અમેરિકન ડોલર સામે ભારતીય રૂપિયામાં સતત થઈ રહેલા ઘટાડાને રોકવા માટે ભારતીય રિઝર્વ બૅન્ક (RBI) એ મહત્વપૂર્ણ પગલાં લીધા છે. રૂપિયામાં સટ્ટાખોરી રોકવા અને ઓઇલ કંપનીઓની વિદેશી હૂંડિયામણની જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે RBIએ સ્પેશિયલ ડોલર વિંડો સહિતના કડક ઉપાયોની જાહેરાત કરી છે. આ વ્યવસ્થા હેઠળ RBI અધિકૃત બૅન્કો દ્વારા IOCL, HPCL અને BPCL જેવી મુખ્ય ઓઇલ કંપનીઓને તેમની દૈનિક જરૂરિયાત મુજબ ડોલર પૂરા પાડવામાં આવશે. આ સાથે, ફોરેક્સ ડેરિવેટિવ્ઝના નિયમોમાં પણ ફેરફાર કરવામાં આવ્યા છે. નિષ્ણાતોના મતે, આ પગલાં ટૂંકા ગાળામાં રૂપિયાની અસ્થિરતામાંથી રાહત આપી શકે છે.

આ અઠવાડિયે ભારતીય બુલિયન માર્કેટમાં સોનાના ભાવમાં પ્રતિ 10 ગ્રામ ₹1,900નો વધારો થયો છે, જ્યારે ચાંદીના ભાવમાં પ્રતિ કિલોગ્રામ ₹1,200નો ઘટાડો નોંધાયો છે. શુક્રવારે 24 કેરેટ સોનાનો ભાવ ₹1,51,690 પ્રતિ 10 ગ્રામ અને ચાંદીનો ભાવ ₹2,26,100 પ્રતિ કિલોગ્રામ રહ્યો. દિલ્હી, મુંબઈ, કોલકાતા, ચેન્નઈ, અમદાવાદ અને રાજકોટ જેવા શહેરોમાં સોના અને ચાંદીના ભાવમાં ફેરફાર જોવા મળ્યો. ખરીદી કરતા પહેલા BIS હોલમાર્ક અને ભાવની ચકાસણી કરવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.

ભારતની અગ્રણી જ્વેલરી રિટેલ ચેઇન કલામંદિર જ્વેલર્સે જાણીતા ગુજરાતી કલાકાર સિદ્ધાર્થ રાંદેરિયાને પોતાના નવા બ્રાન્ડ એમ્બેસેડર તરીકે નિયુક્ત કર્યા છે. આ ભાગીદારી પરંપરા, વિશ્વાસ અને ગ્રાહકો સાથેના મજબૂત સંબંધો પર આધારિત છે. કલામંદિર જ્વેલર્સની ચાર દાયકાની સફળ સફર અને સિદ્ધાર્થ રાંદેરિયાના પાંચ દાયકાથી વધુના રંગમંચ અને મનોરંજન જગતમાં યોગદાનને આ ભાગીદારી એક મંચ પર લાવી રહી છે. આ સહયોગનો ઉદ્દેશ વિવિધ પેઢીના ગ્રાહકો સાથે જોડાણ મજબૂત કરવાનો છે.

દિલ્હી-NCR, મુંબઈ, બેંગલુરુ અને ગોવા જેવા શહેરોમાં ડાયેટ કોકના શોખીનો માટે ખરાબ સમાચાર છે. એલ્યુમિનિયમના ભાવમાં વાર્ષિક 30%નો વધારો અને સતત પુરવઠાની અછતને કારણે, 330ml ડાયેટ કોક કેનની કિંમત ₹50 થી વધીને ₹70 થઈ ગઈ છે. આ ભાવવધારો ત્યારે થયો છે જ્યારે કોકા-કોલાના પોતાના પ્લાન્ટમાંથી ઉત્પાદિત કેન પર હજુ પણ ₹50ની MRP છપાયેલી છે. કંપનીના પ્રવક્તાએ જણાવ્યું કે વેપારી ભાગીદારોને MRP મુજબ જ કિંમત વસૂલવાની સલાહ અપાય છે, પરંતુ સ્વતંત્ર બોટલર્સ અને રિટેલર્સ વધતા ખર્ચને કારણે કિંમત વધારવા મજબૂર બન્યા છે. ઝીરો-કેલરી ડ્રિંક્સની માંગ બમણી થતાં આ નિર્ણય લેવાયો છે.

