ્રલ ડ્રગ્સ સ્ટાન્ડર્ડ કંટ્રોલ ઓર્ગેનાઈઝેશન (CDSCO)એ પેઇનકિલર્સ (NSAIDs) અને એન્ટિબાયોટિક્સના દુરુપયોગ અંગે નવી ગાઇડલાઇન બહાર પાડી છે. હવે આ દવાઓનું વેચાણ અને વિતરણ માત્ર રજિસ્ટર્ડ તબીબોના પ્રિસ્ક્રિપ્શનથી જ થશે. મોટાભાગની પેઇનકિલર દવાઓ Schedule H અને એન્ટિબાયોટિક્સ Schedule H1 માં સામેલ કરાઈ છે, જે તેમના વેચાણ માટે તબીબી સલાહ ફરજિયાત બનાવે છે. આ પગલાં દવાઓના અંધાધૂંધ ઉપયોગ, આડઅસરો અને એન્ટિમાઇક્રોબાયલ રેઝિસ્ટન્સને રોકવા માટે લેવાયા છે. રાજ્યોના ડ્રગ કંટ્રોલ અધિકારીઓને જાગૃતિ ફેલાવવા નિર્દેશ અપાયો છે.

અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (AMC) ના ફૂડ વિભાગ દ્વારા શહેરભરમાં ખાદ્ય સુરક્ષા અને સ્વચ્છતા જાળવવા સઘન તપાસ અભિયાન ચલાવવામાં આવ્યું. તપાસ દરમિયાન, શ્રીજી ડેરી પાર્લર, મજલિસ રેસ્ટોરન્ટ, રાજસ્થાન દાળવડા સેન્ટર અને શાંતિનાથ જૈન ગૃહ ઉદ્યોગ સહિત ચાર પ્રતિષ્ઠાનોને ગંભીર ઉણપો બદલ સીલ કરવામાં આવ્યા. ઘીમાં ભેળસેળ, રસોડામાં અસ્વચ્છતા, વારંવાર વપરાયેલા તેલમાં TPC નું ઊંચું પ્રમાણ (32.1%) અને એક્સપાયર્ડ ખાદ્ય પદાર્થો મળી આવતા આ કાર્યવાહી હાથ ધરવામાં આવી.

સુપ્રીમ કોર્ટે કેન્સરની દવાઓ પર 10 ગણી વધુ કિંમત વસૂલવાને 'ધોળા દિવસે લૂંટ' ગણાવી છે. કેન્સરની દવાઓની MRP સાથે જોડાયેલી એક અરજી પર સુનાવણી કરતાં, કોર્ટે જણાવ્યું કે ₹27,000માં વેચાતી દવાઓની PTR (રીટેલરને મળતી કિંમત) માત્ર ₹2,700 છે, જે સ્પષ્ટપણે છેતરપિંડી છે. ખાસ કરીને AYUSH સ્કીમ હેઠળ, જ્યાં કરદાતાઓએ ખર્ચ ભોગવવો પડે છે, ત્યાં હોસ્પિટલો ઊંચી કિંમતો પર દવાઓ ખરીદી સરકાર પાસેથી પૈસા પાછા મેળવે છે. આ નિયમનકારી સંસ્થાઓની નિષ્ક્રિયતા દર્શાવે છે.

ભારતીય રસોડામાં તજનો ઉપયોગ અનેક વાનગીઓમાં થાય છે. પરંતુ બજારમાં મોટાભાગે 'કેસિયા' (Cassia) નામની અલગ વનસ્પતિની છાલ મળે છે, જે દેખાવ અને સુગંધમાં 'સિલોન સિનેમન' (Ceylon Cinnamon) જેવી જ લાગે છે. 'કેસિયા' તજમાં 'કુમારીન' (Coumarin) વધુ માત્રામાં હોય છે, જે લીવરને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. આથી, અસલી અને નકલી તજને ઓળખવા માટે સ્તરો, રંગ, સુગંધ, પાણીમાં ભીંજવવાનો ટેસ્ટ અને સ્વાદ જેવી સરળ ઘરેલું રીતો અપનાવી શકાય છે.

રાજકોટની MG હોસ્ટેલમાં ભોજનમાંથી જીવડા નીકળવાનો વિવાદ વકર્યો છે. 250થી વધુ વિદ્યાર્થીઓએ ભોજનનો બહિષ્કાર કરી ધરણાં શરૂ કર્યા છે. વિદ્યાર્થીઓનો આરોપ છે કે હોસ્ટેલમાં અખાદ્ય ભોજન પીરસવામાં આવે છે અને મેસ કોન્ટ્રાક્ટરનો કોન્ટ્રાક્ટ તાત્કાલિક રદ કરવામાં આવે. NSUI પ્રદેશ પ્રમુખ નરેન્દ્ર સોલંકીએ ઉગ્ર આંદોલનની ચીમકી આપી છે. જોકે, સમાજ કલ્યાણ વિભાગના અધિકારીએ તપાસ બાદ આ આરોપો ફગાવી દીધા છે, જેનાથી વિદ્યાર્થીઓમાં અસંતોષ વધુ ઘેરો બન્યો છે. આ ઘટનાથી હોસ્ટેલોમાં ભોજનની ગુણવત્તા અને સ્વચ્છતા પર પ્રશ્નો સર્જાયા છે.