રોજ ઓફિસ જવા માટે યોગ્ય ટૂ-વ્હીલર પસંદ કરવું એ ઘણા પરિબળો પર આધાર રાખે છે, જેમાં અંતર, ટ્રાફિક, પાર્કિંગ અને ખર્ચનો સમાવેશ થાય છે. પેટ્રોલ સ્કૂટર શહેરી ટ્રાફિક અને ટૂંકા અંતર માટે વ્યવહારુ છે, જ્યારે પેટ્રોલ બાઇક લાંબા અંતર અને ખુલ્લા રસ્તાઓ માટે વધુ સ્થિરતા પ્રદાન કરે છે. ઇલેક્ટ્રિક વાહનો, જો ચાર્જિંગની સુવિધા ઉપલબ્ધ હોય, તો દૈનિક વપરાશ ખર્ચ ઘટાડી શકે છે. National Household Travel Survey મુજબ, 42.6% કામકાજી લોકો ટૂ-વ્હીલરનો ઉપયોગ કરે છે. દરેક વ્યક્તિ માટે શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ તેમની જરૂરિયાતો, બજેટ અને ઉપયોગ પર નિર્ભર કરે છે.

ધાતુઓના ભાવમાં થયેલા ભારે વધારાને કારણે ઉત્પાદન ખર્ચમાં નોંધપાત્ર વૃદ્ધિ થઈ છે. ગયા વર્ષે તાંબાના ભાવમાં ૬૦%, સ્ટીલમાં ૪૦% અને પ્લાસ્ટિકમાં ૧૦૦%નો વધારો થયો છે. આ પરિસ્થિતિને કારણે ગીઝર, કુલર અને પંખા જેવા ઘરગથ્થુ ઉપકરણોના ભાવમાં ૮-૧૦%નો વધારો થયો છે. વૈશ્વિક બજારમાં તાંબાની કિંમત પ્રતિ ટન ૧૪,૦૦૦ ડોલરથી વધુ થતાં ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, ઓટોમોબાઇલ્સ અને બાંધકામ જેવા અનેક ઉદ્યોગો પર તેની અસર જોવા મળી રહી છે. કેટલાક ઉત્પાદકો ખર્ચ ઘટાડવા માટે એલ્યુમિનિયમ જેવા વૈકલ્પિક ધાતુઓ તરફ વળી રહ્યા છે.

ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસીઝ ટેકસ નેટવર્ક (જીએસટીએન)ના ડેટા અનુસાર, સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૩માં ઈ-વે બિલ જનરેટ કરવાની સંખ્યા વાર્ષિક ધોરણે ૭.૨૦% વધીને ૧૪.૧૫ કરોડના વિક્રમી સ્તરે પહોંચી છે. આ આંક ઓગસ્ટની સરખામણીમાં ૧.૭૫% નો વધારો દર્શાવે છે. અગાઉ માર્ચમાં ૧૪.૦૬ કરોડ ઈ-વે બિલ જનરેટ થયા હતા. ઈ-વે બિલની આ ઊંચી સંખ્યા ઘરઆંગણે વેપારમાં સ્થિતિસ્થાપકતા અને જીએસટી હેઠળ સંગઠીત વેપારમાં વૃદ્ધિ સૂચવે છે. તે આગામી તહેવારોમાં માલસામાનની ઊંચી માગ રહેવાના સંકેત પણ આપે છે. તાજેતરમાં જીએસટી કાઉન્સિલ દ્વારા માલસામાનની ઝડતી અને ચકાસણીના નિયમો હળવા બનાવવાનો નિર્ણય લેવાયો છે, જે ઈઝ ઓફ ડુઈંગ બિઝનેસ તરફનું એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે.

મુંબઈ અને અમદાવાદ ઝવેરી બજારમાં સોના-ચાંદીના ભાવમાં તેજી જોવા મળી છે. વૈશ્વિક બજારમાં કિંમતી ધાતુઓના ભાવ વધતા ઈમ્પોર્ટ કોસ્ટમાં વધારો થયો છે. અમદાવાદમાં સોનાના ભાવ ૧૦ ગ્રામદીઠ રૂ.૧૩૦૦ અને ચાંદીના ભાવ કિલોના રૂ.૨૦૦૦ વધ્યા હતા. વૈશ્વિક સોનાના ભાવ ઔંસદીઠ ૪૨૦૭ ડોલર સુધી પહોંચ્યા હતા. બીજી તરફ, અમેરિકામાં નવેમ્બરની મિડટર્મ ચૂંટણીઓ સુધી ટ્રમ્પ ઈરાન પર હુમલા નહીં કરે તેવી અપેક્ષાએ ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ ઘટ્યા હતા. બ્રેન્ટ ક્રૂડ ૧૦૨.૩૩ ડોલર અને યુએસ ક્રૂડ ૯૦.૦૧ ડોલર રહ્યા હતા. મુંબઈમાં પ્લેટીનમના ભાવ ૧૦ ગ્રામદીઠ રૂ.૪૮૦૦ વધી રૂ.૬૧૨૮૭ થયા હતા.

વિશ્વના પ્રથમ ટ્રિલિયોનેર ઇલોન મસ્કની કંપની સ્ટારલિંકને ભારતમાં ઇન્ટરનેટ સેવા શરૂ કરવા માટે નિયમોનું પાલન કરવું પડશે. મસ્કે ભારતીય નિયમનકારી માળખા પર સવાલો ઉઠાવ્યા હતા અને રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝના ચેરપર્સન મુકેશ અંબાણીના પ્રભાવ સામે પણ પ્રશ્નો કર્યા હતા. ભારતના સંચાર મંત્રાલયે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેનું નિયમનકારી માળખું નિષ્પક્ષ છે અને સ્ટારલિંક સહિતની કંપનીઓ સુરક્ષા મૂલ્યાંકનમાંથી પસાર થઈ રહી છે. મસ્કે ૨૦૨૧માં પણ ભારતમાં સ્ટારલિંક લોન્ચ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, પરંતુ લાયસન્સ વિના સેવા આપવા બદલ તેને પ્રી-ઓર્ડરના નાણાં પરત કરવા પડ્યા હતા.

સુરત સ્થિત જાણીતી મેટ્રેસીસ ઉત્પાદક કંપની નીલકમલ સ્લીપ દ્વારા સીલવાસા ખાતે ગુજરાત અને મુંબઈના 125 ડીલરો માટે એક ડીલર મીટનું આયોજન કરાયું. આ કાર્યક્રમમાં કંપનીના નેશનલ સેલ્સ હેડ ચંદન પ્રધાન અને વેસ્ટ ઝોન સેલ્સ હેડ સુરજ મિશ્રા સહિત વરિષ્ઠ અધિકારીઓ ઉપસ્થિત રહ્યા. ડીલરોએ કંપનીના લક્ષ્યાંકો પૂર્ણ કરવા પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવી અને ઉત્કૃષ્ટ પ્રદર્શન માટે એવોર્ડ પણ મેળવ્યા. કંપની ગ્રાહક લક્ષી, ટકાઉ અને વ્યાજબી ભાવે ઉત્પાદનો પૂરા પાડવા પર ભાર મૂકે છે, અને આગામી તહેવારોની સીઝન માટે નવી સ્કીમો પણ જાહેર કરાઈ છે.

ઈલોન મસ્કે રિલાયન્સના ચેરમેન મુકેશ અંબાણી પર કટાક્ષ કરતા કહ્યું છે કે તેમને ભારતમાં સ્ટારલિંકની એન્ટ્રી રોકવા પાછળ અંબાણીના એકાધિકારનો શંકા છે. મસ્કે સોશિયલ મીડિયા પર 'ડિયર પ્રાઇમ મિનિસ્ટર અંબાણી' લખીને ભારતમાં સ્ટારલિંક જેવી વિદેશી કંપનીઓને સ્પર્ધા કરવાની મંજૂરી આપવા અને સ્પેક્ટ્રમની ફાળવણીમાં સમાન તક આપવાની માંગ કરી છે. તેમણે જણાવ્યું કે છેલ્લા 5 વર્ષથી કંપની ભારતના દરેક કાયદા અને શરતોનું પાલન કરી રહી છે, તેમ છતાં લાઇસન્સ મળ્યું નથી. આ કોર્પોરેટ ખેંચતાણનું નુકસાન સામાન્ય જનતાને થઈ રહ્યું છે. રાહુલ ગાંધીએ મસ્કનું સ્વાગત કર્યું, જ્યારે કેન્દ્ર સરકારે ભેદભાવના આરોપો ફગાવ્યા.

રાજસ્થાનના દૌસા જિલ્લાની ઓર્ગેનિક બાજરીની ગુજરાત અને પંજાબ સહિત અનેક રાજ્યોમાં માંગ વધી રહી છે. મોટા દાણા, ચમક અને સ્વાદને કારણે આ બાજરી પોતાની આગવી ઓળખ બનાવી રહી છે. આ વખતે દૌસા જિલ્લામાં 5 થી 6 અબજ રૂપિયાની બાજરીના વેપારનું અનુમાન છે. માર્કેટિંગ યાર્ડોમાં રોજની 30 થી 35 હજાર ગુણી બાજરીની આવક થઈ રહી છે. દૌસાની બાજરી પંજાબ, જમ્મુ-કાશ્મીર, હરિયાણા, મધ્ય પ્રદેશ, ઉત્તર પ્રદેશ, તમિલનાડુ અને આંધ્ર પ્રદેશ જેવા રાજ્યોમાં મોકલવામાં આવી રહી છે.

1 એપ્રિલ 2027થી લાગુ થનારા CAFE-III નિયમો ઓટોમોબાઈલ કંપનીઓ માટે ઈલેક્ટ્રિક વાહનો (EV)નું મહત્વ વધારશે. આ નિયમો હેઠળ, કંપનીઓની સરેરાશ ફ્યુઅલ એફિશિયન્સીની ગણતરીમાં 1 EVને 3 કાર બરાબર ગણવામાં આવશે. આનો ઉદ્દેશ્ય કંપનીઓના સરેરાશ ઉત્સર્જનને ઘટાડવાનો છે. નવા નિયમોમાં EV માટે 3x, પ્લગ-ઈન હાઇબ્રિડ માટે 2.5x, અને સ્ટ્રોંગ હાઇબ્રિડ માટે 1.6x જેવા ગુણાંક નક્કી કરાયા છે. આ ફેરફાર કંપનીઓને EV અને હાઇબ્રિડ વાહનોના ઉત્પાદન અને વેચાણને પ્રોત્સાહન આપવા પ્રેરી શકે છે, જેનાથી આગામી સમયમાં ભારતીય બજારમાં આવા વાહનોની નવી શ્રેણી જોવા મળશે.

નવરાત્રિ સહિત તહેવારોની ખરીદી વચ્ચે શાકભાજીના ભાવ આસમાને પહોંચ્યા છે. હોલસેલ માર્કેટમાં શાકભાજીની આવકમાં 25% ઘટાડો થતાં છૂટક બજારમાં ભાવ પ્રતિ કિલો 80-100 રૂપિયાને પાર ગયા છે. અમદાવાદમાં વટાણા અને લીંબુ 200 રૂપિયા પ્રતિ કિલોના ભાવે વેચાઈ રહ્યા છે. તુરીયા, કારેલાં, મેથી 80-100 રૂપિયા, રીંગણ, ફ્લાવર, ગાજર 80-90 રૂપિયા, ડુંગળી 70 રૂપિયા, આદુ 150-180 રૂપિયા અને બટાકા 40 રૂપિયા પ્રતિ કિલોએ પહોંચ્યા છે. સીઝનલ ફેરફાર અને પાકને નુકસાન થતાં આવક ઘટતાં ભાવ વધ્યા છે, જેના કારણે ગૃહિણીઓનું બજેટ ખોરવાયું છે.

દિલ્હીમાં ચાલી રહેલા વિરોધ પ્રદર્શનોને કારણે વેપારીઓને પડી રહેલી મુશ્કેલીઓના પગલે ચેમ્બર ઓફ ટ્રેડ એન્ડ ઇન્ડસ્ટ્રી (CTI) એ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને પત્ર લખી નવરાત્રિથી દિવાળી સુધી મુખ્ય વિસ્તારોમાં મોટા પ્રદર્શનો પર પ્રતિબંધ મૂકવાની માંગ કરી છે. CTIના અધ્યક્ષ બ્રિજેશ ગોયલે જંતર-મંતર અને સંસદ માર્ગ જેવા વિસ્તારોમાં મેળાવડાઓ રોકવા અને ભવિષ્યમાં પ્રદર્શનો માટે દિલ્હી બહાર સ્થળ નિયુક્ત કરવાની અપીલ કરી છે. તહેવારોની સિઝનમાં વેપારને બચાવવા આ પગલું જરૂરી છે, કારણ કે તાજેતરના સર્વે મુજબ દિલ્હીના બજારોમાં વ્યવસાયમાં 70% ઘટાડો થયો છે અને ગ્રાહકોની અવરજવર પણ ઘટી છે.

ઈરાનથી પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોના ગેરકાયદેસર વેપારમાં કથિત સંડોવણી બદલ અમેરિકાએ મુંબઈ સ્થિત બે ભારતીય કંપનીઓ, SSPL સોલ્યુશન્સ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ અને સમુદ્ર મરીન સર્વિસિસ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ, તેમજ પાંચ ભારતીય નાગરિકો પર પ્રતિબંધો લાદ્યા છે. આ કાર્યવાહી 'ઓપરેશન ઇકોનોમિક આઉટકાસ્ટ' હેઠળ ઈરાનને ભંડોળ પૂરું પાડતા અટકાવવાના પ્રયાસનો ભાગ છે. અમેરિકાએ ઈરાનને મદદ કરતી અન્ય ૧૭ કંપનીઓ અને તેમના ૧૭ 'ઘોસ્ટ વેસલ્સ' પર પણ પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. આ પગલાંથી ભારતીય વેપારી વર્ગમાં ચિંતા પ્રસરી છે.

ટેસ્લા અને સ્પેસએક્સના વડા ઈલોન મસ્કે ભારતમાં સ્ટારલિંકને લાયસન્સ ન મળવા અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. તેમણે 'X' પર એક પોસ્ટમાં જણાવ્યું કે 165 દેશોમાં લાયસન્સ હોવા છતાં ભારતમાં શા માટે મંજૂરી નથી મળી રહી, અને શું અંબાણી ભારતના અસલી બોસ છે? આ મુદ્દે રાહુલ ગાંધીએ પ્રતિક્રિયા આપતા મસ્કનો આભાર માન્યો. સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે સ્ટારલિંક સાથે કોઈ ભેદભાવ નથી અને નિયમો બધા માટે સમાન છે. ગૃહ મંત્રાલય પાસે સિક્યોરિટી ક્લિયરન્સ પેન્ડિંગ છે.

ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) ની નાણાકીય નીતિ સમિતિ (MPC) એ રેપો રેટમાં 25 બેસિસ પોઈન્ટ (bps) નો વધારો કરીને 5.50% કર્યો છે, જે ફેબ્રુઆરી 2023 થી લાગુ થશે. આ નિર્ણય બાદ, બેંક ઓફ બરોડા, પંજાબ નેશનલ બેંક (PNB), ઇન્ડિયન બેંક, ઇન્ડિયન ઓવરસીઝ બેંક (IOB), અને RBL બેંક જેવી અનેક જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોએ તેમના રેપો-લિંક્ડ ધિરાણ દરોમાં પણ 25 bps નો વધારો કર્યો છે. આના પરિણામે, નવી હોમ લોન, કાર લોન અને વ્યક્તિગત લોન લેનારા ગ્રાહકો માટે ઉધાર લેવાનું વધુ મોંઘું બનશે.

MCX વાયદા બજારમાં આજે સોના અને ચાંદીના ભાવમાં નોંધપાત્ર તેજી જોવા મળી છે. વૈશ્વિક આર્થિક ડેટા અને નીચા બોન્ડ યીલ્ડના કારણે કિંમતી ધાતુઓમાં ઉછાળો આવ્યો છે. સોનાના ભાવમાં 1300 રૂપિયાથી વધુનો વધારો થયો છે, જે 149610 રૂપિયાથી વધીને 150894 રૂપિયાના સ્તરે પહોંચ્યો છે. જ્યારે ચાંદીમાં 3000 રૂપિયાથી વધુનો ઉછાળો નોંધાયો છે, જે 221233 રૂપિયાથી વધીને 224269 રૂપિયાના સ્તરે પહોંચી ગઈ છે. આ તેજીથી રોકાણકારોમાં ખુશીનો માહોલ છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ $100 પ્રતિ બેરલથી ઉપર રહ્યા હોવા છતાં, ભારતમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં આજે કોઈ ફેરફાર થયો નથી. ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓએ ભાવ સ્થિર રાખ્યા છે. શુક્રવારે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં થોડો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો, જેમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડ $103.72 અને WTI ક્રૂડ $91.96 પ્રતિ બેરલ રહ્યા. આંતરરાષ્ટ્રીય પરિબળો અને યુએસ પ્રમુખના નિવેદનથી બજારને રાહત મળી હતી, પરંતુ પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવ યથાવત છે. દેશના મુખ્ય શહેરો અને ગુજરાતના મોટા શહેરોમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ યથાવત છે.

છેલ્લા કેટલાક સમયથી ઘરેલુ ગેસ સિલિન્ડરના ભાવમાં સતત વધારો અને તેની અછતને કારણે લાકડાની માંગમાં નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. આ કારણે, જે લાકડાનો ઉપયોગ અગાઉ માત્ર ગામડાઓમાં થતો હતો, તે હવે શહેરી વિસ્તારોમાં પણ વૈકલ્પિક ઇંધણ તરીકે વપરાઈ રહ્યા છે. અગાઉ 20 કિલો લાકડાનો ભાવ આશરે રૂ. 100 હતો, જે હવે વધીને રૂ. 140-150 સુધી પહોંચી ગયો છે. આ ભાવવધારાને કારણે સામાન્ય પરિવારોનું બજેટ ખોરવાયું છે અને આગામી દિવસોમાં ભાવ હજુ વધવાની શક્યતા છે.

મહારાષ્ટ્ર, ગુજરાત સહિત દેશના અનેક ભાગોમાં દુષ્કાળ જેવી સ્થિતિને કારણે લીંબુના ઉત્પાદન પર માઠી અસર પડી છે. મુંબઈની APMC માર્કેટમાં લીંબુનો હોલસેલ ભાવ ૭૦ થી ૧૫૦ રૂપિયા પ્રતિ કિલો છે, જ્યારે છૂટક બજારમાં એક લીંબુ ૧૦ થી ૧૫ રૂપિયામાં વેચાઈ રહ્યું છે. આ ભાવ વધારાને કારણે લીંબુ કરતાં મોસંબી સસ્તી થઈ ગઈ છે. વેપારીઓના મતે, આવતા ચોમાસા સુધી ભાવ ઘટવાની શક્યતા નથી. આંધ્ર પ્રદેશમાંથી હાલ લીંબુની આવક થઈ રહી છે, જ્યારે અહિલ્યાનગર બાજુથી નવેમ્બરમાં આવક શરૂ થવાની શક્યતા છે.

અમેરિકાએ ઈરાન સાથે ગેરકાયદેસર રીતે પેટ્રોલિયમ પેદાશોનો વેપાર કરતી મુંબઈ સ્થિત બે કંપનીઓ, 'SSPL સોલ્યુશન્સ પ્રાઈવેટ લિમિટેડ' અને 'સમુદ્ર મરીન સર્વિસીસ પ્રાઈવેટ લિમિટેડ', તેમજ આ કંપનીઓ સાથે સંકળાયેલા પાંચ ભારતીય નાગરિકો પર કડક પ્રતિબંધો લાદ્યા છે. અમેરિકાના વિદેશ મંત્રાલયે આરોપ મૂક્યો છે કે આ કંપનીઓએ ઈરાનથી પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોની આયાતમાં મદદ કરીને ઈરાની તંત્રને લાખો ડોલર પહોંચાડ્યા હતા. આ કાર્યવાહી 'ઓપરેશન ઈકોનોમિક આઉટકાસ્ટ' હેઠળ કરવામાં આવી છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય ઈરાનની ઓઈલ કમાણી પર બ્રેક મારી તેની આર્થિક અને સૈન્ય તાકાતને નબળી પાડવાનો છે. આ સાથે, 17 આંતરરાષ્ટ્રીય જહાજો અને તુર્કિયે તથા UAEની કેટલીક કંપનીઓ પર પણ પ્રતિબંધ મુકાયો છે.

UPI વ્યવહારો માટે નવા મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ (MDR) માળખાના અમલીકરણની તારીખ ૧૫ ઓક્ટોબરથી લંબાવીને ૧ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૭ સુધી મોકૂફ રાખવામાં આવે તેવી શક્યતા છે. આ નિર્ણય વેપારીઓને તૈયારી માટે વધુ સમય આપવાના હેતુથી લેવાઈ શકે છે. નવા માળખા હેઠળ, રૂ. ૨,૦૦૦ થી વધુના વ્યક્તિ-થી-વેપારી (P2M) UPI વ્યવહારો પર ૦.૪% MDR વસૂલવાનો પ્રસ્તાવ છે. જોકે, સુપ્રીમ કોર્ટે આ માળખા પર સ્ટે આપવાનો ઇનકાર કર્યો છે અને કેન્દ્ર સરકાર, RBI તથા NPCI ને નોટિસ પાઠવી છે. પેમેન્ટ એગ્રીગેટર્સ પણ આ MDR માંથી પોતાના હિસ્સા માટે બેંકો સાથે વાટાઘાટો કરી રહ્યા છે.

મુંબઈમાં ડુંગળીના ભાવમાં અચાનક વધારો થતાં સામાન્ય જનતાના કિચન બજેટ પર અસર પડી છે. રિટેલમાં ડુંગળી ૭૦ થી ૮૦ રૃપિયે કિલોના ભાવે વેંચાઈ રહી છે. મહારાષ્ટ્રમાં ઓછો વરસાદ, ઉત્પાદનમાં ઘટાડો અને માથાડીઓ દ્વારા ૫૦ કિલોથી વધુ વજનની ગુણી ન ઉતારવાના નિર્ણયને કારણે ભાવ વધ્યા છે. આ નિર્ણયને લીધે બહારગામથી આવતી ડુંગળી ભરેલી ટ્રકો નવી મુંબઈ APMC માર્કેટને બદલે મુંબઈ અને થાણેની બજારો તરફ વાળવામાં આવી રહી છે, જેના કારણે APMC માર્કેટમાં આવક ઘટી છે અને પુરવઠો ઘટ્યો છે.

કોંગ્રેસ નેતા રાહુલ ગાંધીએ એલન મસ્કના સ્ટારલિંક પ્રોજેક્ટને સમર્થન આપતાં કહ્યું કે, 'બીજા માણસને જાણીએ ત્યાં સુધી રાહ જુઓ.' આ અંગે મસ્કે પ્રતિક્રિયા આપતાં કહ્યું કે, 'આ ખરેખર ચિંતાજનક છે.' મસ્કે અગાઉ આરોપ લગાવ્યો હતો કે ભારતના કેટલાક મોટા બિઝનેસમેન સ્ટારલિંકને ભારતમાં આવતા રોકી રહ્યા છે જેથી તેમનો એકાધિકાર યથાવત્ રહે. જોકે, ભારત સરકારે આ આરોપોને ખોટા ગણાવ્યા છે અને જણાવ્યું છે કે દેશમાં સેટેલાઇટ કમ્યુનિકેશન સેવાઓ માટેના નિયમો દરેક માટે સમાન છે અને કોઈ ભેદભાવ નથી. સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું કે સુરક્ષા સમીક્ષા પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા બાદ સ્પેક્ટ્રમ ફાળવણીની પ્રક્રિયા આગળ વધશે.

રિઝર્વ બેન્ક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) દ્વારા રેપો રેટમાં ૦.૨૫ ટકાનો વધારો કરવામાં આવ્યો છે. આના પરિણામે, બેન્કોના માર્જિનમાં ટૂંકા ગાળા માટે વધારો થવાની શક્યતા છે, ખાસ કરીને જે બેન્કોની લોનનો મોટો હિસ્સો એક્સટર્નલ બેન્ચમાર્ક સાથે જોડાયેલો છે. થાપણ દરોની સરખામણીમાં લોનના દરોમાં ઝડપી વધારો થવાની સંભાવનાને કારણે બેન્કોના માર્જિનમાં વિસ્તરણની ધારણા છે. ખાનગી ક્ષેત્રની મોટી બેન્કો પોલિસી રેટ સાથે જોડાયેલી લોનનો ઊંચો હિસ્સો ધરાવે છે, જેના દરોમાં વારંવાર ફેરફાર થાય છે. હાલમાં FCNR-B ડિપોઝિટ સ્કીમને કારણે બેન્કોમાં લિક્વિડિટી ઊંચી છે, તેથી થાપણો મેળવવા આક્રમકતાની જરૂર નથી.

શ્રાદ્ધ પક્ષ બાદ નોરતાં, દશેરા, ધનતેરસ અને દિવાળી જેવા તહેવારો આવી રહ્યા છે. આ સમયે સોના-ચાંદીની ખરીદી અંગે ગ્રાહકોમાં મુંઝવણ છે. અમેરિકા-ઈરાન યુદ્ધની સ્થિતિ, ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ, અમેરિકાના વ્યાજ દરો અને રૂપિયાના અવમૂલ્યન જેવા પરિબળો સોના-ચાંદીના ભાવ પર અસર કરી રહ્યા છે. નિષ્ણાતોના મતે, નજીકના ભવિષ્યમાં ભાવમાં અનિશ્ચિતતા રહી શકે છે, પરંતુ લાંબા ગાળે, ખાસ કરીને 2027 સુધીમાં, સોના-ચાંદીના ભાવમાં વધારો થવાની સંભાવના છે. લગ્નગાળાને ધ્યાનમાં રાખીને, જરૂરિયાત મુજબ ખરીદી કરવાનું સૂચન છે.

GST પરિષદની ૫૭મી બેઠકમાં વેપારીઓ માટે અનેક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયો લેવાયા છે. અધિકારીઓ પાસેથી વેપારીઓની ધરપકડ કરવાની સત્તા સંપૂર્ણપણે પાછી ખેંચી લેવામાં આવી છે. ફોજદારી કાર્યવાહી માટેની બાકી વેરાની મર્યાદા રૂ. ૧ કરોડથી વધારીને રૂ. ૫ કરોડ કરવામાં આવી છે. મોટાભાગના રીફંડની પ્રક્રિયા ઝડપી બનાવી માત્ર ત્રણ દિવસમાં પૂર્ણ કરવાનો નિર્ણય લેવાયો છે. આ નિર્ણયો પહેલી એપ્રિલ ૨૦૨૭થી લાગુ થશે. આ ઉપરાંત, કર્મચારીઓ માટે લીધેલા હેલ્થ અને લાઈફ ઈન્સ્યોરન્સ પર ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટ (ITC) મળશે, અને ફ્રી સેમ્પલ તથા એક્સપાયરી સ્ટોક પર પણ ITC મળશે. આ પગલાંથી વેપારીઓને મોટી રાહત મળશે.

કેન્દ્ર સરકારે તમામ નોન-શિડ્યુલ્ડ કેન્સર વિરોધી દવાઓ માટે ટ્રેડ માર્જિનને એમઆરપીના 30% સુધી મર્યાદિત કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ નિર્ણયનો મુખ્ય ઉદ્દેશ દવાઓ પર લેવાતા અતિશય નફાને નિયંત્રિત કરવાનો અને જીવનરક્ષક દવાઓને વધુ પરવડે તેવી બનાવવાનો છે. આ પગલાંથી 110 કેન્સર વિરોધી દવાઓના ભાવ ઘટશે, જેનાથી દર્દીઓને વાર્ષિક લગભગ ₹2500 કરોડની બચત થવાની ધારણા છે. સુપ્રીમ કોર્ટે પણ કેન્સરની દવાઓની ઊંચી કિંમતો અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી, જ્યાં એક દવાની MRP ₹2700 હતી પરંતુ રિટેલ વિક્રેતાને ₹27000માં વેચાઈ રહી હતી.